3.1 Notulen raadsvergadering 10 november 2020 (getekend).pdf

Waarom meer bezuinigen? Wanneer komt hier een einde aan? Totdat wíj gaan uitleggen hoe positief Almelo zich ontwikkelt: een gloednieuwe binnenstad, een havenkom, nieuwe bouwkavels die snel worden verkocht, een nieuw zwembad is toch een perspectief dat niet elke stad aan zijn inwoners kan schenken. Het XL Business Park waar de kavels alle kanten uitvliegen en aan het einde van de rit weer geld in het laatje komt van dit mooie Almelo. Dan leggen we ook nog eens uit dat alle voorzieningen intact zijn gehouden, ook na de bezuinigingen. De heer Pauwels wees hier ook al op. We hebben veel bezuinigd, maar veel voorzieningen zijn nog steeds intact. Dit is mede tot stand gekomen door de inwoners zelf. De tijd om voor bank te spelen is bij de gemeente voorbij. Eigen initiatief van de inwoners wordt gewaardeerd. Met vereende krachten realiseer je het meest. Dan komt het begrip voor de keuzes die de gemeenteraad neemt vanzelf. Leg de inwoners uit wat de gevolgen zijn van de keuzes die we maken, treed met elkaar naar buiten en Iaat de inwoners, onze kiezers, zien wat we willen realiseren. Mochten ze dan niet tevreden zijn, dan hebben de inwoners in maart 2022 wederom de kans om te kiezen voor een nieuw stadsbestuur. Tot zover de tijd van toen. Het financieel perspectief. In de afgelopen jaren realiseert de raad van Almelo met de begroting regelmatig een gezond perspectief.

Maar dat werd in het begin van het nieuwe jaar weer tenietgedaan. Uit de hoek van het sociale domein knalde de pot met de tekorten binnen de jeugdzorg ons weer hard om de oren. Donkere wolken dreven ons weer naar een Perspectiefnota met allerlei maatregelen. De fractie van Democraten.Nu heeft het college regelmatig gevraagd naar de acties om dit te kunnen voorkomen. Hoe zijn deze nu geïmplementeerd binnen de organisatie? En kan de wethouder van Financiën ons eens een doorkijk geven naar de verwachte risico's in het nieuwe jaar? Welke mogelijkheden heeft hij benut om extra middelen van het Rijk beschikbaar te krijgen? Want het huidige positief perspectief kan door een miljoenentegenvaller in de jeugdzorg volledig teniet worden gedaan. De binnenstad. Bij de begrotingsbehandeling 2020 hebben wij gewezen op het troosteloze beeld in een aantal delen van de binnenstad. Panden staan nog leeg en onze fractie is benieuwd welke concrete acties het college heeft ondernomen om dit tij te keren. Wij en meerdere fracties R 2006419

zijn voor meer woningen in de binnenstad en waar mogelijk kleinere winkelunits. Hoe zit het met het Gat van Talamini? Zijn hier al concrete ontwikkelingen in zicht? College, neemt u ons eens mee in uw plan, want dat heeft u vast. Dan de opmerking die de heer Buitenweg net ook al heeft gemaakt over milieu, c.q. het nascheiden van afval. De wereld staat niet stil in het nascheiden van afval. Meerdere onderzoeken wijzen uit dat het nascheiden effectiever en beter kan. De kosten van afgekeurd afval lopen op. Vooral het plastic afval, PMD, is de grootste boosdoener, zeker voor Almelo. De fractie van Democraten.Nu en de VVD willen met de motie "Nascheiden afval" een haalbaarheidsonderzoek laten starten voor een bron- en nascheidingsinstallatie bij Twence. Zoals u leest in de motie wacht Twence op een politieke keuze van de aandeelhoudende gemeenten voor het starten van het haalbaarheidsonderzoek. Onze fractie is van mening dat uiteindelijk de mogelijkheid bestaat dat de oranje container uit het straatbeeld zal verdwijnen en de kosten van het afval verwerken zullen teruglopen. We zijn natuurlijk benieuwd naar de reactie van het college en natuurlijk niet te vergeten -maar de heer Buitenweg heeft hier al op gereageerd -ook naar de reactie van andere raadsleden.

Tijdens de begrotingsvergadering 2020 en de Perspectiefnota heeft de fractie van Democraten.Nu gepleit voor een investeringsagenda met als doel alle kavels, c.q. leegstaande panden of gewoon de panden, die verspreid liggen door Almelo en eigendom zijn van de gemeente in kaart te brengen, en na deze inventarisatie met een plan van aanpak te komen om deze gronden c.q. panden te ontwikkelen of te verkopen. Er is geïnvesteerd in personele capaciteit binnen de vastgoedtak en deze opdracht is daar weggelegd. Mijnheer Langlus, vanuit het college is hierop tot twee keer toe positief gereageerd. Kunt u ons toezeggen dat u dit gaat uitvoeren en de raad van de uitkomsten zo snel mogelijk op de hoogte gaat brengen? Ik ga langzaam naar de afronding toe. De voorgenomen bezuinigingen hebben heel wat teweeggebracht in de Almelose politiek. Voorstanders en tegenstanders, die op geen enkele manier elkaar weten te vinden. Jammer, maar niet onoverkomelijk. Meerdere gesprekken zijn gevoerd met instanties die getroffen werden en geen mogelijkheid zagen tot het realiseren van de opgelegde bezuinigingen. Maar niets is minder waar. Dat mag ook gezegd worden. Een aantal instanties hebben het financiële plaatje eens onder het vergrootglas gelegd en kwamen tot de conclusie dat er wel mogelijkheden waren, maar niet direct per 1 januari 2021, maar gestaffeld in een aantal jaren.

Trots mogen wij zijn op deze instanties dat ze wel de mogelijkheden hebben bekeken en met een goed alternatief zijn gekomen. Hierbij blijven de activiteiten bestaan en kunnen de organisaties prima doordraaien. Zoals u heeft gezien, zullen wij dan ook het amendement "Bijstellen voorgenomen bezuinigingssubsidies Bibliotheek, Stadsmuseum, Almelo Sociaal" als mede-indiener ondertekenen. Als afronding wil ik toch komen bij deze algemene beschouwingen. In de tijden waarin we nu leven hebben we elkaar meer nodig dan we ons realiseren, mijnheer Cete. COVID-19 veroorzaakt bij jong en oud, en niet te vergeten de gezinnen, veel onrust en de nodige stress. Laten we waar mogelijk elkaar helpen en ondersteunen zodat we deze moeilijke tijden weer tot een goed einde kunnen brengen. Wij als raad moeten daar het goede voorbeeld in geven. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): De heer Gerritsen gaf aan dat wellicht de oranje container uit het straatbeeld verdwijnt. Waarom niet de blauwe? Dan laten we het oud papier weer ophalen door verenigingen en welzijnsstichtingen die daarmee wellicht op een moderne wijze een vorm van inkomen kunnen genereren. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Ik ben het heel vaak niet eens met mevrouw Ten Beldam, maar vanavond wel. Ik heb een tijdje geleden al eens gezegd dat de oranje bak naar aanleiding van dit onderzoek weleens zou kunnen gaan sneuvelen.

