Document · PDF

17.1 Verschillende scenario's PMD - Bijlage 1 - Afvalverwerking scenario's LR3.pdf

Raad 7 december 2021, gemeente AlmeloBij agendapunt: raadsbrieven vanuit B&W8.266 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

PMD SCENARIO’S GEMEENTE ALMELO (PUBLIEKSVERSIE) 4 scenario’s

26 oktober 2021

WILLEN HOOFDVRAAG

INZAMELING PMD* Almelo zamelt afval op dit moment in met behulp van bronscheiding**. Brongescheiden PMD wordt steeds vaker afgekeurd, met hogere kosten tot gevolg. Afgelopen jaren zijn bovendien de technieken voor nascheiding verder ontwikkeld. Dat geeft aanleiding voor het stellen van de volgende vraag:

Welke andere inzamelingsmogelijkheden voor PMD zijn kansrijk voor de Gemeente Almelo? Wat zijn de kosten en resultaten van deze inzamelingsmogelijkheden? * lege Plastic verpakkingen, Metalen verpakkingen en Drinkpakken ** Afvalscheiding door inwoners

Kansrijke inzamelingsmogelijkheden PMD onderzoeken

SCENARIO’S

4 SCENARIO’S Om antwoord te kunnen geven op de vraag zijn 4 scenario’s vergeleken en doorgerekend in een model. 1. Nascheiding van PMD via Nedvang* 2. Bronscheiding van PMD bij laagbouw en nascheiding bij hoogbouw via Nedvang 3. Bronscheiding van PMD A. Bronscheiding en verwerking via Nedvang B. Nascheiding PMD via Nedvang (Nascheiding van PMD dat brongescheiden is ingezameld. Geeft hogere kwaliteit dan scenario 2) C. Bronscheiding via Recycling Keten Nederland (RKN) D. Bronscheiding via eigen organisatie 4. Producenten worden verantwoordelijk voor de inzameling van PMD zonder gebruik te maken van de openbare ruimte Bijvoorbeeld statiegeld, of andere inzameling bij bedrijven In de kwalitatieve analyse zijn de mogelijkheden verder uitgediept. Daarin zijn de effecten op de volgende onderdelen zichtbaar: • Organisatorische consequenties; • Juridische context; • Termijn van invoering; • Beleidsimpact. *Nederland van Afval naar Grondstof. De organisatie van de producenten. NB: in de berekening zitten diverse aannames, waar mogelijk onderbouwd met bronnen. Deze aannames zijn nodig, om tot een werkend model te komen.

4 uitgewerkte scenario’s

RESULTAAT DE MARKT

MARKTONTWIKKELINGEN IN ONDERHANDELING MET NEDVANG

CAPACITEIT

In Twente wordt veel PMD afgekeurd. De Twentse gemeenten zijn met Nedvang in gesprek om de kwaliteit te verbeteren en de vergoedingsstructuur daar op af te stemmen. Als gevolg hiervan wordt de vergoeding landelijk aangepast. Het is nog onduidelijk hoe de vergoedingsstructuur zich zal ontwikkelen.

KWALITEITSEISEN

VERHANDELBARE EMISSIERECHTEN Op Europese schaal worden er steeds meer eisen gesteld aan milieu- en klimaatdoelstellingen. Verwachting: in 2025 hebben we te maken met verhandelbare emissierechten voor CO2 voor alle bedrijven. Verbrandingsinstallaties voor het verbranden van afval krijgen hiermee te maken. De verbranding van restafval wordt daardoor duurder en dus wordt afvalscheiding belangrijker.

BELASTING OP MILIEUGRONDSLAG De Belasting op Milieugrondslag voor het verbranden van restafval is in de afgelopen jaren gestegen van 10 naar meer dan 33 euro per ton. Verwachting: de belasting stijgt verder.

CIRCULAIRE ECONOMIE Het streven van de landelijke overheid is een zoveel mogelijk circulaire economie voor grondstoffen. Verwachting: de schaarste van grondstoffen leidt tot verhoging van de grondstofprijzen. Als de grondstofprijzen hoger zijn, kunnen ook de inzamel- en verwerkingskosten hoger zijn.

Op redelijke termijn wil de landelijke overheid de hoeveelheid verbrandingscapaciteit in Nederland verminderen. Onlangs is hierover een brief gestuurd naar de Tweede Kamer.

De kwaliteit van aangeboden afval (grondstoffen) zal steeds vaker een rol spelen in de mogelijkheden om grondstoffen te vermarkten. Gouden stelregel is dat materiaal dat met zo min mogelijk andere stoffen in aanraking is geweest, de hoogste kwaliteit vertegenwoordigt. Door statiegeld ingezameld materiaal heeft de hoogste kwaliteit en biedt de beste mogelijkheden voor hergebruik. Dit materiaal komt niet met ander afval in aanraking. Daarna kan het materiaal dat aan de bron gescheiden is, met minder dan 15% stoorstoffen, het best worden hergebruikt. De kwaliteit en de mate van hergebruik van het materiaal uit de nascheidingsinstallaties is het laagst. Verwachting: zuiverheid speelt een steeds grotere rol en alleen zuivere materialen kunnen goed worden hergebruikt en leveren een goede prijs op.

SCENARIO 1

NASCHEIDING VAN PMD VIA NEDVANG Twente Milieu haalt huishoudelijk afval inclusief PMD op en brengt het gemixte afval naar de nascheidingsinstallatie. De frequentie van inzameling is tweewekelijks. De nascheidingsinstallatie sorteert recyclebare componenten uit. Het niet recyclebare residu wordt verbrand.

Impact scenario 1

Organisatie

Juridisch

Termijn

Beleid

4 uitgewerkte scenario’s

SCENARIO 1

NASCHEIDING VAN PMD VIA NEDVANG

BELEIDSIMPACT: GROOT

Indien wordt gekozen voor het nascheidingsmodel zullen andere stromen die gescheiden ingezameld moeten blijven, onder druk komen te staan (gft, oud papier, textiel, glas etc). Nascheiding is voor deze stromen geen effectieve oplossing. De verwachting is dat ook bij deze stromen de kwantiteit zal verlagen en de kwaliteit zal verminderen. De focus in de communicatie moet daarom structureel veranderen.

JURIDISCHE CONTEXT & ORGANISATORISCHE CONSEQUENTIES

In het huidige of toekomstige verwerkingscontract moet ruimte zijn om het restafval in een bestaande installatie van de afvalverwerkingsmaatschappij na te scheiden. Beschikt de gekozen afvalverwerker niet over nascheidingsmogelijkheden, kunnen restafvalstromen worden uitgeruild met andere restafvalverwerkers. Dit gebeurt vaker, maar heeft invloed op het proces. De ledigingsfrequentie van het restafval en PMD moet aangepast worden op de nieuwe situatie en wordt tweewekelijks.

TERMIJN VAN INVOERING: GEMIDDELD

Beleidswijzigingen omtrent het inzamel- en verwerkingsproces kunnen relatief snel worden vastgesteld. Er moeten wel veranderingen plaats vinden in beleid en organisatie, waaronder ook de inzamelinfrastructuur. Bijvoorbeeld het veranderen van de afvalstromen in de verzamelcontainers, het innemen van minicontainers en het aanpassen van de inzamelfrequentie.

De kwaliteit van PMD door nascheiding is lager dan bij bronscheiding. Stoppen met bronscheiding van PMD kan daarom de effectiviteit van het gemeentelijke beleid verstoren (doelstelling Afvalloos Twente 50 kg restafval per inwoner in 2030). Tenslotte is deze keuze voor de lange termijn. Inwoners zullen een wijziging in beleid, bijvoorbeeld terug naar bronscheiding niet begrijpen of accepteren. Op het gebied van duurzaamheid levert recycling meerdere voordelen op: grondstoffen worden bespaard door hergebruik van ingezameld PMD, terugwinnen van grondstoffen uit ingezameld afval kost minder energie dan het winnen van grondstoffen en maken van nieuwe materialen, de afname van afvalverbranding draagt bij aan de reductie van broeikasgassen.

SCENARIO 2

BRONSCHEIDING VAN PMD BIJ LAAGBOUW EN NASCHEIDING BIJ HOOGBOUW VIA NEDVANG Nascheiding vindt plaats bij restafval uit de verzamelcontainers (met name bedoeld voor hoogbouw) en bronscheiding van het PMD uit de minicontainers (met name bedoeld voor de laagbouw).

