20260618 Kennispunt Twente - Rapport Binnenstadspeiling Almelo 2025
Tekst van het document
Binnenstadspeiling Almelo 2025. Resultaten Binnenstadspeiling AlmeloPraat december 2025 Enschede, maart 2025 @kennispunttwente.nl @kennispunttwente.nl Opdrachtgever Gemeente Almelo T.a.v. @almelo.nl 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 2 Inhoud Inleiding. ............................................................................................................................................................................................................................... 3 1.1 Uitvoering van het onderzoek ............................................................................................................................................................ 4 1.2 Respons ................................................................................................................................................................................................................... 4 1.3 Representativiteit en significantietoets .................................................................................................................................. 4 Samenvatting. ............................................................................................................................................................................................................... 5 Resultaten.
......................................................................................................................................................................................................................... 9 3.1 Binnenstadbezoek en niet-bezoek.............................................................................................................................................10 3.1.1 Bezoekfrequentie en -motieven ...........................................................................................................................................10 3.1.2 Binnenstadbezoek op zaterdag overdag ................................................................................................................. 14 3.1.3 Koopavond in de binnenstad ............................................................................................................................................... 16 3.2 Verkeer en vervoer .................................................................................................................................................................................... 17 3.2.2 Vervoermiddelgebruik .................................................................................................................................................................
17 3.2.2 Bereikbaarheid ....................................................................................................................................................................................19 3.2.2 Aandachtspunten .......................................................................................................................................................................... 20 3.3 Aantrekkelijke binnenstad ................................................................................................................................................................ 22 3.3.1 Aantrekkelijkheid binnenstad ............................................................................................................................................... 22 3.3.2 Aanvulling voor de binnenstad ........................................................................................................................................ 23 3.4 Waardering binnenstad .................................................................................................................................................................... 26 3.4.1 Binnenstad in rapportcijfers ..................................................................................................................................................
26 3.4.2 Oordeel over ontwikkeling binnenstad .................................................................................................................... 27 3 Inleiding. 1. 4 1.1 Uitvoering van het onderzoek Van 8 tot en met 21 december 2025 is een peiling gehouden onder de leden van AlmeloPraat. Het onderwerp van deze (jaarlijkse) peiling was de binnenstad van Almelo. Een deel van de vragen is ook in 2016 tot en met 2024 aan het panel voorgelegd. Dit jaar zijn een aantal extra vragen toegevoegd over de parkeeractie, wateractiviteiten en muziekboxjes in de binnenstad. Dit onderzoek gaat in op hoe inwoners van Almelo de binnenstad beleven. 1.2 Respons Naast leden van AlmeloPraat is de uitnodiging voor de online vragenlijst ook via sociale media verspreid. In totaal zijn er 799 vragenlijsten voldoende ingevuld. AlmeloPraat telde op moment van uitnodigen 1.103 leden, hiervan hebben er 559 panelleden de vragenlijst voldoende ingevuld, een responspercentage van 51 procent. Via sociale media en overige kanalen hebben 240 inwoners van Almelo de vragenlijst voldoende ingevuld. 1.3 Representativiteit en significantietoets Resultaten uit steekproefonderzoek als deze zijn niet zomaar te generaliseren naar de gehele populatie (‘alle inwoners van Almelo van 18 jaar en ouder’).
Deelname is te allen tijde vrijwillig, waardoor deelnemers mogelijk sterker betrokken zijn bij gemeentelijke onderwerpen dan de gemiddelde inwoner. Ook zullen inwoners, die de Nederlandse taal minder vaardig zijn, of in algemene zin moeite hebben met lezen en schrijven, minder vertegenwoordigd zijn onder de deelnemers. In lijn met voorgaande peilingen is een weging naar de populatie (‘inwoners van Almelo vanaf 18 jaar’) uitgevoerd op leeftijdsgroep, geslacht en wijk. Daarmee geven de resultaten van dit onderzoek een goede indicatie voor wat alle inwoners van Almelo van 18 jaar en ouder vinden. Om de uitkomsten tussen de huidige peiling (2025) en de voorgaande peiling (2024) te vergelijken, zijn gewogen statistische modellen toegepast (‘logistische regressie’). Gewichten zijn berekend op basis van de bevolkingssamenstelling van het betreffende ja ar op 1 januari. Met deze modellen kan bepaald worden of er een significant verschil in de uitkomst zit tussen de twee peilingen. In de rapportage zijn significante verschillen tussen 2025 en 2024 aangeduid met een *. Tekstueel wordt er alleen over verschillen geschreven als deze significant zijn. In deze rapportage worden alleen de significante verschillen tussen 2025 en het voorgaande jaar weergegeven. 5 Samenvatting. 2.
6 Samenvatting Binnenstadsbezoek en niet-bezoek Bezoekfrequentie gelijk met voorgaande jaren Bijna de helft (48%) van de inwoners bezoekt minstens één keer per week de binnenstad van Almelo, vorig jaar was dit gelijk met 47 procent. 20 procent van de Almeloërs bezoekt weinig tot nooit de binnenstad. Winkelen, de markt en horeca blijft belangrijk als bezoekdoel Als Almeloërs naar de binnenstad van Almelo gaan, dan doet men dat net als voorgaande jaren vooral om te winkelen (61%), de markt (50%) of om een horecagelegenheid te bezoeken (48%). Nabijheid net als jaar eerder veruit meest genoemde bezoekredenen Veruit de meest genoemde bezoekreden om juist naar de Almelose binnenstad te gaan, is ‘het is dichtbij’ (61%), op enige afstand worden ook ‘uit gewoonte’ (31%) genoemd als reden waarom Almeloërs juist de Almelose binnenstad bezoeken. Onveiligheidsgevoel groeit onder niet-bezoekers De meest genoemde reden door niet-bezoekers om niet naar de binnenstad te gaan is omdat ze het winkelaanbod te slecht vinden (genoemd door 52%). Vergeleken met 2024 is significant vaker aangegeven dat het onveilig is in de binnenstad. In 2024 werd dit nog maar door 4 procent van de deelnemers genoemd, een jaar later door 21 procent van de deelnemers die niet vaak de binnenstad bezoeken.
