3.1 Notulen raadsvergadering 25 mei 2021 (getekend).pdf
Tekst van het document
Heb ik dit juist en zo ja, hoe kan hij dit voor zichzelf verenigen? De heer TEEUW (Christenunie): Voor onze fractie zijn en blijven de ouders verantwoordelijk en kunnen ze nag steeds een kind van 12 jaar, of die nu een vergoeding krijgt of niet, als ouders begeleiden. Ik heb gezegd dat wij het liefst naar een maatwerkverordening zouden gaan en zouden willen doen wat nodig is. Ik ga ervan uit dat mevrouw Geerdink ernaar heeft gezocht, maar volgens mij is er geen enkele gemeente in Nederland die op het punt van het leerlingenvervoer een maatwerkverordening heeft. Dat vereist veel meer denkkracht over hoe dat--moetworden-vor-ingegeven.-We-hebben-.er__niet_eens_een_.beel.dvormend_po_litiek_beraad over gehouden. Ik denk echt dat we goed moeten evalueren wat de situatie precies is en hoe we een maatwerkverordening vorm kunnen geven. Zo ver zijn we nog lang niet. Hangende die situatie zullen we wat ons betreft een verordening moeten hebben, omdat het leerlingenvervoer uia artikel 23 van de Grondwet een recht is om een passende school te kunnen kiezen. Daarin zit een leeftijd- en kilometergrens, omdat we op de een of andere manier kaders moeten hebben, omdat het leerlingenvervoer snders volledig ontspoort en iedereen zijn vinger opsteekt. Ik denk ook dat we dan in de juridische procedures belanden. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): De heer Teeuw snijdt iets aan wat mij ook opviel.
We hebben een nieuw BOB-proces. Ik weet nooit precies in welk politiek beraad we beland zijn, in de zin van het labeltje en niet van het onderwerp. Het viel mij op dat er eigenlijk weinig tijd was om inhoudelijk op het leerlingenvervoer in te gaan. Eris ook heel veel afgekapt. Tot mijn verbazing is vervolgens aan de wethouder gevraagd of het voorstel besluitrijp was, en niet aan de raadsleden. Kennelijk was de wethouder hierin leidend. Is de heer Teeuw het met me eens dat hierover te weinig inhoudelijk debat is gevoerd? Dat proef ik hem meerdere keren zeggen. Ik vind dat wel, omdat het voorstel eigenlijk nog niet besluitrijp is. 32 R 2106732
De heer TEEUW (Christenunie): De procesvraag moet mevrouw Pol niet aan mij stellen maar aan het presidium. Dat het voorstel in principe besluitrijp is, is gebaseerd op het maatregelenplan en dat gaat uit van de VNG-normen. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Ik heb geen idee of ik de heer Teeuw goed heb begrepen. Hij zegt dat het erop lijkt dat we de verordening willen afschaffen. Ik heb die indruk niet. Volgens mij willen we de verordening aanscherpen, waarbij twee criteria in ieder geval versoepeld worden, in het ene voorstel wat verder dan in het andere. Hoe duidt de heer Teeuw het verschil tussen afschaffen en verbeteren? De heer TEEUW (Christenunie): Excuses, dan ben ik onduidelijk geweest. Ik bedoelde te zeggen dat het amendement van de PvdA-fractie om leeftijd en afstand helemaal los te laten, heel dicht in de buurt zit bij het volledig afschaffen van de verordening. Mevrouw GEERDINK (PvdA): De verordening is ooit in het leven geroepen, maar ik vraag mij af waarom. De heer Teeuw verwees zelf al naar de Grondwet. Ieder kind heeft recht op vrije schoolkeuze en het best passende onderwijs. Wij bedenken zelf de regels die we opleggen aan mensen die daarvan gebruik willen maken. In het politiek beraad van vorige week zei de VVDfractiezelfs dater misbruik van wordt gemaakt. Dat veroorzaken we zelf.
We kunnen die regels ook loslaten, echt kijken wat nodig is en ervoor zorgen dat ieder kind naar de school kan waar die het best past. De VOORZITTER: We moeten oppassen dat we niet standpunten blijven herhalen en uitwisselen. Ik gun de heer Teeuw hier een reactie op, maar vervolgens gaan we verder. De heer TEEUW (Christenunie): Artikel 23 van de Grondwet legt de voorkeuzevrijheid vast. Als iemand voor een antroposofische school in Zutphen kiest, mag er geen financiële belemmering zijn waardoor die deze keuzevrijheid niet heeft. De heer ZIELMAN (Democraten.nu): Mijn interruptie sluit aan bij de laatste opmerking van de heer Teeuw: er mag geen financiële belemmering zijn. Ik vraag aan de heer Teeuw of hij het met het volgende eens is. We kunnen ook zeggen dat de gemeente Almelo een vergelijkbare school binnen heer grenzen heeft. De ouders kiezen voor dit onderwijs. Wij geven aan waar ze vergoeding voor krijgen. Als ze ervoor kiezen om buiten de stad te zoeken, kan de gemeente een bepaalde bijdrage leveren, lettend op de kaders die de gemeente stelt op leeftijd en afstand. De heer TEEUW (Christenunie): Volgens mij heb ik in mijn bijdrage gezegd dat keuzevrijheid wat mag kosten. De heer ZIELMAN (Democraten.nu): Dan heb ik u goed begrepen, dank u wel.
De heer WIERTZ (D66): Voorzitter! Vorige week is er gediscussieerd in het politiek beraad en eerlijk gezegd had ik de indruk dat die discussie nog niet is afgerond. Dat blijkt hier misschien ook, want er wordt weer flink gediscussieerd en er zijn drie amendementen ingediend. De motivering voor dit voorstel is wat dun, constateerde ik vorige week, in ieder geval wat de leeftijdgrens betreft. Dat blijkt misschien ook uit die amendementen. Wat dat betreft kunnen wij het amendement van de CDA-fractie steunen, maar dat is ook wat willekeurig. Want alleen de leeftijdgrens wordt teruggedraaid en niet de kilometergrens. De enige motivering daarvoor is dat die leeftijdgrens maar een paar duizend euro oplevert en de kilometergrens veel meer oplevert. Daarmee wordt het wat ingewikkeld en willekeurig, zoals ik net zei. Mevrouw WIND (CDA): Voorzitter! Ik heb dit volgens mij al een keer eerder gezegd, maar ik word op deze manier uitgelokt. Het amendement dat wij hebben ingediend is niet per se financieel gestuurd. Dat amendement ziet vooral toe op de risico's die kinderen van 9 jaar lopen als ze zelfstandig naar school zouden moeten fietsen. Dat ziet toe op juist die kinderen die 33 R 2106732
moeite hebben met het bewaren van het overzicht. Ze worden als 9-jarige de straat op gestuurd, terwijl in de bron die we bijgevoegd hebben staat dat kinderen tot 9 jaar bijna geen overzicht hebben. Het amendement is niet financieel gestuurd, maar echt gericht op de risico's die de kinderen lopen. Is de heer Wiertz dat met mij eens? De heer WIERTZ (D66): Voorzitter! Ik heb nergens beweerd dat het amendement financieel gestuurd is, maar dat het wat willekeurig is. Dat is echt iets heel anders. Het amendement van de PvdA-fractie vinden wij sympathiek, omdat het uitgaat van maatwerk, maar we zien er hetzelfde probleem in als de heer Teeuw zojuist heeft aangestipt. Als we maatwerk willen, moeten we duidelijke normen in de verordening opnemen. Die zijn er nu niet. Ik heb vorige week aan de wethouder gevraagd of hij van plan is de verordening verder aan te passen, aangezien de VNG weer een nieuwe modelverordening heeft opgesteld. Misschien zouden we kunnen bekijken of de verordening op een later moment op een andere manier kan worden ingestoken. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Op zich lijkt me dat een goed idee. Ik hoor meerdere mensen zeggen graag voor maatwerk te gaan.
