7.1 Integraal Veiligheidsbeleid 2022 - 2025 - Bijlage - Integraal Veiligheidsbeleid 2022 - 2025 gemeente Almelo.pdf

INTEGRAAL VEILIGHEIDS BELEID

2022 - 2025

Integraal veiligheidsbeleid / 2

INHOUD 1. INLEIDING

3

1.1 Reikwijdte van het beleid

4

1.2 Terugblik integraal veiligheidsbeleid 2017-2020

5

2. RANDVOORWAARDEN/UITGANGSPUNTEN

7

2.1 Samenwerken aan veiligheid

7

2.2 Informatiegestuurd werken

7

2.3 Een goede balans tussen preventie, zorg en repressie

8

2.4 Een effectieve aanpak betekent vooral een gerichte aanpak

8

2.5 Flexibiliteit

9

2.6 Monitoring en sturing

9

3. PRIORITEITEN / AANDACHTSGEBIEDEN

10

3.1 Ondermijnende criminaliteit

11

3.2 Zorg en Veiligheid

12

3.3 Jeugd en Veiligheid

15

3.4 Leefbaarheid

16

3.5 Digitale veiligheid

17

Integraal veiligheidsbeleid / 3

1. INLEIDING Veiligheid is een basisvoorwaarde voor een aantrekkelijk en leefbaar Almelo. Almelo moet niet alleen veilig zijn, mensen moeten zich ook veilig, welkom en vrij voelen. Een veilig Almelo creëren we samen. Door gezamenlijke inspanning en integrale samenwerking zorgen we samen voor een leefbaar en veilig Almelo, waarbij overlast en criminaliteit zo veel mogelijk wordt voorkomen.

beleid (IVB) opgesteld. Naast dat dit een wette-

De gemeente voert hierbij de regie en werkt

ring en verantwoording. Tevens wordt op hoofd-

hierbij samen met haar veiligheidspartners zoals politie, Openbaar Ministerie (OM), Regionaal Informatie en Expertise Centrum Oost Nederland (RIEC-ON), Platform Integrale Veiligheidszorg Twente (IVZ), zorginstellingen, woningcorporaties, inwoners en ondernemers aan het waarborgen en verbeteren van de veiligheidssituatie binnen Almelo. Voor een goede sturing en coördinatie op het complexe veiligheidsterrein wordt er iedere vier jaar door de gemeente een Integraal Veiligheids-

lijke vereiste is in de Politiewet, is het nodig om in een veranderende wereld de koers elke vier jaar

SAMEN HOUDEN WE DE WIJK VEILIG

te herijken. Nieuwe ontwikkelingen in de samenleving vragen namelijk om nieuwe overwegingen, verschuivingen in prioriteiten en andere werkwijzen. Het IVB is een strategisch beleidsdocument dat de gemeente gebruikt om te sturen op het lokale veiligheidsbeleid. Het IVB markeert prioriteiten, benoemt ambities en uitgangspunten, legt een basis voor lokale en bovenlokale samenwerking en biedt aanknopingspunten voor monitoring, bijstulijnen beschreven welke inspanningen en acties

Jij kunt het verschil maken Heb je het gevoel dat het ergens

reeds worden ondernomen en nog nodig zijn om

in jouw wijk niet pluis is? Doe dan

onze ambities te realiseren.

melding via Meld Misdaad Anoniem

Het huidige IVB bouwt voort op het Almelose IVB ‘Samen sterk voor een veilige en leefbare stad’ over de periode 2017-2020. Nu richten we ons op de periode 2022 tot en met 2025.

www.meldmisdaadanoniem.nl of 0800-7000.

Integraal veiligheidsbeleid / 4

1.1

Reikwijdte Beleid

Het gemeentelijk veiligheidsbeleid bestond voorheen uit twee hoofdcomponenten, namelijk sociale en fysieke veiligheid. Echter zijn er, door de digitalisering van de samenleving, nieuwe veiligheidsvraagstukken bijgekomen, namelijk omtrent digitale veiligheid. Deze ontwikkelingen vragen om een uitbreiding van

Digitale veiligheid

Fysieke Veiligheid

Digitale veiligheid omvat alle maatregelen

Fysieke veiligheid is de mate waarin mensen be-

gericht op het voorkómen van schade door verstoring,

schermd zijn of zich beschermd voelen tegen ongeval-

uitval of misbruik van digitale producten of diensten

len of leed, van niet menselijke oorsprong. Dit betreft

en, indien er toch schade is ontstaan, het herstellen

onder andere brandveiligheid, verkeersveiligheid,

hiervan. De gemeente heeft een belangrijke rol om

evenementenveiligheid, externe veiligheid, milieu-

te voorkomen dat inwoners, bedrijven, voorzieningen

veiligheid, rampenbestrijding en crisisbeheersing.

én de gemeente zelf, slachtoffer worden van cyber

Missie, doel en uitgangspunten met betrekking tot de

gerelateerde zaken.

fysieke veiligheid zijn onder andere al vastgelegd in de omgevingswet, het evenementenbeleid en het externe veiligheidsbeleid en komen daarom niet in dit IVB aan

digitale veiligheid. Het voorliggende IVB zal zich alleen

Om Almelo weerbaar te maken en te houden richten wij ons als gemeente op de volgende drie punten:

richten op sociale- en digitale veiligheid, omdat

1.