Verblijfsduur op zaterdag gestegen naar bijna 2 uur De gemiddeld opgegeven verblijfsduur bedraagt 118 minuten en is daarmee hoger dan vorig jaar (106 minuten). Bezoek aan markt (nipt) belangrijkste bezoekdoel op zaterdag overdag Als iemand tijdens het afgelopen jaar een bezoek bracht aan de binnenstad op zaterdag dan was dit in de meeste gevallen voor een bezoek aan de markt (58%) of om te winkelen (57%). In de voorgaande jaren was winkelen het meest genoemde bezoekdoel op zaterda g. Vergeleken met 2024 geven minder inwoners aan dat zij op zaterdag naar de binnenstad gaan om boodschappen te doen (26% in 2024, 19% in 2025). 7 Koopavonden blijven niet populair Net als in eerdere jaren geeft het merendeel (53%) van de binnenstadbezoekers aan dat zij (bijna) nooit naar de binnenstad gaan op een koopavond in de binnenstad. Slechts 13 procent gaat 1 keer per maand of vaker naar de koopavond op donderdagavond. Verkeer en vervoer Gebruik auto als vervoersmiddel om naar de binnenstad te gaan fors gegroeid De elektrische fiets (33%) is net als een jaar eerder nog steeds het meest populaire vervoermiddel om naar de binnenstad te komen door de Almelose binnenstadbezoeker in 2025. Na de elektrische fiets zijn de auto (29%) en de gewone fiets (25%) populaire vervoermiddelen. Vergeleken met 2024 (22%) wordt de auto vaker genoemd als hoofdvervoermiddel om naar de binnenstad te gaan.
Hoge tevredenheid over parkeeractie Van de bezoekers die wel eens met de auto naar de binnenstad gaan is 97 procent bekend met de parkeeractie “eerste twee uur gratis parkeren” in gemeentelijke parkeergarages, en heeft 83 procent er ook daadwerkelijk gebruik van gemaakt. De ruime meerderheid (87%) van de bezoekers die wel eens met de auto naar de binnenstad gaat is (zeer) tevreden met de actie, en slechts twee procent is (zeer) ontevreden. Binnenstad goed bereikbaar Veruit de grootste groep Almelose binnenstadbezoekers vindt dat de binnenstad van Almelo goed bereikbaar is met de fiets (89%). Ook de bereikbaarheid te voet is voor het overgrote deel goed (79%). Bijna tweederde vindt de bereikbaarheid met de auto goed (63%). Voor het openbaar vervoer geldt dat 38 procent aangeeft het niet te weten. Snelheid fietsers en veiligheid voetgangers grootste aandachtspunt Bezoekers geven het meest aan dat de snelheid van fietsers (61%) en de veiligheid van voetgangers (56%) de grootste aandachtspunten zijn in de Almelose binnenstad. Op de derde plek staat bewaakte fietsenstallingen voor fietsers. Aantrekkelijke binnenstad Schoon en netjes wordt wederom het meest geassocieerd met Binnenstad van Almelo Het meest eens zijn de inwoners over dat de binnenstad van Almelo op dit moment schoon en netjes is (45%).
Anders dan vorig jaar wordt in 2025 veiligheid het minst geassocieerd met de binnenstad van Almelo op dit moment. Een derde van de Almeloërs geeft aa n dat zij het niet eens zijn dat de binnenstad op dit moment een veilige plek is, de veiligheidsbeleving is ook significant verslechterd ten opzichte van een jaar eerder. Water gezien als typerend voor de binnenstad Eén van de kenmerken van de binnenstad van Almelo is het aanwezige water. Een meerderheid van 60 procent vindt dit een typisch kenmerk voor de binnenstad van Almelo. Als vervolgvraag is gevraagd of er meer gebruik van het water gemaakt zou moeten worden, 45 procent is het hier (zeer) mee eens, terwijl 18 procent dat niet vindt. 8 Boot of sloep huren gezien als aanwinst voor de binnenstad Een groot deel vindt dat er meer gebruik gemaakt moet worden van het aanwezig water. Het meest wordt het huren van een bootje of een sloep genoemd (40%) als goede aanwinst voor de Almelose binnenstad, gevolgd door een sportieve wateractiviteit (35%) en een rondvaartmogelijkheid (32%). Sfeer in de binnenstad Naar aanleiding van de overweging van de winkeliersvereniging om muziekboxjes in de winkelstraten van Almelo te plaatsen is naar de mening van de Almeloërs gevraagd. Als eerste is gevraagd wat zij van het idee vinden om muziekboxjes in de winkelstraten te plaatsen, die achtergrondmuziek afspelen in de binnenstad.
Meer dan de helft van de Almeloërs (57%) geeft aan dat dit een (zeer) goed idee is, terwijl 30 procent dit een (zeer) slecht idee vindt. Waardering binnenstad Veiligheid scoort voor het eerst een onvoldoende ‘De binnenstad in het algemeen’ scoort gemiddeld een rapportcijfer van 6,0 in 2025. Dit is vergelijkbaar met 2024 toen de binnenstad in het algemeen een 6,1 kreeg als rapportcijfer. De cijfers voor Terrassen (6,9) en parkeervoorzieningen van de auto (6,6) scoren significant hoger dan 2024. De parkeervoorzieningen voor de fiets (6,1) en de veiligheid (5,4) scoren significant lager, waarbij veiligheid voor het eerst een onvoldoende krijgt. Inwoners minder positief over de komende twaalf maanden in de binnenstad Een kwart van de inwoners geeft aan dat de binnenstad in de afgelopen 12 maanden vooruit is gegaan (26%) in 2025, dit is vergelijkbaar met een jaar eerder. Een groter deel geeft aan dat de binnenstad in de afgelopen 12 maanden gelijk is gebleven (40%), en 29 procent van de Almeloërs geeft aan dat de binnenstad in de afgelopen 12 maanden achteruit is gegaan. Wanneer er naar de komende twaalf maanden wordt gekeken is ongeveer eenzelfde beeld te zien als over de ontwikkeling van de afgelopen 12 maanden. Ook hier verwacht een kwart van de inwoners dat de binnenstad vooruit zal gaan (26%).