Ik weet niet of het dan nodig is de verordening volgens het voorstel van het college vast te stellen, of dat we die even kunnen laten zoals die is, om eerst te evalueren en vervolgens te kijken wat de beste manier is om leerlingenvervoer te regelen, zonder allerlei regels. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Voorzitter! Als ik de heer Wiertz goed begrijp en hij zo'n voorstander is van maatwerk, is het dan volgens hem niet beter om nu het voorstel van de PvdA-fractie te volgen en grondig te evalueren hoe we de verordening het beste kunnen invullen? Dan kunnen we nu overgaan tot maatwerk —waarde heer Wiertz voor pleit — en kunnen we in ieder geval evalueren hoe het ging en hoe het gaat. De heer WIERTZ (D66): Dat lijkt me verkeerd om. Ik denk dat we eerst de discussie moeten voeren hoe dat maatwerk er dan uit moet gaan zien. Om nu de verordening vast te stellen met alleen maar "we willen maatwerk", vind ik te gemakkelijk. De heer DE OLDE (PVA): Voorzitter! Ouders krijgen te maken met bezuinigingen en veranderingen in het leerlingenvervoer uan hun lichamelijk of verstandelijk beperkte kind. Zo wordt de minimale afstand verruimd van 4 km naar 6 km en zijn er plannen om de leeftijdsgrens te verlagen van10 naar 9 jaar. Het welzijn van de kinderen moet blijvend vooropstaan.
Het is al vervelend om kwetsbare kinderen te moeten doorgeleiden naar een verder weg gelegen school met speciale onderwijsvoorzieningen. Dat gebeurt niet zomaar, wantje gunt alle kinderen onderwijs vlak bij huis en hun vriendjes. Als dit echter niet kan, moet er goed gekeken worden op welke school het kind het best tot-zijn recht komt. Veel vrijheid in schoolkeuze hebben de ouders niet. Dok de verlaging van de leeftijdsgrens doe je niet zomaar. Waarom dat gebeurt, kunnen we niet helemaal begrijpen. Volgens wethouder Langlus is de verlaging van de leeftijd voor het gebruik van openbaar vervoer of fiets naar 9 jaar bedoeld om de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van de leerlingen te bevorderen. Daarbij gaat de wethouder voorbij aan het feit dat de meeste leerlingen met een fysieke en/of mentale beperking nooit zelfstandig met het openbaar vervoer of met de fiets kunnen reizen, omdat de daarvoor benodigde zelfstandigheid ontbreekt, of omdat de kinderen daarbij gemakkelijk in onveilige situaties kunnen belanden. We steunen het amendement van de PvdA-fractie. De heer HUBERS (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! Het voorliggende voorstel is gemaakt in opdracht van de gemeenteraad. Dat wordt in deze discussie vergeten. De wethouder heeft min of meer een taakstelling gekregen om te bezuinigen, en dat ligt voor. De leeftijdscategorieën worden in het collegevoorstel gelijkgesteld.
De Lokaal Almelo Samen-fractie vindt het acceptabel dat er een uniforme leeftijdsgrens wordt getrokken om in aanmerking te komen. Kijken we naar de rest, dan gaat het meer om de risico's in het verkeer. Dan vinden we de leeftijdsgrens van 10 naar 9 jaar verlagen financieel zo mager, dat we voor 34 R 2106732
die € 2.000 niet het risico willen lopen dat kinderen eerder ongevallen krijgen in het verkeer. Dat is min of meer de reden waarom wij met de fracties van CDA en GroenLinks hierover gesproken hebben. Hun amendement steunen we. Kijkend naar de andere amendementen vinden we maatwerk prima, maar dan moeten er wel kaders zijn, zodat we weten waarover we praten. Die liggen op dit moment niet voor. Die wil ik eerst zien. Alsje dit soort voorstellen lanceert, kijk dan ook eens of het aantal kilometers 4, 5, 6, of 7 moet zijn, want dan weten we ook waarde verhoudingen liggen op die kilometerafstanden. Ik denk dat we dan veel meer zicht krijgen op de stappen die gezet kunnen worden. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): De heer Hubers zegt dat dit een opdracht is van de gemeenteraad. Dit is feitelijk een opdracht van de coalitie, niet van alle raadsleden; dit ten eerste. Ten tweede, ik hoor hem iets zeggen in de geest van: aangezien dat het om € 2.000 gaat, willen we het risico voor het leven van een kind niet lopen. Met andere woorden, als het om meer geld gaat, mogen die kinderen wel gevaar lopen. Ik vind dit een heel bizarre gedachtegang. Hoe kijkt hij daar zelf met deze vraagstelling tegenaan? De heer HUBERS (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! Elke grens is discutabel, in geld en ook in risico's. We kunnen over alles gaan twisten.
Als ik spreek over de opdracht van de gemeenteraad, spreek ik over de meerderheid van de gemeenteraad. Het is gebruikelijk dat het college die opdracht uitvoert. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Voorzitter! Ik heb nog geen antwoord gehad op mijn tweede vraag. De heer Hubers heeft gezegd: het is maar € 2.000, dus dan maakt het niet uit. We kunnen de leeftijdsgrens laten zoals die is. Hij wil wel risico's lopen als dat meer geld oplevert. Het gaat om kinderlevens! De heer HUBERS (Lokaal Almelo Samen): We kunnen ook alles gaan betalen. Iedereen gratis naar school brengen met een busje of taxi. Dat kost een X-bedrag. En omdat er dan minder kans is op ongevallen en ziekenhuisopnames, doen we dat maar. Een open portemonnee waarbij iedereen er rekening mee moet houden dat de OZB omhooggaat, alle gemeentelijke heffingen omhooggaan. Ergens is elke grens discutabel, ook in dit verhaal. De heer HUMMELS Leefbaar Almelo): Voorzitter! De heer Hubers heeft gelijk dat erin een van de amendementen geen criteria staan. In de andere wel. Hij zegt dat in geen van de amendementen criteria staan. Hij had misschien beter moeten lezen. Hij zegt dat de keuze die wordt gemaakt zeer discutabel ís.
Volgens mij weet hij zoals elk raadslid, dat een kind van 9, 10, 11, 12 jaar —het blijft discutabel —nauwelijks in staat is om in zijn of haar eentje aan het verkeer deel te nemen, helemaal als de afstand ook ingewikkelder wordt gemaakt. De heer HUBERS (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! Wij hebben ervoor gekozen om vast te houden aan de leeftijd van 10 jaar en niet te gaan naar 9 jaar, omdat het risico voorde 9jarigen dan nog groter werd. We kunnen ook op 8 jaar of op 6 jaar gaan zitten. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Je zou ook op 13 jaar kunnen gaan zitten. Volgens mij zitje dan op een leeftijd dat mensen mogelijkerwijs wat beter zelfstandig ergens aan deel kunnen nemen. De heer HUBERS (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! Ik merk dat iedereen gekeken heeft naar de opmerkingen die we bij het amendement hebben gevoegd en kennis heeft genomen van de leeftijdsopbouw voorde veiligheid in het verkeer. Dat heb ik vorige week in de discussie in het politiek beraad gemist, terwijl we die wel hebben aangedragen. Uiteindelijk hebben we die norm in ons amendement opgenomen. Als indieners zijn we daarvoor. Hoe de rest erover denkt, zien we straks wel. Ik denk dat we nu keuzes moeten maken. Het voorstel ligt niet voor niets op tafel. Er ligt een opdracht van de raad onder. De heer TEUNIS (SP): Voorzitter! Het klopt dat het een opdracht van de raad was om te 35 R 2106732
komen tot bezuinigingen binnen het sociaal domein, specifiek op leerlingenvervoer. Maar een deel van de raad, waar ik toe behoor, heeft tegen maatregelenplan 3 gestemd en tegen de begrotingscyclus waarvan maatregelenplan 3 deel uitmaakt. Dit terzijde. Mijn vraag aan de heer Hubers is eigenlijk hetzelfde als die ik aan de heer Teeuw stelde. Ik hoor bij hem ook een aantal kanttekeningen. De constatering is terecht dat sommige grenzen wat arbitrair zijn en de keuzes daarmee ook. Is het dan níet verstandiger om de huidige verordening intact te houden en in plaats daarvan een opdracht bij het college neer te leggen om tot een nieuwe verordening te komen met goed doordachte keuzes waarover wij als raad een goed debat kunnen voeren, en niet een bezuinigingen gedreven keuze te maken? De heer HUBERS (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! De enige aanpassing die we in het voorstel hebben kunnen leggen, is de leeftijdscategorie handhaven en daarmee de risico's niet vergroten voorde jongeren. Verder hebben we het alleen maar over de afstanden gehad. Natuurlijk loop je meer risico als je 20 km in plaats van 5 km moet fietsen naar school. In zoverre hebben we gekozen om de uniformiteit van het aantal kilometers te accepteren. Daarmee doen we aan iedereen evenveel recht. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Dit is precies wat ik bedoel. De heer Hubers zegt dat hij een bepaalde leeftijdsgrens kan accepteren.
