20211018 Raadsbrief Septembercirculaire 2021 gemeentefonds.pdf

Gemeente Almelo

Raadsbrief ter informatie

Postadres:

Gemeente Almelo Postbus 5100 7600 GC Almelo

Aan de raad van de gemeente Almelo Bijlage

Doorkiesnummer

Behandeld door W.S. Karperien

Datum 12 oktober 2021

Onderwerp Septembercirculaire 2021 gemeentefonds

Geachte leden van de raad, De septembercirculaire 2021 van het gemeentefonds is gepubliceerd. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar de informatie over de gemeentefondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota van het Rijk. Financiële effecten Om de financiële effecten te bepalen wordt de septembercirculaire 2021 vergeleken met meicirculaire 2021. Het bruto effect geeft de mutatie van de hoogte van gemeentefonds weer. Bij het netto effect wordt rekening gehouden met reserveringen, zoals taakmutaties. De reserveringen worden verderop in deze raadsbrief weergegeven en in de bijlage kort toegelicht. Het begrotingssaldo in de begroting en meerjarenraming wordt bijgesteld met het netto effect. 2021 2022 2023 2024 2025 Gemeentefonds meicirculaire 2021 179.943 176.978 177.185 179.107 182.274 Gemeentefonds septembercirculaire 2021 180.759 186.336 177.025 178.826 182.141 Bruto effect septembercirculaire 2021 -816 -9.358 160 281 133 voordeel voordeel

Extra middelen gemeentefonds in begroting 2022 Totaal reserveringen (exclusief corona compensatiepakket) Totaal reserveringen corona compensatiepakket Netto effect septembercirculaire 2021

nadeel

nadeel

nadeel

7.847 -1.368

-2.391

-1.743

-1.548

-1.818

1.039

0

0

0

0

-1.145

-3.902

-1.583

-1.268

-1.685

voordeel voordeel voordeel voordeel

voordeel

Bedragen x 1.000 euro

Bruto effect

De uitkering van het gemeentefonds is in 2021 en 2022 hoger, waardoor het bruto effect voordelig is. In 2021 wordt het voordeel verklaard door de voorlopige afrekening 2021 van het BTWcompensatiefonds van 1,0 miljoen euro voordeel en het corona compensatiepakket van 1,3 miljoen euro voordeel. De lagere rijksbijdrage Beschermd wonen vanwege de aanvullende uitname voor de Wet Langdurige Zorg (WLZ) resulteert in een nadeel van 1,4 miljoen euro. Het voordeel in 2022 komt door de formele toekenning van de extra middelen gemeentefonds die reeds in de programmabegroting 2022 zijn verwerkt. Daarnaast heeft het Rijk incidenteel de opschalingskorting in 2022 geschrapt, wat resulteert in een voordeel van 1,3 miljoen euro. De lagere Pagina 1 van 5 Raad - 2106872

rijksbijdrage voor Beschermd wonen voor de aanvullende uitname WLZ zorgt voor een nadeel van 3 miljoen euro in 2022. Het bruto effect voor de jaren 2023 t/m 2025 is nadelig. Dit komt door de eerder genoemde lagere rijksbijdrage voor Beschermd wonen van ongeveer 3 miljoen euro structureel. Daartegenover staan hogere accressen door hogere uitgaven van het Rijk. Door de ‘trap-op en trap af’ systematiek ontvangen gemeenten namelijk meer middelen in het gemeentefonds, wanneer het Rijk hogere uitgaven heeft.

Netto effect

Het netto effect is voor alle jaren voordelig. In 2021 is het netto effect op het begrotingssaldo ruim 1,1 miljoen euro voordelig en dat loopt op tot 3,9 miljoen euro in 2022. De jaren erna schommelt het voordeel rond de 1,5 miljoen euro.