Het aandeel dat verwacht dat de binnenstad gelijk zal blijven is 42 procent, en 19 procent van de inwoners geeft aan dat zij verwachten dat de binnenstad achteruitgaat. Vergeleken met een jaar eerder is de verwachting voor de komende 12 maanden minder positief. Zeer klein deel van de inwoners zou de binnenstad promoten Almeloërs zouden nog steeds niet veel de binnenstad promoten, slechts 4 procent valt in 2025 in deze groep. Het aandeel criticasters is 66% en het aandeel passief tevredenen is 31%. Er zijn geen significante verschillen met 2024. 9 Resultaten. 3. 3.1 Binnenstadbezoek en niet-bezoek Dit hoofdstuk beschrijft hoe vaak inwoners de binnenstad bezoeken, waarvoor en waarom zij naar de binnenstad van Almelo gaan, of waarom juist niet en hoe lang zij er verblijven op een zaterdag overdag. 3.1.1 Bezoekfrequentie en -motieven Bezoekfrequentie gelijk met voorgaande jaren Bijna de helft (48%) van de inwoners bezoekt minstens één keer per week de binnenstad van Almelo, vorig jaar was dit gelijk met 47 procent. Het aandeel inwoners dat wekelijks de binnenstad bezoekt is over de afgelopen jaren vrijwel gelijk gebleven. 20 procent van de Almeloërs bezoekt weinig tot nooit de binnenstad, ook dit aandeel is de afgelopen metingen gelijk gebleven. In vergelijking met 2024 zijn er dan ook geen significante verschillen.
Figuur 1: Bezoekfrequentie binnenstad, 2021-2025 2025 | 11% | 12% | 25% | 18% | 14% | 10% | 10% 2024 | 9% | 15% | 23% | 16% | 14% | 14% | 9% 2023 | 8% | 15% | 19% | 16% | 19% | 12% | 11% 2022 | 9% | 13% | 23% | 15% | 18% | 12% | 10% 2021 | 9% | 12% | 20% | 16% | 18% | 15% | 10% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% (Bijna) dagelijks | 2 à 3 keer per week | 1 keer per week 1 keer per 2 weken | 1 keer per maand | Minder dan 1 keer per maand (bijna) nooit Onveiligheidsgevoel groeit onder niet-bezoekers Aan Almeloërs, die hebben aangegeven minder dan 1 keer per maand of nooit naar de binnenstad van Almelo te gaan, is de vraag gesteld wat voor hen redenen zijn om niet de eigen binnenstad te bezoeken. Drie redenen zijn door meer dan 30 procent van deze inwoners genoemd. Op enige afstand is de meest genoemde reden om niet (vaak) naar de binnenstad te gaan, dat de kwaliteit van het winkelaanbod te slecht is (52%). Daarna geeft 35 procent aan dat zij de sfeer en 10 11 gezelligheid in de binnenstad slecht vinden of dat ze alles wat ze nodig heden halen in de buurt, of wijk (ook 35%). Bij andere redenen die genoemd zijn komt ook voornamelijk het winkelaanbod terug. Vergeleken met 2024 is significant vaker aangegeven dat het onveilig is in de binnenstad.
In 2024 werd dit nog maar door 4 procent van de deelnemers genoemd, een jaar later is dit fors gestegen tot 21 procent. Inwoners die niet naar de binnenstad gaan hebben dus vaker het idee dat het er onveilig is. Het aandeel van de niet-bezoekers dat aangeeft niet naar de binnenstad te gaan, omdat ze veel via het internet kopen is significant gedaald, van 28 procent in 2024 naar 15 procent in 2025. Figuur 2: Redenen om de Almelose binnenstad niet of nauwelijks te bezoeken, 2023-2025 (meerdere antwoorden mogelijk) * Significant verschil met 2024 Almeloërs die niet vaak de binnenstad bezoeken is gevraagd wat er zou moeten veranderen waardoor ze wél vaker naar de binnenstad zouden gaan. Een meer aantrekkelijk winkelaanbod komt vaker terug in de antwoorden, waarbij specifieke winkels genoemd worden. Ook het verbeteren van de veiligheid of het tegengaan van fatbikes wordt vaker genoemd.
52% 35% 35% 21% 20% 15% 15% 15% 14% 9% 4% 2% 0% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% De kwaliteit van het winkelaanbod is slecht Ik vind de sfeer en gezelligheid slecht Ik haal (bijna) alles in de buurt of wijk Ik vind het onveilig in de binnenstad* Ik ‘heb gewoon niets met de binnenstad’ Andere reden Ik koop veel via het internet* De kwaliteit van de warenmarkt is slecht Ik vind de bereikbaarheid slecht Mijn fysieke gesteldheid is niet zo goed Mijn financiële situatie is niet zo goed Ik woon te ver weg van de binnenstad Weet niet/geen mening 2025 2024 2023 Winkelen, de markt en horeca blijft belangrijk als bezoekdoel Als Almeloërs naar de binnenstad van Almelo gaan, dan doet men dat | net als voorgaande jaren vooral om te winkelen (61%), de markt (50%) of om een horecagelegenheid te bezoeken (48%). Ten opzichte van 2024 zijn er geen significante verschillen. Het minst vaak geven bezoekers van de binnenstad aan naar het stadhuis (7%) te gaan, op bezoek bij vrienden, kennissen of familie te gaan (7%), of om te gaan werken (10%).