Impact scenario 2

Organisatie

Juridisch

Termijn

Beleid

SCENARIO 2 1

BRONSCHEIDING (LAAGBOUW) EN NASCHEIDING (HOOGBOUW)

TERMIJN VAN INVOERING: GEMIDDELD

Beleidswijzigingen omtrent het inzamel- en verwerkingsproces kunnen relatief snel worden vastgesteld. Er moeten wel veranderingen plaatsvinden in beleid en organisatie, waaronder ook inzamelinfrastructuur. Bijvoorbeeld het veranderen van de ondergrondse containers in andere afvalstromen. De termijn van invoering is gemiddeld.

BELEIDSIMPACT: GEMIDDELD

Wanneer een gedeelte van de inwoners het PMD niet meer apart hoeft in te zamelen, geeft dit minder stimulans voor de andere groep inwoners om dit wél te blijven doen. Communicatie en mogelijk een prijsprikkel zijn belangrijke aspecten voor een nieuw afvalinzamelingsbeleid.

ACHTERGRONDINFORMATIE

Uit cijfers blijkt dat de kwaliteit van het ingezamelde PMD uit verzamelcontainers het minst is (structureel meer dan 35% vervuild). De kwaliteit van de minicontainers is veel beter (vervuiling van ongeveer 0-15% en 15-35%). Dit scenario maakt daarom onderscheid in verwerking van verzamel- en minicontainers.

JURIDISCHE CONTEXT & ORGANISATORISCHE CONSEQUENTIES

In het huidige of toekomstige nieuwe verwerkingscontract moet ruimte zijn om het restafval in een bestaande installatie van de afvalverwerkingsmaatschappij na te scheiden. Beschikt de gekozen afvalverwerker niet over nascheidingsmogelijkheden, kunnen restafvalstromen worden uitgeruild met andere restafvalverwerkers. Dit gebeurt vaker, maar heeft invloed op het proces.

Voor hoogbouw geldt een nascheidingsbenadering. Dit houdt in dat bij hoogbouw alleen nog restafval wordt ingezameld. Om dit in de prijs te verwerken kan er gekozen worden voor een lager variabel tarief in vergelijking met laagbouw. Verder is duidelijke communicatie belangrijk om bewoners die nog wel het PMD behoren te scheiden bij de bron te blijven motiveren en te informeren, om onzuiverheden te reduceren. Wanneer wordt gekeken naar duurzaamheid levert recycling meerdere voordelen op. Zo worden er grondstoffen bespaard door hergebruik van ingezameld PMD. Ook kost het terugwinnen van grondstoffen uit ingezameld afval vaak minder energie dan het winnen van grondstoffen en maken van nieuwe materialen. Ook zorgt het voor een afname van afvalverbranding, wat bijdraagt aan de reductie van broeikasgassen. Bronscheiding draagt bij aan het reduceren van afvalverbranding wanneer goed gescheiden wordt. Verder levert goede bronscheiding de meest schone stromen op. Voor laagbouw zou bronscheiding qua duurzaamheid het beste zijn. Voor hoogbouw moet per geval de meest effectieve manier worden bepaald.

SCENARIO 3

BRONSCHEIDING VAN PMD In Scenario 3 is er sprake van 4 subscenario’s. a. Bronscheiding en verwerking via Nedvang (huidige werkwijze) b. Brongescheiden PMD naar een nascheiding via Nedvang c. Bronscheiding via Recycling Keten Nederland (RKN) d. Bronscheiding via eigen organisatie

Impact scenario 3a

Organisatie

Impact scenario 3c

Juridisch

Termijn

Beleid

Impact scenario 3b

Organisatie

Juridisch

Termijn

Beleid

Juridisch

Termijn

Beleid

Impact scenario 3d

Juridisch

Termijn

Beleid

Organisatie

SCENARIO 3b 1

BRONSCHEIDING VAN PMD a. Brongescheiden PMD via Nedvang Al het PMD wordt bij inwoners gescheiden ingezameld van de andere afvalstromen.

JURIDISCHE CONTEXT & ORGANISATORISCHE CONSEQUENTIES

Op dit moment wordt bronscheiding via Nedvang (scenario 3a) toegepast in Gemeente Almelo. Daarom worden er op het gebied van organisatorische consequenties, juridische context, termijn van invoering en beleidsimpact geen veranderingen verwacht.

TERMIJN VAN INVOERING: GEEN

Scenario 3a: De huidige werkwijze kan worden doorgezet.

BELEIDSIMPACT: KLEIN

De inwoners zijn gewend geraakt aan het scheiden van PMD. Het scheiden aan de bron levert de hoogste milieuwinst op tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten. Er wordt wel veel PMD afgekeurd. Met Nedvang wordt samen gekeken hoe we tot zo goed mogelijke scheiding en verwerking van PMD kunnen komen.

SCENARIO 3b 1

BRONSCHEIDING VAN PMD b. Brongescheiden PMD naar de nascheiding via Nedvang Al het PMD inzamelen via bronscheiding, maar aan de achterkant het goede materiaal via de sorteerder laten gaan en het minder goede materiaal (vaak afkomstig van de verzamelcontainers) voor nascheiding aanbieden.

ACHTERGRONDINFORMATIE

Dit model lijkt op scenario 2. Het verschil is dat in model 2 de verzamelcontainers voor PMD worden weggehaald. In dit model wordt PMD (ook via de verzamelcontainers) nog wel aan de bron gescheiden, maar verwerkt in de nascheider omdat het materiaal te verontreinigd is om in de bronscheider te verwerken. Uit cijfers blijkt dat de kwaliteit van het ingezamelde PMD uit verzamelcontainers het minst is (structureel meer dan 35% vervuild). Omdat de kwaliteit van de minicontainers veel beter is (vervuiling van ongeveer 0-15% en 15-35%) zou er een onderscheid gemaakt kunnen worden in verwerking van verzamel- en minicontainers.

JURIDISCHE CONTEXT & ORGANISATORISCHE CONSEQUENTIES

In het huidige of toekomstige nieuwe verwerkingscontract moet ruimte zijn om het brongescheden PMD uit de verzamelcontainers in een bestaande installatie van de afvalverwerkingsmaatschappij na te scheiden. Beschikt de gekozen afvalverwerker niet over nascheidingsmogelijkheden, kunnen restafvalstromen worden uitgeruild met andere restafvalverwerkers. Dit gebeurt vaker, maar heeft invloed op het proces.

TERMIJN VAN INVOERING: KORT

Scenario 3b: Beleidswijzigingen omtrent het inzamel- en verwerkingsproces kunnen snel worden vastgesteld. Wel moeten veranderingen plaats vinden in beleid en organisatie.

BELEIDSIMPACT: GEMIDDELD

Aan de voorkant verandert er voor de inwoner niets. Aan de achterkant wordt het materiaal dat in aanmerking komt voor bronscheiding in de sorteerinstallatie verwerkt en materiaal dat daarvoor te vervuild is in de nascheider. Onduidelijk is nog of Nedvang deze optie ondersteunt.

SCENARIO 3c 1

BRONSCHEIDING VAN PMD c. Bronscheiding via Regie Kunststoffen Nederland (RKN) RKN is door verschillende gemeenten opgericht en heeft nog de regie over de volledige keten (inzameling, sortering en vermarkting). Bij de verandering van het systeem op 1 juli 2020 mochten andere gemeenten hier niet meer bij aansluiten.

ACHTERGRONDINFORMATIE

Regie Kunststoffen Nederland is een organisatie die is opgericht door verschillende gemeenten. Zij hebben regie over de volledige keten namelijk inzameling, sortering en vermarkting. Andere gemeenten, dus ook Gemeente Almelo, kunnen zich hierbij niet meer aansluiten.

JURIDISCHE CONTEXT & ORGANISATORISCHE CONSEQUENTIES

Verschillende gemeenten in Nederland hebben samen Regie Kunststoffen Nederland opgericht. Bij het aangaan van het nieuwe contract met Nedvang is aangegeven dat nieuwe gemeenten zich niet mochten aansluiten bij deze Regie Kunststoffen Nederland. Door deze constructie zijn zij minder afhankelijk van Nedvang en derhalve hebben zij meer zicht op de totale keten. Onduidelijk is of ook op langere termijn gemeenten niet mogen aansluiten.

TERMIJN VAN INVOERING: KORT

De meeste processen vinden op dezelfde manier plaats als nu. Alleen de organisatie hiervan en de juridische context veranderen. Dit zijn meestal standaard procedures met een korte invoertijd.