Eigen huis op orde: interne informatiebeveiliging

de Wet Veiligheidsregio’s belegd bij de Veiligheidsre-

op orde (preventief).

gio’s. De Veiligheidsregio Twente (hierna: VRT) stelt in

Digitale criminaliteit: inwoners en ondernemers

dat kader diverse planfiguren op, zoals het regionaal

bewust en weerbaar maken (preventief).

risicoprofiel Twente, het beleidsplan VRT 2021-2024

Cyberincidenten en cybercrisis: cybergevolgen-

en het regionaal crisisplan VRT. Om die reden wordt

bestrijding en beheersing (repressief).

crisisbeheersing en rampbestrijding ook hier niet ver-

onze aanpak. Daarom is het gemeentelijk veiligheidsbeleid verbreed met een derde hoofdcomponent:

fysieke veiligheid al in ander beleid verankerd is. 2.

Sociale veiligheid Onder sociale veiligheid wordt verstaan: de mate waarin mensen beschermd zijn, of zich beschermd

3.

dreigt van de kant van menselijk handelen. Sociale

De aanpak tegen digitale criminaliteit kent dus twee

veiligheid gaat kort gezegd over de ondersteuning van

aspecten: preventie van incidenten en reactie op

‘veilig samenleven’. Als gemeente ondersteunen we

incidenten.

te zetten op de verbinding tussen veiligheid en zorg, maar ook op het voorkomen en aanpakken van overlast, criminaliteit, radicalisering en huiselijk geweld. Ook wordt ingezet op het bevorderen van de sociale cohesie en de leefbaarheid. Sociale cohesie en leefbaarheid dragen bij aan een veilige leefomgeving.

beheersing en rampenbestrijding zijn op grond van

der behandeld.

voelen tegen gevaar dat veroorzaakt wordt door of

het veilig samenleven in Almelo door onder andere in

bod. De beleidsmatige taken ten aanzien van crisis-

Integraal veiligheidsbeleid / 5

1.2

Terugblik Integraal veiligheidsbeleid 2017-2020

Het IVB van 2017-2020 kende zes thema’s. Er zal per thema kort worden teruggeblikt op de aanpak in deze periode. 1. Veiligheid en integriteit • In 2009 is het Damoclesbeleid in Almelo ingevoerd. In dit beleid, dat in 2019 is geactualiseerd, staat beschreven in welke situaties en onder welke kaders de burgemeester bestuurlijke maatregelen in kan zetten tegen drugscriminaliteit. • Via de ondermijningstafel hebben we de informatiepositie en integrale aanpak kunnen versterken samen met convenantpartners zoals de politie, het OM, de Sociale Recherche Twente (SRT), RIEC-ON en interne partners. • De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) is een instrument om de integriteit van de overheid te beschermen. In 2020 is het Bibob-beleid geactualiseerd. De belangrijkste wijziging betreft een uitbreiding naar de terreinen vastgoed en zorg. Daarnaast hebben we ingezet op bewustwording en training van de ambtelijke organisatie.

• We zetten op een innovatieve wijze het bestuursrecht in bij de aanpak van ondermijning. Zo worden panden waar illegale prostitutie heeft plaatsgevonden gesloten en worden drugsdealers geconfronteerd met hoge dwangsommen. • We hebben samen met onze ketenpartners ingezet op voorlichting, bewustwording en het vergroten van de weerbaarheid.

2. Veilige woon- en leefomgeving (fysiek) • De afgelopen jaren is veel aandacht geweest voor de aanpak van woninginbraken en andere ‘high-impact delicten’, zowel lokaal als regionaal. Het aantal delicten is sterk afgenomen. Dit succes is vooral te danken aan een mix van instrumenten en de samenwerking tussen alle veiligheidspartners. We hebben bijvoorbeeld, in samenwerking met Noaberbouw, veel aandacht besteed aan inbraakpreventie. • Inwoners zijn actief betrokken bij het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid in de omgeving, door buurtpreventieteams te introduceren. Op dit moment zijn er twee buurtpreventieteams actief.

Integraal veiligheidsbeleid / 6

3. Veilige woon- en leefomgeving (sociaal) • We hebben ingezet op een intensievere samenwerking tussen de domeinen veiligheid en zorg om pas-

Het KVO-B is gericht op publiek-private samenwer-

• We hebben bijzondere jaren gehad die werden

king met het doel bedrijventerreinen schoon, heel

gedomineerd door Corona en de bijbehorende

en veilig te houden.

maatregelen. We hebben alles in werking gesteld

sende zorg te blijven bieden aan onze kwetsbare

5. Veiligheid en jeugd

inwoners. In 2020 is in Almelo een plan van aanpak

• Er is een goed zorgnetwerk, waarmee we de

om samen met de politie en onze buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) de openbare orde te handhaven, deze waar nodig te herstellen en de

gemaakt voor de implementatie van de aanpak van

mogelijkheid hebben om (preventief) een zo goed

verbinding met de samenleving te behouden. Ook

mensenhandel.

mogelijk beeld te krijgen van de kwetsbare jonge-

hebben we ingezet om onduidelijkheden rondom

ren. Komende jaren zullen we dit netwerk verder

de maatregelen bij onze inwoners en ondernemers

doorontwikkelen.

zoveel mogelijk weg te nemen.