Figuur 3: Bezoekdoel binnenstad, 2021-2025 (meerdere antwoorden mogelijk) Winkelen | 61% | 2025 50% | 2024 Markt 2023 Horecagelegenheid | 48% 2022 Rondkijken | 24% | 2021 Boodschappen doen | 22% Evenement | 21% Bibliotheek | 19% Ik woon in de binnenstad | 14% Theater Hof 88 of bioscoop | 11% Werk | 10% Ander doel | 8% Stadhuis | 7% Op bezoek bij vrienden, kennissen of… | 7% Weet niet/ geen mening | 0% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% Nabijheid net als eerdere jaren veruit meest genoemde bezoekredenen Aan Almeloërs die de binnenstad bezoeken, voor de vijf meest genoemde redenen bij bovenstaande vraag, is ook gevraagd waarom ze daarvoor meestal juist naar de binnenstad van Almelo gaan. In de grafiek op de volgende pagina is te zien dat veruit de meest genoemde bezoekreden om naar de Almelose binnenstad te gaan, ‘het is dichtbij’ (61%) is. Op enige afstand wordt 12 ‘uit gewoonte’ (31%) genoemd als reden waarom Almeloërs de binnenstad bezoeken. | De overige redenen worden ongeveer even vaak genoemd. De optie ‘andere reden’ is in 2025 vaker aangegeven (16%) dan een jaar eerder (9%), als reden wordt hier onder andere als antwoord gegeven dat ze de Almelose binnenstad bezoeken omdat daar de markt of bibliotheek zit, of bijvoorbeeld voor vrijwilligerswerk.
Figuur 4: Bezoekreden Almelose binnenstad, 2023-2025 (meerdere antwoorden mogelijk) Het is dichtbij | 61% | 2025 31% | 2024 Uit gewoonte 2023 Andere reden* | 16% Ik winkel het liefst in Almelo | 14% Ik vind het leuk om ‘toevallig’ bekenden | 13% tegen het lijf te lopen Daar zijn de juiste winkels voor mij | 12% Vanwege de prettige sfeer en | 12% gezelligheid Ik vind het leuk om met bekenden af te | 11% spreken Weet niet/ geen mening | 0% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% * significant verschil met 2024 13 3.1.2 Binnenstadbezoek op zaterdag overdag Van de Almeloërs, die minstens één keer per maand de binnenstad bezoeken, heeft | de ruime meerderheid (81%) de binnenstad op een zaterdag overdag in november of december 2025 bezocht, dat is vergelijkbaar met eerdere jaren. Bezoek aan markt (nipt) belangrijkste bezoekdoel op zaterdag overdag Als iemand tijdens het afgelopen jaar een bezoek bracht aan de binnenstad op zaterdag dan was dit in de meeste gevallen voor een bezoek aan de markt (58%) of om te winkelen (57%). In de voorgaande jaren was winkelen het meest genoemde bezoekdoel op zaterdag. Vergeleken met 2024 geven minder inwoners aan dat zij op zaterdag naar de binnenstad gaan om boodschappen te doen (26% in 2024, 19% in 2025). Een bezoek aan vrienden, kennissen of familie wordt het minst genoemd als (specifiek) bezoekdoel (3%).
Figuur 5: Bezoekdoel op een zaterdag overdag in november of december, 202 | 3-2025 (meerdere antwoorden mogelijk) Markt | 58% Winkelen | 57% Horecagelegenheid | 24% Boodschappen doen* | 19% Rondkijken | 17% Evenement | 9% Bibliotheek | 8% Werk | 3% Ander doel | 3% Theater Hof 88 of Movie Unlimited | 3% Op bezoek bij vrienden, kennissen of familie | 2% Weet niet/ geen mening | 0% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% 2025 | 2024 | 2023 * significant verschil met 2024 Verblijfsduur op zaterdag gestegen naar bijna 2 uur De inwoners die op zaterdag naar de binnenstad van Almelo | zijn geweest, is gevraagd om aan te geven hoelang zij zijn gebleven. De gemiddeld opgegeven verblijfsduur bedraagt 118 minuten1 en is daarmee hoger dan vorig jaar. De gemiddelde verblijfsduur is vergeleken met de jaren voor 2023 hoog. Op donderdag tot en met zaterdag zijn de eerste twee uur 1 Panelleden die aangaven 8 uur of langer in de binnenstad te zijn geweest, zijn niet meegenomen. 14 parkeren gratis in de gemeentelijke parkeergarages | , mogelijk heeft dit invloed op de verblijfstijd van de binnenstadbezoeker. Figuur 6: Gemiddelde verblijfstijd op zaterdag overdag in minuten, 202 | 1-2025 140 120 | 118 109 | 106 100 80 | 72 | 73 60 40 20 0 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 De grootste groep bezoekers op zaterdag overdag is tussen de één en twee uur in de binnenstad verbleven (43%).
Ook hier is te zien dat | er na 2022 een verschuiving is van een kort binnenstadbezoek naar een langer bezoek. Voorheen was meer dan de helft van de bezoekers maximaal een uur in de binnenstad, dat is in de | afgelopen jaren niet meer het geval. Vergeleken met 2024 zijn er geen significante verschillen. Figuur 7: Verblijfsduur op zaterdag overdag in klassen, 20 | 21-2025 2025 | 6% | 27% | 43% | 15% | 9% 2024 | 11% | 24% | 43% | 16% | 6% 2023 | 12% | 19% | 37% | 23% | 10% 2022 | 26% | 34% | 33% | 6% 2021 | 22% | 36% | 36% | 4% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% 30 minuten of korter | 31 tot en met 60 minuten | 61 tot en met 120 minuten 121 tot en met 180 minuten | langer dan 180 minuten 15 3.1.3 Koopavond in de binnenstad Inwoners die minimaal 1 keer per maand de binnenstad bezoeken zijn gevraagd hoe vaak zij een koopavond op donderdag bezoeken. Koopavonden niet druk bezocht Net als in eerdere jaren geeft het merendeel (53%) van de binnenstadbezoekers aan dat zij (bijna) nooit naar de binnenstad gaan op een koopavond in de binnenstad. Slechts 1 | 3 procent gaat 1 keer per maand of vaker naar de koopavond op donderdagavond. Vergeleken met 2024 zijn er geen significante verschillen. | Tegenover het lage aandeel van inwoners die aangeven een koopavond te bezoeken staat dat het voor de binnenstadondernemers wel extra omzet oplevert.