BELEIDSIMPACT:KLEIN

Er zijn verschillen in verantwoordelijke partijen en organisatie, maar het PMD wordt ingezameld via bronscheiding, met kleine aanpassingen in het beleid.

SCENARIO 3d 1

BRONSCHEIDING VAN PMD d. Bronscheiding via eigen organisatie Gemeenten kunnen een eigen organisatie oprichten zoals de RKN.

TERMIJN VAN INVOERING: LANG

Voor deze optie zal onderzoek moeten plaatsvinden met betrekking tot de uitvoering en hoe deze wordt gestructureerd en beheerd. Hierbij zijn meerdere partijen betrokken, waardoor de invoeringstermijn lang wordt.

BELEIDSIMPACT: KLEIN

Er worden geen veranderingen verwacht. Dit is gebaseerd op het feit dat ondanks de verschillen in verantwoordelijke partijen en organisatie, het PMD in alle drie scenario’s wordt ingezameld via bronscheiding.

ACHTERGRONDINFORMATIE

Gemeenten kunnen gezamenlijk een organisatie oprichten vergelijkbaar met Regie Kunststoffen Nederland. Aan het oprichten van een dergelijke organisatie zijn verschillende voorwaarden verbonden. De Twentse schaal is voor het oprichten van een dergelijke organisatie niet groot genoeg.

JURIDISCHE CONTEXT & ORGANISATORISCHE

In deze constructie zijn gemeenten verantwoordelijk voor de hele keten: Inzameling, sortering en vermarkting. Er wordt verwacht dat voor scenario 3d grote veranderingen nodig zijn op organisatorisch en juridisch gebied. In deze constructie is de gemeente verantwoordelijk voor de PMD inzameling, sortering en verwerking. Hiervoor dient een organisatie te worden opgericht waarbij deskundigheid aanwezig dient te zijn.

Op het gebied van duurzaamheid levert recycling meerdere voordelen op: grondstoffen worden bespaard door hergebruik van ingezameld PMD, terugwinnen van grondstoffen uit ingezameld afval kost minder energie dan het winnen van grondstoffen en maken van nieuwe materialen, de afname van afvalverbranding draagt bij aan de reductie van broeikasgassen.

SCENARIO 4

PRODUCENTEN WORDEN VERANTWOORDELIJK VOOR HET INZAMELEN VAN PMD ZONDER GEBRUIK TE MAKEN VAN DE OPENBARE RUIMTE De gemeente werkt niet meer mee aan het apart inzamelen of nascheiden van PMD. Het PMD afval moet door de producent via statiegeld of andere systemen bij hun eigen bedrijven (supermarkten, bouwmarkten, enz) worden ingezameld. Impact scenario 4

Organisatie

Juridisch

Termijn

Beleid

SCENARIO 4 1

PRODUCENTEN WORDEN VERANTWOORDELIJK VOOR HET INZAMELEN VAN PMD ACHTERGRONDINFORMATIE

Landelijk is ervoor gekozen om te werken met twee systemen: een statiegeldsysteem en een inzameling voor PMD bij gemeenten. Het statiegeldsysteem levert een schone stroom op die goed te recyclen is. Gemeenten zamelen PMD in voor de producenten. Gemeenten zijn nu verantwoordelijk gemaakt voor de vervuiling in het PMD. Landelijk zou er ook voor gekozen kunnen worden om de stroom die nu via de gemeente gaat via een statiegeldsysteem of op een andere manier in te zamelen.

JURIDISCHE CONTEXT & ORGANISATORISCHE CONSEQUENTIES

Landelijk kunnen hierin andere keuzes worden gemaakt. Verwacht wordt dat dit niet op korte termijn gebeurt. Gezien de problemen waar gemeenten nu mee geconfronteerd worden zou op lange termijn wel naar een systeem kunnen worden gekeken waarin producenten hun ‘eigen’ afval inzamelen. Er moeten duidelijke afspraken worden gemaakt op juridisch gebied. Ook zal de organisatorische verantwoordelijkheid (grotendeels) bij de producenten liggen. Hierbij worden zaken als inzamelpunten, ophalen en de recycling van het PMD dus uitbesteed. Dit houdt in dat er duidelijke afspraken moeten komen tussen de verschillende betrokken partijen waaronder de producenten, potentiële inzamelpunten en de uiteindelijke verwerkers van het PMD. Omdat de gemeente verantwoordelijk is voor de openbare ruimte moet er een systeem worden bedacht waar geen gebruik wordt gemaakt van de openbare ruimte.

TERMIJN VAN INVOERING: LANG

Onderzoek moet plaatsvinden met betrekking tot de uitvoering en hoe deze wordt gestructureerd en beheerd. Hierbij zijn meerdere partijen betrokken, waardoor de invoeringstermijn lang wordt.

BELEIDSIMPACT: GROOT

Communicatie is belangrijk, aangezien het hele inleversysteem verandert. Ook gaan zaken als de hoeveelheid inzamelpunten en de capaciteit per inzamelpunt een rol spelen voor het nieuw te vormen beleid.

WILLEN HOOFDVRAAG

RESULTATEN Op de komende pagina’s worden de uitkomsten van het doorgerekende model gepresenteerd. Allereerst de mate van recycling, die bij de diverse scenario’s realistisch is, de vergoeding van producenten en tot slot de bijbehorende kosten.

Kansrijke inzamelingsmogelijkheden PMD

RESULTAAT RECYCLING

EINDRESULTAAT RECYCLING Per scenario verschilt de hoeveelheid afval die gerecycled wordt. In de onderstaande tabel staan de hoeveelheden grondstof die uit de verschillende stromen gerecycled worden.

Scenario

PMD

Nascheiding

Bronscheiding laagbouw

3a:

Huidige werkwijze

3b:

Bron- & nascheiding

3c:

Bronscheiding RKN

3d:

Bronscheiding eigen organisatie

Producent verantwoordelijk

Tabel 1. Percentage grondstof dat wordt gerecycled

—

29,00% 21,75% 14,50% 7,25% 0,00%

Scenario 1

Scenario 2

Scenario 3a

Scenario 3b

Figuur 1: Recyclingpercentage PMD per scenario

Scenario 3c

Scenario 3d

RESULTAAT VERGOEDING

VERGOEDINGEN PRODUCENTEN De producent betaalt aan de gemeente een vergoeding voor het inzamelen, sorteren en verwerken van PMD. Deze vergoeding is landelijk vastgelegd. Per scenario ontvangt de gemeente een andere vergoeding. Scenario

Vergoeding

Nascheiding

€

134.717,52

Bronscheiding laagbouw

€

127.780,19

3a: Huidige werkwijze

€

587.205,47

3b: Bron- & nascheiding

€

539.971,38

3c: Bronscheiding RKN

€

176.161,64

3d: Bronscheiding eigen organisatie

€

587.205,47

—

Producent verantwoordelijk

Tabel 2. Vergoeding vanuit de producent

€ 600.000 € 450.000 € 300.000 € 150.000 €0

Scenario 1 Scenario 2 Scenario 3a Scenario 3b Scenario 3c Scenario 3d

Figuur 2: vergoeding producent per scenario Scenario 4 wordt via producent georganiseerd. De vergoeding voor de gemeente vervalt.

RESULTAAT KOSTEN

KOSTEN SCENARIO’S

€

3.006.902

Scenario 3a totaal

€

2.331.744

€

2.711.492

Scenario 3b totaal

€

2.954.149

€

3.367.198

Scenario 3c totaal

€

2.742.788

€

3.204.744

Scenario 3d totaal

€

3.239.897

€

3.801.275

Scenario 4 totaal

€

2.430.604

€

2.828.102

Tabel 3: Kosten Totaal per scenario De totale kosten voor het huidige scenario 3a zijn het laagst. *In het rapport zijn veel aannames gedaan, gebaseerd op reële cijfers van dit moment. De exacte kosten variëren op basis van marktwerking, aanbestedingen, vergoedingen van Nedvang en landelijke regelingen (CO2-heffing, belasting op milieugrondslag enz.).

€ 2.000.000

€ 1.000.000

€ '-

Figuur 3: Kosten totaal per scenario

to t

2.564.300

€

to t

Scenario 2 totaal

3.026.340

3c to t

€

to t

2.737.668

€

3a to t

Scenario 1 totaal

€ 3.000.000

2t ot

Totale kosten met marge*

to t

Scenario

€ 4.000.000

De kosten voor de scenario’s zijn berekend met inachtneming van de kosten voor inzameling, beheer, nascheiding / sortering en eindverwerking. De kosten per scenario staan hieronder beschreven. Er is gerekend met vaste bedragen als input voor het model. Dit geeft de schijn van een vaste, exacte uitkomst. Om de werkelijkheid zo goed mogelijk te benaderen houden we een kostenmarge aan.