Maar stel dat iemand die ouder is niet zelfstandig naar school kan? Dit vraag ik ook aan de wethouder. Wat dan? Zegt de heer Hubers dan: kijk maar hoe je op school komt? Waar beslissen we over? Beslissen we over leeftijd of zorgen we ervoor dat ieder kind fatsoenlijk naar school kan, met of zonder begeleiding, alleen, op de fiets, lopend of achteruitlopend? Maakt niet uit, een kind hoort gewoon naar school te kunnen, hoe dan ook. De heer HUBERS (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! Voor kinderen met een beperking is het allemaal goed geregeld. We hebben het nu over kinderen die normaal gesproken gezond zijn van lijf en leden en op een bepaald moment in het verkeer losgelaten moeten worden. Die leeftijd van 10 jaar is misschien discutabel. Moet die dan 11 of 12 worden, of pas als je de leeftijd van een brugpiepertje hebt? Het zou verstandig zijn dat ze een paar jaar zelfstandig in het verkeer fietsen voordat ze brugpieper zijn. De VOORZITTER: We ronden het interruptiedebat op dit punt af. U wordt het in deze termijn niet met elkaar eens. De heer HUBERS (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! We blijven volledig achter het geamendeerde voorstel van de fracties van CDA, GroenLinks en Lokaal Almelo Samen staan. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Voorzitter! De GroenLinks-fractie is ervoor om de huidige verordening intact te laten.
Het college is met het voorstel gekomen om het leerlingenvervoer in te laten-gaan vanaf minimaal 6 km.-Binnen-de stad zal er dus_weinig gebruik van gemaakt kunnen worden. De leeftijd waarop een kind nog recht heeft op leerlingenvervoer wil het college verlagen van 10 jaar naar 9 jaar. Dat is geënt op het model van de VNG. We wijzen erop dat de VNG onderzoeksgegevens heeft gebruikt van 2001. Dat bleek uit het politiek beraad met de wethouder. Dat zijn dus metingen en inzichten van twintig jaar geleden. Hoe relevant zijn die nog? In overleg met de CDA-fractie is een amendement ingediend, mede namens de Lokaal Almelo Samen-fractie, om in ieder geval de leeftijdsaanpassing niet door te voeren. Voorde GroenLinks-fractie is het pragmatisch ingegeven om dat amendement mede in te dienen. Dat wil niet zeggen dat we het collegevoorstel gaan steunen. Dat is namelijk ingegeven door de bezuinigingsronde uit maatregelenpakket 3. Ik heb in het politiek beraad een vraag gesteld die niet is beantwoord. Ik kreeg daar van de voorzitter geen ruimte meer voor. Daarom herhaal ik deze vraag. In 2020 en 2021 tot nu toe, is er weinig gebruik gemaakt van leerlingenvervoer, althans minder. De kinderen zijn minder naar school geweest en hebben digitaal lessen moeten volgen. Daarom stellen we dat er een heleboel geld is overgebleven.
Dat geeft volgens mij voldoende ruimte om deze verordening nu van tafel te halen en het plan te onderzoeken van de PvdA-fractie over het maatwerk. Ik denk dat ook de heer Teeuw hierin mee kan gaan. Hij wil de huidige verordening ook niet aanpassen, 36 R 2106732
maar moet dat wel, omdat hij in de coalitie zit. Dat beluister ik uit zijn woorden. Volgens mij kan het voorstel worden teruggenomen, maar dat hoor ik wel van de wethouder. De heer STOTELER (PVV): Voorzitter! Twee onderwerpen van dispuut bij het leerlingenvervoer: leeftijd en afstand. Laten we vooropstellen dat iedereen vrijheid van onderwijs heeft en vrijheid om de school te kiezen die hij wil of passend acht. Die keuzes kunnen consequenties hebben. Het kan zo zijn dat als men kiest voor een school verder weg van huis, het geld kost om het kind daarnaartoe te brengen. Waarom zouden we die consequenties afwentelen op de gemeenschap? Die vraag kan men zich stellen. Bij het beoordelen van dit raadsvoorstel en de discussie van vanavond vroeg ik me af waarom we geen minimale reisafstand hanteren van bijvoorbeeld 1 km, en een maximale reisafstand van 6 km. Met 6 km zit men makkelijk in Wierden of Zenderen, of ergens buiten onze gemeente. Ik zou niet weten waarom de gemeente Almelo moet opdraaien voorde kosten van leerlingenvervoer uan de kinderen uit onze stad naar scholen buiten onze gemeente. Waarom hanteren we geen minimale afstand van 1 km en een maximale afstand binnen de gemeentegrenzen? Over de leeftijdsgrens het volgende. Mijn fractie vindt het een gekke figuur dat voor een basisschoolleerling tot groep 6 vervoer wordt georganiseerd en vanaf groep 6 ineens niet meer.
Als we uitgaan van basisscholen binnen onze gemeente, waarom begeleiden we dan niet de leerling binnen die periode naar zelfstandigheid op de basisschool, en koppelen we de grens aan de basisschool en niet meer aan een maximale leeftijd? Ik zei per interruptie al dat het amendement van de PvdA-fractie, dit geldt ook voor het amendement van de fractie van Leefbaar Almelo, ons veel te ver gaat; dat is ons veel te ruim. Enigszins verzachtend is het amendement van de CDA-fractie; dat zullen wij steunen. Ik weet nog niet, met de GroenLinks-fractie, of wij het raadsvoorstel ook gaan steunen. De heer TEEUW (Christenunie): Voorzitter! De heer St~teler pleit voor het afschaffen van artikel 23 van de Grondwet, begrijp ik. Het is heel simpel, we moeten iets regelen als er geen passende school is binnen de gemeente. De heer STOTELER (PVV): Voorzitter! Ik deed niets af aan de keuzevrijheid om een basisschool voor kinderen te kiezen. Ik zei alleen dat keuzes ook consequenties kunnen hebben en dat men de consequenties van zijn keuze zelf moet dragen. Ik breng mijn kinderen naar de dichtstbijzijnde school. Vrienden van mij zijn verhuisd om dichter bij de school te wonen waar ze hun kinderen willen hebben.
Ik begrijp dat dit niet voor alle ouders mogelijk is, of voor alle ouders wenselijk, maar dit betekent wel dat het leerlingenvervoerdat door de gemeente moet worden georganiseerd, eerder uitzondering is dan regel. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Ik heb geen idee of ik de heer St~teler goed heb gehoord. Ik denk dat hij het had over een grens van 1 km en de leeftijdsgrens loslaten door deze te vervangen door de basisschoolperiode. In mijn amendement staat de leeftijd van 13 jaar. Dat is ongeveer de leeftijd dat de kans bestaat dat kinderen de basisschool verlaten. Ik ben blij en verdrietig —dit is een tweede interruptie op de heer Styteler. Hij heeft gezegd dat zijn vrienden kunnen verhuizen, maar ook dat heel veel mensen niet kunnen verhuizen. Zij zijn gedwongen ergens te wonen waar dat betaalbaar is en daar zijn lang niet altijd voldoende scholen in de buurt. Dat is een van de problemen die we hier hebben, omdat er nogal wat is wegbezuinigd. Hoe denkt de heer Stbteler daarover? De heer STOTELER (PVV): Allereerst, het was een goede samenvatting van mijn betoog. Ik zei ook dat die situaties waarin de gemeente het leerlingenvervoer za) moeten organiseren eerder uitzondering zijn dan regel. Ja, ik ben het met de heer Hummels eens dat niet iedereen de mogelijkheid heeft om te verhuizen om de kinderen dichtbij huis naar school te brengen. Daar moet goed naar worden gekeken.