Voordat de heer Buitenweg mij gaat wijzen op de kosten die daarmee gemoeid zijn: de deksel is in een andere kleur te veranderen. Daarbij zou ik mevrouw Ten Beldam van harte willen ondersteunen om het papier weer terug te brengen naar de verenigingen. De heer DE VRIES (PvdA): Ik heb twee vragen. De heer Gerritsen heeft het over verbinden. Hartstikke mooi. We zitten hier voor het algemeen belang en moeten onze uiterste best doen om daar te komen. Gaat hij deze dagen bruggen bouwen? De tweede vraag. Het optimisme van de heer Gerritsen klinkt altijd prachtig en ook de verkoop van kavels gaat inderdaad goed. Maar wat doet Democraten.Nu voor de inwoners? Als hij R 2006419

de woorden "sociaal domein" uitspreekt en over de kosten voor jeugdzorg praat, klinkt dat als een verwijt vanwege de kosten en niet als de zorg die we als raad moeten hebben voor onze inwoners. Hij blijft stenen stapelen in plaats van oog te hebben voor de inwoners en instanties, voor de sociale cohesie. Wat is daarop zijn antwoord? De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Waar mogelijk wil ik best de bruggenbouwer zijn, maar het kan niet zijn dat ik de enige bruggenbouwer ben. Dat zullen we met elkaar moeten doen. We moeten dat commitment weer zien te vinden. Naar aanleiding van de negatieve bijdrage van de heer Cete hoop ik dat hij die stap ook gaat maken om de verbinding weer op te zoeken. Dan kunnen we naar een goed besluit gaan. Wat betreft de zorg in het algemeen had ik nog graag acht minuten extra willen hebben. Er zijn voldoende dingen die wij in deze stad doen en die voor de gemeenschap goed zijn. De heer De Vries doelt volgens mij op de bezuinigingstaakstellingen die wij proberen te realiseren. Dat moet hij niet in elkaar schuiven of een puzzel van gaan maken. Dat is gescheiden. De zorgvraag en de zorglevering worden hier zo goed mogelijk gedaan. Er wordt heel veel geld, tijd en energie in gestoken. We moeten alleen zorgen dat we dat in balans houden. Daar hebben we elkaar voor nodig.

Ik denk dat we elkaar daar wel kunnen treffen, maar we moeten uiteindelijk wel wat met die tekorten doen. Er zijn maar twee mogelijkheden: of we gaan het hier lokaal oplossen of we gaan landelijk de vraag stellen om een bijdrage om de zorg te kunnen blijven leveren. De heer DE VRIES (PvdA): Tja, ik moest het ook doen in acht minuten. De heer Gerritsen maakt die keuze. Ik concludeer dan toch dat het sociaal domein te secundair is. Voorts zegt hij dat we bruggen moeten bouwen. Vindt hij ook dat er dan wat water bij de wijn moet worden gedaan als het gaat om de kortingen? Ik hoor hem zeggen: dit is het resultaat dat nu bereikt wordt, ik zet mijn handtekening eronder, oppositie kom maar naar ons toe, want dit is het. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Ik ben ook oppositie. Laten we daar heel duidelijk in zijn. Ik zoek wel een verbintenis, maar wat de heer De Vries neerlegt, is compleet tegendraads. Als ik de bijdragen van een aantal fracties van vanavond hoor, ligt er dit verhaal van de oppositie, toevallig even zonder mijn fractie. Dan denk ik bij mezelf: probeer dat nou eens even naar elkaar toe te schuiven. Wil de heer De Vries ook bewegen en uiteindelijk resultaat boeken? Hij zegt in zijn amendement niets anders dan wat wij zeggen, alleen schuift hij het voor zich uit. Ik wil geen probleem vooruitschuiven. Ik wil naar een structurele dekking.

Ik heb in mijn bijdrage gezegd dat het mogelijk is dat een aantal instanties akkoord zijn met het voorstel dat er ligt. Laten we dan met elkaar de verbintenis opzoeken. Maar ik wil echt tegen de heer De Vries zeggen: wij kunnen dat niet met zijn tweeën, daar hebben we de hele raad voor nodig. Dus ik verwacht de beweging niet alleen van mij of van hem, maar ook van de anderen. En dat heb ik vanavond nog niet gehoord in de bijdragen. Ik ben de enige geweest vanavond die dat moment zoekt. De heer TEEUW (Christenunie): Mooi dat de heer Gerritsen en ik ongeveer hetzelfde denken over de blauwe container, hoewel het jammer is dat de papierprijs op het ogenblik zo laag is dat zelfs voor clubs het inzamelen duurder is dan wat het opbrengt. Wij zijn geen voorstander van het afschaffen van de bronscheiding, wat niet wil zeggen dat je niet aan nascheiding kunt doen. Ik ben benieuwd hoe hij daarover denkt. Je kunt als gemeente aan nascheiding doen of je kunt naar een commerciële aanbieder gaan die dat al heeft. Of willen we gaan investeren in Twence, dat als gemeente ophoesten en er jarenlang aan vastzitten? Hoe verhoudt zich dat tot de wens, waar volgens mij de heer Gerritsen ook voorstander van is, om de aandelen van Twence af te stoten? De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Uiteindelijk moet je die dingen scheiden.

Het is logisch om de aandelen van Twence af te stoten, maar we moeten kijken naar ons eigen huishoudpotje. Op dit moment lopen de kosten van de plastic bak in Almelo gierend uit de klauwen. De heer Buitenweg wijst op een rapport en ik kan er eentje boven water toveren uit Rotterdam, waarin duidelijk wordt aangegeven: schaf de plastic bak af en ga naar nascheiding. Dat geeft het beste resultaat en aan het eind van de rit zijn er minder kosten. Dat is mijn doelstelling en die moet je zien te realiseren. Minder bakken in de straat, minder vertroebeling en zorgen dat de kosten van nascheiding zo laag mogelijk zijn. Voor die keuze moeten we met elkaar staan. Zou de heer Teeuw met mij, en anderen in de raad, niet willen kijken of we naar aanleiding van het onderzoek dat er komt de keuze kunnen maken om ze allebei af te schaffen, als daar een goed R 2006419

resultaat uit komt? Of de opbrengst een dubbeltje of een kwartje is, is niet zo belangrijk voor de papierbak, maar aan het eind van de rit gaat het erom dat burgers minder kosten hebben. Als dat eruit komt, is hij dan bereid om afscheid te nemen van zowel de oranje bak als de papierbak? De heer TEEUW (Christenunie): Bronscheiding gaat ons te ver, maar je kunt aanvullend nascheiding doen. Ik zou dat breder willen trekken dan alleen naar Twence kijken. Dat is mijn boodschap. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Als uit het haalbaarheidsonderzoek komt dat het beter zou zijn dat we de twee bakken afschaffen, is de heer Teeuw dan bereid om daarin mee te gaan? De heer TEEUW (Christenunie): Als wij het eens zijn over wat we onder "beter" verstaan, kunnen we het altijd eens worden. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Ik heb twee korte opmerkingen. De heer Gerritsen sprak over de plastic bak. Is hij ook fervent voorstander van het invoeren van statiegeld op alles? Dat zou handiger zijn. Een andere opmerking: kan hij mij vertellen wat de nettoresultaten van het XL Businesspark zijn? Hij deed daar nogal positief over. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu1: In de meerjarenbegroting zie je dat we aan het einde van de rit bij het XL Businesspark grond verkopen die er niet meer ligt. Het levert uiteindelijk rendement op.

Ik kan niet exact het bedrag achter de komma geven, maar dat gaat de heer Langlus straks in zijn beantwoording doen. Statiegeld zou ik heel mooi vinden. Aan het einde van de rit levert het realiseren daarvan voor meerdere bedrijven werk op. Als die mogelijkheid er is, waarom niet? Commercieel kan het een mooie uitdaging zijn. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Nog even over de oranje bak. De heer Gerritsen sorteert al een beetje voor op de uitkomsten van het onderzoek, want hij wil de oranje bak nu al inleveren. In de discussie met mevrouw Ten Seldam zei hij al dat de blauwe bak ook wel weg kan. Dan zijn we er twee kwijt. Het probleem is wel dat de score nu vele malen hoger is dan toen de verenigingen papier ophaalden. Daarom is dat gestopt en is de blauwe bak ingevoerd. De score van het binnenhalen van oud papier is veel hoger dan destijds. Het gaat er niet om dat we van die bakken af moeten. Het gaat erom dat we het afval goed scheiden en dat je het meer gescheiden kunt aanbieden, zodat je het kunt hergebruiken. De heer Gerritsen spreekt steeds over de kosten van het PMD-afval. Tot voor kort werd ongeveer 2% afgekeurd en nu 70%. Er zit dus ergens een andere oorzaak. Het kan niet zo zijn dat Almeloërs nu alles bij elkaar flikkeren en dat ze dat een halfjaar terug niet deden. Er is iets anders aan de hand. Dan het XL Businesspark.