RESULTAAT KOSTEN

KOSTEN SCENARIO’S De kosten voor de scenario’s zijn berekend met inachtneming van de kosten voor inzameling, beheer, nascheiding / sortering en eindverwerking. De kosten per scenario staan hieronder beschreven. Er is gerekend met vaste bedragen als input voor het model. Dit geeft de schijn van een vaste, exacte uitkomst. Om de werkelijkheid zo goed mogelijk te benaderen houden we een kostenmarge aan.

€ 600.000

146.224

€

22.681

Scenario 3c PMD

€

541.859

€

652.251

Scenario 3d PMD

€

293.794

€

354.574

Scenario 4 PMD

€

234.532

€

272.887

€ 200.000

€ '-

Figuur 4: Kosten PMD per scenario Tabel 4: Kosten PMD per scenario De kosten voor PMD zijn bij scenario 3b het laagst. Door de extra nascheiding van het brongescheiden PMD zijn de opbrengsten voor PMD hoger, wat leidt tot lagere kosten. *In het rapport zijn veel aannames gedaan, gebaseerd op reële cijfers van dit moment. De exacte kosten variëren op basis van marktwerking, aanbestedingen, vergoedingen van Nedvang en landelijke regelingen (CO2-heffing, belasting op milieugrondslag enz.).

€

Scenario 3b PMD

158.999

€

130.815

€

Scenario 3a PMD

€ 400.000

3c PM

447.386

€

382.364

€

Scenario 2 PMD

3a PM

726.915

€

657.577

€

Scenario 1 PMD

Kosten PMD met marge*

Scenario

€ 800.000

DIT IS EEN UITGAVE VAN DE GEMEENTE ALMELO www.almelo.nl of bel 0546 54 11 11 Tekst: gebaseerd op teksten van het rapport van Witteveen en Bos (Marloes Ruis MSc, Dieuwertje Roelofsen MSc), nabewerking Gemeente Almelo Beeld: Gemeente Almelo Vormgeving: DeNK. creatieve vrijdenkers

Project

PMD scenario's gemeente Almelo

Opdrachtgever

Gemeente Almelo

Documentversie

IDC03

Status

Definitief

Datum

11-10-2021

Referentie

125651/21-015.213

Projectcode

125651

Projectleider

Marloes Ruis MSc

Projectdirecteur

ir. Freek Kramer

Auteur(s)

Marloes Ruis MSc, Dieuwertje Roelofsen MSc

Gecontroleerd door

ir. Freek Kramer

Goedgekeurd door

ir. Freek Kramer

Opdrachtomschrijving In de gemeente Almelo wordt op dit moment het afval met behulp van bronscheiding ingezameld. De laatste tijd komt het steeds vaker voor dat het brongescheiden PMD wordt afgekeurd met als gevolg dat de alternatieve verwerking (via verbranding) tot hogere kosten leidt. Daarnaast zijn in de afgelopen jaren de technieken voor nascheiding van huishoudelijk afval verder ontwikkeld. Dit is voor de gemeente Almelo aanleiding om andere inzamelmogelijkheden van PMD voor de gemeente te onderzoeken. Dit heeft geleid tot de hoofdvraag: ‘Welke andere inzamelingsmogelijkheden voor PMD zijn kansrijk voor de gemeente Almelo, wat zijn de kosten en resultaten van deze inzamelingsmogelijkheden en welk scenario biedt de beste mogelijkheden om afvalscheiding in Almelo te organiseren?’ Om de bovenstaande hoofdvraag te kunnen beantwoorden, zijn 4 verschillende scenario’s met elkaar vergeleken en omgezet in een model. De benodigde data is verzameld en in dit model toegepast om inzicht te geven in de mogelijke scenario’s omtrent PMD verwerking in Gemeente Almelo. Het gebruiksvriendelijke model bekijkt vooral de kosten en fractie PMD die kan worden gerecycled. Naast het model is er ook een kwalitatieve analyse gedaan om de mogelijkheden verder uit te diepen.

Hierbij is gekeken naar de effecten van de 4 scenario’s op de juridische context, organisatorische consequenties, het termijn van invoering en de beleidsimpact. Daarnaast zijn de gestelde aanvullende vragen ook behandeld.

Resultaten model PMD Almelo Figuur 1a: Kosten PMD per scenario

Kosten PMD per scenario gemeente Almelo € 700.000 € 600.000 € 500.000 € 400.000 € 300.000 € 200.000 € 100.000 €Scenario 1 PMD

Scenario 2 PMD

Scenario 3a PMD

Scenario 3b PMD

Scenario 3c PMD

Scenario 3d PMD

Figuur 1b: Kosten restafval + PMD per scenario

Kosten restafval + PMD per scenario gemeente Almelo € 3.500.000 € 3.000.000

€ 3.239.897 € 2.954.149 € 2.742.788

€ 2.737.668 € 2.564.300

€ 2.430.604

€ 2.331.744

€ 2.500.000 € 2.000.000 € 1.500.000 € 1.000.000

€ 657.577

€ 500.000

€ 234.532

€Scenario 1 totaal

Scenario 1 PMD

Scenario 2 totaal

Scenario 3a totaal

Scenario 3b totaal

Scenario 3c totaal

Scenario 3d totaal

Scenario 4 totaal

Scenario 4 PMD

Figuur 2a: Kosten PMD per scenario, inclusief opbouw onderdelen afvalketen

Opbouw kosten per scenario, PMD € 3.000.000

€ 2.500.000

€ 2.000.000

€ 1.500.000

€ 1.000.000

€ 500.000

€Scenario 1 PMD

Scenario 2 PMD

Scenario 3a PMD

Scenario 3b PMD

Scenario 3c PMD

Scenario 3d PMD

Scenario 4 totaal

Scenario 4 PMD

€ -500.000

€ -1.000.000 Inzameling

Transport

Beheer afval

Nascheiding/sortering

Eindverwerking

Figuur 2b: Kosten PMD en restafval per scenario, inclusief opbouw onderdelen afvalketen

Opbouw kosten per scenario, PMD en restafval € 3.500.000 € 3.000.000 € 2.500.000 € 2.000.000 € 1.500.000 € 1.000.000 € 500.000 €€ -500.000

Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario 1 totaal 1 PMD 2 totaal 2 PMD 3a totaal 3a PMD 3b totaal 3b PMD 3c totaal 3c PMD 3d totaal 3d PMD 4 totaal 4 PMD

€ -1.000.000 Inzameling

Transport

Beheer afval

Nascheiding/sortering

Eindverwerking

Toelichting kengetallen tabel

De kengetallen tabel is de basis voor alle berekeningen in elk scenario. Vanuit deze tabel zijn alle waarden doorgelinkt naar de rest van de tabbladen. Het is mogelijk om in deze tabel aanpassingen te maken. Een voorbeeld: Als de hoeveelheid van 'Milieupassen' (rood) aangepast zou worden van EUR 0,86 naar EUR 2,00, betekent dit dat in alle scenario's de prijs per milieupas automatisch verandert naar EUR 2,00 per pas. Voor specifieke aanpassingen per scenario dienen aanpassingen in het desbetreffende tabblad uitgevoerd te worden. Het grootste gedeelte van de kengetallen zijn afkomstig van bronnen van de gemeente Almelo of Twente Milieu. Echter zijn in een aantal gevallen aannames of placeholders geplaatst. Deze zijn volgens de kleurcodering aangeduid.

Kleurcodering voor kengetallen Bevestigde bron Berekend Placeholder Aanname Vaste waarde

Kengetal

Aantal uit bron HoeveelheidEenheid

Startwaarde aantal Startwaarde

bron

opmerking

Effectiviteiten en percentages Effectiviteit bronscheiding HA

30%

In het geval van bron- en nascheiding kan slechts 30% van de totale stroom nuttig worden toegepast

Effectiviteit nascheiding HA

20%

30%

In het geval van bron- en nascheiding kan slechts 30% van de totale stroom nuttig worden toegepast

Effectiviteit eindverwerking PMD

97%

in het geval van nascheiding betaal je voor het nascheiden maar levert het percentage teruggewonnen grondstof niks op, dat zit in de prijs inbegrepen. Zie uitleg scenario 1.