Dat pleidooi houd ik hier ook. De heer BUITENWEG (Groen Links): Voorzitter! De heer St~teler opperde een maximale grens van 6 km, misschien een stukje tot in Wierden. Is hij zich ervan bewust dat er kinderen zijn die in Hengelo de school bezoeken, speciaal gericht op dove kinderen? 37 R 2106732
De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! Die ouders zouden dan ook naar Hengelo kunnen verhuizen. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Ik proef bij de heer Stóteler dat hij vindt of denkt dat iedere ouder de school voor zijn kind kiest. Maar als een kind bij een school is aangemeld en die school is niet passend, dan moet die school zorgen voor het best passende onderwijs. Als dit 30 km verderop is, dan is dat zo. In een gezin met meerdere kinderen, wordt het lastig om te verhuizen als de anderen in Almelo naar school gaan. De St~teler twijfelt volgens mij ook een beetje wat de beste oplossing is. Is het misschien handig om dit voorstel terug te geven aan het college en de huidige verordening in stand te houden, zoals de heer Teunis al zei, zolang dit nodig is? En om eerst te kijken wat de beste oplossing is voor Almelo om kinderen naar school te brengen? Kunnen we dat als raad doen via een motie? Of kan de wethouder daarop reageren? De heer STOTELER (PVV): Voorzitter! Ik zou voor die conclusie zijn. Ik zou ook wat meer cijfers willen zien in hoeveel gevallen het gaat om 30 km, of in hoeveel gevallen het gaat om dove kinderen en wat we daarvoor eventueel zouden kunnen doen, zonder de ruimte voor anderen onnodig op te rekken. Daar ben ik op zich voor, dus dat pleidooi kan ik volgen.
Mevrouw MUNNICH (VVD): Voorzitter! Voor ons ligt het voorstel om de verordening leerlingenvervoer op enkele punten aan te passen. Zo wil het college onder andere de reisafstand voor alle vormen van onderwijs gelijkstellen op 6 km en de leeftijdsgrens verlagen van 10 naar 9 jaar. Met de uniformering van de reisafstand worden ouders gemotiveerd om in samenspraak met de gemeente geschikte en minder kostbare vervoersoplossingen te vinden. Hiermee wordt beoogd de zelfredzaamheid van ouders te activeren. Dit vinden we als VVD-fractie erg belangrijk. Daarnaast beoogt het voorstel een normalisering van de positie van leerlingen in het speciaal onderwijs en een vereenvoudiging van het uitvoeringsbeleid. Ook hierin kunnen we ons vinden. We hebben moeite met de leeftijdsverlaging van 10 naar 9 jaar, vanwege de risico's. We zullen dan ook het amendement van de fracties van CDA, Lokaal Almelo Samen en Groen Links steunen om de leeftijdsgrens niet te verlagen, maarte behouden. We gaan niet mee met het amendement van de PvdA-fractie, omdat de kaders daarin niet duidelijk zijn. Hetzelfde geldt voor het amendement van de fractie van Leefbaar Almelo. Als de afstandsgrens naar 1 km gaat, wordt het een ongelimiteerde situatie. Daarover hebben we in het politiek beraad gezegd dat onze angst is dat er uiteindelijk onnodig kosten worden gemaakt.
Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Ik hoorde mevrouw Munnich iets zeggen als zou dat dit raadsvoorstel leiden--tot normalisering van_het bijzonder onderwijs._Ik vraag me af of ik_ dit. goed heb gehoord. Ik kan haar daarin niet volgen. Als ik haar niet goed heb gehoord, mijn excuses. Mevrouw MUNNICH (VVD): Het gaat erom dat de afstanden gelijk worden getrokken. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Mevrouw Munnich vindt het positief voorde kinderen van de zwakkeren in Almelo ten opzichte van de kinderen van mensen die het minder moeilijk hebben, dat de afstand genormaliseerd wordt en ze het dus zwaarder krijgen. Mevrouw MUNNICH (VVD): Wij vinden het belangrijk dat die afstand gelijk worden getrokken. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Waarom vindt mevrouw Munnich dat belangrijk? Mevrouw MUNNICH (VVD): Omdat er anders constant sprake is van een onderscheid. Wij vinden het belangrijk dat de afstand naar 6 km gaat, zodat daarin geen onderscheid zit. 38 R 2106732
Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Gelijke monniken gelijke kappen geldt alleen wanneer we gelijke monniken en gelijke kappen hebben. We hebben het over kinderen die het bijzonder onderwijs volgen en die hierdoor in een zwakkere positie komen. Waarom vindt mevrouw Munnich dat goed? Mevrouw MUNNICH (VVD): Het is niet zo dat we zeggen dat we dat goed vinden. Wij zeggen dat een minimale reisafstand eenduidigheid en helderheid geeft. Daarom zijn we daar voor. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Die was toch eenduidig? De VOORZITTER: Nee, nee, u bent straks aan de beurt en dan kunt u hierop commentaar geven. Dit wordt anders een pingpongwedstrijd. Dat is niet de bedoeling. Dit is geen debat. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Ik ben benieuwd of ik mevrouw Munnich goed heb gehoord. Heeft ze het over een vereenvoudiging van de uitvoering? Waar ziet ze die vereenvoudiging in? Mevrouw MUNNICH (VVD): In die zin dat de afstanden nu gelijk zijn en de uitvoering daarin gelijk is. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Voorzitter! Ik zit te denken wat ik hier nog aan kan toevoegen, de tijd tikt door. Ik steun wat ik proef bij meerdere fracties, dat dit voorstel van tafel moet en op een later moment beter onderbouwd terug kan komen. Feitelijk was het voorstel niet besluitrijp en is er wederom... Er ontstond een heel rare situatie.
De wethouder was kennelijk leidend voorde voorzitter om te bepalen of dit voorstel op de agenda kon komen en besluitrijp was, in plaats van de raad. Dat vind ik nog steeds bijzonder en ontoelaatbaar. We zien de gevolgen hiervan: deze discussie. Het voorstel is niet besluitrijp en moet worden verdiept, geconcretiseerd en beter gemotiveerd. Ik ben ervoor dater niet over gestemd wordt en het op een later moment beter uitgekristalliseerd terugkomt. Als dat niet het geval is, zal ik tegenstemmen. Ik kan er nog een heleboel over zeggen, maar mijn collega's hebben al heel veel concrete dingen gezegd. De fractie van Forum voor Rechts kan zich niet vinden in het verhaal van de VVD-fractie. Dat klonk vrij onzinnig. De VOORZITTER: U mag ervan alles vinden, maar ik kunt het de voorzitter niet euvel duiden dat het eindeloos over en weer ... Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Voorzitter! Mijn respect daarvoor. De VOORZITTER: Dank daarvoor. Ik hoor een aantal raadsleden zeggen dat het voorstel niet besluitrijp is. Maar we hebben de agenda vastgesteld en de raad als orgaan — er zijn wisselende meerderheden —vindt dit stuk besluitrijp. Anders hadden we het er nu niet over. Het vaststellen van de agenda is niet zonder betekenis. Laten we het elkaar niet aandoen om dat gesprek te voeren. Het voorstel ligt nu voor. Vindt u dat de gemeente Almelo er nog niet aan toe is, moet u tegenstemmen.
Het voorstel is aan de orde. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Ik weet niet wat de wethouder gaat zeggen, maar ik zou het heel fijn vinden als het voorstel wordt aangehouden en we misschien uiteindelijk naar een nieuwe verordening komen voor het leerlingenvervoer. De VOORZITTER: Dat kan alleen als uitkomst van het debat, en niet op voorhand. U moet het debat hierover voeren, ook met de indiener, het college. Dat kan dan een conclusie zijn, maar niet op voorhand. De heer TEUNIS (SP): Zolang dit raadsvoorstel wordt aangeboden als 39 R 2106732
bezuinigingsmaatregel als deel van het maatregelenpakket 3, kan ik niet anders dan hierover een negatief oordeel hebben. We zijn er natuurlijk tegen dat die leeftijdsgrens en afstandsgrens enkel worden gezien als twee knoppen waaraan we kunnen draaien om minder geld uitte geven. De knoppen in het sociaal domein staan altijd op de bezuinigingsstand. Ondanks dit oordeel hebben we nog twee vragen aan het college, want die zijn blijven liggen bij het oordeelvormende beraad. De eerste is: Er staat in het raadsvoorstel dat we het speciaal onderwijs bijna een gunst doen door tot uniformering van de reisafstand te komen. Maar waarom is er ooit een onderscheid gemaakt van 4 km en 6 km regulieren basis? Vorige week tijdens het politiek beraad zei de wethouder dat er geen extra bewijslast hoeft te worden aangeleverd, als ouders een beroep doen op de hardheidsclausule. Mijn tweede vraag is hoe dat eruit komt te zien. Bij mij is daar nog onduidelijkheid over. Immers, als die leeftijdsgrens en afstandsgrens worden aangepast waardoor mensen buiten de boot vallen, ligt het in de lijn der verwachting dat het beroep op de hardheidsclausule toeneemt. We zijn niet direct heel positief over de amendementen. Het eerste amendement van de PvdA-fractie roept op tot het volledig laten vallen van de leeftijds- en afstandsgrens. Dat maakt alles tot maatwerk.