Reserveringen

De reserveringen worden hieronder gespecificeerd en in de bijlage nader toegelicht. 2021 2022 2023

I

2024

2025

Taakmutaties Uitvoering en implementatie Breed offensief

96

Landelijke structuur interventieteams

15

15

15

15

Toezicht en handhaving gastouderschap

30

30

30

30

Rijksvaccinatieprogramma HPV mannen

11

11

11

11

Loon- en prijscompensatie

329

1.305

1.527

1.277

6

6

6

6

II Mutaties Integratie - en decentralisatie uitkeringen Maatschappelijke opvang

-20

Gezond in de stad

240

III Mutaties Integratie uitkering sociaal domein Beschermd Wonen: aanvullende uitname WLZ Participatie Totaal reserveringen overig

-1.401

-2.980

-3.044

-3.048

-3.041

-43

-42

-66

-89

-116

-1.368

-2.391

-1.743

-1.548

-1.818

IV Reservering corona compensatiepakket Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Totaal reserveringen corona compensatiepakket Bedragen x 1.000 euro

Corona compensatie

1.039 1.039

Ook in deze septembercirculaire stelt het Rijk compensatie voor de coronacrisis beschikbaar. Deze compensatie was grotendeels al aangekondigd in de meicirculaire 2021. Conform de bestaande beleidslijn wordt de compensatie toegevoegd aan de algemene middelen, tenzij er andere bestuurlijke afspraken zijn gemaakt. Corona compensatiepakket 2021 2022 Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten 1.039 0 (TONK) * Buurt- en dorpshuizen 48 0 Lokale cultuur 241 0 Aanvullend pakket re-integratie 0 121 bijstandsgerechtigden Impuls re-integratie bijstandsgerechtigden 0 355 Gemeentelijk schuldenbeleid 0 157 Bijzondere bijstand 0 78 Totaal reserveringen corona compensatiepakket 1.328 711 Bedragen x 1.000 euro

Pagina 2 van 5

Klimaat en energie

Medeoverheden krijgen naar aanleiding van het Klimaatakkoord veel nieuwe taken op het terrein van de sectoren gebouwde omgeving, mobiliteit, industrie, landbouw en elektriciteit. De Raad voor het Openbaar bestuur (ROB) heeft advies uitgebracht over de hoogte van de uitvoeringskosten van deze nieuwe taken voor medeoverheden vanaf 2022. Het kabinet heeft, in afwachting van besluitvorming van het nieuwe kabinet over het advies van de ROB, besloten om in de begroting 2022 in totaal 72,5 miljoen euro beschikbaar te stellen voor de klimaatakkoordtaken van gemeenten, ondersteuning van medeoverheden en RES (Regionale Energie Strategie). Dit om te voorkomen dat de uitvoering van het Klimaatakkoord stil komt te vallen. Een deel van dit bedrag zal via de gemeenten lopen. Besluitvorming over de uitkeringsvorm en de verdeelsystematiek vindt later dit jaar plaats. Het is aan een nieuw kabinet om een besluit nemen over de totale uitvoeringskosten voor de periode 2022 tot en met 2024.

Vervolg

De financiële gevolgen van de septembercirculaire zullen voor het jaar 2021 worden verwerkt in de slotrapportage 2021. De jaren 2022 en verder zullen worden verwerkt in de eerste tussenrapportage van 2022. Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Almelo, de secretaris, de burgemeester,

F.W. van Ardenne

Pagina 3 van 5

A.J. Gerritsen

Bijlage: toelichting op de reserveringen

Uitvoering en implementatie Breed offensief

Het wetsontwerp Breed offensief beoogt processen te stroomlijnen en te harmoniseren om op die manier meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te krijgen. Dit wetsontwerp is vanwege de demissionaire status van het kabinet controversieel verklaard. De verdeling van deze middelen vindt plaats via bestuurlijke afspraken met de VNG. Op basis van die bestuurlijke afspraken ontvangen gemeenten in 2021 15,5 miljoen euro via de algemene uitkering voor de implementatie van de onderdelen van Breed offensief die géén wetswijziging vereisen en zullen worden doorgezet.

