9.1 Programma Water en Riolering 2022 - 2026 - Bijlage 1 - Programma Water en Riolering 2022 - 2026.pdf

Bijlage - Normen en toets huidige situatie Afvalwater

Verbeteren en instandhouden voorzieningen gemeentelijke watertaken Technische staat ▪ De voorzieningen voor inzameling en transport van stedelijk afvalwater verkeren in een goede technische staat. ➢ De vertaling van schadebeelden van rioolinspecties voor stabiliteit, waterdichtheid of afstroming naar maatregelen vindt plaats aan de hand van de beoordelingsmatrix 'de Almelose norm' uit het beheerplan vrijvervalriolering. ➢ De beheerdata zijn op orde. De gegevens van de objecten worden centraal binnen de gemeente vastgelegd en bijgehouden in het beheerpakket, voor het verkrijgen van inzicht. ➢ Wanneer stankoverlast in openbaar gebied wordt geconstateerd, wordt binnen een week actie ondernomen ▪ Afvalwater kan ongehinderd afstromen ➢ De verloren berging is maximaal 10% per rioolstreng ➢ De in- en uitslagpeilen van gemalen dienen gelijk of lager te zijn ingesteld dan de binnen onderkant van het aanvoerriool

▪ Bij onderhoud maken we de keuze in wortelfrezen, deelreparaties, relinen of vervangen. ➢ De vertaling van schadebeelden naar maatregelen vindt plaats aan de hand van de beoordelingsmatrix 'de Almelose norm' uit het beheerplan vrijvervalriolering.

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

▪ De toestand van het riool inclusief voorzieningen is op orde en de risico's op niet functionerende riolen zijn beperkt. ➢ Periodieke inspectie en onderhoud van het riool conform beheerplan ▪ We verkennen en passen innovatieve systemen toe die bijdragen aan (toekomstige) kostenbesparingen en duurzame circulaire innovaties ➢ We monitoren ontwikkelingen en doen pilots ➢ We onderzoeken door middel van een pilot de mogelijkheden van een offgrid rioolgemaal op duurzame energie. ➢ Duurzaamheid wordt meegenomen in het nieuwe onderhoudscontract voor gemalen. Bedrijfszekerheid ▪ De bedrijfszekerheid van rioolgemalen is gewaarborgd en we beperken hiermee de kans op calamiteiten. ➢ Het gemiddeld aantal storingen van rioolgemalen is minder dan 2 keer per jaar. Per individueel rioolgemaal is het aantal storingen minder dan 5 keer per jaar ➢ Storingen moeten binnen 48 uur na signalering zijn verholpen, overlast dient binnen 24 uur verholpen te zijn; voor hoog risico locaties geldt een termijn van binnen 2 uur ter plekke zijn ➢ Alle gemalen in de gemengde en vuilwaterstelsels met een overstort zijn voorzien van een dubbele pompopstelling die elkaars reserve zijn. ➢ Gemalen in gemengde en vuilwaterstelsels zijn voorzien van een centraal signaleringssysteem voor storingen

Klik hier om naar de volgende pagina van Normen en toets huidige situatie afvalwater te gaan

Bijlage - Normen en toets huidige situatie

Nieuwe aanleg ▪ Voor komende planperiode wordt vastgehouden aan huidige wet- en regelgeving ➢ We volgen het bouwbesluit ➢ De riolering en voorzieningen zijn aangelegd conform technische eisen en standaarddetails Openbare Ruimte van de gemeente Almelo. ▪ We doen onderzoek naar nieuw beleid voor gebiedsgerichte oplossingen ➢ We starten een pilot op wijkniveau voor het ontwikkelen van een gebiedspaspoort ▪ Als er mogelijkheden zijn voor het op een andere wijze zuiveren of hergebruiken van afvalwater (alternatieve sanitatie) gaan we die onderzoeken en monitoren ➢ Nieuwe ontwikkelingen voor alternatieve sanitatie gaan we onderzoeken en monitoren ➢ We kijken goed naar de effecten op de grondwaterkwaliteit, m.n. in het stukje intrekgebied van de drinkwaterwinning Wierden Vuiluitworp ▪ De vuiluitworp vanuit het afvalwatersysteem via overstorten naar oppervlaktewater in het geval van hoosbuien is beperkt. De overstorten in sloten en vijvers leidt tot beperkte risico's voor mens en omgeving. Slechts af en toe is er sprake van stank en vervuiling.

