6 Programma van eisen Transformatie Grotestraat Noord.pdf

Almelo omstreeks 1400

4

Structuur Grotestraat De Grotestraat kenmerkt zich door haar lengte, het bochtige verloop en de verschillende breedtes. De panden staan allen direct aan de straat. Vroeger waren er verscheidene bruggen om te passeren. De enige brug die er nog is, is over de Almelose Aa. De brug is in het straatbeeld nauwelijks herkenbaar als brug.

Ook heeft de Grotestraat een hoogteverschil. In het midden is de straat het hoogste (12 +NAP) en aan de uiteinde ca 60-70 cm lager. In oost-westrichting zijn de hoogte verschillen groter, dat merk je ook als je bijvoorbeeld door de Passage loopt. De straat is het breedst in het midden (ter hoogte Brummer). De straat heeft hier een lensvorm, met licht gebogen wanden (voormalige Koornmarkt). De kiosk van Brummer staat in deze ruimte, wat de beleving van de lensvorm niet ten goede komt. Door realisatie van de Galerij met nieuwbouw ontstond de huidige vorm van de Koornmarkt. Dit plein knipt de Grotestraat nu in twee delen, ten noorden en ten zuiden van de Koornmarkt.

5

De Grotestraat Noord kent nog een pleintje, namelijk het Kerkplein met fontein. Het plein is eigenlijk een ruime kruising. De gebogen straatwand leid je naar de kerk. Goed zicht op de Grote Kerk is hier belangrijk. De gangen zijn de oude verbindingen naar de tuintjes, en dienen nog steeds als korte doorsteekjes. De gangen zijn qua inrichting en verlichting niet aantrekkelijk. Er is veel meer van te maken, zodat ze weer meedoen in de beleving van de stad. (Zie voor inspiratie de studie naar de stadspoorten van PoelmansReesink landschapsarchitecten)

Foto’s Ootmarsgang. Bij entree van de steeg heeft het pand een hoekraam.

Foto: Hier is de straat het breedste. De wanden van de straat zijn licht gebogen, waardoor een lensvorm ontstaat.

6

Kaart met analyse ruimtelijke structuur Noordelijke gedeelte Grotestraat

7

Straatwand De ruimtevorming van de Grotestraat met zijn bochtig verloop en verschillende breedte is natuurlijk te danken aan de continue straatwand van panden. Het is belangrijk deze belijning zo min mogelijk te doorbreken/te verstoren. Dus aanbouwen, winterterrassen etc zijn ongewenst in de Grotestraat. Het winterterras van het Wetshuijs is zo’n verstoring in het ruimtelijk beeld, die de straat versmalt, en de ruimte werking teniet doet. Daarnaast gaat de huidige boomstructuur (lijnvormige opstelling van geschoren lindebomen) geen relatie aan met de ruimtelijke structuur van de Grotestraat. Ze staan willekeurig in de straat. Wie goed kijkt, ziet dat ze altijd voor historische panden zijn gezet. Opvallend in de Grotestraat is dat de meeste gebouwen los van elkaar staan. Dat maakt de straat uniek.

Foto: Kerkplein. En je ziet dat de panden los van elkaar staan.

8

Architectuur / bouwhoogtes De hoogte opbouw van de Grotestraat is in de loop der tijden behoorlijk veranderd. Oorspronkelijk bevond de hogere bebouwing zich vooral in het midden van de Grotestraat. De hoogte varieert nu door de gehele straat van 2 lagen tot 5 lagen. Omdat de ontwikkeling in de loop der tijden per perceel is gegaan, heeft de straat nu een breed scala aan type gebouwen. Soms werd (en wordt) een pand er tussenuit gehaald en vervangen door nieuwbouw. Deze variatie is een opvallend kenmerk van de straat. De variatie bestaat uit: • de afwisseling in hoogtes • de verschillen in architectuur; dakvorm, opbouw, materiaal, kleur, (ook afhankelijk van de tijdgeest) • de verschillen in breedtes van de panden • de parcellering en los van elkaar staan van panden

Ontwikkeling tot ca de jaren ’30.