• We zijn aangesloten bij het regionale project: ‘Geweld hoort nergens thuis’ van Regio Twente. • We hebben invulling gegeven aan de landelijke op-

• De gemeente Almelo werkt samen met Halt. Halt

dracht om een sluitende aanpak te realiseren voor

pakt door middel van Halt-afdoeningen strafbaar

personen met verward gedrag. De komende jaren

gedrag onder jongeren aan en geeft daarnaast

zullen we deze aanpak nog verder doorontwikkelen.

voorlichting aan jongeren over actuele thema’s

• Een ander geboekt resultaat is dat er in Almelo (en in de rest van Twente) gewerkt wordt met de methode streettriage. Door streettriage kan er be-

rondom jeugd en veiligheid, waaronder jeugdcriminaliteit.

ter passende hulp worden geboden aan personen

6. Fysieke veiligheid

met verward gedrag.

• In 2017 is de crisisorganisatie binnen de VRT aangepast. De belangrijkste wijziging is dat op

4. Veiligheid en bedrijvigheid • In 2017 is de gemeente gestart met cameratoe-

basis van het soort incidenten alleen de benodigde medewerkers worden opgeroepen en niet meer

zicht, als hulpmiddel om de openbare orde en

standaard de hele crisisorganisatie. Daarnaast zijn

veiligheid te verbeteren in de binnenstad. Door

werkprocessen aangepast zodat noodzakelijke in-

positieve ervaringen is dit toezicht in opvolgende

formatie sneller onder medewerkers/hulpverleners

jaren uitgebreid met meer camera’s in en rondom

bekend is en naar inwoners gecommuniceerd kan

het centrum.

worden. Daarbij kijken hulpverleners ook wat inwo-

• Het Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerrei-

ners zelf al vanuit zelfredzaamheid kunnen doen.

nen (KVO-B) is gerealiseerd voor het XL Busines-

Daarnaast is de kennis en kunde van de crisisor-

spark Twente (bedrijvenpark Bornsestraat en Be-

ganisatie actueel gehouden doordat er vaak wordt

drijvenpark Twente waren al KVO-B gecertificeerd).

geoefend aan de hand van verschillende casussen.

Integraal veiligheidsbeleid / 7

2. RANDVOORWAARDEN / UITGANGSPUNTEN 2.1

Samenwerken aan veiligheid

2.2 Informatiegestuurd werken

Almelo heeft gekozen voor drie sturingsmechanismen; lijn-, programma- en wijksturing. Hiermee willen we de betrokkenheid van onze inwoners en ondernemers vergroten, hun belang meer voorop stellen en daarnaar handelen.

specifieker beeld te krijgen van de veiligheids-

Het grondgebied van de gemeenten Almelo en

We werken grotendeels informatiegestuurd en benut-

Hoewel de meeste veiligheidsopgaven, de regu-

Twenterand vormt het werkgebied van het poli-

ten in- en externe data om minder reactief en op basis

tiebasisteam Noord-Twente. Hierdoor is er veel

van incidenten te acteren en meer te werken vanuit

afstemming en samenwerking met de gemeente

overzicht, trends en ontwikkelingen. Zo willen we aan de

Twenterand op het terrein van openbare orde,

voorkant van de problematiek komen. In de komende

veiligheid en de aanpak van ondermijning. De

jaren willen we nog efficiënter en effectiever werken

komende tijd onderzoeken we of een intensive-

door informatie nog verder te benutten, te analyseren

ring van de samenwerking met de gemeente

en te combineren.

liere kerntaken, via lijnsturing worden aangevlogen, wordt er bij complexe opgaven of opgaven die meer maatwerk vereisen, gebruik gemaakt van programmasturing en/of wijksturing. Deze verschillende sturingsmechanismen versterken elkaar zodat we meer resultaat behalen. Alleen door een integrale samenwerking binnen de gemeente met onze veiligheidspartners, inwoners, ondernemers en zorgpartners kunnen we instrumenten inzetten om de leefbaarheid en veiligheid in Almelo te vergroten. Daarnaast hebben we elkaar nodig om de informatiepositie te versterken, om een actueler, completer en

situatie. Een integrale benadering vraagt om afgestemde acties. Als we elkaars mogelijkheden kennen en benutten en op een innovatieve wijze stappen zetten, dan kunnen we de resultaten boeken die we voor ogen hebben voor onze stad.

Samenwerking met Twenterand

Voor het voeren van regie op het lokaal veiligheidsbeleid en het handhaven van de openbare orde en veiligheid, is een goede informatiepositie belangrijk. Zowel kwantitatief vanuit cijfers als kwalitatief vanuit signalen van partners en uit wijken.

Twenterand (en eventueel andere gemeenten) een meerwaarde heeft op bepaalde onderwer-

Door informatiegestuurd te werken kunnen we:

pen, zoals zwaardere ondermijningscasuïstiek

• Vroegtijdig problemen signaleren;

en andere gemeentegrensoverschrijdende

• Gericht in gesprek gaan met partners;

veiligheidsthema’s.

