20251229 Twentse Koers - Mentaal Gezond Twente

Samen werken naar een

Mentaal Gezond Twente Uitdaging

Gewenste situatie

Transformatie

druk op mentale gezondheidszorg

mentaal gezonde inwoners basis: positieve gezondheid oplopende wachttijden

krapte op de arbeidsmarkt

Om een Mentaal Gezond Twente te realiseren, gaan we met 8 thema's aan de slag

een sterke sociale basis

huisartsen

GGZ

eerstelijnszorg

ggz

ervaringsdeskundigen

inwoners

gemeenten en sociaal werk

informele netwerken

Mentaal Gezond Twente Transformatie Om een Mentaal Gezond Twente te realiseren, gaan we met 8 thema's aan de slag

Adoptie is de basis

Adoptie

Mentale uitdagingen horen bij het leven. We stimuleren dat inwoners zoveel mogelijk gebruik maken van het eigen netwerk en laagdrempelige voorzieningen en zetten pas professionele hulp in als het echt nodig is. We gebruiken hierbij de visie op positieve gezondheid. Het betekent daarnaast ook dat we als professionals anders samen gaan werken om de inwoner te ondersteunen. Om dit te bereiken, zetten we in op adoptie van dit gedachtegoed om zo de gedragsverandering bij zowel professionals als inwoners te realiseren.

Domeinoverstijgend casusoverleg Betrokken netwerkpartners overleggen met elkaar of (aanvullende) ondersteuning en/of zorg vanuit een ander domein nodig is om een inwoner snel de juiste ondersteuning te bieden. Door samen te werken kunnen inwoners sneller geholpen worden en voorkomen we dat hun situatie verslechtert.

Laagdrempelige steunpunten We richten een regionaal dekkend netwerk in van goed vindbare en toegankelijke steunpunten. Hier kunnen inwoners en hun naaste(n) terecht die sociaal en/of mentaal kwetsbaar zijn. Ervaringsdeskundigen, behandelaren en huisartsen werken goed samen. Zo ontstaat meer samenen zelfredzaamheid van inwoners, ontvangen zij sneller passende ondersteuning en beperken of voorkomen we de inzet vanprofessionals uit de ggz.

Informatievoorziening wachttijden We ontwikkelen (of sluiten aan bij) een digitale tool die laat zien op welke plekken welke vorm van hulp beschikbaar is en hoe lang de wachttijd is. Inwoners krijgen sneller passende hulp doordat organisaties informatie delen.

?

?

Consultatiefunctie

Professionals uit de ggz en o.a. het sociaal domein vragen elkaar om advies. Dat kan gaan over begeleiding, voorkomen terugval of omgaan met een lastige situatie. Zo zorgen we voor passende hulp en voorkomen we dat de situatie verslechtert of dat er andere of meer professionele hulp hoeft te worden ingezet.

Verkennend gesprek Bij het verkennend gesprek staan de hulpvraag en krachten van de inwoner centraal. Gesprekspartners uit de ggz, het sociaal domein, ervaringsdeskundigen en naaste(n) verkennen samen met de inwoner oplossingsrichtingen die werken voor deze inwoner. Daarbij maken ze gebruik van inzichten over herstelbevordering en positieve gezondheid.

Transfermechanisme

Op basis van gemaakte afspraken bekijken aanbieders hoe zij vraag en aanbod beter bij elkaar kunnen brengen. Door regelmatig overleg kunnen zij sneller schakelen en voorkomen we wachttijden. Zo kunnen we inwoners met een hulpvraag eerder helpen en sluiten we beter aan bij de ondersteuningsvraag.

Groepsgericht werken We ontwikkelen een domeinoverstijgend aanbod van groepsactiviteiten voor mensen met mentale klachten. Inwoners leren daarin met en van elkaar. Het helpt bij herstel, voorkomt terugval en maakt individuele hulp minder vaak nodig.

Samen werken we naar

Mentaal Gezond Twente informatie gemeenteraden 14 Twentse gemeente - december 2025

Inhoudsopgave 1

Voorstellen 2

inleiding 3

Even terug in de tijd... 4

Uitdagingen 5

Transformatie 6

Mentaal Gezond Twente

Voorstellen Marie-José Luttikholt – Wethouder gemeente Hengelo en lid van de stuurgroep Mentaal gezond Twente Eugene van Mierlo – Wethouder gemeente Almelo en lid van de stuurgroep Mentaal Gezond Twente Loes Heerts – Themaleider Ouderen en Mentale Gezondheid bij Twentse Koers en programmamanager Mentaal Gezond Twente Mochten er naar aanleiding van deze informatie vragen zijn dan kunnen deze gesteld worden aan Loes Heerts via l.heerts@twentsekoers.nl