9

Vanaf de jaren ’40-50 zijn er veel ingrijpende verbouwingen geweest aan de begane grond van panden. Met het maken van grote etalages, luifels, terugliggende entrees kreeg de plint steeds minder relatie met de bovenbouw. De gevelsubsidie is een stimulans voor pandeigenaren om de begane grond weer aan te laten sluiten bij de verdiepingen erboven. Zo wordt de individualiteit per pand weer herkenbaar. Door luifels weg te halen wordt de krachtige gebogen belijning van de straatwand weer veel beter zichtbaar.

Voor

Na

Bij de aanpassingen aan de panden moeten we er voor waken de kenmerken van de Grotestraat niet uit het ook te verliezen. Dat geeft de straat haar charmes en eigenheid. Bij sloop van meer panden tegelijk en vervangende nieuwbouw is het zaak te zorgen dat er geen schaalvergroting plaatsvindt, en vast te houden aan bovenstaande kenmerken.

10

Huidige inrichting openbare ruimte en groenstructuur De inrichting van de openbare ruimte van de Grotestraat dateert uit de jaren ’80. De tijd waarin er in Nederland veel winkelpromenades werden gemaakt.

1900 veel wonen

1930 meer verkeer en winkels

1960 winkelstraat voetgangersgebied

11

Sinds de jaren ’80 is de winkelstraat, die Citypromenade heette (nog steeds?) van gevel tot gevel bestraat met gladde oranje klinkers en gele belijning, de zogenaamde ABCklinkers. Doel was om de straat eenduidig in te richten van Oranjestraat tot aan de Hofkampstraat, herkenbaar als voetgangersgebied/winkelstraat. De bomen dienen ter aankleding en ondersteunen de ruimtelijke structuur niet.

12

Bij functieverandering/transformatie hoort ook een andere inrichting van de straat. Bij een herinrichting van de openbare ruimte zou de stedenbouwkundige structuur meer leidend kunnen zijn. Ook de wens om de geschiedenis van de stad meer zichtbaar te maken sluit daarop aan. Een initiatief van Historische Kring is om de twee stadspoorten weer terug te brengen in het straatbeeld. Hierdoor krijgt de Grotestraat geleding en zonering, wat goed aansluit bij de visie uit de Koers. Een nieuwe groenstructuur ondersteunt de nieuwe zonering. Herinrichting openbare ruimte heeft dus als stedenbouwkundige uitgangspunten: - Versterken stedenbouwkundige structuur - Erfgoed zichtbaar maken - Gebruik openbare ruimte en functies in plinten op elkaar afstemmen

\ Kaart: Huidige bomenstructuur in de Grotestraat noord 13

Van winkelstraat naar gemengde straat Het transformatie gebied Noord en het Gravenkwartier behoren volgens de Nieuwe Kaart van de Koers niet meer tot het kernwinkelgebied. Toch is het een heel aantrekkelijk gebied; om te dwalen door de smalle straatje met de historische gevels en de nabijheid van Huize Almelo met bomen en water. Een gebied dat je de bezoeker van Almelo niet wilt onthouden. Het Gravenkwartier leent zich, naast het wonen, ook voor functies gericht op bezoekers/toeristen. Denk aan galeries, ateliers, antiek en curiosa, ambachtelijke bedrijven, winkeltjes een B&B. Voor het transformatiegebied zetten we niet in op winkels. Hier ligt de nadruk op diensten/voorzieningen, denk aan schoonheidsspecialiste, yogastudio, makelaar, werkaan-huis. Wie gaan er wonen? Voor een levendige binnenstad maakt een variatie aan woontypologieën de Grotestraat aantrekkelijk voor diverse doelgroepen; appartementen, atelierwoningen, grondgebonden woningen, maisonettes. Je wilt ook dat mensen geruime tijd wonen in de binnenstad, en dat het niet tijdelijk is tot een betere woning is gevonden.

Het is het onderzoeken waard, welke eisen/wensen belangrijk zijn om te kiezen voor wonen in de oude binnenstad (denk aan groen, spelen, voorzieningen, parkeren, veiligheid, schoon, rust of juist reuring) Bij het verbouwen/transformeren van winkelpanden naar andere functies willen we graag het karakter van de Grotestraat behouden. Een standaard appartementencomplex of kantoorgebouw detoneert hier, en doet afbreuk aan de sfeer en identiteit. Voorbeelden

zie de voordeur ertussenin

14

Wonen in een winkel en voordeuren aan de straat.

Dat betekent vaak ook geen standaard plattegronden.

Bij wonen aan een gemengde straat is een stoepzone belangrijk voor privacy.

15