• Gericht maatregelen inzetten; • Onderbouwde keuzes maken m.b.t. prioritering en interventies; • Capaciteit effectief inzetten.

Integraal veiligheidsbeleid / 8

2.3 Een goede balans tussen preventie en repressie

2.4 Een effectieve aanpak betekent vooral een gerichte aanpak

Voor een effectief veiligheidsbeleid is het van belang dat er een geschikt en volledig pakket aan preventieve en repressieve maatregelen wordt ondernomen.

Persoonsgerichte aanpak De gemeente Almelo richt zich waar mogelijk

Wijkgerichte en programmatische aanpak

op een persoonsgerichte aanpak (PGA). Ook in

Een andere manier om maatwerk te kunnen

Almelo kennen we personen die ernstige veilig-

leveren bij een complex probleem is door middel

heidsproblemen en/of ernstige overlast ver-

van wijk- en programmasturing. Wijksturing,

oorzaken. Sommige personen volharden in dit

ookwel wijkgericht werken genoemd, is een

gedrag of ‘groeien door’, vaak in combinatie met

integrale aanpak die zich richt op het verbeteren

Er dient een logische opbouw en samenhang te

gedrags- of psychische problemen, verslaving

van de directe leefomgeving in een bepaalde

bestaan in de combinatie van die maatregelen.

enzovoort. Bij de PGA staat het individu centraal

wijk of buurt in samenwerking met inwoners en

Als gemeente Almelo willen we zo veel mogelijk

en werken gemeente, politie, OM en hulpverle-

ketenpartners. Almelo kent wijken en buurten

criminaliteit en overlast voorkomen. Daarom zijn

ning nauw samen om te voorkomen dat dezelfde

met elk haar eigen kansen en uitdagingen. Een

preventieve maatregelen voor ons van grote

personen voor problemen blijven zorgen en de

aanpak op maat doet recht aan de verschillen

waarde. Daar waar het moet zetten we onze

juiste hulp kunnen ontvangen.

tussen wijken, buurten en aan de verschillen in

repressieve maatregelen in. Dit doen we om een

zorgen en problemen die de Almelose samen-

onveilige situatie te beëindigen en de schade

Een integraal op de persoon toegesneden (mix

leving ervaart. Als we het verschil willen maken

zoveel mogelijk beperkt te houden. Hierbij wordt,

van) interventie(s) is een succesvolle manier om

moeten we gericht kijken naar wat waar nodig is.

in samenwerking met partners, zowel gebruik

deze kwetsbare mensen samen met ketenpart-

gemaakt van het bestuurs- als het strafrecht.

ners te ondersteunen en mogelijk aan te pakken.

Daarnaast werken we in Almelo program-

Het sociaal domein heeft hier een belangrijke

matisch. Programmasturing richt zich op het

rol. De oplossingen voor veel problematiek op

behalen van concrete en voor inwoners voelbare

het vlak van openbare orde en veiligheid zitten

resultaten en gewenste effecten in de stad. Het

namelijk in de samenwerking met het sociaal

betreft in eerste instantie grotere veranderings-

domein.

vraagstukken die over de hele stad gaan. Ook dit sturingsmechanisme maakt het mogelijk om maatwerk te leveren bij de aanpak van een maatschappelijk probleem.

Integraal veiligheidsbeleid / 9

2.5 Flexibiliteit Veiligheid vraagt om flexibiliteit. Ontwikkelingen gaan snel en zijn niet altijd te voorzien. De prioriteiten zijn dan ook niet in beton gegoten. Soms kunnen onvoorziene ontwikkelingen ervoor zorgen dat deze verschuiven. De coronacrisis is hier een duidelijk voorbeeld van. Het is belangrijk dat we flexibel genoeg zijn en op actuele veiligheidsvraagstukken kunnen inspelen. Dit IVB benoemt daarom hoofdthema’s en algemene uitgangspunten, in plaats van strakke kaders. Hierdoor blijft voldoende ruimte om mee te kunnen bewegen met actuele ontwikkelingen en in te spelen op behoeften in een gebied.

2.6 Monitoring en sturing Het voorliggende integraal veiligheidsbeleid gaat primair in op ambities en prioriteiten voor de periode 2022 – 2025. Concrete projecten en acties die voortvloeien uit deze ambities en prioriteiten zullen worden gerapporteerd via de reguliere Planning & Control cyclus. Daarnaast worden ontwikkelingen, cijfers en resultaten ten aanzien van (integrale) veiligheid jaarlijks met de gemeenteraad besproken.

Integraal veiligheidsbeleid / 10

3. PRIORITEITEN/ AANDACHTSGEBIEDEN In dit beleidsplan wordt beschreven wat onze ambities en prioriteiten zijn voor de aankomende jaren. Dit hebben we samengevat in de volgende vijf veiligheidsthema’s:

geen oog is voor overige veiligheidsthema’s. Het terugdringen van High Impact Crimes (HIC) was bijvoorbeeld voor een lange periode een grote prioriteit. Dit heeft ertoe geleid dat de HIC aanzienlijk zijn afgenomen. Ondanks dat we HIC niet als prioriteit hebben opgenomen, heeft dit onze blijvende aandacht.