Als men mij zou vragen wat ik het allerliefst wil, zou ik ook zeggen: maak alles maar tot maatwerk. "Iedereen naar eigen vermogen en iedereen naar eigen behoefte," zei ik vorige week. Socialistisch gezegd: heel graag. Er zijn met dit amendement echter geen kaders en ik weet niet zo heel goed welk avontuur ik aanga als dit amendement wordt aangenomen. Ik verwacht niet dat dit vanavond gaat lukken, maar daarover ben ik onzeker. Technisch klopt het dat het hele bezuinigingsvoorstel om zeep wordt geholpen als dit wordt gedaan. Dan klopt ervoor de rest helemaal niets meer van. Het amendement van de fractie van Leefbaar Almelo zie ik meer als statement. Ik vind dit een heel mooi statement, als ik moet kiezen tussen het aanpassen van de leeftijds- en afstandsgrens ten nadele in plaats van ten voordele. Het amendement van CDA-fractie verlaagt de leeftijdsgrens van 10 naar 9 jaar. Maar daar heb je het weer: het is slecht zo veel euro. Het is allemaal maar zo veel geld, als je het belangrijk genoeg vindt. Het zwembad is buiten de orde, maar het verbreden van het wedstrijdbad kost maar € 169.000. Het bedrag is altijd laag als je het maar belangrijk genoeg vindt. De heer ZIELMAN (Democraten.nu): Volgens mij raakt het vaak aan principiële opvattingen of je hiervoor of tegen bent, hoor ik ook de heer Teunis zeggen. Ik heb een verhelderende vraag. Ik hoor het hem twee keer zeggen.
In een interruptie zei hij: het is weliswaar de gemeenteraad, maar er is ook een deel dat tegen heeft gestemd. Nu komt hij nog een keer terug op maatregelenpakket 3. Is het niet zo dat die in de vorige periode is vastgesteld in een coalitie waarvan de SP deel heeft uitgemaakt? Sterker nog, was het niet de SPwethouderdie er destijds verantwoordelijk voor was? Dit is slechts een verhelderende vraag. De heer TEUNIS (SP-): Het antwoord is volgens mij nee. Het maatregelenpakket 3 is vastgesteld bij de vorige begroting en daar hebben wij tegen gestemd. We zien dit voorstel liever niet ingestoken als bezuinigingsmaatregel, maar als een actualisatie van de verordening op basis van de ontwikkelingen, bijvoorbeeld in het passend onderwijs. Daarvoor kan, zoals de heer Wiertz heeft gezegd, de modelverordening van de VNG worden gebruikt. Dat had ik liever gezien. Zolang dit een bezuinigingsmaatregel is, zal ik ertegen stemmen. De VOORZITTER: Hiermee hebben we de eerste termijn van de gemeenteraad voltooid. Ik geef het woord aan de wethouder voor Onderwijs, de heer Langlus. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Voorzitter! Mag ik heel misschien nog één punt aankaarten, zodat de wethouder dat kan meenemen? Ik hoop dat ik het nu goed zeg. Ik heb net geprobeerd punt F van een van de stukken kort te sluiten. Daarin staat dat iets wordt gerepareerd volgens iets wat eerder al is opgeheven.
Ik ben benieuwd hoe dat zit. De heer LANGZUS (wethouder): Voorzitter! Dank voorde uitgebreide bijdrage vanuit de 40 R 2106732
raad bij dit debat naar aanleiding van het voorstel dat het college heeft ingediend. Naar het oordeel van het college zal de verordening op een tweetal punten moeten worden aangepast. Dat alles in het licht van de opdracht van uw raad. Ik spreek de raad daarop aan, en niet individuele raadsleden. De gevoelens individueel spelen geen rol als het gaat om het invulling geven aan het maatregelenpakket. In het maatregelenpakket staat, in reactie op de toch stevige groei van het leerlingenvervoer, dat erdoor het college gezocht moet worden naar mogelijkheden om de lasten daarvan te beperken, zonder overigens te raken aan de uitgangspunten dat onderwijs toegankelijk moet zijn voor iedereen en ouders de keuzevrijheid moeten hebben ex artikel 23 van de Grondwet. Dat zijn ongeveer de harde randvoorwaarden die we daarbij in acht dienen te nemen. We kijken dan naar de bestaande verordening, en die dateert naar mijn beste weten uit 2016; de laatste wijziging. De verordening zegt in de basis: voor een aantal categorieën leerlingen kunt u in aanmerking komen voor leerlingenvervoer om de toegankelijkheid van het onderwijs naar keuze beschikbaar te maken voor iedereen die daaraan behoefte heeft. Dat is in het verleden begrenst op aantal kilometer en er is een leeftijdsgrens genoemd. Dat zijn de harde criteria die daarin een belangrijke rol spelen.
Ik reageer meteen op de amendementen die zijn ingediend, waarvan het amendement van de PvdA-fractie het meest verstrekkende is en in mindere mate het amendement van de heer Hummels. Uw raad heeft ze uitgebreid besproken. De indieners halen twee wezenlijke criteria uit hun eigen verordening, in de veronderstelling dat ze daarmee goed doen, omdat ze daarmee maatwerk kunnen leveren. Maar zo simpel zit het niet in elkaar. Meer nog, de huidige verordening maaktal maatwerk mogelijk. Lees haar er maar op na, de artikelen 10, 11 en 12. Daar staat dat die kilometergrens de harde showstopper is in het verhaal, tenzij blijkt dat er sprake is van zodanige lichamelijke, fysische of anderszins beperkingen bij de leerling, dat leerlingenvervoer nodig is. Dat zal aangetoond moeten worden en veronderstelt uitwisseling van informatie op dat punt. Eris daarvoor een beoordeling en toets nodig, zodat er maatwerk kan worden geleverd. Dat heeft uw raad al geregeld in zijn huidige verordening. Mevrouw GEERDINK (PvdA): De wethouder spreekt over de gegevens, maar welke zijn dat? Zoals op de website staat, moeten mensen diagnoses en medische gegevens aanleveren. Ik vraag mij af of dat allemaal mag. Ik vraag me af hoe die gegevens dan verwerkt worden. De heer LANGZUS (wethouder): Even het punt afmaken wat mevrouw Geerdink beoogt met de ultieme vorm maatwerk.
Dat betekent een Wormvrije, kadervrije verordening: u dient maar in. Mevrouw Geerdink suggereerde dit al. Iedereen kan dan een aanvraag indienen. De kilometergrens is geen enkel probleem. Maar op basis van wat gaan we dan beoordelen dat iemand daarvoor in aanmerking moet komen? Dat blijft wat diffuus. Als het oordeel van uw raad is dat dit op basis van beperkingen of anderszins is, moet daaraan nadere invulling moet worden gegeven. In de basis is dat al geregeld in de huidige verordening. Ik heb de website erop nageslagen welke informatie moet worden geleverd. Daar staat zeer pregnant dat de aanvrager met een diagnose moet komen. Dat zijn medische gegevens van een aard en omvang die zo niet over tafel komen. Dat veronderstelt dat men eigenlijk het hele medische dossier moet inleveren. Dat is niet de bedoeling. Het gaat erom dat ouders in ieder geval indiceren en onderbouwen met een verklaring van een arts —dat kan zeer overzichtelijk en kort zijn — dat er sprake is van een zodanige beperking dat het zelfstandig kunnen reizen niet tot de mogelijkheden behoort en er, dan wel een vergoeding voor het openbaar vervoer moet worden gegeven, dan wel speciaal vervoer met een taxi of was dies meer zei, als er onder begeleiding gereisd moet worden.