De heer Gerritsen zegt dat de kavels alle kanten op vliegen. Een paar maanden geleden was er een uitzending van Zembla, die ging over blokkendozen. Blokkendozen vreten heel veel ruimte, maar creëren heel weinig werkgelegenheid. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Eerst de vraag over de papierbak en de oranje container. Je moet een onderzoek doen. Daar komt een conclusie uit en dan maak je met elkaar een afweging. Het is natuurlijk buiten alle proporties dat de kosten van de oranje bak oplopen. Aan het einde van de rit betaalt de inwoner dat. Laten we daar heel reëel in zijn. Maar laten we ook eerlijk zijn dat de verenigingen er behoefte aan hebben om het papier weer zelf te gaan ophalen. Hoe we dat gaan doen, ga ik nu niet invullen. Dat is even een stap te ver. Uit het haalbaarheidsonderzoek komt een conclusie en dan moeten we kijken wat we gaan doen om de kosten naar beneden te brengen en wat ons betreft ook minder bakken bij de deur te krijgen. De tweede vraag gaat over het XL Businesspark. Vierkante meters worden verkocht. Het kan zijn aan een -- ik zie het wel eens voorbij komen -- Bleckmann of wie dan ook. Soms is er op 100m2 maar één persoon aan het werk, maar er kunnen ook bedrijven komen die veel meer mensen aan het werk krijgen. Daar gaan wij niet over. Maar als de grond blijft liggen, levert het ook geen kwartje op.

Aan het einde van de rit levert het altijd iets werkgelegenheid op. We moeten er zo veel mogelijk tijd en energie in steken om bedrijven aan ons te binden die meer R 2006419

werkgelegenheid gaan opleveren. Ik zie dat er straks minder ruimte is en meer behoefte is aan een ontwikkeling als een XL Businesspark. Ik vind dat we niet stil moeten zitten, maar verder moeten kijken of er nog mogelijkheden zijn om je in Almelo verder te kunnen ontwikkelen op zo'n industrieterrein. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Ruimte is schaars. Als je dan toch ruimte beschikbaar stelt, zorg dan voor bedrijven die ons probleem van werkloosheid oplossen, zodat je meer mensen aan het werk helpt. Je moet geen blokkendozen neerzetten waar drie mensen werken op 100mZ. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Laat ik duidelijk zijn. We richten ons alleen maar op het XL Businesspark. Pas op, wij moeten zorgen dat we in Almelo ook bij de winkeliers in de binnenstad ruimte creëren waar mensen zich kunnen vestigen. Wij moeten zorgen dat een Hornbach hier zo snel mogelijk naartoe komt om met heel veel mensen aan het werk te gaan. De heer Buitenweg richt zich op het XL Businesspark, maar Almelo is groter. Ik benoem het even apart. Geef me er nog een paar minuten bij en ik maak het feestje nog groter. We moeten ook investeren in de binnenstad, zodat winkeliers zich daar kunnen vestigen en zodat er mogelijkheden zijn voor een Hornbach. Dat creëert werkgelegenheid en daar moeten we tijd, geld en energie insteken.

De heer STOTELER (PVV): De heer Buitenweg hekelt het voorsorteren op het inleveren van de PMD-container, maar dat is de enige reden waarom de PVV deze motie heeft ondertekend, namelijk dat we die gaan inleveren. Even over de oranje container versus de blauwe container. Het probleem met papier en met organisch materiaal is dat het zich moeilijk Iaat nascheiden. Het wordt vochtig in containers en daardoor is papier niet meer na te scheiden. De opbrengst van papier inleveren is met de container groter. Het gemak dient de mens. Als we zo'n container hebben, gooien we -- de heer Buitenweg zei "flikkeren" -- het papier daarin. Hebben we die container niet meer, dan gaat een derde van het papier misschien wel in de grijze container en dan is het niet meer na te scheiden. Met PMD is dat anders, want daarmee haal je met bronscheiding gemiddeld 20kg per persoon op en met nascheiding 50kg per persoon. De VOORZITTER: Het is 23.00 uur en ik heb straks nog een ordevraag voor u. Laten we proberen om de exegese hierover te vermijden. De heer HAMMINK (Lokaal Almelo Samen): Ik wijs erop dat we blij zijn met het voortschrijdend inzicht van de heer Gerritsen. Wij hebben er al eerder op gewezen in de media dat Democraten.Nu bij de invoering van de oranje containers tegen heeft gestemd. Lokaal Almelo Samen heeft vanaf het begin voor gestemd.

De blauwe bakken kun je handhaven, maar het gaat ons erom dat het papier weer naar de verenigingen gaat. Hoe we dat doen, zien we wel in de praktische uitvoering. Wellicht heeft het college daar ook een mening over. Die opmerking wilde ik even maken. De VOORZITTER: Waarvan akte. Er zijn nog vier fracties die het woord moeten voeren. Het is inmiddels 23.00 uur. Ik stel u voor om te proberen dat te doen, want daarmee kan iedereen de woensdag in met het totale beeld van de eerste termijn van de voltallige gemeenteraad. Heeft u zo veel energie? De heer BUITENWEG (GroenLinks): Ik heb daar enige moeite mee. Hoe dichter je bij 00.00 uur komt, hoe meer je het gevoel krijgt dat het wordt afgeraffeld en dat niet iedereen de aandacht krijgt die hij verdient. De VOORZITTER: Daarom leg ik de vraag voor. Ik hoor overwegend instemming op die vraag. Ik wil nu echt die stap gaan maken. Ik hoor geen bijval bij het punt dat de heer Buitenweg maakt. We gaan dus door. Ik geef het woord aan de heer De Olde van de PVA-fractie. De heer DE OLDE (PVA): Voorzitter! College en ambtenaren, dank voor het vele werk dat voorafgegaan is aan de totstandkoming van deze Programmabegroting. Ook willen wij u danken voor de ruime beantwoording van onze technische schriftelijke vragen. Onze zeer uitgebreide analyse van de Programmabegroting staat op onze website R 2006419

vrijalmelo.nl. Ondanks alle positieve ontwikkelingen die het college benoemt in deze begroting hebben wij nog enkele opmerkingen. Met deze begroting spreekt het college nadrukkelijk zijn wens uit om samen met de gemeenteraad invulling te geven aan een toekomstbestendig Almelo. Het college ziet hiertoe verschillende mogelijkheden in de begroting, waar het met de gemeenteraad graag over in gesprek wil gaan. Wel zou het college meer aandacht moeten hebben voor het betrekken van burgers bij het bestuur, onder meer door een deel van de beslissingsbevoegdheid bij de concrete uitvoering van onderwerpen binnen de gestelde kaders aan de burgers over te laten. Denk hierbij aan meer betrokkenheid van de burgers voor de energietransitie. Bij ruimtelijke plannen is de gemeente veel te Iaat met de communicatie met de inwoners. Zo maakt de gemeente vaak eerst concrete plannen met de projectontwikkelaars. En pas als er een grijpbaar plan ligt, worden burgers geïnformeerd. Onze burgemeester heeft het over een mooie toekomst voor Almelo. Wanneer dat nodig is, laten we tot in Den Haag van ons horen om de financiële houdbaarheid van het sociale domein te agenderen. Dat vragen wij ons af, vanwege de voortdurende lobby richting Den Haag voor nog meer algemene uitkering van de rijksoverheid.

Almelo ligt reeds voor 80%, of € 2.305 van alle inkomsten per Almeloër, al decennia aan het subsidie-infuus van de rijksoverheid, terwijl vele andere gemeenten het met veel minder geld uit Den Haag moeten doen, zoals Utrecht met 60% en Bunschoten zelfs met 40%. Het is een feit dat er in 2022 een herijking aankomt waarin bepaald is dat gemeenten met minder dan 100.000 inwoners, zoals Almelo met circa 73.000 inwoners, zeker gekort gaan worden ten behoeve van grotere steden met meer dan 100.000 inwoners. Vooralsnog ging het in 2019 nog redelijk goed in Almelo met een groei van 1.200 banen. Almelo was daarmee zelfs nog de derde snelste groeier van de regio Twente. Desalniettemin zijn het zware tijden voor ons allemaal. Meer dan ooit moet de gemeente haar best doen om de begroting gezond te houden. We zijn meer dan ooit aangewezen op onszelf. Vooral treft het mensen die ouder of hulpbehoevend zijn extra hard. Het is dan ook hartverwarmend om te zien hoe we in deze periode voor elkaar klaar staan. In de participatiesamenleving is het belangrijk dat mensen werken aan het onderhouden en uitbreiden van hun sociale netwerk. Sociale contacten zijn voor hen van levensbelang. Wijkcentra kunnen daarbij voor afleiding zorgen, maar zonder steun van de gemeente redden de voorzieningen het niet. Er valt vooral zorg weg in wijken waar mensen het al moeilijk hebben.