Inleiding Op 7 november 2025 stond er een informatieavond gepland met betrekking tot het transformatieplan Mentaal Gezond Twente voor de gemeenteraden van de 14 Twentse gemeenten. Wegens te weinig deelnemers is deze komen te vervallen en in plaats hiervan sturen wij graag schriftelijk informatie toe. Waarom een Transformatieplan Mentaal Gezond Twente? In 2022 is het Integraal Zorgakkoord (IZA) gesloten tussen het Rijk, zorgaanbieders, gemeenten en zorgverzekeraars. Doel van het IZA is om de zorg in Nederland toekomstbestendig te maken en de toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid te borgen. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is regionale samenwerking en het verleggen van de focus van zorg naar gezondheid en preventie. Als uitwerking van het IZA is in 2023 het IZA-regiobeeld Twente opgesteld. Dit regiobeeld laat zien dat de regio Twente te maken heeft met een toenemende vraag naar ondersteuning en zorg ten aanzien van mentale gezondheid, oplopende wachttijden, personeelstekorten en een groeiend aantal inwoners met mentale klachten. Deze ontwikkelingen zetten zowel de zorg als het sociaal domein onder druk. Op basis van het regiobeeld is in 2023 het IZA-regioplan Twente vastgesteld. In dit regioplan is mentale gezondheid benoemd als één van de belangrijkste regionale opgaven.

Daarbij is aangesloten bij de landelijke opdracht om Mentale Gezondheidsnetwerken te ontwikkelen: samenwerkingsverbanden waarin gemeenten, ggz, huisartsen, sociaal domein, welzijn en ervaringsdeskundigen gezamenlijk zorgen voor laagdrempelige, samenhangende ondersteuning voor inwoners met mentale gezondheidsvragen. Het Transformatieplan Mentaal Gezond Twente vormt de concrete uitwerking van deze opgave voor de periode 2024–2027. In dit plan zijn de landelijke uitgangspunten voor Mentale Gezondheidsnetwerken vertaald naar de Twentse situatie en aangevuld met regionale uitdagingen waar hiernaast inzet op nodig is. Het transformatieplan richt zich onder meer op: • het organiseren van toegankelijke mentale gezondheidsnetwerken in de regio; • het versterken van preventie, vroegsignalering en ondersteuning dichtbij inwoners; • betere samenwerking tussen zorg en sociaal domein; • het voorkomen van onnodige instroom in specialistische ggz en het bevorderen van passende zorg op de juiste plek. Met het transformatieplan geven de Twentse partners invulling aan zowel de IZA-afspraken als de landelijke opdracht Mentale Gezondheidsnetwerken. Daarnaast is het plan een voorwaarde om gebruik te kunnen maken van IZA-transformatiegelden. Het uiteindelijke doel is om de mentale gezondheid van inwoners in Twente duurzaam te verbeteren en de druk op zorg en ondersteuning beheersbaar te houden

Twentse Koers Twentse Koers is een strategische samenwerking tussen de veertien Twentse gemeenten, zorgverzekeraar en zorgkantoor Menzis, SamenTwente en provincie Overijssel. We bevorderen de samenwerking op het snijvlak van zorg, welzijn en wonen. Door initiatieven, krachten en inzet slim te verbinden in de regio, versterken we slagvaardigheid in het realiseren van de juiste zorg op de juiste plek voor de inwoners van Twente.

Even terug in de tijd... 2023

2022

Integraal Zorgakkoord

2023 / 2024

Regiobeeld Regioplan

Voorbereiding van regionale transformatieplannen

Even terug in de tijd... 2025

2025

Aanvraag proces Mentaal Gezond Twente

2025-2028

AZWA

Uitvoering geven aan transformatieplannen

Overzicht regionale Transformatieplannen

LET OP: gemeenten zijn alleen van MGT een van de aanvragers

Samen werken we naar

Mentaal Gezond Twente Gewenste situatie Uitdaging Uitdaging

Een Mentaal Gezond Twente Basis: positieve gezondheid

Transformatie

Druk op mentale gezondheidsvraag Oplopende wachttijden

Krapte op arbeidsmarkt

GGZ

Om een Mentaal Gezond Twente te realiseren, zetten we 8 onderdelen in.

Een sterke sociale basis

Eerstelijnszorg

Gemeenten en sociaal werk

Huisartsen

Ervaringsdeskundigen

GGZ

Informele netwerken

Uitdaging Druk op mentale gezondheidsvraag Oplopende wachttijden

Krapte op arbeidsmarkt

GGZ

Netwerksamenwerking staat centraal Een Mentaal Gezond Twente Basis: positieve gezondheid