Percentage kunststof in droge componenten

50%

Percentage drankenkartons in droge componenten

50%

Droge componenten in HH

30%

Afkeur droge componenten

Goedkeur brongescheiden afval PMD

85% e-mail Karin 22-4-2021

Vergoeding inzameling Afvalstoffenheffing Totaal

€

EUR/jaar/aansluiting

Kopie van afval begroting 2021

Aanschaf en onderhoud Twente Milieu Minicontainers Milieupassen

73103 €

0,86 EUR/pas

73103 €

0,86 20201126WV - Concept DVO Almelo

Aanschaf minicontainers

1150 €

25,00 EUR/container

1150 €

35,00 e-mail Bas Assink 26 april 2021

Innemen, uitzetten of omwisselen minicontainer

2825 €

30,83 EUR/container

2825 €

30,83 20201126WV - Concept DVO Almelo

Reiniging blok Beheer en onderhoud minicontainer

€

€ 6.200,00 EUR/jaar (2x)

6.200,00 Kopie van afval begroting 2021

94200 €

0,14 EUR/container

94200 €

0,14 20201126WV - Concept DVO Almelo

Verzamelcontainers 282 €

864,03 EUR/container

282 €

864,03 20201126WV - Concept DVO Almelo

Container met toegangscode semi-ondergronds HA

4 €

864,03 EUR/container

3 €

864,03 20201126WV - Concept DVO Almelo

Container met toegangscode PMD

1 €

864,03 EUR/container

1 €

864,03 20201126WV - Concept DVO Almelo

Perscontainer met toegangscode PMD

5 € 2.279,59 EUR/container

5 €

2.279,59 20201126WV - Concept DVO Almelo

Container met toegangscode ondergronds HA

Verzamelcontainer bovengronds PMD

2 €

277,88 EUR/container

2 €

277,88 20201126WV - Concept DVO Almelo

Verzamelcontainer ondergronds PMD

19 €

327,16 EUR/container

19 €

327,16 20201126WV - Concept DVO Almelo

Verzamelcontainer lease bovengronds PMD

2 €

230,75 EUR/container

2 €

230,75 20201126WV - Concept DVO Almelo

1,64 EUR/lediging

270000 €

Lediging Lediging minicontainer HA

270000 €

1,64 20201126WV - Concept DVO kosten Almelo minicontainers zijn enkel voor laagbouw

Lediging ondergrondse container HA

3900 €

57,36 EUR/ton

3900 €

57,36 20201126WV - Concept DVO kosten Almelo verzamelcontainers zijn enkel voor hoogbouw

Lediging blokcontainers HA

104 €

151,66 EUR/uur

104 €

151,66 20201126WV - Concept DVO Almelo

Lediging minicontainer PMD

232500 €

232500

€ 1,46 20201126WV - Concept DVO Almelo

Lediging perscontainers PMD

325 €

96,48 EUR/ton

325

€ 96,48 20201126WV - Concept DVO Almelo

Lediging ondergrondse container PMD

400 €

193,90 EUR/ton

400

€ 193,90 20201126WV - Concept DVO Almelo

Lediging ondergrondse container met toegangscontrole

€

1,46 EUR/lediging

€ 856,74 Kopie van afval begroting 2021

856,74 EUR/container

Transport Twente Milieu Transport

1180 €

EUR/uur

1180 €

Beheer afvalstromen

35500 €

1,25 EUR/ton

35500 €

1,25 20201126WV - Concept DVO Almelo

20201126WV - Concept DVO Almelo

Vergoeding vanuit producenten Inzamelvergoeding bronscheidingsmodel

€ -245,00 EUR/ton ingezameld PMD

€

-245,00 RKN

Inzamelvergoeding bronscheidingsmodel

€ -130,00 EUR/ton ingezameld PMD

€

-130,00 Karin

Basisvergoeding kunststof ketenregiemodel

€ € -656,00 EUR/ton ter recycling aangeboden kunststof -8,90 EUR/ton na te scheiden restafval

€

Bij 15-35% vervuiling, nog niet verwerkt in model, we weten niet hoeveel % van de totale stroom dit percentage vervuiling bevat. Kan later toegevoegd worden.

-656,00 RKN -8,90 RKN

Inzamelvergoeding nascheidingsmodel

€

Registratievergoeding drankenkartons ketenregiemodel

€ -398,00 EUR/ton ter recycling aangeboden drankenkartons € -398,00 RKN

Kosten inname en verwerking VPKT Poorttarief inname HA voor nascheiding

€

55,00 EUR/ton

€

55,00 Gemeente Enschede

https://www.enschede.nl/sites/default/files/Toekomstscenario%27s%20Afvalbeheer%20Enschede%2025juni2018v7%5B1%5D.pdf

Kosten sortering en verwerking HA

€

60,00 EUR/ton

€

60,00

Poorttarief inclusief verbranding en recycling

Kosten sortering en verwerking PMD

€

50,00 EUR/ton

€

50,00

Kosten verbranding Twence Poorttarief verbranding restafval zonder PMD

€

67,37 EUR/ton

€

100,00 e-mail Karin

verbrandingsbelasting is van dit bedrag afgehaald, omdat Karin aan heeft gegeven dat dit al in het totaal zat.

Poorttarief verbranding restafval met PMD

€

97,37 EUR/ton

€

130,00 e-mail Karin

verbrandingsbelasting is van dit bedrag afgehaald, omdat Karin aan heeft gegeven dat dit al in het totaal zat.

Verbrandingsbelasting

€

32,63 EUR/ton

€

32,63 Kopie van afval begroting 2021

€

60,00

€

60,00 Jos Martens

Kosten recycling Poorttarief recycling PMD Percentage minicontainers Minicontainers HA % totaal

22% %

22%

Minicontainers PMD % totaal

19% %

19%

Kosten voorsortering RKN Voorsortering ACV

€

Vaste waarden gebruikt in model Aantal uit bron

Hoeveelheid Eenheid

€

7,75

7,75 e-mail Karin 22-4-2021

Startwaarde aantal Startwaarde

bron

opmerking

Cijfers Almelo inwoners

74.200 inwoners

Almelo analyse en sorteerrapportage

aantal aansluitingen

31.402 aansluitingen

Kopie van afval begroting 2021

% hoogbouw

29%

% laagbouw

71%

Almelo analyse en sorteerrapportage Almelo analyse en sorteerrapportage

Restafval per inwoner

171 kg/j

Almelo analyse en sorteerrapportage de hoeveelheid fijn restafval die na bron- en nascheding in de verbrandingsoven belandt

PMD in restafval

16,00 kg/j

Almelo analyse en sorteerrapportage brongescheiden gedeelte fijn restafval

PMD apart opgehaald

33,00 kg/j

Almelo analyse en sorteerrapportage

455 kg/j

Almelo analyse en sorteerrapportage

Minicontainers HA

20769 aantal

20201126WV - Concept DVO Almelo

Minicontainers PMD

17885 aantal

20201126WV - Concept DVO Almelo

Totaal afval Aantal containers

Kosten tweewekelijkse lediging

2,39

Kosten vierwekelijkse lediging

1,64

% gebruik maken van minicontainers

73%

334-Benchmark

% gebruik maken van verzamelcontainers

27%

334-Benchmark

Inzamelfrequentie fijn restafval

13 keer/jaar

334-Benchmark

Het aantal keer dat bij een huishouden aan huis wordt ingezameld per jaar

huidhoudens per verzamelcontainer restafval

32 huishoudens

334-Benchmark

Het aantal huisaansluitingen dat gemiddeld is aangesloten op een verzamelcontainer.

restafval/aansluiting minicontainers

300 kg/jaar

334-Benchmark

De hoeveelheid fijn restafval na bron- en nascheiding, onderscheiden naar toegepast inzamelmiddel.

restafval/aansluiting verzamelcontainer

395 kg/jaar

334-Benchmark

De hoeveelheid fijn restafval na bron- en nascheiding, onderscheiden naar toegepast inzamelmiddel.