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

➢ De vuiluitworp uit gemengde rioolstelsels moet kleiner of gelijk zijn aan de doelstellingen voor de oppervlaktewaterkwaliteit, zoals bepaald in overleg met de waterkwaliteitsbeheerder. ➢ Overstorten van gemengde stelsels zijn voorzien van meetregistratie ▪ Water op straat bij hoosbuien leidt niet tot gezondheidsproblemen ➢ We zetten in op bewustwording bij onze inwoners Aansluitingen en wijze van inzameling ▪ Op het afvalwatersysteem zitten nagenoeg geen (foutieve) aansluitingen die de werking van het systeem (inzameling en zuivering) belemmeren. ➢ Bij inspectie controleren we op foutieve aansluitingen ▪ Vuilwater wordt zoveel als mogelijk gescheiden van hemelwater ingezameld en gescheiden aangeboden aan de zuivering waardoor zuivering efficiënter is. ➢ Gemiddeld koppelen we 2 hectare per jaar af

Bijlage - Normen en toets huidige situatie Hemelwater

Afvoercapaciteit ▪ We onderzoeken de mogelijkheden hoe we in de toekomst het hemelwater verwerken. De mogelijkheden werken we per gebied uit in gebiedspaspoorten. ➢ In bestaand stedelijk gebied (stad en dorpen) wordt de particulier waar mogelijk gestimuleerd het hemelwater op eigen terrein te verwerken volgens de trits vasthouden, bergen en dan pas afvoeren ➢ Bij nieuwbouw en renovatie geldt afhankelijk van het gebiedspaspoort een gedifferentieerde bergingseis ➢ Voor getalsmatige invullingen zie de Almelose Klimaatadaptatiestrategie (AKAS) ▪ Bij herinrichting of nieuwe aanleg leggen we de openbare ruimte zo aan, dat er bij hoosbuien geen overlast is van hemelwater in woningen en dat hoofdwegen toegankelijk zijn voor hulpdiensten. ➢ Voor getalsmatige invullingen zie AKAS ➢ Voor ondergrondse infra gaan we uit van een afvoercapaciteit van bui 8 + 15% (bui 8 is 20 mm in 1 uur tijd) ▪ We hebben aandacht voor bestaande gebieden waar sprake is van wateroverlast bij hevige buien en nemen daar maatregelen. ➢ Onacceptabele situaties lossen we uiterlijk in 2030 op ➢ Onwenselijke situaties lossen we uiterlijk in 2085 op

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

Scheiden hemelwater en afvalwater ▪ Hemelwater verwerken we zoveel mogelijk bovengronds (AKAS) ➢ Deze keuze leidt tot een ruimteclaim ➢ Voor getalsmatige invullingen zie de AKAS ➢ We zoeken naar zoveel als mogelijk prikkels om inwoners of particulieren te stimuleren om maatregelen te nemen. ▪ We moeten integraal ruimtelijke keuzes maken ➢ We starten een pilot op wijkniveau voor het ontwikkelen van een gebiedspaspoort ▪ Schoon hemelwater scheiden we zoveel als mogelijk van afvalwatersystemen ➢ Gemiddeld koppelen we jaarlijks 2 ha verhard oppervlak af

▪ Hemelwater scheiden we zoveel mogelijk bovengronds. Eventuele ruimteclaims wegen we integraal af door middel van gebiedspaspoorten ➢ We starten een pilot op wijkniveau voor het ontwikkelen van een gebiedspaspoort

Klik hier om naar de volgende pagina van Normen en toets huidige situatie hemelwater te gaan

Bijlage - Normen en toets huidige situatie Hemelwater

Aansluitingen en wijze van inzameling ▪ We zorgen voor de inzameling van hemelwater van particulieren wanneer zij het hemelwater niet op eigen terrein kunnen vasthouden of bergen. ➢ Gebieden groter dan 1 hectare zijn zelf verantwoordelijk voor bergen van water op eigen terrein. ➢ Voor overig bestaand stedelijk gebied (stad en dorpen) wordt op basis van de gebiedspaspoorten gekeken welke bergingseis doelmatig is. Deze wordt dan vastgelegd in het Omgevingsplan. ➢ Bij nieuwbouw en renovatie van een woning wordt van de particulier verwacht het hemelwater te verwerken volgens de trits hergebruik, infiltreren, bergen of gereduceerd afvoeren. Bij herinrichting van bestaande wijken altijd in afstemming met de gemeente en het waterschap. De bergingseisen zoals bepaald in AKAS (20mm inbreidingslocatie en 40mm uitbreidingslocatie) gaan we verder uitwerken en waar nodig differentiëren in gebiedspaspoorten zodat we ze gebiedspecifiek kunnen vastleggen in ons omgevingsplan. We zorgen ervoor dat er geen vuilwateraansluitingen op hemelwatersystemen zijn aangesloten. ➢ Er zijn geen foutieve aansluitingen op de HWA riolering; daar waar deze zijn geconstateerd, wordt gehandhaafd ➢ Door gebruik te maken van duurzame, milieuvriendelijke en niet uitlogende materialen worden risico's op vervuiling van afgekoppelde oppervlakken voorkomen