Op dat punt zullen we de tekst op de website aanpassen, want die roept een ander beeld op, namelijk dat er heel vergaand informatie over tafel zou moeten gaan. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Ik vind dit een belangrijk onderwerp. We moeten oppassen met de medische gegevens. De tekst kan wel worden gewijzigd, maar als dit in de uitvoeringsregeling toch nog wordt gevraagd, vind ik dat niet oké. Dat vind ik niet alleen hier, maar bij elke uitvoering. Ik vind dat de wethouder een harde toezegging moet doen dat dat niet wordt gevraagd. Ik vind dat gewoon niet kunnen. 41 R 2106732
De heer LANGZUS (wethouder): Voorzitter! Anderzijds, daar zal mevrouw Geerdink het ook mee eens zijn, is helemaal niets vragen en maar wat melden ook niet goed. Stellen is ook enige vorm van bewijs daarvoor leveren. Dat kan bijvoorbeeld een medische verklaring zijn waarin staat dat de arts van oordeel is dat ten gevolge van lichamelijke, psychische of anderszins gebreken het kind in aanmerking dient te komen voor leerlingenvervoer. Dat moet dan afdoende zijn. Laten we niet zo ver gaan in de veronderstelling dat alle vragen van de gemeente om het verzoek te onderbouwen meteen in de categorie "niet acceptabel" zouden thuishoren. Ik zeg toe dat we de verwijzing op de website actualiseren. De veronderstelde angel die erin zit gaat wel heel erg ver als het gaat om vragen om medische gegeven. Die zal eruit worden gehaald. Zo zullen we ook de uitvoeringspraktijk, de mensen in het veld, daarop instrueren. In de debatten met de heer St~teler kwam pregnant naar voren dat we iets van een norm moeten hanteren. De heer Teeuw is er uitgebreid op ingegaan. Als we die norm sterk verruimen, kunnen we ten eerste verwachten dat we heel veel aanvragen zullen krijgen en ten tweede hebben we dan geen begin van een beoordeling van die aanvragen.
Is dat dan alleen op medische gronden? Heeft bijvoorbeeld de categorie mensen die kiest voor bijzonder onderwijs dat in Almelo niet voorhanden is dan maar pech? Dat gaat waarschijnlijk heel zwaar schuren aan de vrijheid van onderwijs. De Raad van State zegt er iets over. Zes kilometer is ongeveer de maximale beperking die we kunnen leggen. Alles wat daarbuiten valt, gaat niet zomaar. Dus het hele maatwerksysteem waarvoor we in het debat geen begin hebben, is nu niet aan de orde, maar vraagt heel veel extra doordenken, voordat we op zo'n systeem kunnen overstappen, los van de vraag naar de capaciteit die daarvoor nodig is. Uw raad gaat over de begroting en zal alsdan het college vragen wat daarvoor moet worden geraamd aan middelen. De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! Dat wordt voor mij het kernpunt vanavond. Ik zal in tweede termijn een motie indienen om met een goed doordacht, geanalyseerd en beargumenteerd plan te komen hoe wij het leerlingenvervoer gaav inregelen. Ik heb al in de richting van de heer Teeuw gezegd dat wij niets afwillen doen aan de vrije keuze. De Grondwet staat wat mij betreft als een paal boven water. Alleen, die kan in sommige gevallen consequenties hebben.
In sommige gevallen kan het zijn dat een keuze een vrije keuze is en in andere gevallen kan het zijn dat die keuze een gedwongen keuze is, bijvoorbeeld omdat een kind naar een school moet waar men gespecialiseerd is in het begeleiden van dove kinderen. Daarin zullen we toch een onderscheid moeten maken. Het college zou kunnen kijken in hoeveel gevallen in Almelo daarvan sprake is en hoe het die mensen daarin kan bedienen. De heer LANGZUS (wethouder): Voorzitter! Het gaat straks om de tekst van de motie, maar als de heer St~teler haar zo duidt, zie ik daarin een groot risico. Want zijn tweede voorbeeld van gedwongen zijn en eigenlijk geen keuze hebben, is geregeld in onze verordening; daar-krijgt-men..gewoon_Jeer.lingenvervoer_voo_r._Maar_hij_probeert_ondertussen,_ zonder dat hij man en paard noemt, categorieën uit te sluiten. Dat schuurt volgens mij echt aan het vraagstuk van de Grondwet. Zo is die uitgelegd en zo wordt erin de rechtspraak mee omgegaan. Daarom zeg ik niet voor niets dat het leggen van een kilometergrens aan beperkingen onderhevig is. De Raad van State spreekt uit: 6 kilometer is ongeveer het maximum. Als de heer Stóteler veronderstelt dat hij categorieën uitgesloten wil hebben en daarvoor een haakje moet vinden in de verordening, zeg ik hem dat dit zeer ingewikkeld kan worden.
Het zou een motie kunnen zijn, maar als ik de tekst die ik nog niet heb zo beluisteren er door de oogharen naar kijk, denk ik dat het college daarmee niet aan de slag gaat. Ik zeg niet voor niets dat het leggen van een kilometergrens ook is ingegeven... De heer ST~TELER (PVV): De motie is nog niet aan de orde. Maar ik Iaat me niet in de mond leggen dat ik de Grondwet terzijde schuif en dat ik bepaalde mensen of groepen wil uitsluiten. Die woorden Iaat ik volledig aan de wethouder. De Grondwet regelt de vrije schoolkeuze. Dit betekent dat je ouders niet kunt ontzeggen dat ze hun kind naar een bepaalde school brengen. Als ze die keuze eenmaal gemaakt hebben, moet dan de gemeenschap opdraaien voorde kosten van het vervoer van die leerlingen, als het om een vrije keuze gaat? Daarin voorziet de Grondwet niet, want zo ver strekt die niet. Dat 42 R 2106732
waag ik te betwijfelen. Ik Iaat me niet in de mond leggen dat ik bepaalde groepen wil uitsluiten, terwijl ik de Grondwet terzijde schuif. De heer LANGZUS (wethouder): Voorzitter! Volgens mij hebben we op dit punt genoeg gewisseld. Beide amendementen ontraad ik, omdat we in de opbouw van onze huidige verordening uiteindelijk bij maatwerk terechtkomen, zonder aanziens des persoons. Het maakt niet uit, want als er een gegronde reden voor is, en die moeten we vinden in de beperkingen van het kind, krijgt het kind leerlingenvervoer toegewezen in welke vorm dan ook. Dat kan een fietsvergoeding zijn, omdat de ouders meefietsen naar school, tot en met speciaal vervoer, omdat de beperkingen daartoe aanleiding geven. Ook de discussie over de leeftijd was verhelderend. Je merkt dat die zit op het gevoelsniveau: welk kind is er geschikt voor en welke grens leg je daar dan in? Ja, het was een VNG-rapport uit 2001, maar er zijn inmiddels naast het door uw raad aangehaalde rapport van Veilig Verkeer Nederland, ook rapporten verschenen van SWOV, Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid. Dat zijn zeer recente rapporten. Het kantelpunt ligt tussen de 8 en 9 jaar als het gaat om de vraag wanneer een kind zelfstandig genoeg is om in staat te zijn aan het verkeer deel te nemen.
Eris een tweetal rapporten over verschenen, ook van een wat recentere datum, 2010 onder andere, die daarop ingaan. Laten we vanavond vooral tegen elkaar zeggen dat je gevoel in dit een onderwerp kunt leggen, waarom je welke leeftijd kiest. Laat ik kort zijn over het amendement. Om te beginnen de verordening zoals die nu voorligt, is verantwoord, ook in het licht van onderzoeken. Zelfs VVN sluit helemaal niet uit dat een leerling van pak hem beet 9 jaar best in staat is om zelfstandig aan het verkeer deel te nemen. Maar als uw raad de grens wil handhaven op 10 jaar, Iaat ik dat aan het oordeel van de raad. De heer HUBERS (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! Ik merk graag op dat we in het voorstel de VNG hebben gevolgd, die de leeftijd naar 9 jaar zou willen terugbrengen. Maar niet elke gemeente doet dat. Ik wijs er even op dat Tilburg vorig jaar heeft besloten de leeftijd van 9 naar 10 jaar te brengen. Dus het is een beetje discutabel of kinderen op 9- of 10-jarige leeftijd losgelaten kunnen worden in het verkeer, om het populair te zeggen. De heer LANGZUS (wethouder): Voorzitter! Dat onderstreep ik: het is discutabel. Er zijn onderzoeksrapporten zoals zojuist door mij aangegeven, bijvoorbeeld het onderzoek "Zelfstandig of begeleid naar school", of een ander onderzoek "De rol van ouders" als het gaat om het wel of niet zelfstandig naar school gaan.