% gebruik maken van minicontainers PMD

334-Benchmark

% gebruik maken van verzamelcontainers PMD

334-Benchmark

Inzamelfrequentie fijn PMD

13 keer/jaar

334-Benchmark

huidhoudens per verzamelcontainer PMD

375 aantal huishoudens/container

334-Benchmark

Inzamelkosten Twente Milieu Kosten fijn restafval totaal

€

58,00 EUR/aansluiting

334-Benchmark

Kosten inzameling fijn restafval

€

21,00 EUR/aansluiting

334-Benchmark

Kosten verwerking fijn restafval

€

36,00 EUR/aansluiting

334-Benchmark

Kosten fijn restafval totaal

€

152,00 EUR/ton

334-Benchmark

Kosten inzameling fijn restafval

€

56,00 EUR/ton

334-Benchmark

Kosten verwerking fijn restafval

€

95,00 EUR/ton

334-Benchmark

Kosten PMD totaal

€

11,00 EUR/aansluiting

442-Benchmark

Kosten inzameling PMD

€

10,00 EUR/aansluiting

442-Benchmark

Kosten verwerking PMD

€

1,00 EUR/aansluiting

442-Benchmark

Kosten PMD totaal

€

153,00 EUR/ton

Kosten inzameling PMD

€

145,00 EUR/ton

442-Benchmark

Kosten verwerking PMD

€

8,00 EUR/ton

442-Benchmark

Het aantal keer dat bij een huishouden aan huis wordt ingezameld per jaar

Overzicht resultaten Tabel 1: Kosten voor alle scenario's verdeeld per stap Kolom1

Inzameling

Scenario 1 totaal

€

2.020.941 €

Transport -

€

Beheer afval

18.921 €

Nascheiding/sortering Eindverwerking 697.806 €

€

Totaal

2.737.668 €

Totaal met 20% kostenstijging

Scenario 1 PMD

€

485.422 €

€

4.545 €

167.610 €

€

657.577 €

726.915

Scenario 2 totaal

€

1.533.424 €

€

18.921 €

1.011.955 €

€

2.564.300 €

3.006.902

Scenario 2 PMD

€

299.842 €

€

3.491 €

79.031 €

€

382.364 €

447.386

Scenario 3a totaal

€

1.608.142 €

€

18.520 €

705.082 €

€

2.331.744 €

2.711.492

Scenario 3a PMD

€

496.919 €

€

2.996 €

-369.101 €

€

130.815 €

158.999

Scenario 3b totaal

€

1.664.313 €

€

18.520 €

1.271.316 €

€

2.954.149 €

3.367.198

3.026.340

Scenario 3b PMD

€

344.407 €

€

4.494 €

237.295 €

-539.971 €

46.224 €

22.681

Scenario 3c totaal

€

1.608.142 €

€

18.520 €

1.116.126 €

€

2.742.788 €

3.204.744

Scenario 3c PMD

€

496.919 €

€

2.996 €

41.943 €

€

541.859 €

652.251

Scenario 3d totaal

€

1.608.142 €

€

18.520 €

1.570.094 €

43.142 €

3.239.897 €

3.801.275

Scenario 3d PMD

€

496.919 €

€

2.996 €

-249.263 €

43.142 €

293.794 €

354.574

Scenario 4 totaal

€

1.173.123 €

€

15.524

€

1.241.956 €

2.430.604 €

2.828.102

Scenario 4 PMD

€

113.196 €

€

1.498

€

119.838 €

234.532 €

272.887

Figuur 1a: Kosten PMD per scenario

Kosten PMD per scenario gemeente Almelo € 700.000

€ 600.000

€ 500.000

€ 400.000

€ 300.000

€ 200.000

€ 100.000

€Scenario 1 PMD

Scenario 2 PMD

Scenario 3a PMD

Scenario 3b PMD

Scenario 3c PMD

Scenario 3d PMD

Figuur 1b: Kosten restafval + PMD per scenario

Kosten restafval + PMD per scenario gemeente Almelo € 3.500.000 € 3.000.000

€ 3.239.897 € 2.954.149 € 2.737.668

€ 2.742.788 € 2.564.300

€ 2.430.604

€ 2.331.744

€ 2.500.000 € 2.000.000 € 1.500.000 € 1.000.000 € 657.577 € 500.000

€ 234.532

€Scenario 1 totaal

Scenario

Scenario 1 PMD

Scenario 2 totaal

Recycling PMD

Scenario 3a totaal

Recycling Rest

Scenario 3b totaal

Scenario 3c totaal

Recycling Totaal

Scenario 1

19,40%

20,00%

20%

Scenario 2

20,14%

5,40%

Scenario 3a

20,00%

0,00%

Scenario 3b

28,50%

0,00%

Scenario 3c

20,00%

0,00%

Scenario 3d

20,00%

0,00%

Recyclingpercentage PMD 30,00% 25,00% 20,00% 15,00% 10,00% 5,00% 0,00% Scenario 1

Scenario 2

Scenario 3a

Scenario 3b

Scenario 3c

Scenario 3d

Scenario 3d totaal

Scenario 4 totaal

Scenario 4 PMD

Figuur 2a: Kosten PMD per scenario, inclusief opbouw onderdelen afvalketen

Opbouw kosten per scenario PMD € 3.000.000

€ 2.500.000

€ 2.000.000

€ 1.500.000

€ 1.000.000

€ 500.000

€Scenario 1 PMD Scenario 2 PMD

Scenario 3a PMD

Scenario 3b PMD

Scenario 3c PMD

Scenario 3d PMD

Scenario 4 totaal

Scenario 4 PMD

€ -500.000

€ -1.000.000 Inzameling

Transport

Beheer afval

Nascheiding/sortering

Eindverwerking

Figuur 2b: Kosten PMD en restafval per scenario, inclusief opbouw onderdelen afvalketen

Opbouw kosten per scenario, PMD en restafval € 3.500.000

€ 3.000.000

€ 2.500.000

€ 2.000.000

€ 1.500.000

€ 1.000.000

€ 500.000

€Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario Scenario 1 totaal 1 PMD 2 totaal 2 PMD 3a totaal 3a PMD 3b totaal 3b PMD 3c totaal 3c PMD 3d totaal 3d PMD 4 totaal 4 PMD € -500.000

€ -1.000.000 Inzameling

Transport

Beheer afval

Nascheiding/sortering

Kosten range per scenario € 4.000.000

€ 3.500.000

€ 3.000.000

€ 2.500.000

€ 2.000.000

€ 1.500.000

€ 1.000.000

€ 500.000

€-

Totaal

Totaal met 20% kostenstijging

Eindverwerking

Overzicht resultaten Tabel 1: Kosten voor alle scenario's verdeeld per stap Kolom1

Inzameling

Scenario 1 totaal

€

2.020.941 €

€

18.921 €

697.806 €

€

2.737.668 €

3.026.340

Scenario 1 PMD

€

485.422 €

€

4.545 €

167.610 €

€

657.577 €

726.915

111%

Scenario 2 totaal

€

1.533.424 €

€

18.921 €

1.011.955 €

€

2.564.300 €

3.006.902

117%

Scenario 2 PMD

€

299.842 €

€

3.491 €

79.031 €

€

382.364 €

447.386

117%

Scenario 3a totaal

€

1.608.142 €

€

18.520 €

705.082 €

€

2.331.744 €

2.711.492

116%

Scenario 3a PMD

€

496.919 €

€

2.996 €

-369.101 €

€

130.815 €

158.999

122%

Scenario 3b totaal

€

1.664.313 €

€

18.520 €

1.271.316 €

€

2.954.149 €

3.367.198

114%

Scenario 3b PMD

€

344.407 €

€

4.494 €

237.295 €

-539.971 €

46.224 €

22.681

49%

Scenario 3c totaal

€

1.608.142 €

€

18.520 €

1.116.126 €

€

2.742.788 €

3.204.744

117%

Scenario 3c PMD

€

496.919 €

€

2.996 €

41.943 €

€

541.859 €

652.251

120%

Scenario 3d totaal

€

1.608.142 €

€

18.520 €

1.570.094 €

43.142 €

3.239.897 €

3.801.275

117%

Scenario 3d PMD

€

496.919 €

€

2.996 €

-249.263 €

43.142 €

293.794 €

354.574

121%

Scenario 4 totaal

€

1.173.123 €

€

15.524

€

1.241.956 €

2.430.604 €

2.828.102

116%

Scenario 4 PMD

€

113.196 €

€

1.498

€

119.838 €

234.532 €

272.887

116%

Scenario 1 PMD

€

657.577 €

726.915 €

Scenario 2 PMD

€

382.364 €

447.386

Scenario 3a PMD

€

130.815 €

158.999

Scenario 3b PMD

€

46.224 €

22.681

Scenario 3c PMD

€

541.859 €

652.251

Scenario 3d PMD

€

293.794 €

354.574

Scenario 4 PMD

€

234.532 €

272.887

Totaal

Transport

Beheer afval

Totaal met 20% kostenstijging MIN

MIN €

Nascheiding/sortering Eindverwerking

Q1 46.224 €

Q1 22.681 €

MED 182.673 €

Q3 293.794

MED 215.943 €

Totaal

Kolom2

MAX € 462.111 €

Q3 354.574

Totaal met 20% kostenstijging

657.577

MAX € 549.819 €

726.915

111%

Kostenrange per scenario € 4.000.000 € 3.500.000 € 3.000.000 € 2.500.000 € 2.000.000 € 1.500.000 € 1.000.000 € 500.000 €-