Efficiënter werken is dan ook maar een van de manieren om te bezuinigen. Laat commerciële instellingen zoals het Theaterhotel hun eigen broek ophouden en Iaat wijkcentra die de eenzaamheid bestrijden open. Minder eenzaamheid betekent beter leven en minder directe en indirecte zorgkosten voor de maatschappij. De Partij Vrij Almelo vindt het ronduit van de gekke dat het Theaterhotel jaarlijks € 550.000 incasseert terwijl het dienstencentrum de Riet, wijkcentrum St. Egbertus, de bibliotheek en het Stadsmuseum bedreigd worden met sluiting. Waarom geen gelden terugvorderen omdat optredens in deze tijd van corona in het Theaterhotel geen doorgang kunnen vinden? Hiervoor hebben wij een motie klaarliggen. In de begroting 2021 is geen enkele zin besteed aan dierenwelzijn, terwijl dit in de begroting 2020 wel het geval was. De Partij Vrij Almelo is van mening dat dierenwelzijn geen ondergeschoven kindje mag zijn in een begroting. Net als bij andere begrotingsposten horen daar niet alleen de kosten maar ook doelstellingen en baten bij. De stad profiteert immers van een goed dierenwelzijnsbeleid. Hier hebben wij ook een motie voor klaarliggen. Volgens het college trekt Almelo in 2022 (nu 80.000) 7.000 meer bezoekers. Maar als de situatie blijft zoals hij nu is, betekent dit dat we de doelstelling voor 2022 (87.000 bezoekers) met circa 30% moeten gaan bijstellen naar 61 .000.

Dit is natuurlijk afhankelijk van de ontwikkeling van de coronacrisis en de mate waarin dit leidt tot een duurzame wijziging van het consumentengedrag. Misschien is het een verbetering als er meer mensen vanuit de overvolle Randstad in Almelo komen wonen of hier hun vakantie op een nabijgelegen camping kunnen vieren, om het veelzijdige aanbod van de aangrenzende mooie stad Almelo te ontdekken. Ook hier dienen we een motie voor in. Onze overheid is werkelijk dag en nacht bezig om strijd te voeren tegen het coronavirus. Hierbij houdt zij rekening met de ouderen die de meest kwetsbare groep vormen in de coronacrisis. De bezorgdiensten van veel supermarkten zijn overbelast en dat is een probleem voor mensen met een kwetsbare gezondheid, waaronder met name veel ouderen. Zij moeten nu weken op boodschappen wachten. De ANBO roept supermarkten daarom op om mensen met een zwakke gezondheid voorrang te geven bij hun bezorgservice en vraagt mensen die gezond zijn daar R 2006419

voorlopig geen gebruik meer van te maken. Rest ons om ook nog een dankwoord uit te spreken aan iedereen die werkzaam is in de zorg over de toewijding waarmee gewerkt wordt om de patiënten die opgenomen zijn in ziekenhuizen te verplegen. "Motie 7. Aantrekken toerisme. De raad, bijeen op 12 november 2020 constateert dat: - de huidige leegstand in het centrum een doorn in het oog van de Partij Vrij Almelo is; - dat de stad Almelo weer op moet bloeien; - er ruimte in het buitengebied is om te benoemen tot recreatiegebied waar campings zich kunnen vestigen; overweegt dat: - om de stad weer op te laten bloeien en meer toeristen aangetrokken moeten worden; - meer recreatiemogelijkheden betekent meer toerisme; - meer toerisme betekent meer economie; - meer economie betekent meer ondernemers; - recreatiegebied is bedoeld voor recreatie en niet voor permanente/tijdelijke bewoning of het huisvesten van arbeidsmigranten; - door het benoemen van recreatiegebieden en campings in de directe omgeving van Almelo gevestigd kunnen worden; - deze campings het toerisme een positieve impuls kunnen geven; verzoekt het college om: 1. de mogelijkheid te onderzoeken om een aantal percelen in het buitengebied van Almelo te benoemen tot recreatiegebied; 2. hieraan de harde voorwaarde te verbinden dat deze gebieden niet gebruikt mogen worden voor permanente of tijdelijke bewoning; 3.

hieraan de harde voorwaarde te verbinden dat deze gebieden niet gebruikt mogen worden voor de huisvesting van arbeidsmigranten; 4. hieraan de harde voorwaarde te verbinden dat deze gebieden niet gebruikt mogen worden voor Statushouders en/of asielzoekers, en gaat over tot de orde van de dag." "Motie 8. Dierenwelzijn in de bearotina. De raad, bijeen op 12 november 2020, constaterende dat: - de begroting een aparte paragraaf kende gewijd aan dierenwelzijn; - dit in de begroting 2021 niet meer het geval is; - dierenwelzijn een portefeuille is behorende bij een wethouderspost; - het in de begroting van belang is om duidelijkheid te geven over de inhoud en de doelstellingen van een portefeuille; - dierenwelzijn bij uitstek een onderwerp is waar kosten en baten bij horen.

De stad profiteert immers van een goed dierenwelzijnsbeleid; overwegende dat: - in het coalitieakkoord van de raad duidelijk de ambitie is uitgesproken om voortvarend met dierenwelzijn aan de slag te gaan; - het woord dierenwelzijn niet één keer voorkomt in de begroting 2021 en dat er geen enkele doelstelling is geformuleerd; - er in de voorliggende begroting 2021 geen begrotingsruimte is gemaakt voor de Uitvoeringsagenda Dierenwelzijn; - is van mening dat dierenwelzijn geen ondergeschoven kindje mag zijn; verzoekt het college: om in de begroting van 2021 opnieuw aandacht te besteden aan koers, doelen en prestaties op het gebied van dierenwelzijn, en gaat over tot de orde van de dag." R 2006419

"Motie 9. Geld terughalen van Theaterhotel. De raad, bijeen op 12 november 2020, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: - in het Theaterhotel geen voorstellingen, musicals, dans, muziek, cabaret en toneel worden gehouden wegens COVID-19; - de gemeente jaarlijks 550.000 euro steekt in het programma van het Theaterhotel voor de exploitatie van voorstellingen, musicals, dans, muziek, cabaret en toneel; overwegende dat: - die forse gemeentelijke bijdragen niet meer worden aangewend voor voorstellingen, musicals, dans, muziek, cabaret en toneel; - het Theaterhotel die niet bestede geldbedragen uit eigener beweging behoorde terug te betalen aan de gemeente; - het Theaterhotel dat niet van plan is om terug te betalen, maar dit wel had gemoeten; verzoekt het college om: 1 . zich in te zetten om de reeds betaalde geldbedragen welke bedoeld waren voor bijdrage in de exploitatie van voorstellingen, musicals, dans, muziek, cabaret en toneel in 2020 terug te vorderen van het Theaterhotel; 2. onderhavige bedragen terug te vorderen via inhouding van deze subsidie die voor 2021 gepland staan voor zover het voornoemde terugvorderen niet lukt, en gaat over tot de orde van de dag." "Motie 10. Meer starterswoningen.

De raad, bijeen op 12 november 2020, constateert dat: - dat er te weinig starterswoningen worden gebouwd in de Gemeente Almelo; overweegt dat: - starterswoningen koopwoningen zijn met een verkoopwaarde tussen de € 130.000,- en € 180.000,-; - er een externe partij nodig is om een verhoogd aanbod starterswoningen noodzakelijk is; - dat deze externe partij deze woningen uitsluitend aan de doelgroep dient te verkopen; verzoekt het college om: 1. actief op zoek te gaan naar een partij die een extra aanbod starterswoningen in de Gemeente Almelo kan realiseren; 2. hieraan de harde voorwaarde te verbinden dat deze woningen uitsluitend aan starters verkocht mogen worden, en gaat over tot de orde van de dag." De VOORZITTER: Dank u wel. Er zijn geen vragen of opmerkingen voor de heer De Olde. Ik geef het woord aan de heer Wiertz. De heer WIERTZ (D66): Voorzitter! We maken een moeilijke tijd door. We leven met allerlei beperkingen. Sinds de zomer is het aantal besmettingen met het coronavirus ook in Almelo snel opgelopen. Ook de gemeenteraad is erdoor getroffen. Ik wil vanaf deze plek iedereen een spoedig herstel toewensen. Deze situatie maakt ook de begrotingsbehandeling anders dan anders, maar we maken er maar het beste van. Een begroting draait om meer dan alleen maar cijfers. Het draait uiteindelijk om de vraag wat voor stad je wilt zijn, waar je naartoe wilt.