Het kantelpunt, het omslagpunt, ligt rond de 8'/z-jarige leeftijd. Maar volgens mij moeten we het debat op dat niveau niet hier voeren. Als uw raad zich er goed bij voelt, dan is het 10 jaar. Deze keuze is even zo willekeurig. Mevrouw WIND (CDA): Voorzitter! Het reikt verder dan alleen een gevoel. De wethouder gaat eerst naar 9 jaar en nu naar 8'/z jaar. Het wordt steeds jonger. Voor je het weet, zijn ze net begonnen op de basisschool en lopen ze naar school. Het gaat er echt om dat het kantelpunt volgens het amendement op 10 jaar zit. Wij willen daaraan vasthouden, want dit is niet per definitie gebaseerd op gevoel. Ik ben benieuwd, sprekend over de financiën, of die impuls zo belangrijk is dat de leeftijdsgrens in het voorstel alsnog gehandhaafd moet worden. De heer LANGZUS (wethouder): Voorzitter! We dienen uw raad met een voorstel waar we achter staan. Dat is onderbouwd. Ik heb twee rapporten genoemd waaruit te destilleren is dat in het algemeen —daar heb je het punt al, want niet ieder kind is precies hetzelfde —kan worden gezegd dat ouders zelf ook oordelen dat de leeftijd waarop een kind in staat wordt geacht zelfstandig aan het verkeer deel te nemen rond de leeftijd van 8~/z jaar ligt.
Daarmee, met name dat punt, het oordeel van de ouders blijft onder alle omstandigheden richtinggevend, los van de leeftijd van het kind: een 7-jarige die door de ouder in staat wordt geacht om zelfstandig naar school te gaan, of een11-jarige die pas dan door de ouders wordt losgelaten. Hier speelt en is cruciaal het standpunt van de ouders hoe zij ertegenaan kijken en wat zij al dan niet verantwoord vinden. Als zij het niet verantwoord vinden, spelen ze zelf een rol in die begeleiding. 43 R 2106732
De heer BUITENWEG (GroenLinks): Maakt het de wethouder ook nog uit waar zo'n school ligt, wat de verkeersveiligheid is en hoeveel wegen overgestoken moeten worden enzovoorts? De heer LANGZUS (wethouder): In beginsel niet, want vele hoofdwegen zijn voorzien van naastliggende fietspaden. Oversteken wordt gereguleerd, hetzij door zebrapaden voor voetgangers, dan wel door verkeerslichten. Dus de afstand als zodanig is niet het verhaal. Het gaat erom dat het kind inzicht heeft in het verkeer om hem heen en ouders het verantwoord vinden dat kinderen op een bepaalde leeftijd aan het verkeer deelnemen. Als ouders van oordeel zijn dat dit in dat specifieke geval niet kan, zou dat een reden kunnen zijn, want dan is dat kennelijk een beperking die meegewogen zou moeten worden in een aanvraag voor leerlingenvervoer. Nog kort wat puntjes. We werken in opdracht van uw raad en dat is de reden van dit voorstel. Ik sluit helemaal niet uit dat uw raad in de toekomst naar een ander stelsel wil. Er werd hier gesuggereerd dat men eigenlijk naar een maatwerkstelsel sec wil. Dat vraagt heel veel doordenking en volgens mij is dat geen taak die we in het komende half jaar dat we nog volop in de running zijn voor elkaar kunnen krijgen. Daarom stelt het college voor om het bij de beperkte wijzigingen in het kader van een taakstelling, bezuinigingsmaatregel, te laten voor vanavond.
In de toekomst besloten kan de raad altijd nog een nieuw college de opdracht geven om met een ander stelsel aan de slag te gaan. Ik vervolg met het andere punt dat in de verordening wordt gewijzigd, het motiveren van de schoolkeuze te vervangen door de verplichting om de schoolkeuze te melden. Het melden van een schoolkeuze door ouders is een veel lichtere vorm dan dat het motiveren ervan. In het laatste geval vragen we de ouders echt naar hun argumenten waarom zij kiezen voor een bepaalde school. Dat was het oude systeem en is eigenlijk niet in lijn met te doen gebruikelijk. We stellen uw raad voor om naar de lichtere vorm over te gaan dat ouders het ons wel melden, maar niet meer hoeven te motiveren en onderbouwen waarom nu juist die school wordt gekozen. Daarmee geven we in optima forma uitvoering aan de keuzevrijheid van ouders. Daar moeten we geen extra dam tegen opwerpen. Ik denk dat ik hiermee alle antwoorden heb gegeven, maar ongetwijfeld zal ik iemand tekort hebben gedaan. De heer TEUNIS (SP): Mijn vragen nog, als het mag. Waarom ooit het onderscheid 4 en 6 km en de hardheidsclausule. Ik vraag hierop een korte toelichting. Voor een deel is die al gegeven. De heer LANGZUS (wethouder): De verordening voorziet in een regeling die eigenlijk hard uitsluit of toekent, tenzij men in aanmerking moet komen op grond van beperkingen.
Dat noemen we de hardheidsclausule-en_staat_.in_de_verorde.ning_geregel_d. Daar_v_oor zullen we een onderbouwing moeten geven. Daarover hebben we zojuist het debatje gevoerd. Dat betekent niet dat het complete medische dossier op tafel moet worden gelegd, maar in ieder geval wat vlees aan de botten, zodat we ook hier als uitvoerende organisatie het gevoel hebben dat het goed in elkaar zit. En op de vraag waarom erin het verleden niet is geuniformeerd als het gaat over de verschillende onderwijsvormen op toen 4 km of 6 km, is het antwoord dat dit historie is en we dat niet meer kunnen achterhalen. Maar toen is er niet geuniformeerd. We kunnen geen steekhoudende redenen bedenken waarom in het verleden dat onderscheid is gemaakt: voor bepaalde vormen van onderwijs 6 km en voor bepaalde vormen 4 km. Dat Iaat wat ons betreft onverlet dat we het verantwoord vinden om de afstand nu te uniformeren op die 6 km. De heer HUBERS (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! Even uit de herinnering. Volgens mij het vroeger 4 km voor iedereen en is er een bezuinigingsronde geweest waarin één deel was naar 6 km is gegaan. Wanneer dat precies was, kan ik me zo niet voorde geest halen. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Voorzitter! Ik heb wederom geen antwoord gekregen op mijn vraag hoeveel budget er in 2020 is overgebleven tot nu. 44 R 2106732
De heer LANGZUS (wethouder: Voorzitter! De heer Buitenweg betrekt de stelling dat er aan het leerlingenvervoer goed geld is overgehouden, omdat er veel minder gebruik van is gemaakt. Dat is niet waar, want we hebben alle vervoerders voor 80% moeten compenseren. Er is maar een heel klein deeltje niet gedeclareerd, maar er is een continu~iteitsbijdrage geleverd in het kader van corona. De kosten van die bedrijven zijn allemaal doorgegaan en daar hebben we dus op afgerekend. Volgens mij kunnen we tot de conclusie komen dat ervoor het leerlingenvervoer minder meer kosten zijn gemaakt, maar desondanks toch substantieel. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Ik vind de opmerking van de wethouder grappig, dat hij mensen heeft moeten compenseren vanwege corona. Volgens mij wordt de overheid deels ook gecompenseerd. De heer LANGZUS (wethouder): Voorzitter! Maar niet voor leerlingenvervoer. Leerlingenvervoer is een post in onze begroting die staat op zeg maar € 200.000. Dat bedrag zouden we in ieder geval hebben uitgegeven. De denklijn zou kunnen zijn dat er geen gebruik van is gemaakt en er misschien maar € 40.000 aan is uitgegeven. Dat is niet waar, want we hebben een continu'iteitsbijdrage aan de vervoerders moeten leveren. Uiteindelijk hebben we rond €180.000 tot € 200.000 uitgegeven. De getallen zijn nu even fictief, want ze zitten niet in mijn hoofd.
