12 Maartbrief 2021 gemeentefonds.pdf

Gemeente Almelo

Raadsbrief ter informatie

Postadres: Gemeente Almelo Postbus 5100 7600 GC Almelo

Aan de raad van de gemeente Almelo Doorkiesnummer

Behandeld door W.S. Karperien

Datum 20 april 2021

Onderwerp Maartbrief 2021 gemeentefonds

Geachte leden van de raad, Na het verschijnen van de decembercirculaire gemeentefonds 2020 (RAAD-6448) heeft het kabinet de afgelopen tijd aanvullende maatregelen genomen ter compensatie van de financiële gevolgen van de coronacrisis. Het betreft de uitbreiding van het economisch steun – en herstelpakket van 21 januari 2021 en het aanvullend steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl van 12 februari 2021. Daarnaast was bij de decembercirculaire 2020 nog niet de verdeling van de beschikbaar gestelde middelen bekend met betrekking tot de afvalinzameling, Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (Tonk) en de extra middelen die het kabinet in december ter beschikking heeft gesteld voor het Jeugdpakket voor het welbevinden van de jeugd. Door middel van een aanvullende brief ontvangen gemeenten, vooruitlopend op de meicirculaire 2021, informatie over het financiële effect van het 4e corona compensatiepakket voor zover dit via het gemeentefonds beschikbaar wordt gesteld. In totaal ontvangt Almelo 1,29 miljoen euro, waarvan 101.000 euro betrekking had op 2020. Maartbrief 2021 gemeentefonds

2020

2021

4e corona compensatiepakket Extra begeleiding kwetsbare groepen

210

Bestrijden eenzaamheid ouderen

156

Perspectief jeugd en jongeren

101

94

Jongerenwerk jeugd

67

Mentale ondersteuning jeugd

56

Activiteiten en ontmoetingen jeugd

39

* Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (Tonk)

351

* Maatschappelijke opvang

80

Voorschoolse voorziening peuters

23

Afvalverwerking

117

Totaal 4e corona compensatiepakket Bedragen x 1.000 euro

101

1.193

*Bestuurlijke afspraken

De corona compensatiepakketten zijn algemene dekkingsmiddelen. Dit (her)bevestigt het Rijk ook in de maartbrief: de uitkeringen van het gemeentefonds zijn vrij besteedbare middelen voor gemeenten. Eventuele opmerkingen die over algemene, decentralisatie- en integratie-uitkeringen gemaakt worden in circulaires, zijn niet meer dan voorbeelden die illustreren met welke extra kosten gemeenten en Pagina 1 van 4 Raad - 2106612

provincies geconfronteerd worden, als gevolg van corona. Dit inzicht is ook van belang voor de Tweede Kamer. Met de betreffende teksten wordt niet beoogd het bestedingsdoel nader te omschrijven, of op welke wijze dan ook de middelen te oormerken. De bevestiging van het Rijk sluit aan bij de financiële verwerking van eerdere compensatie pakketten. We continueren de ingezette lijn om de corona compensatiepakketten in eerste instantie toe te voegen aan de algemene middelen, tenzij er andere bestuurlijke en/of regionale afspraken zijn of worden gemaakt. Zoals in de brief over de decembercirculaire 2020 gemeentefonds (RAAD-6448) toegezegd maken wij daarnaast in het eerste kwartaal nogmaals een inventarisatie van de gevolgen van de coronacrisis. De raad zal naar verwachting daarover in het tweede kwartaal worden geïnformeerd. Naast de compensatie via het gemeentefonds ontvangen gemeenten ook compensatie via specifieke uitkeringen. Voorbeelden daarvan zijn de middelen voor het Sportakkoord en de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Deze middelen kennen wel een specifieke bestedingsplicht.

Stand van zaken herijking gemeentefonds In de bovengenoemde raadsbrief over decembercirculaire 2020 bent u ook geïnformeerd over het proces van de herijking. Een belangrijke stap in het proces is het adviestraject van de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB). De ROB heeft in een tussenbericht aan de fondsbeheerders om meer toelichting op de keuzes en effecten gevraagd en enkele kritische kanttekeningen geplaatst bij de uitlegbaarheid van de uitkomsten, met name in het sociaal domein. De fondsbeheerders hebben daarom besloten tot een nadere analyse. Ze verwachten begin juni een aangepast verdeelvoorstel gereed te hebben.

Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Almelo, de secretaris, de burgemeester,

F.W. van Ardenne

Pagina 2 van 4

A.J. Gerritsen

Bijlage: Toelichting op 4e compensatie pakket

Extra begeleiding kwetsbare groepen: de coronacrisis maakt dat de levens van iedereen met begeleiding er heel anders uitziet: dagbesteding gaat soms niet door (horeca is bijvoorbeeld gesloten), er komen minder mensen langs, niet iedereen begrijpt de maatregelen even goed. Ook is er meer begeleiding en ondersteuning nodig voor mensen met andere beperkingen. Dit maakt dat extra ondersteuning nodig is. Er wordt voor 2021 landelijk een bedrag van 37 miljoen euro aan de algemene uitkering toegevoegd voor de extra begeleiding van kwetsbare groepen. Daarnaast wordt de decentralisatie-uitkering Maatschappelijke opvang met 10 miljoen euro verhoogd.

Bestrijden eenzaamheid ouderen: eenzaamheid is door corona toegenomen. Op lokaal niveau zetten gemeenten met lokale partners al in op het bestrijden van eenzaamheid. Maar nog niet iedereen wordt persoonlijk bereikt. Aan de algemene uitkering wordt landelijk 36,5 miljoen euro toegevoegd voor het bestrijden van eenzaamheid onder ouderen.

Perspectief jeugd en jongeren: voor jongeren is het essentieel om elkaar fysiek te kunnen ontmoeten. Met een Jeugdpakket van 58,5 miljoen euro wil het kabinet een impuls aan gemeenten geven om samen met jongeren, lokale organisaties en evenementensector volledig coronaproof kleinschalige activiteiten te programmeren op het gebied van cultuur, sport en andere zinvolle vrijetijdsbesteding.

Jongerenwerk jeugd: om jongeren uit bepaalde risicogroepen te benaderen en te bereiken wordt de huidige extra inzet van jongerenwerk uit het Jeugdpakket verlengd tot eind 2021. Het kinder- en jongerenwerk speelt ook een signalerende rol op het gebied van psychische problemen of huiselijk geweld. Er is voor de extra inzet op jongerenwerk een bedrag van 14 miljoen euro aan de algemene uitkering toegevoegd.

Mentale ondersteuning jeugd: Jongeren hebben behoefte aan laagdrempelige ondersteuning voor mentaal welzijn. Als onderdeel van het aanvullend steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl van 12 februari zet het kabinet daarom met gemeenten in op het organiseren van activiteiten om mentale weerbaarheid van jongeren te versterken, Om dit te kunnen realiseren is een bedrag van 11,5 miljoen euro aan de algemene uitkering toegevoegd.

Activiteiten en ontmoetingen jeugd: Jongeren hebben behoefte aan laagdrempelige ondersteuning voor mentaal welzijn. Daarom zetten we met gemeenten in op het organiseren van activiteiten om mentale weerbaarheid van jongeren te versterken, door inzet op meer mogelijkheden tot ontmoeting in (tijdelijk onbenutte) ruimten zoals bibliotheken, buurthuizen, wijkcentra, sporthallen en evenementenhallen beter en veilig te benutten voor sociale en ondersteuningsactiviteiten. Er is een bedrag van 8 miljoen euro aan de algemene uitkering toegevoegd.

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (Tonk): De Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. Het beschikbare budget voor de Tonk is verhoogd naar een bedrag van 260 miljoen euro voor het eerste half jaar van 2021. Voor het eerste kwartaal van 2021 komt 65 miljoen euro beschikbaar via de Algemene uitkering van het gemeentefonds volgens de eerder afgesproken verdeelsleutel. In de tweede tranche wordt het resterende budget van 195 miljoen euro over gemeenten verdeeld.

Maatschappelijke opvang: Zie Extra begeleiding kwetsbare groepen. Voorschoolse voorziening peuters: Gemeenten ontvangen van het Rijk middelen om een bepaalde groep ouders die kosten hebben gemaakt voor kinderopvang tijdens de sluiting van de opvang van 16 december tot 8 februari te vergoeden. Het betreft ouders die in deze periode een eigen bijdrage hebben betaald voor de gemeentelijke regelingen rondom kinderopvang (Sociaal medische indicatie, Voorschoolse Educatie en het peuteraanbod). Voor de periode van 16 december tot 8 februari wordt de decentralisatie-uitkering Voorschoolse voorziening peuters in verband hiermee met 5,1 miljoen euro opgehoogd. Met deze ophoging kunnen gemeenten de eigen bijdrage van de ouders die gebruik maken van de gemeentelijke regelingen vergoeden voor de tweede periode van sluiting.

Pagina 3 van 4

Afvalverwerking: Door de coronacrisis hebben gemeenten zowel extra kosten gemaakt als inkomsten gemist met betrekking tot afvalinzameling. In overleg met de VNG is besloten de kosten van 32 miljoen euro voor 2020 te vergoeden. Een bedrag van 28 miljoen euro is toegevoegd aan de algemene uitkering. De overige 4 miljoen euro is toegevoegd aan het BTW-compensatiefonds.

Pagina 4 van 4