1. Ondermijnende criminaliteit 2. Zorg en veiligheid

Prioriteiten stellen is nodig, omdat er altijd meer vraagstukken zijn dan beschikbare capaciteit. Dit dwingt ons om scherpe keuzes te maken. De wereld om ons heen verandert snel met wisse-

3. Jeugd en veiligheid

lende en nieuwe uitdagingen. Deze omstandigheden kunnen ertoe leiden dat prioriteiten en

4. Leefbaarheid 5. Digitale veiligheid Deze prioriteiten vloeien voort uit onze veiligheidssituatie waarbij we kijken naar de problematiek, de aanpak, ontwikkelingen en de toekomst. Daarnaast zijn ze tot stand gekomen door de samenwerking met interne en externe partners. Deze thema’s behoeven extra aandacht qua inzet en capaciteit. Dit wil echter niet zeggen dat er

werkzaamheden verschuiven. Flexibiliteit is dan van belang om efficiënt en slagvaardig te kunnen optreden.

Integraal veiligheidsbeleid / 11

3.1

Ondermijnende criminaliteit

Ondermijnende criminaliteit is een thema dat de afgelopen jaren een steeds grotere rol heeft ingenomen op zowel de nationale, regionale, als lokale agenda. Bij ondermijnende criminaliteit is er sprake van vermenging van onder- en bovenwereld, doordat plegers van (georganiseerde) criminaliteit gebruik maken van dezelfde legale diensten en voorzieningen als gewone inwoners voor illegale activiteiten, zoals: transportvoorzieningen, financiële en juridische dienstverlening, de vastgoedsector et cetera. Ondermijnende crimina-

gelijkheden van wet- en regelgeving (bijvoorbeeld

Ambities 1. Verder verbeteren van de informatiepositie zodat we beschikken over een actueel ondermijningsbeeld. 2. Vergroten van de weerbaarheid: bestuurlijk, ambtelijk en van inwoners en ondernemers. 3. Intensiveren van de lokale en regionale integrale aanpak. 4. Verminderen van georganiseerde criminaliteit met behulp van bestuurlijke, strafrechtelijke en fiscale instrumenten.

liteit is diep geworteld in de (lokale) samenleving. De

nelen in staat om invloed uit te oefenen op de maat-

Wat gaan we doen?

schappij en rechtstaat. Zo ondermijnen zij het gezag

• We blijven investeren in het creëren van bewustzijn

van de overheid en vervagen normen en waarden bij

op verschillende niveaus, zowel bij de gemeente

bonafide partijen.

als bij inwoners, ondernemers en ketenpartners. Er wordt handelingsperspectief geboden hoe signalen

Hierdoor kan het de veiligheid, leefbaarheid, econo-

te herkennen en waar deze te melden. Dit gebeurt

mie en onze democratie aantasten. Ondermijnende

door middel van bewustwordingscampagnes, opleidingen en informatiebijeenkomsten. • We willen criminele samenwerkingsverbanden

praktijken, illegale kamerverhuur en mensenhandel.

verstoren en hier beter zicht op krijgen door meer

Hoewel ondermijnende criminaliteit vaak niet zicht-

integrale controles uit te voeren in samenwerking

baar is, heeft het wel zichtbare gevolgen. Denk daarbij

met onze partners (onder andere de politie, belas-

aan drugsdumpingen, excessief geweld in de openba-

tingdienst, het OM en inspectiediensten).

re ruimte en verwaarlozing van panden.

te gaan door bestuurlijke maatregelen te nemen tegen drugscriminelen. Hierbij kan gedacht worden aan het sluiten van een drugspand en het opleggen van een last onder dwangsom op persoon aan een drugscrimineel. • We intensiveren de samenwerking met het RIECON en de politie door ondermijningssignalen gestructureerd te verrijken met de informatie vanuit elke partner en een gezamenlijk plan te maken voor een interventie via de ondermijningstafel. en externe informatie, binnen de wettelijke moge-

de toegang tot zware geweldsmiddelen stelt crimi-

Voorbeelden zijn drugscriminaliteit, fraude, witwas-

Verordening) om ondermijnende criminaliteit tegen

• We versterken de informatiepositie door interne

combinatie van omvangrijke criminele vermogens en

criminaliteit kent veel verschillende uitingsvormen.

Wet Bibob, Opiumwet en Algemene Plaatselijke

• We maken actief gebruik van de verschillende mo-

lijkheden, bij elkaar te brengen, bijvoorbeeld door de informatie die binnenkomt via Meld Misdaad Anoniem te combineren met informatie van handhavers.

Integraal veiligheidsbeleid / 12

3.2 Zorg en Veiligheid In Almelo willen we dat iedereen mee kan doen aan onze samenleving. We gaan uit van de eigen kracht van inwoners, maar er is ook een groep inwoners die het niet alleen redt en daarom biedt de gemeente hen passende ondersteuning. Ook vanuit het perspectief van veiligheid is dat van groot belang. Deze groep betreft vaak kwetsbare mensen, die mogelijk een risico kunnen vormen voor zichzelf, de omgeving en de openbare orde en veiligheid. Deze problematieken kunnen ervoor zorgen dat mensen kwetsbaarder zijn om slachtoffer te worden van misbruik of te vervallen in (ondermijnende) criminaliteit. Om de zorg voor kwetsbare mensen en hun omgeving blijvend te verbeteren en bijbehorende veiligheidsproblematiek aan te pakken is intensieve samenwerking tussen zorgprofessionals en hun veiligheidspartners nodig. Voorbeelden van thema’s op het snijvlak van zorg en veiligheid:

Personen met verward gedrag Mensenhandel1 Polarisatie en radicalisering Gewelds- en zedendelicten Huiselijk geweld en kindermishandeling

1 Hiermee wordt bedoeld: seksuele uitbuiting (inclusief ‘loverboyproblematiek’), arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting.