Netwerksamenwerking als middel Een sterke sociale basis

Huisartsen

Ervaringsdeskundigen

Lokaal

Regionaal

Eerstelijnszorg

Gemeenten en sociaal werk

GGZ

Informele netwerken

Mentale gezondheidsnetwerken Mentale gezondheidsnetwerken zijn samenwerkingsverbanden in een regio met als doel om mensen met mentale klachten beter, sneller en meer op maat te helpen. In het Integraal Zorgakkoord (IZA) staat dat huisartsen, sociaal domein en ggz regionale samenwerkingsafspraken maken over het aanbod van zorg en ondersteuning voor mensen die naast psychische klachten ook problemen op andere levensdomeinen hebben. Dat is nodig omdat de oplossing dan vaak ook in meerdere domeinen ligt. Veel van de elementen van die samenwerking bestaan al in de praktijk. Nieuw is, dat huisartsen, sociaal domein en ggz nu samen de verantwoordelijkheid nemen voor passende zorg en ondersteuning voor deze doelgroep. Deze regionale samenwerking noemen we ‘mentale gezondheidsnetwerk’ (ook: MGN). De 4 verplichte onderdelen van MGN zijn verwerkt in het transformatieplan (Het verkennend gesprek, Transfermechanisme, Informatievoorziening wachttijden en aanbod Domeinoverstijgend casusoverleg)

Transformatie 3

1

2

Adoptie

5

4

Informatievoorziening wachttijden

Domeinoverstijgend casusoverleg

6

7

Laagdrempelige steunpunten

Verkennend gesprek

Transfermechanisme

8

Consultatiefunctie

Groepsgericht werken

Transformatie 1

Adoptie Mentale uitdagingen horen bij het leven. We stimuleren dat inwoners zoveel mogelijk gebruik maken van het eigen netwerk en laagdrempelige voorzieningen en zetten pas professionele hulp in als het echt nodig is. We gebruiken hierbij de visie op positieve gezondheid. Het betekent daarnaast ook dat we als professionals anders samen gaan werken om de inwoner te ondersteunen. Om dit te bereiken, zetten we in op adoptie van dit gedachtegoed om zo de gedragsverandering bij zowel professionals als inwoners te realiseren.

Transformatie 2

Verkennend gesprek Bij het verkennend gesprek staan de hulpvraag en krachten van de inwoner centraal. Gesprekspartners uit de ggz, het sociaal domein, ervaringsdeskundigen en naaste(n) verkennen samen met de inwoner oplossingsrichtingen die werken voor deze inwoner. Daarbij maken ze gebruik van inzichten over herstelbevordering en positieve gezondheid.

Verplicht onderdeel van MGN

Transformatie 3

Domeinoverstijgend casusoverleg Betrokken netwerkpartners overleggen met elkaar of (aanvullende) ondersteuningen/of zorg vanuit een ander domein nodig is om een inwoner snel de juiste ondersteuning te bieden. Door samen te werken kunnen inwoners sneller geholpen worden en voorkomen we dat hun situatie verslechtert.

Verplicht onderdeel van MGN

Transformatie 4

Informatievoorziening wachttijden We ontwikkelen (of sluiten aan bij) een digitale tool die laat zien op welke plekken welke vorm van hulp beschikbaar is en hoe lang de wachttijd is. Inwoners krijgen sneller passende hulp doordat organisaties informatie delen.

Verplicht onderdeel van MGN

Transformatie 5

Transfermechanisme Op basis van gemaakte afspraken bekijken aanbieders hoe zij vraag en aanbod beter bij elkaar kunnen brengen. Door regelmatig overleg kunnen zij sneller schakelen en voorkomen we wachttijden. Zo kunnen we inwoners met een hulpvraag eerder helpen en sluiten we beter aan bij de ondersteuningsvraag.

Verplicht onderdeel van MGN

Transformatie 6

Laagdrempelige steunpunten We richten een regionaal dekkend netwerk in van goed vindbare en toegankelijke steunpunten. Hier kunnen inwoners en hun naaste(n) terecht die sociaal en/of mentaal kwetsbaar zijn. Er is sprake van een goede wisselwerking tussen ervaringsdeskundigen, behandelaren en huisartsen. Zo ontstaat meer samen- en zelfredzaamheid van inwoners, ontvangen zij sneller passende ondersteuning en beperken of voorkomen we de inzet van professionals uit de ggz.

Transformatie 7

Consultatiefunctie Professionals uit de ggz en het sociaal domein vragen elkaar om advies. Dat kan gaan over begeleiding, voorkomen terugval of omgaan met een lastige situatie. Zo zorgen we voor passende hulp en voorkomen we dat de situatie verslechtert of dat er andere of meer professionele hulp hoeft te worden ingezet.

Verplicht onderdeel MGN

Transformatie 8

Groepsgericht werken We ontwikkelen een domeinoverstijgend aanbod van groepsactiviteiten voor mensen met mentale klachten. Inwoners leren daarin met en van elkaar. Het helpt bij herstel, voorkomt terugval en maakt individuele hulp minder vaak nodig.

Financiën Totaal toegekend bedrag voor de regio is 16,2 miljoen Communicatiebericht: Twente ontvangt groen licht voor plan om mentale gezondheid in de regio te versterken | Twentse Koers

2 financieringsstromen ZVW en SPUK transformatiemiddelen IZA. Op 19 december 2025 is de spuk transformatiemiddelen aangevraagd. Enschede Kassierfunctie Regionale rol voor de Twentse Koers

Bedankt voor uw aandacht! Samen werken we naar

Mentaal Gezond Twente