Aan de 88 procent van de bezoekers die aangeeft minder dan 1 keer per maand naar de koopavond te gaan is gevraagd, of zij iets kunnen noemen waardoor ze wél vaker naar de koopavond zouden gaan. Antwoorden die hier terugkomen zijn veelal dat zij geen behoefte hebben aan een koopavond of dat het winkelaanbod niet goed genoeg is. Ook wordt het openen van alle winkels, meer gezelligheid tijdens koopavonden en het verbeteren van de veiligheid genoemd als reden om wel naar een koopavond te gaan. Figuur 8: Bezoekfrequentie koopavond, 2021-2025 70% 60% | 53% 50% 40% 30% | 24% 20% | 10% 10% | 9% 2% | 2% 0% (Bijna) iedere | 2 keer per | 1 keer per | Minder dan 1 | Een enkele | (Bijna) nooit week | maand | maand | keer per | keer per jaar maand 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 16 3.2 Verkeer en vervoer Een goede bereikbaarheid draagt bij aan een prettig binnenstadbezoek en stimuleert daarmee ook de keuze voor de ‘eigen’ binnenstad. Aan de respondenten die minimaal één keer per maand naar de binnenstad gaan, is gevraagd naar het vervoermiddel dat zij meestal gebruiken om naar de binnenstad te komen. Daarnaast is gevraagd naar de bekendheid met de parkeeractie en de bereikbaarheid van de binnenstad.
3.2.1 Vervoermiddelgebruik Gebruik auto als vervoersmiddel om naar de binnenstad te gaan fors gegroeid De elektrische fiets (33%) is net als een jaar eerder nog steeds het meest populaire vervoermiddel om naar de binnenstad te komen door de Almelose binnenstadbezoeker in 2025. Na de elektrische fiets zijn de auto (29%) en de gewone fiets (25%) populaire vervoermiddelen. In totaal geeft 58% aan met de fiets te gaan (elektrisch en gewoon). Van de binnenstadbezoekers geeft 9 procent aan te voet de binnenstad te bezoeken. De overige categorieën worden bijna niet genoemd. Vergeleken met 2024 (22%) wordt de auto vaker genoemd als hoofdvervoermiddel om naar de binnenstad te gaan. Mogelijk heeft de actie voor eerste twee uur gratis parkeren hiermee te maken. Deze actie is weliswaar begonnen in 2024 (oktober), maar het is goed mogelijk dat dat doordat dit het hele jaar in 2025 zo was invloed heeft gehad op de modaliteit. De categorieën van deze vraag zijn gewijzigd in 2024 waardoor, zo is bus en trein samengevoegd tot ‘openbaar vervoer’, is fatbike aan de antwoordmogelijkheden toegevoegd, terwijl de optie motor is verwijderd. Hierdoor is een vergelijking | met eerdere jaren niet goed mogelijk.
Figuur 9: (Hoofd)vervoermiddel naar de binnenstad, 2023-2024 Elektrische fiets | 33% | 2025 Auto* | 29% | 2024 ‘Gewone’ fiets | 25% Te voet | 9% Anders | 2% Openbaar vervoer (bus, trein) | 1% Fatbike | 1% Scooter/ brommer | 0% 0% | 5% | 10% | 15% | 20% | 25% | 30% | 35% | 40% * significant verschil met 2024 17 Hoge tevredenheid over parkeeractie Op donderdag, vrijdag en zaterdag kan er de eerste twee uur gratis geparkeerd worden in de gemeentelijke parkeergarages in de binnenstad van Almelo. Om erachter te komen wat de binnenstadbezoeker hiervan vindt is allereerst gevraagd hoe vaak zij naar de binnenstad gaan met de auto. Van de bezoekers geeft bijna een derde aan nooit met de auto naar de binnenstad te gaan (31%). Van de groep die wel eens met de auto naar de binnenstad gaat, is de groep die 1 of enkele keren per maand de auto hiervoor gebruikt het grootst. Van de totale groep binnenstadbezoekers gaat 12 procent minimaal één keer per week met de auto naar de binnenstad.
Figuur 10: Hoe vaak parkeer je (ongeveer) je auto in een gemeentelijke parkeergarage | in de binnenstad? 11% | 26% | 19% | 11% | 31% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% (Bijna) dagelijks | 1 of enkele keren per week 1 of enkele keren per maand | Minder dan 1 keer per maand (Bijna) nooit, ik parkeer mijn auto elders | Ik ga nooit met de auto naar de binnenstad Van de bezoekers die wel eens met de auto naar de binnenstad gaan is 97 | procent bekend met de parkeeractie “eerste twee uur gratis parkeren” in gemeentelijke parkeergarages | , en heeft 83 procent er ook daadwerkelijk gebruik van gemaakt. Vervolgens is gevraagd naar de tevredenheid met de actie, waarbij | aan degenen die niet bekend zijn met de actie eerst kort is uitgelegd wat dit inhoudt. De ruime meerderheid (87%) van de bezoekers die wel eens met de auto naar de binnenstad gaat is (zeer) tevreden met de actie | , en slechts twee procent is (zeer) ontevreden. Ook over de duur van twee uur is het merendeel (zeer) tevreden: | 79 procent geeft aan hier (zeer) tevreden mee te zijn. De groep | die hiermee (zeer) ontevreden is, is vier procent. Figuur 11: Hoe tevreden ben je over … ...
de actie "eerste twee uur gratis | 67% | 20% | 4% | 6% parkeren"? … de duur van twee | 38% | 41% | 11% | 3% | 6% uur? 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Zeer tevreden | Tevreden Niet tevreden/ niet ontevreden | Ontevreden Zeer ontevreden | Weet niet/ geen mening 18 3.2.2 Bereikbaarheid Binnenstad goed bereikbaar Veruit de grootste groep Almelose binnenstadbezoekers vindt dat de binnenstad van Almelo goed bereikbaar is met de fiets ( | 89%). Ook de bereikbaarheid te voet is voor het overgrote deel goed (79%). Bijna tweederde vindt de bereikbaarheid met de auto goed (63%). Voor het openbaar vervoer geldt dat 38 procent aangeeft het niet te weten. Vergeleken met 2024 vinden binnenstadbezoekers de bereikbaarheid met de auto toegenomen. In 2024 was nog 54 procent het eens dat de binnenstad goed bereikbaar is met de auto, een jaar later is dat 63 procent. Verder zijn de resultaten van 2025 gelijk aan die van 2024.