Die vragen worden naar onze mening te weinig gesteld. Ik werd net op mijn wenken bediend, want de heer Teeuw hield hier een heel exposé over. Het beleid is naar onze mening te veel ingestoken vanuit de financiën, vanuit het sluitend krijgen van een begroting. Dat leidt tot het stopzetten van initiatieven of bezuinigingen op subsidies, zonder dat duidelijk is wat het doel is of wat de gevolgen van die bezuinigingen zijn. Financiën zijn belangrijk, maar ze zijn niet het belangrijkste. Een andere vraag is waar deze organisatie naartoe gaat. D66 zal de voortgang van de organisatieontwikkeling op de voet blijven volgen. Uitgangspunten zijn voor ons transparante en bredere democratische beleidsvorming, betrokkenheid van de samenleving en breder gedragen besluiten R 2006419

dan alleen de minimale coalitiemeerderheid. Bij de begrotingsbehandeling in 2017 schreven wij: D66 vraagt daarom nu acties ter verbetering van het vertrouwen in de gemeente, die zo spoedig mogelijk tot resultaat leiden. Drie jaar intern reorganiseren zal wellicht nodig zijn, maar wanneer merkt de burger daar wat van? De heer Hammink denkt dat de inwoners er wel wat van merken. Wij vragen ons dat eerlijk gezegd af. Wij vragen ons ook af hoe de gemeentelijke organisatie er nu voorstaat. We dienen daar een motie over in. D66 is tevreden over het plan voor een transitie in de regio. Het is goed om de bestuurlijke drukte, het bord spaghetti zoals het weleens is genoemd, te verminderen en daarmee de samenwerking soepeler te laten verlopen. Wel maakt D66 zich zorgen over de rol van Almelo in dit geheel. Duurzaamheid is een centrale opgave. D66 is tevreden over de manier waarop de wethouder hiermee aan de slag is gegaan. Maar we zijn er nog niet. Binnenkort moet de gemeenteraad bijvoorbeeld de Regionale Energiestrategie definitief vaststellen. Wij hopen door het college nog meer meegenomen te worden in het proces richting besluitvorming. Ik zei aan het begin al iets over financiën. Hoe logisch het misschien lijkt gezien de beperkte budgetten, ook bij de zorg lijken de financiën voorop te staan. De inwoner en de hulpvraag staan op de achtergrond.

De ingeboekte taakstellingen lijken dit effect verder te versterken. D66 verbaast zich over het feit dat het college zegt dat het wil inzetten op preventie, maar nu juist wil bezuinigen op organisaties die zich bezighouden met preventie. In de begroting wordt het maatregelenplan 3 aangekondigd. Met deze begroting zeggen we eigenlijk "ja" tegen dit maatregelenplan, zonder dat we goed weten wat het inhoudt. Misschien wordt het tijd om het roer om te gooien, om dingen radicaal anders te doen. Anders krijgen we de komende jaren opnieuw ad-hocmaatregelen in een maatregelenpakket 4, 5 en 6. Het gaat beter met Almelo, maar helaas niet met iedereen. Nog te veel mensen kunnen niet meedoen, bijvoorbeeld omdat ze niet de juiste opleiding hebben. Het is goed dat het college meer mensen aan het werk wil helpen. Onderwijs is daarbij een belangrijk middel. Ongeveer 1 op de 9 Nederlanders tussen 1 5 en 65 jaar heeft moeite met lezen en schrijven. In onze samenleving is het moeilijk om mee te doen zonder basiskennis van de Nederlandse taal. Van de mensen die moeite hebben met lezen en schrijven is bijvoorbeeld de helft werkloos. Er is al beleid op het gebied van laaggeletterdheid, maar is dat effectief genoeg? Wij dienen hier een motie over in. De veranderingen in de binnenstad zijn zichtbaar. Dat biedt kansen, maar er zijn ook uitdagingen.

D66 ziet dit dan ook als een begin- en niet als een eindpunt. We hebben er al eerder voor gepleit om parkeergarage het Stadsbaken te slopen. We zijn dan ook blij met plannen in deze richting. Het uitgangspunt bij de verdere ontwikkeling van Stadskade is wat ons betreft duurzaamheid. Groene gevels kunnen een mooie uitstraling geven en helpen om de warmte in de zomer te verminderen. Op verschillende plekken in de begroting is Almelo Promotie benoemd bij de uitvoering van plannen, ook wat de binnenstad betreft. De ambities lijken groot, maar toch wil het college juist bezuinigen op Almelo Promotie en. is er gesuggereerd dat Almelo Promotie iemand zou moeten ontslaan. Hoe dan? Investeren in kunst en cultuur maakt Almelo als woonplaats en vestigingsplaats aantrekkelijker. Helaas zien we dat dit college het tegenovergestelde doet. De gemeente krijgt in deze coronatijd extra geld van het Rijk voor cultuur. Het college gebruikt dit geld niet voor cultuur, maar heeft besloten om het door te sluizen naar de algemene middelen. Daarom wordt het geld voor cultuur gebruikt om bijvoorbeeld de tekorten op het gebied van parkeren en de misgelopen inkomsten uit de toeristenbelasting te dekken. Treurig! Wij hebben met de stadsmusicals "Van katoen en nu" en het "Het verzet kraakt" gezien wat cultuur in Almelo teweeg kan brengen. Bij de bibliotheek zien wij een soort negatieve spiraal.

We verlagen de subsidie, het gaat minder en dan concluderen we dat de bibliotheek te weinig leden heeft en verlagen we de subsidie weer. Daarmee kom ik op de subsidies. Daar is al veel over gezegd het afgelopen jaar en ook in deze vergadering. D66 pleitte vorig jaar al voor een zorgvuldig proces. Wat de gevolgen of effecten van de voorgenomen bezuinigingen zijn, blijft voor ons onduidelijk. De eerder ingediende moties op dit punt zijn niet uitgevoerd. Een onderbouwing voor de voorgestelde bezuinigingen ontbreekt of is flinterdun. Er is geen enkele verwijzing naar de Cultuurvisie 2016-2021. Op geen enkele manier maakt het college duidelijk hoe de bezuinigingen op cultuur binnen deze visie passen. D66 maakt zich ook zorgen over de manier waarop het gesprek met de subsidiepartners is gevoerd. Het vertrouwen in het gemeentebestuur is nog steeds te laag. Op deze manier wordt het R 2006419

vertrouwen weer geschaad, juist in deze coronatijd, waarin veel organisaties het al moeilijk hebben. In plaats van eerst een visie en dan geld is het in Almelo precies andersom: eerst de bezuinigingen en dan misschien nog een visie. D66 wil dat er eerst een duidelijke visie komt en daarna eventueel aanpassing van de subsidies. Bovendien is de rekenkamer nog bezig met een onderzoek naar de subsidies. Dit onderzoek kan het college dan betrekken bij een goed onderbouwd voorstel over de subsidies en bij de uitwerking van een subsidiebeleid. "Motie 17. Aanvalsplan laaggeletterdheid. De gemeenteraad van Almelo, in vergadering bijeen op 12 november 2020, constaterende dat: - wie moeite heeft met lezen en schrijven moeilijker meekomt in de samenleving.