Integraal veiligheidsbeleid / 13

we samen met wijkregie, procesmanagers, politie

Ambities 1. Het intensiveren van de samenwerking tussen zorg- en veiligheidsprofessionals. Dit houdt in, het verbeteren van: - vroegsignalering en preventie; - (vroegtijdige) informatiedeling tussen partners; - de effectiviteit van de zorg/onder

steuning die wordt geboden aan

kwetsbare personen en huishoudens;

- Het aanreiken van handvatten voor

professionals om goed te kunnen

samenwerken en tijdig op- en af te

en andere samenwerkingspartners zoals reclassering, woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties en onderwijsinstellingen prioriteiten en de gezamenlijke werkagenda bepalen. Maatwerk. De gemeente Almelo blijft inzetten op de persoonsgebonden aanpak van kwetsbare personen die ondersteuning nodig hebben, zoals slachtoffers van mensenhandel of personen met verward gedrag. Hierbij werken we per casus samen met de relevante partners, zoals de politie, zorg- en hulpverleningsinstanties en woningcorporaties. Met behulp van een integraal op de

schalen.

persoon toegesneden (mix van) interventie(s)

2. Het verder tegengaan van veiligheids-

sen overlastgevend of crimineel gedrag vertonen.

problematiek die wordt veroorzaakt door kwetsbare personen c.q. personen met verward gedrag, door het realiseren van een sluitende aanpak op het gebied van zorg en veiligheid.

proberen we te voorkomen dat (kwetsbare) menDit betreft met name een kleine groep mensen die veel overlast veroorzaken en vaak te maken hebben met meervoudige en complexe problemen, zoals: psychiatrische klachten, verslaving en een verstandelijke beperking. Daarnaast zijn er vaak problemen op andere levensdomeinen, zoals schulden en woonruimteproblemen. Voor deze

Wat gaan we doen?

personen werkt het generieke aanbod aan interventies niet, of niet voldoende, waardoor er in dit

Organisatie. We willen de domeinen zorg en

soort situaties buiten de gebaande paden dient

veiligheid versterken door nog intensiever met

te worden getreden om tot een oplossing te ko-

elkaar samen te werken aan concrete zorg- en

men. Dit vraagt om goede samenwerking tussen

veiligheidsvraagstukken. Er zijn al heel veel stap-

ketenpartners, waarbij een gemeenschappelijk

pen gezet, maar we willen in de komende jaren

narratief essentieel is. Hoe complex en ingewik-

deze synergie van zorg en veiligheid nog verder

keld de casuïstiek ook is, er dient gezamenlijk ge-

uitbouwen. Mede hierom is er een kernteam waar

keken te worden naar wat nodig is om vervolgens

Integraal Integraalveiligheidsbeleid veiligheidsbeleid //02 14

afspraken te maken over wat kan en wie wat doet.

zorgen en signalen ophalen uit netwerken en

Dit kan ook betekenen dat organisaties open

oppakken samen met ketenpartners.

dienen te staan voor het geven van zorg en aan-

Dit betreft bijvoorbeeld signalen van polarisa-

dacht aan personen die mogelijk (net) niet bij hun

tie en radicalisering, maar ook andere signalen

doelgroep of focus passen. Om dit te realiseren is

worden opgehaald, zoals die van huiselijk ge-

een sterke regie door de gemeente nodig. De ge-

weld. Alle signalen worden serieus geanalyseerd

meente Almelo ambieert om voor deze casussen

en waar mogelijk vinden interventies plaats.

een sluitende aanpak te creëren, door nauwer

• We blijven aandacht behouden voor geweld en

samen te werken met ketenpartners. Zowel het

seksuele intimidatie jegens vrouwen en kinde-

sociaal- als het veiligheidsdomein hebben hier

ren. Daarnaast presenteren we, om een goed

een belangrijke rol. De oplossingen voor veel

beeld te krijgen van de situatie, jaarlijks de

problematiek op het vlak van openbare orde en

veiligheidscijfers van de politie in de gemeente-

veiligheid zitten namelijk in de samenwerking met

raad. Daarbij zal vanaf 2022 ook duiding wor-

het sociaal domein.

den gegeven aan het voorkomen van geweld

Wat doen we nog meer? • In samenwerking met het Kenniscentrum

en zedendelicten jegens vrouwen en kinderen2. • We brengen de aard en omvang van de problematiek m.b.t. GHB gebruik in beeld, om dit

Mensenhandel Twente en het RIEC-ON zorgen

vervolgens op een adequate manier met alle

we voor het continueren en versterken van de

partijen aan te kunnen pakken.

aanpak tegen uitbuiting en mensenhandel.