Totaal

Totaal met 20% kostenstijging

20% hoger

Normaal € 2.000.000

€ 1.800.000

€ 1.600.000

€ 1.600.000 € 1.400.000 MAX; € 726.915 MAX; € 657.577 € 1.400.000 € 1.200.000 € 1.200.000 € 1.000.000 € 1.000.000 € 800.000

Q3; € 549.819

Q3; € 462.111 € 800.000 € 600.000 € 600.000 € 400.000

MED; € 293.794

€ 400.000

MED; € 354.574

€ 200.000 Q1; € 182.673

€ 200.000 Q1; € 215.943

€-

MIN; € 46.224 1

€-

MIN; € 22.681 1

Aanvullende Vragen De gestelde vragen 2 tot en met 7, 9 & 10 zullen hieronder worden beantwoord. Vraag 1 en 8 zijn opgenomen in het model en zullen daarom niet worden besproken in dit tabblad.

Vraag 2: Doel Afvalloos Twente in 2030 (90% hergebruik met 50 kg restafval per inwoner): welke acties kunnen er in Almelo aanvullend worden ingezet om dit doel te behalen? Er zijn een aantal factoren van belang om het doel Afvalloos Twente in 2030 te behalen. Hierin zijn de hoofdlijnen communicatie en voorlichting over afvalscheiding, de verspreidingswijze hiervan en fysieke voorzieningen. Het is belangrijk dat voorzieningen niet alleen aanwezig zijn, maar ook goed worden onderhouden. Denk hierbij ook aan hygiëne, geur e.d. zodat er geen negatieve associaties worden gevormd. Verder moeten de voorzieningen goed bereikbaar zijn. Dit betekent dat huishoudens die niet beschikken over eigen containers makkelijk toegang hebben tot ondergrondse containers om de drempel tot afvalscheiding te verlagen. Ook moet gebruiksinformatie duidelijk en beschikbaar zijn. Daarbij geldt ook dat er een consequente en uniforme aanpak gehanteerd moet worden waaruit blijkt dat afvalscheiding een positief milieueffect heeft waardoor bewust zijn en het draagvlak voor afvalscheiding worden vergroot. Een actie die hieraan bij zouden dragen wanneer wordt gekeken naar bronscheiding is het bijplaatsen van containers op plekken waar de bereikbaarheid onvoldoende is. Ook informatieverspreiding onder inwoners omtrent afvalscheiding kan een positief effect hebben.

Door te laten zien dat afvalstoffenheffing stijgt wanneer er minder goed ingezameld wordt, kan ook werken als stimulansen voor inwoners om afval beter en secuurder in te zamelen.

Vraag 3: Hoe kan afvalscheiding (zowel bij bron- als nascheiding) in Almelo daarbij nog verder verbeterd worden? Voor bronscheiding is een goed inzamelmiddel in huis een belangrijke factor die bijdraagt aan een verhoging van afvalscheiding bij huishoudens. Naast de voorzieningeninfrastructuur die aan inwoners wordt aangeboden voor inzameling van afvalstromen in de openbare ruimte (containers aan huis, ondergrondse containers, wijkverzamelcontainers), kan ook gekozen worden voor het aanbieden van kleinschalige voorzieningen voor inpandige afvalscheiding. De gemeente kan deze voorzieningen beschikbaar stellen als hulpmiddel om bronscheiding toegankelijker te maken. Uit onderzoek kan geconcludeerd worden dat dergelijke voorzieningen een positieve effect hebben op het scheidingsgedrag van bewoners. Ook communicatie en de verspreidingswijze hiervan kunnen bijdragen aan een verbeterd afvalscheidingsproces. Hierbij is belangrijk dat een herkenbare en duidelijke boodschap wordt gecommuniceerd naar de inwoners. De uitstraling en uniformiteit van de boodschap kunnen bijdragen aan grotere acceptatie van de voorzieningen, waardoor ook het gebruik hiervan kan toenemen. Niet alleen communicatie over de voorzieningen, maar ook een periodieke terugkoppeling draagt bij aan het gemotiveerd houden en bewust maken van de inwoners over het belang van afval scheiden en het milieueffect hiervan.

Daarbij is het ook van belang dat gebruiksinstructies en informatie omtrent welk afval tot welke stroom behoord duidelijk worden gecommuniceerd om bronscheiding verder te verbeteren. Voor nascheiding ligt de focus minder op het inzamelproces, maar meer op de technische mogelijkheden voor het scheiden van de verschillen grondstoffen uit de afvalstroom. Op het moment is nascheiding vooral toepasbaar op PMD, maar voor andere grondstoffen als papier en textiel is deze inzameloptie nog niet geschikt. Dat vermoeilijkt het afvalscheidingsrendement wanneer alleen nascheiding zou worden toegepast.

Vraag 4: Welke varianten nascheiding zijn er (theoretisch) mogelijk? Kan fijn restafval volledig worden nagescheiden? Er bestaan verschillende technieken om herbruikbare producten te filteren uit het restafval. De scheidingsprocessen zorgen ervoor dat er onderscheid gemaakt wordt tussen de producten gebaseerd op materiaal, grootte en gewicht. Door gebruik te maken van centrifuge technologie, kan de restafvalstroom gesorteerd worden op grootte. Magneten kunnen vervolgens ijzerhoudende metalen uit de restafvalstromen halen. Lichte materialen, zoals bijvoorbeeld folies, kunnen met behulp van lucht door een stijgzifter uit de reststroom worden gesorteerd. Het kleinste materiaal in de reststroom bestaan vooral uit steen, zand en organisch afval. Zand, glas en steen wordt met verschillende soorten zeven uit het restafval gehaald, zodat ze kunnen worden toegepast in de weg- en waterbouw. Ook kunnen er technieken worden toegepast om kunststoffen te scheiden uit de reststroom. Een voorbeeld hiervan is dat het afval op een lopende band ligt en met lampen wordt belicht. Door middel van infraroodcamera’s wordt het materiaal dat moet worden gescheiden geregistreerd. Aan het einde van de lopende band bevindt zich een blazer die er voor zorgt dat de geselecteerde materialen uit de afvalstroom worden geblazen. Dit kan ook worden toegepast op bijvoorbeeld drankenkartons.

Ook al zorgt deze techniek ervoor dat de geselecteerde stroom voornamelijk uit kunststof bestaat, is een controle met de hand nog steeds nodig. De kunststoffen die uit de restafvalstroom zijn gehaald kunnen vervolgens verder worden gescheiden. Omdat de kunststoffenstroom nog te vervuild is, wordt het na het scheiden ook nog gewassen en versnipperd. Wanneer de stroom voldoet aan de kwaliteitseisen, wordt het gesmolten en omgezet in korrels, ook wel regranulaat genoemd. Dit kan vervolgens worden hergebruikt in kleding of huishoudelijke apparatuur. Het overige afval wordt verbrand in een verbrandingsinstallatie. Hieronder vallen ook de fracties fijn restafval die niet door nascheiding kunnen worden verwijderd zoals organisch afval, papier en karton. Deze verbranding levert energie op die we gebruiken om elektriciteit op te wekken.

Vraag 5: Voor welke afvalstromen is nascheiding niet geschikt? Een aantal afvalstromen kunnen niet worden gesorteerd door middel van nascheiding en dienen via bronscheiding ingezameld te worden. Zo kunnen papier en karton niet uit het restafval worden gesorteerd net als organisch afval en textiel. Uiteraard zijn ook klein chemisch afval en grofvuil niet geschikt voor nascheiding. Om te voorkomen dat dit met de restafvalstroom wordt verbrand, is het belangrijk dat aparte inzameling plaats vindt.