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

Technische staat ▪ We zorgen dat systemen voor inzameling van hemelwater, berging en afvoer van hemelwater in een goede technische staat verkeren. ➢ Ingrijpmaatstaven voor stabiliteit en afstroming (conform de beoordelingsmatrix van Almelo uit het beheerplan vrijvervalriolering) komen niet voor. Nieuwe aanleg ▪ Bij vervanging en/of uitbreiding zijn de nieuwe systemen klimaatrobuust ingericht. Waar mogelijk worden verharde oppervlakken ontsteend en vergroend. ➢ Voor getalsmatige invullingen zie de AKAS ➢ Hiervoor nemen we eisen op in het omgevingsplan ▪ We onderzoeken per gebied de mogelijkheden van vasthouden, bergen en afvoeren van hemelwater en vertalen dit in gebiedspaspoorten. ➢ We starten een pilot op wijkniveau voor het ontwikkelen van een gebiedspaspoort ▪ Inwoners, bedrijven en instellingen zijn zelf verantwoordelijk voor het voorkomen of beperken van schade door wateroverlast vanuit eigen terrein. ➢ Voor getalsmatige invullingen zie de AKAS ➢ Hiervoor nemen we eisen op in het omgevingsplan

Bijlage - Normen en toets huidige situatie Grondwater

•

Daar waar het grondwater niet voldoet aan de grenswaarden en er sprake is van structurele grondwateroverlast, werken we mee aan doelmatige en effectieve grondwater maatregelen in de openbare ruimte. ➢ We hanteren voor meldingen van overlast de beslisboom grondwateroverlast.

▪ Bij de herinrichting van de openbare ruimte in de bestaande stad treffen we maatregelen om de gevolgen van droogte structureel te beperken ➢ Aan de hand van gebiedspaspoorten bepalen we waar mogelijkheden zijn voor het vasthouden en bergen van water ▪ Waar mogelijk vergroten we de sponswerking van de bodem en nemen we maatregelen om water langer vast te houden ➢ Aan de hand van gebiedspaspoorten bepalen we waar mogelijkheden zijn voor het vasthouden en bergen van water

Loopt goed

•

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

We sturen aan op een robuuste inrichting van het gebied om grondwateroverlast in de toekomst te kunnen voorkomen. ➢ We hanteren de volgende voorkeursvolgorde ▪ ophogen ▪ aanleg nieuw oppervlaktewater ▪ aanleg ontwateringsvoorzieningen (drainage)

Technische staat ▪ De voorzieningen voor inzameling en verwerking van overtollig grondwater verkeren in een goede technische staat. ➢ De gemeente heeft een goed beeld van de omvang en kwaliteit van het areaal ➢ De grondwaterstand op het particulier terrein is de verantwoordelijkheid van de eigenaar/gebruiker, de gemeente heeft een transportplicht

Voorkomen structurele grondwateroverlast bij nieuwe aanleg ▪ Per gebied hanteren we eisen ten aanzien van de aanleghoogte van vloeren. Deze werken we uit in het omgevingsplan ➢ Aangezien bij in- en uitbreidingen meer mogelijkheden zijn om toekomstige overlast te voorkomen geldt voor nieuwe (inbreidings)gebieden een ontwateringsdiepte van 0,8 m bij wegen en 1,0 m tov vloerpeil.