Er is een verband tussen laaggeletterdheid, armoede en schuld; - meer dan 15% van de volwassenen in Almelo onvoldoende kan lezen, schrijven, rekenen of omgaan met technologie; - de Algemene Rekenkamer in een rapport de conclusie trekt dat er in het laaggeletterdenbeleid vaak sprake is van een kloof tussen (de omvang van) het probleem en de gekozen aanpakt; - de Rijksoverheid het programma Tel mee met taal heeft opgesteld, waarbij subsidies beschikbaar zijn; - volgens onderzoek een kwart van de vijftienjarigen in Nederland niet voldoende kan lezen en schrijven en het risico loopt om laaggeletterd te worden; - de afgelopen jaren de leesvaardigheid onder jongeren is verslechterd; overwegende dat: - iedereen mee moet kunnen doen in onze samenleving en een goede beheersing van de Nederlandse taal daarbij een voorwaarde is; vraagt het College om: - een naar doelgroep gedifferentieerd aanvalsplan laaggeletterdheid op te stellen in overleg met het onderwijs, Taalpunt, de bibliotheek en andere partners met een ambitieuze doelstelling voor het terugbrengen van laaggeletterdheid; - te onderzoeken hoe en of de gemeente Almelo aanspraak kan maken op door de EU, het Rijk of de provincie ter beschikking gestelde middelen en hoe de gemeente deze het meest effectief kan inzetten ter bestrijding van laaggeletterdheid; - het plan in 2021 aan de raad aan te bieden, en gaat over tot de orde van de

dag." De motie is ondertekend door de fracties van D66, GroenLinks, PvdA, SP en Forum voor Rechts. "Motie 18. Onafhankelijk medewerkerstevredenheidsonderzoek. De gemeenteraad van Almelo, in vergadering bijeen op 12 november 2020, constaterende dat: - de gemeente in Almelo in 2017 is begonnen met een reorganisatie; - onduidelijk is wat deze reorganisatie tot nu toe heeft opgeleverd; - de afgelopen jaren geen onderzoeken onder medewerkers hebben plaatsgevonden; vraagt het college om: - in de eerste helft van 2021 een onafhankelijk onderzoek naar de tevredenheid en het welbevinden van medewerkers binnen de ambtelijke organisatie te houden en de resultaten daarvan naar de raad te sturen; - vervolgens jaarlijks een dergelijk onderzoek uit te voeren, en gaat over tot de orde van de dag." De motie is ondertekend door de fracties van D66, GroenLinks, PvdA, SP, Leefbaar Almelo en Lijst Cete. De heer ST~TELER (PVV): Ik sloeg aan op de passages over de organisatieontwikkeling en de motie die D66 heeft ingediend voor een medewerkerstevredenheidsonderzoek. De heer Wiertz R 2006419

spreekt bij de organisatieontwikkeling over beleid maken, democratie en meerderheden. Dat ziet juist op de raad en wat wij hier doen en niet op de organisatieontwikkeling. De organisatieontwikkeling ziet op het ambtenarenapparaat -dat ís een beetje denigrerend gezegd - op de organisatie die achter het college staat. Die zou toch juist in een democratie ver van de beleidsmakers af moeten staan. Want zij moeten het beleid uitvoeren. De heer Cete, toch een makker op het gebied van de organisatieontwikkeling en de kritiek daarop, hekelde de invloed van de ambtenarij op de raad en op het beleid. D66 trekt met deze motie de ambtelijke organisatie heel dicht naar zich toe om te kijken wat er binnen die organisatie gebeurt. Dat zorgt ervoor dat de invloed van de ambtelijke organisatie rechtstreeks in de raad terechtkomt, terwijl we ideologisch gezien zouden moeten zeggen: de ambtenarenorganisatie staat ver van de raad af en staat achter het college. Het college mag daar gebruik van maken en wij hebben te allen tijde het college te beoordelen op de uitvoering van beleid dat wij hier bepalen in het democratisch proces, met de meerderheden en minderheden die de heer Wiertz aankondigt. De heer WIERTZ (D66): Ik snap deze opmerking absoluut niet. Ik vraag gewoon om een medewerkerstevredenheidsonderzoek. Ik vraag absoluut niet om een of andere vermenging van de ambtenarij en de politiek.

Ik snap er echt helemaal niets van. De heer TEEUW (Christenunie): Ik sloeg aan op Stadskade en op duurzaamheid. Ik zou daar wel graag een reactie van het college op willen. Er zijn heel veel subsidies beschikbaar, bijvoorbeeld voor COz-reductie. Ik zou graag van het college horen hoe het denkt over een duurzame ontwikkeling van Stadskade. De heer CETE (Lijst Cete): Voorzitter! Misschien doe ik het nu, maar dat is natuurlijk aan u. GroenLinks en CDA moeten nog. Ik weet niet wat collega's willen, maar misschien is het handiger om het donderdag te doen. D66 zegt dat Almelo Promotie iemand moet ontslaan en dat de wethouder of de ambtenaren dat hebben gezegd. Dat zegt de heer Wiertz in zijn algemene beschouwing. Vindt hij dat het college of het ambtelijk apparaat op de stoel van een organisatie mag gaan zitten en mag zeggen: dit moet je doen, dat moet je doen, hem moet je ontslaan, hem moet je niet ontslaan? Is dat de manier waarop we met elkaar samenwerken? Ik ben net uitgedaagd door de heer Stóteler. Hij zei dat een tevredenheidsonderzoek niet de manier is. We hebben meer dan 650 fte in Almelo en een belangrijk deel daarvan zijn inwoners van Almelo. Díe mensen werken voor ons.

Zou hun tevredenheid ons niet veel meer opbrengen? Of zou dat direct een invloed zijn op raad en college, zoals de heer St~teler zei? De heer WIERTZ (D66): Als je organisaties gaat oprichten die niet direct onder de gemeente vallen, gaat de directeur van zo'n organisatie natuurlijk over de bedrijfsvoering en de gemeente niet meer direct. Dat is de consequentie daarvan. De VOORZITTER: Daarmee ronden wij de bijdrage van de heer Wiertz af. Wij komen bij de heer Buitenweg die namens GroenLinks het woord voert. De heer BUITENWEG (GroenLinksl: Voorzitter! Dit jaar is een heel bijzonder jaar om een programmabegroting vast te stellen. Veel zaken zijn momenteel door corona moeilijk in te schatten. De gevolgen op de langere termijn zijn al helemaal niet te voorspellen. Wel is duidelijk dat het iedereen treft. Veel van onze inwoners zullen financieel zwaar worden getroffen doordat ze werkloos worden of hun bedrijf zien omvallen. Als gemeente moeten wij hun de helpende hand bieden, niet alleen financieel maar ook in praktische zin. Laten we coulant zijn met regels en snel reageren op bijvoorbeeld een bijstandsaanvraag. Schort heffingen en dergelijke even op als mensen of bedrijven het moeilijk hebben. Wat de financiële toestand en de keuzes die gemaakt worden in Almelo betreft, zou je kunnen zeggen - en ik citeer vrij naar Gerard Reve: het gaat goed, maar verder gaat het slecht.

Ik zal dat uitleggen. Het college benoemt in het voorwoord een heleboel van zijn zegeningen, zoals de groei van het aantal banen - 1 .200 schrijft het college -, inzet van het schoolmaatschappelijk werk, een groot zonnepark aan de Aadijk, een aantrekkende binnenstad en geen preventief toezicht meer van de provincie. Ook GroenLinks vindt dat er op deze punten een goed resultaat is. Duurzaamheid in Almelo blijven we kritisch volgen. R 2006419

Het college meldt in het voorwoord: onze gemeente heeft in het afgelopen decennium een ongekende veerkracht laten zien, waardoor het ons met elkaar is gelukt drie enorme decentralisaties zonder noemenswaardige problemen in te voeren. Voor de duidelijkheid: het gaat erom dat gemeenten sinds 2015 verantwoordelijk zijn voor jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen. In al deze domeinen hebben we grote problemen gekend met betrekking tot de uitvoering, de instroom, de beoordeling en vooral de financiën. Dat het nu enigszins is uitgekristalliseerd doet daar niets aan af. Dus "niet noemenswaardig" lijkt ons niet op zijn plaats. Op de website "waarstaatjegemeente.nl" zien we een heel ander beeld. Ik noem enkele voorbeelden. Bijstandsuitkering per 1.000 inwoners: in Almelo 65,1 en gemiddeld in Nederland 38,2. Banen: 781 in Almelo, 671 in het land gemiddeld. Hier zit een duidelijke mismatch. Wat gaat het college hieraan doen? Gezondheid: ook hier scoren we in negatieve zin op de meeste punten hoger dan gemiddeld in Nederland. Overgewicht per 1.000 inwoners is in Almelo bijvoorbeeld 55%, gemiddeld in Nederland 48,9%. Ook het gebruik van huisarts, ggz en wijkverpleging ligt aanmerkelijk hoger. Het aantal niet-sporters is in Almelo 55,9% en in Nederland gemiddeld 48%. De algehele gezondheid in Almelo moet verbeteren.