Het Rijk heeft geen specifieke uitkering voor leerlingenvervoer verstrekt. Daarop schorst de voorzitter de vergadering. Na de schorsing verleent hij het woord aan mevrouw Geerdink voor de tweede termijn. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Voorzitter! Alles gehoord hebbende, is er een meerderheid om het stelsel voor leerlingenvervoer te herzien. Daarom hebben we samen met de PVV-fractie een motie opgesteld. In die motie staat het volgende: "Motie 5. Plan Leerlingenvervoer. De gemeenteraad van Almelo, bijeen in vergadering op 25 mei 2021, constaterende dat - de verordening leerlingenvervoer te generiek is en bovendien geen mogelijkheid geeft tot het bieden van maatwerk, overwegende dat - leerlingenvervoer voor kinderen die niet zelfstandig naar school kunnen en ook niet kunnen rekenen op begeleiding van ouders of hun sociale omgeving, te allen tijde maatwerk is, verzoekt het college, - een plan uitte werken voor het organiseren van leerlingenvervoer, waarbij rekening wordt gehouden met de geïnventariseerde en geanalyseerde wensen en noden van de Almelose inwoners, hetwelk uiteindelijk moet leiden tot een stelselherziening van leerlingenvervoer, en gaat over tot de orde van de dag." De motie is ondertekend door de fracties van PvdA en PVV. Ik verwacht geen meerderheid voor mijn amendement 2, Leerlingenvervoer sls het nodig is. Daarom trek ik dat in en komt de motie in de plaats daarvan.
De VOORZITTER: Dames en heren! Ik stel vast dat amendement 2 is ingetrokken. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Ik ben blij met de toezegging dat de wethouder de medische gegevens uit de beleidsuitvoering haalt. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Mijnheerde voorzitter! Ik word knettergek van zo'n overleg; waarschijnlijk heb ik daar aanleg voor. Ik begrijp niet hoe wij als raad zouden kunnen stellen dat we iets moeilijker mogen maken voor mensen, als blijkbaar al heel veel mensen niet weten wat er gaande is. We zouden kunnen denken: maakt niet uit hoe moeilijk of 45 R 2106732
makkelijk het is, want ze weten het toch niet. Maar weet dat er met name in het sociaal domein nogal eens iets aan de hand is en dat het ingewikkelder wordt gemaakt om ergens voorin aanmerking te komen. Daar begint het hier ook op te lijken. Ik vind dat uitermate pijnlijk. En als ik dan ook nog constateer hoe er gesproken wordt over goede bedoelingen en goede intenties... Ondertussen gebeurt er niet echt iets goeds, tenminste niet bij de meerderheid van deze raad. Ik word daar niet vrolijker van. Ik zit hier ook niet om vrolijkte zijn, dat scheelt. Maar ik hoop dat het ons lukt dat het oorspronkelijke voorstel van de fracties van de PvdA en Leefbaar Almelo uiteindelijk door iedereen omarmd wordt, omdat volgens mij dat het enige juiste is, ondanks het feit dat de fractie van Leefbaar Almelo zelfstandig een heel ander voorstel heeft ingediend. Maar dat heeft te maken met het feit dat de meerderheid van de raad dit helemaal nog niet wil, nog helemaal niet door heeft wat goed is voorde Almelose inwoners die problemen ondervinden. Ik zei al dat ik het heel erg ingewikkeld vind. De heer Akse zal zien dat ik weer dingen vergeet. Ik heb het idee dat de wethouder op een verkeerd punt reageerde, of misschien helemaal niet. Ik had het over de Wijziging verordening leerlingenvervoer, de bijlage. Daar staat onder punt f iets waar ik geen biet van begrijp.
Ik wil het wel voorlezen, maar ik vrees dat het daar niet beter van wordt. Ik zal het toch proberen. " F. Aan artikel 1 wordt een nieuw onderdeel w toegevoegd, luidende: Reisregeling binnenland: de Reisregeling binnenland, zoals deze onmiddellijk voorafgaand aan de intrekking op 1 januari 2020 luidde." Ik begrijp er geen biet van. Er wordt íets toegevoegd wat ingetrokken was of ... Het kan best zijn dat ik verstandelijke problemen krijg, maar iemand die mij dit goed kan uitleggen, heeft in ieder geval de boel beter op een rijtje dan ik. De heer TEEUW (Christenunie): Voorzitter! Ik kan de motie nog niet vinden bij de stukken. Maar als ik mevrouw Geerdink hoor praten en een aantal uitgangspunten hoor noemen als, er is geen maatwerk, denk ik dat dat ook niet klopt. Gecombineerd met de intenties van de heer St~teler om bepaalde groepen uit te sluiten, word ik er niet heel enthousiast voor. De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! Hier wordt het nogmaals geprobeerd, maar dit Iaat ik me echt niet aanmeten. Ik zou het zeer op prijs stellen als de heer Teeuw die woorden terugneemt. Ik heb geen groepen uitgesloten en ook niet de intentie daartoe gehad. Ik verzoek hem dat terug te nemen. De heer TEEUW (Christenunie): Voorzitter! Artikel 23 van de Grondwet is heel duidelijk. Die beschermt de rechten die samenhangen met het richtingenbeginsel.
Daarin valt ook het leerlingenvervoer of de sluiting van een bepaalde school in de richting enzovoorts. Volgens mij heeft de wethouder gezegd hoe de Raad van State daarnaar kijkt. Normaal, als het om de islam gaat, neemt de heer St~teler geen meel inde mond. Hier misschien wel; ik weet het niet. Maar als-hij zegt meer dan-6 km--als men-zelf_kiest_voo.r__een_b.epaalde schoolr_ichtin_g, vrijw__illig... Dat kostenbegrip is zeker in artikel 23 van de Grondwet geen belangrijk principe. Als hij zegt een maximum van 6 km, sluit hij gewoon bepaalde vrijheden uit. De heer STOTELER (PVV): Voorzitter! Dat is weer een frame. Ik kan dit werkelijk niet op prijs stellen. Zijn collegevoorstel sluit ook mensen uit, omdat het uitgaat van een minimum van 6 km. En al die mensen die binnen 6 km hun kinderen niet naar school kunnen brengen? Kom me niet aan met dit soort rare frames. De heer TEEUW (Christenunie): De huidige verordening heeft gewoon een maatwerkvoorziening. De VOORZITTER: De motie is inmiddels voorhanden in iBabs, als u die een keer ververst. De heer ZIELMAN (Democraten.nu): Voorzitter! Het lijkt in de beraadslaging dat het voorstel raakt aan principiële keuzes die men maakt vanuit ideologieën. Volgens mij moeten we op een gegeven moment concluderen dat we erop deze wijze niet uitkomen en moeten kiezen voor een pakket dat er is.
Het kan zo zijn dat een meerderheid bepaalt dat het niet een zekere 46 R 2106732
kant opgaat. Als we hier nog zes avonden praten, zullen we, denk ik, geen andere uitkomst krijgen. Je kunt wat vinden van het voorstel van het college. We steunen het amendement van de CDA-fractie, omdat wij van mening zijn dat die 10 jaar gehandhaafd moet blijven. Daarnaast gaat het om een afweging wat we moeten doen in een bepaalde situatie. Er ligt een taakstelling: hoe kunnen we die invullen. De wethouder zegt dat ook binnen dit maatregelenpakket maatwerk geleverd kan worden. Wij hebben daar vertrouwen in. Het is lastig alsje bepaalde dingen graag anders wilt zien; dat willen wij ook. Wij zijn het deels met de PVV-fractie eens dat als men kiest voor een school in Zutphen, terwijl zo'n school ook in Almelo staat, de betaling van de extra kosten best bij de ouders gezocht kan worden. Dat grenst ook aan maatwerk. Voor wíe dat niet kan, zijn er weer andere regelingen, ander bijdrages. Maar dat is een keuze en zoals de heer Teeuw al zei: keuzes kunnen geld kosten. Ook aan die kant. Wij vinden het een goed punt om de grens van 6 km als beginpunt te nemen, omdat men binnen Almelo meestal in de gelegenheid is om de kinderen naar school te brengen. Dat moet in het regulier onderwijs ook en daar is ook geen voorziening voor. De wethouder heeft al gezegd dat er een andere regeling is voor zware lichamelijke handicaps. Daarin kunnen we meegaan.