Klik hier om naar de volgende pagina van Normen en toets huidige situatie grondwater te gaan

Bijlage - Normen en toets huidige situatie Grondwater

Regierol​

▪ Ten aanzien van het ondiepe grondwater hebben we een duidelijke regiefunctie. Voor vragen over grondwater en grondwaterproblematiek zijn wij een duidelijk aanspreekpunt voor inwoners en bedrijven.​ ➢ We zijn een aanspreekpunt voor inwoners en bedrijven. De gemeente zal vervolgens optreden als adviseur voor de particulier ➢ De grondwaterstand op het particulier terrein is de verantwoordelijkheid van de eigenaar/gebruiker, de gemeente heeft een transportplicht ▪ Voor (tijdelijke) grondwateronttrekkingen (bronneringswater) is waterschap en/of provincie bevoegd gezag. Wij zijn bevoegd gezag voor lozingen op de riolering. ➢ Lozingen van bronneringswater vinden bij voorkeur plaats in de bodem, op oppervlaktewater of hemelwatersystemen. Bij uitzondering en na goedkeuring van de gemeente mag er geloosd worden op de gemengde riolering Verminderen structurele grondwateroverlast/onderlast bestaand gebied​ ▪ We willen de aanwezige structurele grondwateroverlast verminderen. ➢ We streven in het bestaande bebouwd gebied de volgende ontwateringsdieptes na (richtlijn): ▪ (Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand (GHG)) onder plantsoen 0,5 m

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

▪ (GHG) onder wegen en de doorwortelbare ruimte voor bomen 0,7 m. ▪ (GHG) onder gebouwen (vloerpeil) 0,9 m ➢ In gebieden met structurele overlast neemt de gemeente Almelo daar waar mogelijk en doelmatig, het initiatief om de overlast te bestrijden in de openbare ruimte. ➢ Grondwateroverlast wordt als structureel beschouwd als er én gedurende meerdere aaneengesloten jaren te hoge grondwaterstanden zijn én meerdere meldingen van diverse percelen zijn over grondwateroverlast. ➢ Er bestaat inzicht in de optredende grondwaterstanden.

Bijlage - Normen en toets huidige situatie Oppervlaktewater

Berging- en of afvoercapaciteit

▪ Het oppervlaktewater heeft een belangrijke functie als berging voor ‘overtollig hemelwater, waarmee water-op-straat’ situaties of schade wordt voorkomen ➢ Voor getalsmatige invullingen zie de Almelose Klimaatadaptatiestrategie

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

Belevings- en gebruikswaarde

▪ ​De gemeente zet in op het vergroten van de belevings- en gebruikswaarde van het oppervlaktewater voor inwoners en bezoekers. De verschillende waarden werken we uit in de gebiedspaspoorten. ➢ We werken mee aan het onderzoek "Versterken blauw en groen in Almelo" en kunnen mogelijke opgaves verbinden

Water(bodem)kwaliteit ▪ De waterkwaliteit is de verantwoordelijkheid van het waterschap en wij zorgen ervoor dat we geen afbreuk doen aan die kwaliteit ➢ Het minimaal benodigde vrije profiel van de watergang is 50 tot 75% van het jaar gewaarborgd, met inbegrip van de aanwezigheid van bagger op de bodem

▪ Wij streven overeenkomstig de ambities voor Almelo Waterstad naar een uitbreiding van het oppervlaktewater en claimen meer ruimte hiervoor. ➢ Oppervlaktewater moet integraal onderdeel worden van de uitwerking van de gebiedspaspoorten.

Relatie oppervlaktewater en grondwater ▪ ​Almelo wil voorkomen dat door niet goed functionerend oppervlaktewater toekomstige grondwateroverlast gaat ontstaan. ➢ We onderhouden in afstemming met het waterschap onze systemen.

Bijlage - Exploitatielasten 20.000.000

18.000.000

16.000.000

14.000.000

12.000.000

10.000.000

8.000.000

6.000.000

4.000.000

2.000.000

dotatie spaarvoorz.

2086

2084

2082

2080

BTW

2078

Nieuwe kapitaallasten

2076

2070

2068

2066

2074

Kapitaallasten verleden

2064

2062

2060

2058

2056

2054

2052

2050

2048

2046

2044

2042

2040

2038

2036

personele inzet (incl. overhead incl. besparingen)

2072

Exploitatie (incl. onderzoeken)

2034

2032

2030

2028

2026

2024

2022

-

Bijlage - Vervangingsinvesteringen 12.000.000

10.000.000

8.000.000

6.000.000

4.000.000

2.000.000

kolken

beheerplan (vrijverval)

vervaning vrijverval (cycl.)

relinen vrijverval (cycl.)

persleidingen

gemalen / randvoorzieninge

drukriolering (pompunits)

2086

2084

2082

2080

2078

2076

2074

2072

2070

2068

2066

2064

2062

2060

2058

2056

2054

2052

2050

2048

2046

2044

2042

2040

2038

2036

2034

2032

2030

2028

2026

2024

2022

-