Wat gaat het college hieraan doen? Een aantal zaken die ik net heb genoemd, kun je deels verbeteren door preventie. Als we dan kijken naar de € 1,7 miljoen aan bezuinigingen die het college wil doorvoeren, raakt dat organisaties die juist op dit terrein actief zijn, zowel in de welzijns- als de culturele sector. Avedan heeft het huurcontract opgezegd van dienstencentrum de Riet, met instemming van de gemeente, zo heb ik vernomen. De activiteiten die er werden georganiseerd, hebben een positieve uitwerking op gezondheid en prettig ouder worden. In de vakliteratuur heet dat "succesvol aging". De sluiting kan een aanzuigende werking hebben op onder andere de Wmo - ik heb het andere partijen ook al horen zeggen. Dit gaat ook op voor Avedan, die zich verplicht voelt om in het jongerenwerk te gaan snijden. Het geldt ook in zekere zin voor de activiteiten in het aanbod van Kaliber. We leven in een tijd waarin etnisch profileren zowel bij de politie als bij de Belastingdienst is geconstateerd. Onze premier erkent dat er racisme is in ons land. De gemeente heeft geen invloed op het onderwijspakket dat wordt aangeboden op scholen. Door het financieren van een stichting als Vizier, met een luttel bedrag van € 13.500, heb je de zekerheid dat er aandacht wordt besteed aan discriminatie.

Bezuinig hier dus niet op! We dragen ook uit dat we een aantrekkelijke stad willen zijn, met voldoende aantrekkingskracht om je hier te willen vestigen. Dan moet je niet bezuinigen op culturele instellingen zoals een museum en een bibliotheek. De bibliotheek is ook nog eens een instrument om laaggeletterdheid en taalachterstand tegen te gaan. Ook op deze thema's scoort Almelo beneden gemiddeld. Ons stadsmuseum, waar de geschiedenis van Almelo centraal staat, wil het college aan zijn eigen lot overlaten. Niet alles hoeft commercie te zijn. Sommige instanties, die een waarde aan Almelo toevoegen, mogen geld kosten. Hetzelfde geldt voor de bibliotheek. Dit zijn organisaties die in onze ogen van vitaal belang zijn voor het culturele en educatieve DNA van Almelo. We zouden hierin moeten investeren en hun bijdrage aan onze stad moeten waarderen. Als we nog eens kijken naar wat we per inwoner uitgeven aan sport, cultuur en recreatie, zien we ook geen beste score. In Almelo geven we hieraan per inwoner € 225 uit, terwijl dit landelijk op € 280 ligt. Als we preventief tewerk willen gaan en op termijn een gezonde stad willen achterlaten met een aantrekkelijk vestigingsklimaat en minder kosten in het sociaal domein, moeten we als raad erkennen dat investeren in cultuur, kunst en educatie essentieel is.

De conclusie die GroenLinks trekt, is dat het college juist gaat bezuinigen op zaken waarin je investeren. Ook merken we op dat op de meeste van de organisaties waarop het college nu moet wil bezuinigen de afgelopen tien jaar al vaker bezuinigd is. Dit is niet de eerste keer. De stelling die het college tijdens het politiek beraad innam, was - ik weet niet meer welke wethouder dat zei "we hebben genoeg in eigen vlees gesneden en nu zijn de gesubsidieerde instellingen aan zet". Die stelling vinden wij onhoudbaar. Zelfs de meeste landelijke partijen willen niet meer bezuinigen. Zelfs de VVD zegt dit nu. Waar ziet GroenLinks dan mogelijkheden? Wij denken aan een tijdelijk opschorten van uitgaven in de infrastructuur. Ook kunnen extra kosten met betrekking tot de organisatieontwikkeling achterwege blijven. Het college geeft veel geld uit aan de organisatieontwikkeling, zo'n slordige € 4,5 miljoen. Ook vraagt het nu om extra scholingsbudget van € 250.000 voor ambtenaren. Daarnaast heeft het college een kostbare vertrekregeling voor R 2006419

oudere werknemers in het leven geroepen. Daar gaat ook nog eens € 3,5 miljoen aan op. Het college heeft ons bij het besluit om € 4,5 miljoen in te zetten voor organisatieontwikkeling niet kunnen overtuigen van nut en noodzaak. We zien ook nog geen overtuigend bewijs dat het werkt. Veel mensen zijn vertrokken uit de organisatie. Hierdoor is ook veel kennis weggegaan. Dit wordt opgevangen door veel extra en vaak dure inhuur en nieuwe, jonge mensen die moeten worden ingewerkt. Wij vangen signalen op uit de samenleving dat de dienstverlening hier en daar te wensen overlaat. GroenLinks wil andere keuzes maken. Daarom staat ons logo ook op amendementen en moties staan die verandering en verschuiving mogelijk maken in deze begroting. Dan de binnenstad. Het doel dat je wilt bereiken voor de binnenstad, moet niet zijn meer winkels maar meer beleving. De VOORZITTER: Gaat u afronden? De heer BUITENWEG (GroenLinks): Ja, bijna. Wij willen meer groen in de stad tegen hittestress, meer biodiversiteit en een stukje beleving als je aan het wandelen bent. Dat trekt dan vanzelf meer ondernemers aan. Ook willen we meer ruimte voor jongeren: een skatepark, outdoor fitness, zitplekken. De binnenstad wordt dan dynamischer, dus leuker om er te zijn. De VOORZITTER: Uw tijd is om. Uw acht minuten zijn voorbij. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Ik heb nog een motie over glyfosaat. Die kunt u lezen.

De VOORZITTER: Dat klopt. Die dientuin bij de griffie en dan krijgt hij een nummer. "Motie 19. Verbod gebruik glyfosaathoudende middelen zoals Roundup in eenjarige pachtcontracten. De raad van de gemeente Almelo in vergadering bijeen op 10 - 12 november 2020, overwegende dat: - op 5 maart 2020 de Centrale Grondkamer oordeelde dat het gebruik van glyfosaat houdende stoffen, zoals Roundup, mag worden verboden bij eenjarige pachtovereenkomsten; - glyfosaat wordt gezien als een stof die schadelijk is voor de gezondheid en grote nadelige gevolgen heeft voor de biodiversiteit; - het college van burgemeester en wethouders ook tijdelijke pachtcontracten afsluit en dat Almelo dit soort verpachtingen dus regelmatig inzet; verzoekt het college: 1. met onmiddellijke ingang een verbod op het gebruik van glyfosaat houdende stoffen, zoals Roundup, op te leggen aan de pachters van gemeentelijke gronden, overeenkomstig hetgeen nu is toegestaan, volgens de uitspraak van de Centrale grondkamer van 5 maart 2020, bij eenjarige pachtcontracten; 2. in gesprek te gaan met pachters met langere pachtovereenkomsten om tot afspraken te komen, die ertoe leiden dat "onkruid" op een milieuvriendelijke manier bestreden wordt, en gaat over tot de orde van de dag." De motie is ondertekend door de fracties van GroenLinks, Leefbaar Almelo, SP, PvdA en D66.