Figuur 12: Stellingen over bereikbaarheid binnenstad Almelo, 2024-2025: De binnenstad van Almelo is goed bereikbaar | … 2025 | 89% | 4%4% 2024 | 91% | 4% 5% 2025 | 79% | 10% | 7% 4% 2024 | 80% | 9% | 6% 5% 2025 | 63% | 17% | 13% | 8% 2024 | 54% | 23% | 15% | 7% 2025 | 40% | 14% | 8% | 38% 2024 | 38% | 14% | 7% | 41% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% (zeer) mee eens | Neutraal | (zeer) mee oneens | Weet niet/ geen mening * significant verschil met 2024 19 3.2.3 Aandachtspunten Snelheid fietsers en veiligheid voetgangers grootste aandachtspunt Na de vervoersmiddelen en bereikbaarheid zijn binnenstadbezoekers gevraagd | naar aandachtspunten voor | in het verkeer in de binnenstad. | Bezoekers geven het meest aan dat de snelheid van fietsers (61%) en de veiligheid van voetgangers (56%) de grootste aandachtspunten zijn. Op de derde plek staat bewaakte fietsenstallingen voor fietsers. Vergeleken met 2024 geeft een groter deel van de binnenstadbezoeker | s aan dat de snelheid van fietsers of de veiligheid van voetgangers een aandachtspunt zou moeten zijn voor de gemeente Almelo. | Het parkeren met de auto en de parkeertarieven zijn juist | minder vaak genoemd als aandachtspunt | . Het is mogelijk dat ook hier naar voren komt dat de parkeeractie een positief effect heeft op de ervaring van de binnenstadbezoeker.
Figuur 13: In de binnenstad zou de gemeente Almelo meer aandacht moeten besteden aan, 2024-2025 (Meerdere antwoorden mogelijk) De snelheid van fietsers * | 61% | 2025 De veiligheid van voetgangers * | 56% | 2024 Bewaakte fietsenstallingen voor fietsers | 42% De parkeertarieven voor de auto * | 21% Het parkeren met de auto * | 13% Geen van allen hoeft extra aandacht | 7% De bereikbaarheid met de auto | 6% Weet niet/ geen mening | 3% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% * significant verschil met 2024 Als laatste is gevraagd of de Grotestraat en/of het Marktplein/Corridor | een gebied zou moeten zijn waar alleen voetgangers welkom zijn. Voor beide locaties geldt dat meer dan de helft van de binnenstadbezoeker | vindt dat deze alleen begaanbaar moet zijn voor voetgangers. Voor beide locaties geldt dat 59 procent het hier (zeer) mee eens is | . Voor het Marktplein/Corridor geldt dat 31 procent het (zeer) oneens is dat dit gebied een voetgangersgebied moet worden, voor de Grotestraat is dit 27 procent.
20 Figuur 14: Wil je voor de volgende uitspraak aangeven in hoeverre je het hiermee eens, of oneens bent? De Grotestraat zou alleen een gebied | 41% | 18% | 13% | 19% | 8% voor voetgangers moeten zijn Het Marktplein/ Corridor zou alleen een gebied voor | 37% | 22% | 10% | 23% | 8% voetgangers moeten zijn 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Zeer mee eens | Mee eens | Neutraal Mee oneens | Zeer mee oneens | Weet niet/ geen mening 21 3.3 Aantrekkelijke binnenstad Dit hoofdstuk beschrijft hoe aantrekkelijk Almeloërs de binnenstad vinden, en welke soort winkels, horeca en andere ideeën een aanwinst | zouden zijn voor de Almelose binnenstad | . 3.3.1 Aantrekkelijkheid binnenstad Schoon en netjes wordt het meest geassocieerd met Binnenstad van Almelo Gevraagd naar mogelijke kenmerken van de binnenstad is te zien dat het beeld dat de Almeloërs hebben van de binnenstad gevarieerd is. Het meest eens zijn de inwoners over dat de binnenstad van Almelo op dit moment schoon en netjes is (45%). Anders dan vorig jaar wordt in 2025 veiligheid het minst geassocieerd met de binnenstad van Almelo op dit moment. Een derde van de Almeloërs geeft aan dat zij het niet eens zijn dat de binnenstad op dit moment een veilige plek is, de veiligheidsbeleving is ook significant verslechterd ten opzichte van een jaar eerder.
Figuur 15: “In de binnenstad van Almelo is het op dit moment.”, 2024-2025 2025 | 45% | 34% | 17% 2024 | 45% | 37% | 16% 2025 | 44% | 27% | 25% 2024 | 40% | 31% | 26% 2025 | 39% | 37% | 21% 2024 | 39% | 38% | 19% 2025 | 33% | 32% | 33% 2024 | 30% | 31% | 36% 2025 | 27% | 36% | 33% 2024 | 39% | 38% | 21% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% (zeer) mee eens | neutraal | (zeer) mee oneens | weet niet/ geen mening Water gezien als typerend voor de binnenstad Eén van de kenmerken van de binnenstad van Almelo is het aanwezige water. Een meerderheid van 60 procent vindt dit een typisch kenmerk voor de binnenstad van Almelo. Als vervolgvraag is gevraagd of er meer gebruik van het water gemaakt zou moeten worden, 45 procent is het hier (zeer) mee eens, terwijl 18 procent dat niet vindt. De groep die neutraal is, is 30 procent. Vergeleken met 2024 zijn er geen significante verschillen.
22 Figuur 16: In de binnenstad moet er veel meer gebruik worden gemaakt van het aanwezige water, 2024-2025 2025 | 12% | 33% | 30% | 15% | 3% 6% 2024 | 14% | 31% | 35% | 12% | 3%5% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Zeer mee eens | Mee eens | Neutraal Mee oneens | Zeer mee oneens | Weet niet/ geen mening 3.3.2 Aanvulling voor de binnenstad Boot of sloep huren gezien als aanwinst voor de binnenstad In eerdere jaren is gevraagd naar aanvulling in activiteiten, winkels, of horeca. Dit jaar is gevraagd naar specifieke wateractiviteiten, als extra doorvraag op de vorige vraag. Een groot deel vindt dat er meer gebruik gemaakt moet worden van het aanwezig water. Het meest wordt het huren van een bootje of een sloep genoemd (40%) als goede aanwinst voor de Almelose binnenstad, gevolgd door een sportieve wateractiviteit (35%) en een rondvaartmogelijkheid (32%). Er is ook een kwart van de inwoners dat aangeeft dit niet te weten of er geen mening over heeft. Bij ‘iets anders’ worden voorbeelden genoemd zoals terrassen aan, of op het water, of het organiseren van een concert op het water. Ook wordt vaker genoemd dat op dit moment het water en de bruggen niet goed ingericht zijn om goed een rondje te kunnen varen door het centrum.