Landelijke structuur interventieteams

In de Landelijke Structuur Interventieteams (LSI) werken gemeenten samen met andere overheidsorganisaties ter voorkoming en terugdringing van belasting- en premiefraude, toeslagenfraude, uitkeringsfraude, overtredingen van arbeidswetgeving en daarmee samenhangende misstanden zoals door de LSI aangeduid. Voor de ondersteuning van gemeenten bij de uitvoering van projecten binnen de LSI zal het ministerie van SZW vanaf 2022 jaarlijks 2,5 miljoen euro beschikbaar stellen via de algemene uitkering.

Toezicht en handhaving gastouderschap

Voor het ondersteunen van gemeenten bij hun handhavingstaak in de kinderopvang in het kader van het intensiveren van toezicht en handhaving van de gastouderopvang stelt het ministerie van SZW vanaf 2022 jaarlijks 6,4 miljoen euro extra ter beschikking via de algemene uitkering.

Rijksvaccinatieprogramma HPV mannen

Met ingang van 1 januari 2022 worden naast meisjes ook jongens in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma gevaccineerd tegen het Humaan Papillomavirus (HPV-virus). Daarnaast wordt de vaccinatieleeftijd verlaagd naar 10 jaar. Ten behoeve van deze taakuitbreiding wordt de algemene uitkering vanaf 2022 structureel opgehoogd met 2,8 miljoen euro. De middelen zijn toegevoegd aan de eerder overgehevelde middelen voor de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma.

Loon- en prijscompensatie

De stelposten voor loon- en prijscompensatie zijn aangepast op basis van de meest recente publicaties van het Centraal planbureau (CPB).

Maatschappelijke opvang

De omvang van de decentralisatie-uitkering Maatschappelijke opvang wijzigt niet. De verdeling voor 2021 en verder is ten opzichte van de meicirculaire 2021 gewijzigd door het gebruik van actuelere basisgegevens voor de maatstaven.

Gezond in de stad

Het stimuleringsprogramma Gezond in de Stad (GIDS) wordt voortgezet in het jaar 2022. Voor genoemd jaar is een bedrag van 19,440 miljoen euro beschikbaar gesteld.

Beschermd Wonen

Er is sprake van een aanvullende uitname uit de integratie-uitkering Beschermd wonen omdat er meer cliënten dan oorspronkelijk geraamd zijn overgegaan van Wmo beschermd wonen naar de Wet langdurige zorg. De aanvullende uitname bedraagt 50 miljoen euro in 2021 en vanaf 2022 structureel 149 miljoen euro. Eerder is voor 2021 en verder reeds een bedrag van 495 miljoen euro uitgenomen.

Participatie

De verlaging van de integratie-uitkering Participatie vanaf 2021 conform de bestuurlijk overeengekomen rekenregel. Het UWV voert de no-riskpolis uit voor de gehele gemeentelijke doelgroep banenafspraak en nieuw beschut werk. Dit jaar bleken de uitgaven van het UWV aan de noriskpolis hoger te zijn geweest dan aanvankelijk geraamd. Dit wordt gefinancierd via een verlaging van de integratie-uitkering Participatie: het betreft een extra uitname van 5,5 miljoen euro in 2021, oplopend tot 17,141 miljoen euro in 2026.

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK)

Pagina 4 van 5

De Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke (woon)kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. De TONK kan dan voorzien in (gedeeltelijke) tegemoetkoming voor noodzakelijke kosten. Voor deze tijdelijke ondersteuning wordt het bestaande instrument van de bijzondere bijstand gebruikt. Voor de eerste drie kwartalen van 2021 is een bedrag van 260 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de TONK. De eerste tranche van 65 miljoen euro is reeds toegevoegd aan de algemene uitkering. Deze tweede en laatste tranche voor de periode tot en met 30 september bedraagt 195 miljoen euro, en wordt eveneens beschikbaar gesteld via de algemene uitkering.

Pagina 5 van 5