• De gemeente neemt initiatief om de Aanpak

• We versterken de aanpak van thema’s op het

Voorkoming Escalatie (AVE) methodiek te

snijvlak van zorg en veiligheid door aan te slui-

implementeren als werkwijze in Almelo zodat

ten bij regionale ontwikkelingen en initiatieven

interne en externe partners dezelfde werkwijze

van samenwerkingspartners, zoals Zorg- en

hanteren op het gebied van opschalen en af-

Veiligheidshuis Twente en VRT. Voorbeelden

schalen van escalerende sociale problematiek.

hiervan zijn: de regionale stuurgroep zorg, vei-

Binnen het AVE model gaan we werken met de

ligheid en straf en de casustafel TBS.

uitgangspunten3 van risicogestuurde zorg.

• We weten wat er speelt in de samenleving,

• We participeren in de regionale werkgroep die

omdat we periodiek in gesprek gaan met

zich buigt over het vraagstuk rondom polari-

vertegenwoordigers van verschillende ge-

satie en het voorkomen dat polarisatie leidt tot

meenschappen in Almelo. Hierdoor kunnen we

extremisme.

2 Conform de aangenomen motie van 1 juli 2021: ‘Geweld en zedendelicten jegens vrouwen en kinderen in beeld brengen in het integraal veiligheidsplan 2022’.

3 Eerst werken aan de directe veiligheid om vervolgens via risicogestuurde zorg stabiele veiligheid te realiseren en om uit die stabiele situatie te werken aan herstel.

Integraal veiligheidsbeleid / 15

3.3 Jeugd en Veiligheid (Groepen) jongeren die overlast veroorzaken of criminele activiteiten uitvoeren kunnen een negatieve invloed uitoefenen op het woonplezier en de veiligheidsbeleving van onze inwoners.

Ambities 1. Het verbeteren van de informatieuitwisseling tussen ketenpartners. 2. Meer zicht op de lokale jeugd, met name kwetsbare jongeren en jongeren waarbij het

Hoewel deze jongeren veel overlast en ook criminali-

risico bestaat dat ze van overlast afglijden

teit kunnen veroorzaken, zijn zij naast dader, vaak ook

naar criminaliteit. We willen voorkomen dat

slachtoffer. Deze jongeren zijn vaak kwetsbaar door

deze jongeren problemen krijgen en ervoor

problemen thuis, op school of mogelijk door gedrags-

zorgen dat ze op het rechte pad blijven.

• We willen de aanpak van kwetsbare jongeren nóg beter borgen in de lokale zorg- en veiligheidsstructuur. Bijvoorbeeld op het gebied van zorg, drang en dwang. We willen beter gebruik maken het Justitieel Overleg Risicojongeren (JOR) zodat we nog effectiever en nog eerder kunnen interveniëren als het nodig is. • Continueren en versterken van de samenwerking met Halt. Halt geeft in het kader van preventie, voorlichting aan jongeren over actuele thema’s

of verslavingsproblemen. Deze problematiek vraagt

rondom jeugd en veiligheid. Daarnaast heeft Halt

om een integrale aanpak met een goede verbinding

de wettelijke taak om strafbaar gedrag onder

tussen het sociaal en veiligheidsdomein. Binnen de

jongeren aan te pakken door middel van Halt-af-

aanpak ligt de focus op preventie, maar er is ook

Wat gaan we doen?

aandacht voor zorg en repressie. Een aanpak die zich

• Regionaal is onder regie van de VRT / Platform

richt op het individu in de groep, maar ook het individu

Integrale Veiligheidszorg een programma Jeugd en

op school, werk en thuis, bij sport en uitgaan. Bij de

Criminaliteit ontwikkeld, waar de gemeente Almelo

aanpak jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit willen we

intensief in participeert. Het programma is gericht

door middel van vroegsignalering onze (kwetsbare)

op vroegsignalering, preventie, aanpak jeugdgroe-

jeugdigen in kaart brengen en monitoren. Daarnaast

pen / rising stars, intergenerationele problematiek,

willen we ons zicht op jeugdgroepen verder verbete-

informatiegestuurd werken en interventiemogelijk-

ren. Door meer zicht te hebben aan de voorkant, willen

heden om te voorkomen dat jeugd afglijdt richting

we het verder afglijden van risicojongeren vroegtijdig

criminaliteit. De opbrengst wordt gebruikt om de

voorkomen.

lokale aanpak risicojeugd te versterken. • Een kwaliteitsslag maken met betrekking tot vroegsignalering, hierin dient de samenwerking met lokale ketenpartners te worden versterkt. Daarnaast denken we bijvoorbeeld aan de gerichte inzet van jongerenwerkers en schoolmaatschappelijk werk.

doeningen.

Integraal veiligheidsbeleid / 16

3.4 Leefbaarheid De gemeente Almelo wil dat inwoners prettig in hun stad kunnen wonen. Daarvoor is het belangrijk dat de leefbaarheid in de wijken op peil wordt gehouden en waar mogelijk wordt verbeterd.