23 Figuur 17: Welke van de onderstaande ideeën zou(den) volgens jou een aanwinst zijn voor de Almelose binnenstad? (Meerdere antwoorden mogelijk) Welke van de volgende ideeën zou een aanvulling zijn voor de binnenstad? Het huren van een bootje/ sloep | 40% Een sportieve wateractiviteit | 35% Een rondvaartmogelijkheid | 32% Een Barbequeboot | 26% Iets anders | 18% Zwemmen | 11% Een sportviswedstrijd in de grachten | 10% Mogelijkheid voor yoga/ pilates op het water | 5% Weet niet/ geen mening | 23% 0% | 5% | 10% | 15% | 20% | 25% | 30% | 35% 40% | 45% Na deze specifieke activiteiten is in een open vraag naar ideeën | gevraagd waarmee de binnenstad van Almelo aantrekkelijker kan worden. De antwoorden die hier worden gegeven hebben, zijn veelal de antwoorden die vaak terugkomen | . Een beter winkelaanbod en minder leegstand wordt bijvoorbeeld veel genoemd, net als het verbieden | van fietsers, en specifiek de fatbikes in de binnenstad. Sfeer in de binnenstad Naar aanleiding van de overweging van de winkeliersvereniging | om muziekboxjes in de winkelstraten van Almelo te plaatsen is naar de mening van de Almeloërs gevraagd. Als eerste is gevraagd wat zij van het idee vinden om | muziekboxjes in de winkelstraten te plaatsen, die achtergrondmuziek afspelen in de binnenstad | .
Meer dan de helft van de Almeloërs (57%) geeft aan dat dit een (zeer) goed idee is, terwijl 30 procent dit een (zeer) slecht idee vindt. De overige 12 procent heeft hier geen mening over. Figuur 18: Wat vind je in het algemeen van het idee om muziekboxjes in de winkelstraten te plaatsen, die zachte achtergrondmuziek afspelen in de binnenstad van Almelo? 15% | 42% | 16% | 14% | 12% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Een zeer goed idee | Een goed idee | Een slecht idee Een zeer slecht idee | Weet niet/ geen mening 24 25 Vervolgens hebben deelnemers, die aangaven dat het een slecht of zeer slecht idee was, de mogelijkheid gehad om hun antwoord toe te lichten; hiervan hebben 171 deelnemers gebruik gemaakt. In de meeste opmerkingen is te lezen dat deze deelnemers vinden dat er al genoeg muziek en prikkels aanwezig zijn in de binnenstad, en dat ze daarom liever geen (achtergrond)muziek in de straten willen. Na de vraag of Almeloërs achtergrondmuziek een goed idee vonden, is gevraagd op welke momenten deze achtergrondmuziek gespeeld zou mogen worden. Het meest is genoemd dat het de hele week tijdens winkeltijden afgespeeld mag worden (42%). Ook de opties voor het afspelen van muziek tijdens evenementen (26%), koopavonden (22%) en koopzondagen (21%) zijn vaker dan 20 procent genoemd.
Een kwart van de Almeloërs heeft aangegeven dat zij het niet weten of geen mening hebben, dit zijn voornamelijk de inwoners die he bben aangegeven dat het een (zeer) slecht idee is om muziek af te spelen in de binnenstad. Figuur 19: Op welke momenten zou dat jouw voorkeur hebben? Meerdere antwoorden mogelijk 42% 26% 22% 21% 14% 10% 9% 3% 24% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% Tijdens winkeltijden (hele week) Bij evenementen Op de koopavonden Op de koopzondagen Alleen in de maand december Alleen in het weekend Op de middagen Op de ochtenden Weet niet/ geen mening 3.4 Waardering binnenstad Voor het in beeld krijgen van de waardering voor de binnenstad van Almelo is gevraagd een rapportcijfer te geven voor vijftien verschillende aspecten. Ook is gevraagd naar hoe men denkt over de ontwikkeling van de binnenstad in de afgelopen én in de komend | e twaalf maanden. Deze vragen zijn voorgelegd aan zowel binnenstadbezoekers als aan Almeloërs die niet, of nauwelijks naar de Almelose binnenstad gaan. 3.4.1 Binnenstad in rapportcijfers Veiligheid scoort voor het eerst een onvoldoende ‘De binnenstad in het algemeen’ scoort gemiddeld een rapportcijfer van 6,0 in 2025. Dit is vergelijkbaar met 2024 toen de binnenstad in het algemeen een 6,1 kreeg als rapportcijfer.
Er zijn twee aspecten die significant hoger scoren in 2025 dan een jaar eerder, namelijk de terrassen en parkeervoorzieningen voor de auto. Deze aspecten scoren respectievelijk een 6,9 en een 6,6. Er zijn ook twee aspecten die significant lager scoren dan in 2024, namelijk de parkeervoorzieningen voor de fiets en de veiligheid. De score op veiligheid laat te grootste daling zien, namelijk 0,7 punt. De hoogste waardering gaat, net als de afgelopen jaren, naar ‘de bereikbaarheid met de fiets’ (7,9). Op enige afstand gevolgd door ‘de horeca’ (7,0). De laagste waardering wordt, net zoals in de voorgaande jaren, gegeven aan het winkelaanbod (4,7). Zowel het winkelaanbod als de veiligheid scoren in 2025 een onvoldoende. Waar het winkelaanbod al jaren een laag cijfer krijgt, is het voor veiligheid het eerste jaar dat het een onvoldoende krijgt.