De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! Allereerst in uw richting. Vanavond werd duidelijk dat in Utrecht mevrouw Sharon Dijksma burgemeester is geworden en niet de heer Gerritsen. De VOORZITTER: Maar die had ook niet gesolliciteerd. Dat heeft hij uit en te na geroepen. De heer STOTELER (PVV): Dat klopt, maar de media kunnen daar soms hardnekkig in zijn. De heer Buitenweg wil groen naar de binnenstad halen, maar tegelijkertijd groen in het buitengebied opgeven voor zonnepanelen. Daar staat de heer Buitenweg bij te klappen. Hoe is dat met elkaar te rijmen? De heer BUITENWEG (GroenLinks): De heer St~teler blijft maar doorgaan over die zonneR 2006419

panelen, al jaren trouwens, zolang hij in de raad zit. Zonnepanelen zie ik als een tijdelijke voorziening. Je kunt ze na 25 jaar gerust weer weghalen. Er zit groen onder de zonnepanelen. Er zijn zelfs parken waar heel veel biodiversiteit is, volgens mij is er in Aadijk speciaal ingezaaid. Je hebt parken waar schapen onder lopen. Het hele weiland is dus niet verloren aan zonnepanelen. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Voorzitter! Voordat ik aan mijn bijdrage begin, en daarmee aan de acht minuten, wil ik een opmerking maken. Dat kan nog net. Het is nog steeds 10 november. 10 november, de dag van de mantelzorg. Ik wil het college complimenteren met de keuze om een gouden compliment te maken door de brug hier achter mij goud te verlichten als signaal van dank aan de mantelzorgers. Iedereen heeft het vast opgemerkt en gewacht tot ik het zou uitspreken. Ik begin met mijn bijdrage. Wij moeten fundamentele keuzes maken die kunnen rekenen op breed draagvlak binnen en, belangrijker, buiten de gemeenteraad. Het voortdurende "nee" van de coalitie richting de oppositie is niet goed. Een continu "nee" van de oppositie ten opzichte van de coalitie evenmin. Het CDA voegt daaraan toe: soms is "nee" beter dan doorgaan op een heilloze weg. Wij moeten er met elkaar voor waken dat in dit huis de gemeenschapszin weglekt.

Laten we vanavond en donderdag met elkaar een poging doen om het tij ten goede te keren. Het gaat ons niet om raadslid Geerdink, Akse, Trienen of wethouder Langlus of Van Mierlo. Het gaat erom dat wij vanuit onze functie als bestuurders keuzes maken die bijdragen aan het geluk van onze inwoners. Ik zoom even in op een aantal onderdelen uit onze schriftelijke bijdrage. Ik begin met de BUIG. Ten opzichte van de Perspectiefnota is er sprake van een verslechtering van het financieel perspectief. Dit wordt vooral veroorzaakt door autonome ontwikkelingen van openeinderegelingen, maar ook binnen het sociaal domein. De ingezette interventies en innovaties met als doel om meer in te zetten op preventie, voorliggende voorzieningen en participatie zijn succesvol. Dat wordt echter weer tenietgedaan door zowel rijksbeleid als door de economische krimp. Naast de € 1,2 miljoen moet er nu nog € 2 miljoen bij. De afgelopen jaren hebben wij € 24 miljoen uit eigen zak bijgedragen aan de BUIG. Alle reden dus om ernstig bezwaar te blijven maken bij het Rijk. De extra inzet van toezichthouders is erg succesvol. Dat deze inzet wordt gecontinueerd is een goede zaak. Ook de inzet van het Schuldenlab en schuldenspecialisten is succesvol. Beide projecten wil het college uitbreiden of continueren. De daarmee gemoeide kosten denkt het college te dekken door taakstellingen.

Deze methodiek wordt ook op een aantal andere uitbreidingen van beleid toegepast. De CDA-fractie vindt dit een risicovolle dekking. Is er een plan B? Een nieuw zwembad is vooral een belangrijke voorziening voor de inwoners. Het nieuwe zwembad moet budgetneutraal worden gerealiseerd. Feitelijk betekent dit dat het voor aanzienlijk minder geld moet worden gerealiseerd. Dat staat op gespannen voet met de wensen van de gebruikers. De vraag is: wat voor een zwembad willen wij voor Almelo en wat willen en kunnen wij ervoor betalen? Dan kom ik bij het PIN. De CDA-fractie is geen voorstander van de toepassing van dit instrument. Wij zien veel meer perspectief in gebruikmaking van de mogelijkheden die de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp) biedt om de leefbaarheid te verbeteren in stedelijke gebieden met een opeenstapeling van problemen. Grote complexe problemen vragen om groot denken. Groot denken is denken in herstructurering van straten en buurten om tot een gevarieerd aanbod te komen van zowel verschillende typen woningen als sociale huur, vrije sector huur en koopwoningen.

Is het college bereid om de mogelijkheden van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek te verkennen en indien mogelijk in een raadsvoorstel voor te leggen aan de raad in plaats van het Project Instroom Nieuwe inwoners? Als wij het hebben over jeugdzorg, gaat dat meestal over geld en vooral een tekort aan geld omdat gemeenten te weinig geld krijgen van het Rijk. Doel is om als gemeente de juiste hulp op maat te bieden, niet te licht maar ook niet te zwaar en op de juiste plek met oog voor (kosten)effectiviteit. In Almelo hebben wij al goede stappen gezet. Maar moeten wij ook niet zo langzamerhand de vraag gaan stellen hoe de leefwereld van jongeren er over vijf tot tien jaar uit zou moeten zien? Moeten wij niet een gezamenlijke visie ontwikkelen op het gebied van wonen, welzijn, zorg, werk, inkomen en onderwijs? Wie hebben wij nodig bij de realisatie van die visie en wat hebben wij daarvoor over? Integraal beleid vraag om een integrale visie. Dan nog even de subsidies. Volgens de CDA-fractie is het de hoogste tijd om het subsidiebeleid eens tegen het licht te houden. Bij de behandeling van de Perspectiefnota heeft de CDA-fractie het vertrouwen uitgesproken in een goed overleg tussen college en de organisaties die R 2006419

een bezuiniging op hun subsidie gaan krijgen. Zowel het college als alle fracties zijn in gesprek gegaan met betrokken organisaties. Op basis hiervan komen meerdere fracties tot de conclusie dat de bezuinigingen van de bibliotheek en van het Stadsmuseum wel kunnen worden gerealiseerd mits hun wat meer tijd wordt geboden. De bezuiniging van Almelo Sociaal is net een maatje te groot en moet worden bijgesteld. Ik heb de eer om namens meerdere fracties daar een amendement voor in te dienen. Ik kom bij de speeltoestellen. Het toegezegde plan van aanpak was niet beschikbaar bij de Perspectiefnota 2020, een reden voor de CDA-fractie om de opgenomen bedragen als p.m.-posten te béschouwen. Te elfder ure is gedeeltelijk tegemoetgekomen aan die toezegging. In het plan wordt echter met geen enkel woord gesproken over de meerwaarde en de kansen díe een combinatie van speel- en sporttoestellen kunnen hebben, zoals besproken tijdens de behandeling van de Sportvisie. De CDA-fractie heeft er alle begrip voor dat het in deze tijd van het coronavirus nog niet gelukt is om een plan van aanpak op te stellen. Daarom stellen wij voor om in afwachting van een gedegen plan van aanpak de beide posten als een geoormerkte bestemmingsreserve te laten staan. Zodra het speel- en sporttoestellenbeleid is vastgesteld kan het benodigde geld worden geactiveerd.

De BIZ heeft voordelen maar ook nadelen, zoals het feit dat er voldoende draagvlak moet zijn om aan de wettelijke eis te voldoen. De wens van zowel binnenstadondernemers als college is een BIZ. Alle ingrediënten lijken aanwezig om die te realiseren. Waar het echter op aankomt, is de juiste volgorde van toepassen van die ingrediënten. Werken wij wel volgens de goede volgorde? Er is een centrummanager en de besluitvorming over een verordening staat geagendeerd. En dan? Dan gaan we nog een peiling doen onder de ondernemers. Als uit de peiling blijkt dat er onvoldoende draagvlak is, hebben wij wel een verordening en is een deel van het uitvoeringsplan al gerealiseerd, maar komt er geen BIZ. De volgorde is dus van cruciaal belang. Daar maakt de CDAfractie zich zorgen over. Dan de financiën. Hoewel de begroting sluitend is en € 8 miljoen wordt ingezet voor het financieel herstel, blijven er de nodige risico's bestaan. Dan denken wij vooral aan de nadelige effecten van de coronacrisis en diverse taakstellingen, oplopend naar ruim € 1 miljoen. Om een meerjarig sluitende begroting te waarborgen, moeten deze nog wel eerst worden gerealiseerd. In de Perspectiefnota was er in de meerjarenraming in de periode 2021-2024 een positief resultaat van ruim € 12 miljoen.