Wat gaan we doen? • Ondermijnende criminaliteit, zorg- en veiligheidsvraagstukken en jeugdoverlast tasten de veiligheid en leefbaarheid aan. Daarom pakken we deze thema’s ook aan zoals beschreven in de paragrafen in 3.1, 3.2 en 3.3. • Inzetten op de integrale aanpak van (illegale) kamerverhuur door middel van toezicht en handhaving, bijvoor-

Dit doen we door te investeren in de fysieke kwaliteit van de

beeld aan de hand van het bestemmingsplan ‘Para-

woonomgeving, maar ook door diverse vormen van overlast

pluherziening wonen’.

in onze wijken tegen te gaan. Het tegengaan van overlast is

• Bij ernstige vormen van woonoverlast kan er, indien

de afgelopen jaren een steeds belangrijkere taak geworden

lichtere interventies niet hebben gewerkt, op grond van

voor de gemeente. Enerzijds heeft dit te maken met het feit

de ‘Wet aanpak woonoverlast’ als ultimum remedium,

dat de politie zich noodgedwongen minder is gaan bezig-

een specifieke gedragswijziging worden opgelegd aan de

houden met de aanpak van lichte vormen van overlast en

huurder en/of de verhuurder van de woning.

zich verhoudingsgewijs meer is gaan richten op zwaardere

• Onze boa’s blijven de kleine norm handhaven door als

vormen van criminaliteit. Anderzijds zijn de overlastcijfers,

‘ogen en oren’ te fungeren in de wijken en waar nodig

zowel in Almelo als in de rest van Nederland, de afgelopen

handhavend op te treden.

tien jaar ook geleidelijk aan gestegen (Centraal Bureau

• De leefbaarheid in de wijken wordt verder versterkt, door

voor de Statistiek, 2021). Door deze ontwikkelingen hebben

intensivering van de samenwerking tussen politie en

niet alleen de boa’s en andere betrokken teams van de

boa’s. Hiertoe is in 2021 een handhavingsarrangement

gemeente een steeds grotere rol gekregen op het gebied

vastgesteld.

van leefbaarheid, maar ook andere ketenpartners zoals de

• Door wijkgericht te werken en dicht bij onze inwoners te

woningbouwcorporaties, het welzijnswerk (buurtbemidde-

staan, kunnen we snel reageren op veiligheids- en leef-

ling) en het maatschappelijk werk. De komende jaren zal de

baarheidsopgaven.

aanpak van diverse vormen van overlast, die de leefbaar-

• Om burenruzies zo veel mogelijk te voorkomen en tegen

heid in de wijken onder druk zet, hoge prioriteit houden.

te gaan, blijven we inzetten op buurtbemiddeling in

Ambitie Het terugdringen van woonoverlast en het vergroten van de leefbaarheid, door in te zetten op preventie, zorg en repressie.

Almelo.

Integraal veiligheidsbeleid / 17

3.5 Digitale veiligheid De samenleving digitaliseert. Steeds vaker regelen inwoners, ondernemers en publieke instellingen hun zaken en diensten online. De online wereld biedt veel mogelijkheden en kansen, maar er zijn ook veiligheidsrisico’s zoals de opkomst van digitale criminaliteit. Digitale criminaliteit bestaat uit cybercrime (criminaliteit

Ambities 1. Het verminderen van slachtofferschap van digitale criminaliteit, door inwoners weerbaarder te maken en barrières op te werpen voor daders en dadergroepen. 2. Inzicht krijgen in de aard en omvang, onder andere door meldingsbereidheid te stimuleren.

met ICT als middel en doelwit) en gedigitaliseerde criminaliteit (ICT wordt gebruikt om ‘traditionele’ vormen van criminaliteit te plegen, zoals bedreiging, diefstal of fraude). De

Wat gaan we doen?

gevolgen van digitale criminaliteit op slachtoffers kunnen

• Inzichtelijk maken welke vormen van digitale criminaliteit

groot zijn. Niet alleen in de zin van materiële schade en/of

voor komen in Almelo, wie onze kwetsbare inwoners zijn

vermogensverlies, maar het schaadt ook het vertrouwen

en waar we als gemeente op in kunnen spelen met voor-

van slachtoffers in bekenden, bedrijven en (overheids-)

lichting en bewustwording.

instellingen waarvan bijvoorbeeld de naam misbruikt wordt

• Kwetsbare doelgroepen informeren en voorlichten over

bij oplichting. Veel inwoners en bedrijven kunnen onvol-

veiligheidsrisico’s die gepaard kunnen gaan met digitali-

doende meekomen met de snelle technologische en digitale

sering (bijvoorbeeld risico’s omtrent sexting). Dit gebeurt

ontwikkelingen en zijn daarom in toenemende mate vat-

onder andere door middel van bewustwordingscam-

baar voor criminaliteit.

pagnes. We gaan verkennen welke rol partners hierbij kunnen innemen. • Landelijke en regionale ontwikkelingen en acties volgen en waar van meerwaarde deze inzetten in Almelo. Hierbij is samenwerking erg belangrijk. Digitale criminaliteit is immers grensoverschrijdend. • Vanuit de crisisorganisatie wordt vaker getraind op crisissen met betrekking tot cybercriminaliteit, zoals een cyberaanval.

DIT IS EEN UITGAVE VAN DE GEMEENTE ALMELO www.almelo.nl of bel 0546 54 11 11