Tabel 1: Gemiddeld rapportcijfer verschillende aspecten binnenstad, 2021-2025 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Binnenstad in het algemeen | 6,4 | 6,6 | 6,5 | 6,1 | 6,0 Bereikbaarheid met de fiets | 8,2 | 8,3 | 8,2 | 7,9 | 7,9 Horeca | 7,3 | 7,5 | 7,3 | 6,9 | 7,0 Terrassen* | 7,4 | 7,4 | 7,2 | 6,7 | 6,9 Water in de binnenstad | 7,6 | 7,5 | 7,5 | 6,8 | 6,8 Bereikbaarheid met de auto | 6,6 | 6,7 | 6,7 | 6,5 | 6,7 Parkeervoorzieningen voor de auto* | 6,2 | 6,6 | 6,6 | 6,3 | 6,6 Evenementenaanbod | 6,3 | 6,8 | 7,0 | 6,3 | 6,3 Netheid | 6,7 | 6,7 | 6,7 | 6,3 | 6,2 Groen in de binnenstad | 6,5 | 6,5 | 6,5 | 6,2 | 6,1 Parkeervoorzieningen voor de fiets* | 7,0 | 6,9 | 6,9 | 6,5 | 6,1 Sfeer en gezelligheid | 6,5 | 6,5 | 6,5 | 6,1 | 6,0 Cultureel aanbod | 6,5 | 6,7 | 6,5 | 5,5 | 5,7 Veiligheid* | 6,7 | 6,7 | 6,7 | 6,1 | 5,4 Winkelaanbod | 5,4 | 5,6 | 5,6 | 4,7 | 4,7 * Significant verschil met 2024 26 3.4.2 Oordeel over ontwikkeling binnenstad Inwoners minder positief over de komende twaalf maanden in de binnenstad Aan de respondenten is gevraagd of zij vinden dat de binnenstad van Almelo in het algemeen in de afgelopen twaalf maanden vooruit is gegaan, achteruit is gegaan of gelijk is gebleven en hoe zij daarover denken | voor de komende twaalf maanden | .
Een kwart van de inwoners geeft aan dat de binnenstad in de afgelopen 12 maanden vooruit is gegaan (26%) in 2025, dit is vergelijkbaar met een jaar eerder | . Een groter deel geeft aan dat de binnenstad in de afgelopen 12 maanden gelijk is gebleven (40%), en | 29 procent van de Almeloërs geeft aan dat de binnenstad in de afgelopen 12 maanden achteruit is gegaan. Er is geen significant verschil met 2024. Inwoners hebben de mogelijkheid gekregen om hun antwoord op deze vraag toe te lichten. Er zijn zowel positief als negatief geformuleerde antwoorden. | Bij de negatieve opmerkingen komen de punten naar voren die vaker genoemd worden, namelijk een groeiend gevoel van onveiligheid, grote leegstand, het winkelaanbod en de fatbikes. Er zijn ook positieve ontwikkelingen genoemd, hierbij | worden de ontwikkelingen in de Grotestraat | en het opknappen van panden voornamelijk genoemd. Figuur 20: Ontwikkeling van de binnenstad in de afgelopen 12 maanden | , 2021-2025 2025 | 26% | 40% | 29% | 5% 2024 | 28% | 36% | 28% | 9% 2023 | 18% | 35% | 40% | 8% 2022 | 36% | 35% | 22% | 7% 2021 | 39% | 33% | 21% | 7% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Vooruit | Gelijk | Achteruit | Weet niet/ geen mening Wanneer er naar de komende twaalf maanden wordt gekeken is | ongeveer eenzelfde beeld te zien als over de ontwikkeling van de afgelopen 12 maanden.
Ook hier verwacht een kwart van de inwoners dat de binnenstad | vooruit zal gaan (26%). Het aandeel dat verwacht dat de binnenstad gelijk zal blijven is 42 procent, en 19 procent van de inwoners geeft aan dat zij verwachten dat de binnenstad | achteruitgaat. Vergeleken met een jaar eerder is de verwachting voor de komende 12 maanden minder positief. In 2024 gaf nog ee | n derde van de inwoners aan dat zij verwachten dat de binnenstad vooruit zal gaan. Het aandeel dat verwacht dat de binnenstad achteruit zal gaan is wel gelijk gebleven. 27 Figuur 21: Ontwikkeling van de binnenstad in de komende 12 maanden | , 2021-2025 2025 * | 26% | 42% | 19% | 14% 2024 | 33% | 35% | 19% | 13% 2023 | 13% | 29% | 44% | 14% 2022 | 33% | 31% | 16% | 19% 2021 | 29% | 31% | 20% | 20% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Vooruit | Gelijk | Achteruit | Weet niet/geen mening * Significant verschil met 2024 Zeer klein deel van de inwoners zou de binnenstad promoten De ‘Net Promotor Score’ (NPS) wordt wereldwijd gebruikt om de populariteit van merken te meten. Minder gangbaar is het om dat voor binnensteden te doen. Dit biedt echter een interessant inzicht wanneer het meerdere jaren op rij wordt gemeten. Onder de ‘pro | motors’ worden de respondenten verstaan die een 9 of een 10 geven. De ‘criticasters’ geven een 0 tot en met 6 en de ‘passief tevredenen’ een 7 of een 8.
De NPS wordt berekend door het aandeel promotors te verminderen met het aandeel criticasters. Het aandeel Almeloërs dat de binnenstad zou promoten is al jaren laag. Ook in 2025 is dit het geval; slechts 4 procent valt in deze groep. Dat is gelijk met een jaar eerder. Het aandeel criticasters (66%) en aandeel passief tevredenen (3 | 1%) verschilt ook niet significant met het vorige jaar. De NPS van de Almelose binnenstad komt voor 202 | 5 uit op: 4-66 = -62, precies gelijk aan vorig jaar. Figuur 22: Netto Promotor Score (NPS) voor de binnenstad, | 2021-2025 2025 | 66% | 31% | 4% 2024 | 65% | 32% 2023 | 59% | 39% 2022 | 56% | 37% | 6% 2021 | 54% | 41% | 4% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Criticasters | Passief tevredenen | Promoters 28 Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gegevens definitief geanonimiseerd op grond van: Wet Artikel Omschrijving Pagina's Wet open overheid Art. 5.1 lid 2 sub e De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer 1