Vraag 6: Wat zijn de voor- en nadelen voor Almelo van een combinatie van bron- EN nascheiding? Door goed te scheiden bij de bron blijft er weinig restafval over. Door dit te combineren met nascheiding kunnen zoveel mogelijk grondstoffen uit het restafval worden gehaald. Deze combinatie zorgt dus voor de minste grondstofverspilling. Dit is in lijn met de doelstellingen in Nederland om restafval te reduceren en zo veel mogelijk grondstoffen in te zamelen voor hergebruik. De combinatie van bron- en nascheiding zijn vooral gunstig als dit leidt tot extra recyclaat waarvoor een afzetmarkt bestaat of voor gecreëerd kan worden. Echter is het essentieel dat de positie van nascheiding altijd helder worden gecommuniceerd naar inwoners om te voorkomen dat het beeld ontstaat dat bronscheiding niet zou hoeven omdat er toch nascheidening plaatsvindt. Dit betekent ook dat inwoners zich bewust moeten zijn van welke afvalstroom in welke bak hoort om zo veel mogelijk afval juist in te zamelen. Een combinatie kan dus soms leiden tot verwarring of zelfs onverschilligheid bij inwoners. Ook de eventuele meerkosten van een combinatie tussen bron- en nascheiding moeten maatschappelijk aanvaardbaar zijn.

Vraag 7:Wwat zijn de effecten van de toegenomen afkeur van verpakkingen op de Almelose afvaltarieven c.q. afvalstoffenheffing, in meerjarig perspectief, bij zowel de huidige bronscheiding alsook bij eventuele toekomstige nascheiding? De toename van afkeur van verpakkingen kan een stijgende afvalstoffenheffing ten gevolge hebben. Wanneer het afval wordt afgekeurd, wordt het gezien als restafval. Hierdoor vervalt de te ontvangen vergoeding voor recyclen van verpakkingen en moet de gemeente juist geld betalen voor de verwerking van dit restafval. Een voorbeeld hiervan kan gezien worden in Gemeente Hengelo, waar 1 ton ingezameld goedgekeurd materiaal een vergoeding oplevert van €245, maar een ton afgekeurd materiaal €200 kost. Vervuiling van gescheiden ingezamelde materialen kan dus leiden tot hogere verwerkingskosten. Dit heeft als gevolg dat de afvalstoffenheffing en afvaltarieven voor inwoners ook zullen stijgen. Als wederom gekeken wordt naar de situatie in Hengelo, kan een verhoging van €26 worden vastgesteld. Een ander voorbeeld van stijgende kosten kan gezien worden in Haaksbergen. Hier werd van het ingezamelde afval 80% afgekeurd wat in plaats van een vergoeding van €180.000 leidde tot geschatte verwerkingskosten van 120.000. Dit resulteert in een verhoging van de afvalstoffenheffing van €40. Nascheiding van PMD is lastig kosteneffectief te realiseren.

Nascheiding van PMD zou kostenneutraal kunnen aangezien de inzamelkosten zouden komen te vervallen en de nascheiding door de verwerker gedekt zou worden via de subsidieregeling. Echter de inzamelkosten voor restafval zullen toenemen, waarbij ook rekening moet worden gehouden met het plaatsen van extra voorzieningen hiervoor als het PMD-afval hierbij komt. Ook moet het volume van de inzamelcontainers worden geëvalueerd, omdat het volume restafval flink zal toenemen.

Vraag 9: Hoe verhouden die tarieven zich tot (buur)gemeenten met gelijke grootteklasse?

Verschillende gemeenten zijn op het gebied van afvalstoffenheffing vergeleken met Gemeente Almelo gebaseerd op het aantal inwoners in 2020. In tabel 1 is te zien dat Gemeente Almelo met het afvalstoffenheffing tarief voor éénpersoonshuishoudens iets boven het gemiddelde van de bekeken gemeenten zit. Voor meerpersoonshuishoudens zit Gemeente Almelo precies tussen de gemiddeld berekende bedragen in. Wat verder opvalt is dat de gemeenten waarvan de containerbedragen bekend zijn, vaak per lediging wordt betaald, terwijl Gemeente Almelo net als Gemeente Nieuwegein een vast jaartarief hanteert.

Tabel 1: Tarieven afvalstoffenheffing

Gemeente

Inwoners

Afvalstoffenheffing éénpersoons- Afvalstoffenheffing huishouden (€)

meerpersoons-huishouden (€)

Nieuwegein

63.461

240,68

343,82

Zeist

64.932

267,60

309,60-391,80*

Veenendaal

66.491

222,32

Assen

68.606

169,15

238,99

Almelo

73.080

250,00

272,55

Hengelo

81.147

179,40

221,53

261,11-274,81

Gemiddeld

* Het eerste bedrag geldt voor een tweepersoonshuishouden en het tweede bedrag geldt voor een huishouden van meer dan 2 maar minder dan 10 personen.

Tabel 2: Tarieven gft-, grijze, blauwe, oranje- en ondergrondse containers

Gemeente

Container 140

Container 240

Container 140

Container 240

Container 140

Container 240

Container 140

Container 240

Ondergrondse

ltr gft (€)

ltr grijs (€)

ltr blauw (€)

ltr oranje (€)

container 30L (€)

container 60L (€)

1,07 per inworp

2,14 per inworp

Nieuwegein

120

200

Zeist Veenendaal

4,99 per lediging 8,49 per lediging

Assen Almelo Hengelo

100

2,00 per lediging 1,20 per lediging

120

144

24,00 per jaar +

9,70 per lediging

16,50 per

40 Gratis

1,30 per inworp

Vraag 10: Hoe kan het bewustzijn omtrent juiste afvalscheiding (verder) worden vergroot? Om bewustwording omtrent juiste afvalscheiding te vergroten, is het belangrijk dat er duidelijk gecommuniceerd wordt door de gemeente naar de burgers. Een groot aantal volwassen Nederlanders heeft moeite met lees-, schrijf-, reken- en/of digitale vaardigheden. Dit kan er toe leiden dat inwoners de opgestuurde informatie verkeerd interpreteren wat kan resulteren in onbewust afval onjuist deponeren. Duidelijke berichtgeving over wat er van de inwoners wordt verwacht kan bewustwording vergroten op het gebied van afvalscheiding. In de communicatie kan weldegelijk vakjargon gebruikt worden, zolang deze maar duidelijk en begrijpelijk wordt uitgelegd. Sommige gemeenten gebruiken software om berichten te beoordelen op leesbaarheid. Hierin wordt gekeken naar of de zinnen niet te lang of ingewikkeld zijn en of woordkeuzes onduidelijkheid zouden kunnen creëren. Bronscheiding van PMD bleek uit diverse enquêtes van De Afvalspiegel de bewustwording van afvalscheiding ook te verhogen. Waarschijnlijk omdat men zich bewuster wordt van de hoeveelheid geproduceerd afval. Dit leidt vaak ook tot minder restafval. Echter blijkt het vaak onduidelijk voor inwoners wat nou precies behoort tot PMD afval. Vooral objecten als speelgoed en chipszakken worden vaak verkeerd gescheiden.

Het delen van informatie zoals bijvoorbeeld De Afvalscheidingswijzer zou in het geval van twijfel kunnen bijdragen aan het juist scheiden van het afval.

Scenario 1

Vergoedingen Nascheiding Restafval

€

-134.717,52

%PMD

€

-32.358,62

%HA

€

-102.358,90

Nagescheiden stroom

€

%PMD

€

%HA

€

Residue verbranding

€

%PMD

€

%HA

€

Scenario 2

Vergoedingen Sortering

Nascheiding

Restafval

€

-39.068,08

%PMD

€

-9.384,00

%HA

€

Gesorteerde stroom PMD

€

-127.780,19 €

%PMD

€

%PMD residue

€

Residue verbranding

€

%PMD

€

%HA

€

Scenario 3a

Vergoedingen Sortering Balans

€

PMD

€

Gesorteerde stroom PMD

€

PMD

€

%PMD residue

€

Residue verbranding

€

PMD

€

-587.205,47

-29684,081 -

Scenario 3b

Vergoedingen Sortering

Eindverwerking

Restafval

€

Droge componenten

€

Restafval

€

Gesorteerde stroom droge componenten €

€ €

Droge componenten

€

%Droge componenten residue

€

0 -539.971,38 0

Verbranding HA

€

Droge componenten

€

Restafval

€

Scenario 3c

Vergoedingen Sortering Balans

€

PMD

€

Gesorteerde stroom PMD

€

PMD

€

%PMD residue

€

Residue verbranding

€

PMD

€

-176.161,64

Scenario 3d

Vergoedingen Sortering Balans

€

PMD

€

Gesorteerde stroom PMD

€

PMD

€

%PMD residue

€

Residue verbranding

€

PMD

€

-587.205,47

Scenario 4 Geen vergoeding, wordt direct via producten georganiseerd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Almelo&id=73602c19-2d89-465b-b349-c5cb38b912cc