Verslag Commissie Ruimte 28 november 2023 en het vervolg op 7 december 2023

CONCEPT-VERSLAG Raadscommissie Ruimte Datum vergadering : 28 november 2023 Tijd : 19.30 uur Plaats : Raadzaal, Stadhuis Nadere informatie : mevrouw P.M. Tromp email: ptromp@alkmaar.nl

Deelnemers: Voorzitterschap : Mevrouw K. Kerssens Commissieleden : dhr. J. Alexander (SP), dhr. A. Bermon (SP), dhr. B. Bijl (BAS), mw. J.C.L.L. Bijl-Jellema (BAS), de heer M. de Boer (PvdA) *, mw. M.N. Bolte (LA), mw. T. Bouchier (GL), mw. D.F.M. Dubois-Veenhuis (BAS), dhr. P.P.W. de Graaf (GL), dhr. P.T. van der Heijde (SPA), dhr. J. Hoekzema (OPA) *, dhr. F.H.J. Jonk (CDA), mevrouw M.A. Kardinaal (GL), dhr. V.H. Kloos (OPA) *, mw. E.C. Konijn-Vermaas (D66), G.P.J. Kuyper (CDA), dhr. J.M.M. van de. Loo (SP), dhr. W.J. Peters (OPA), dhr. K. Pinar (PvdD), dhr. E. Regterschot (CU), dhr. S.H. Smit (D66), mw. S. Spek (SPA), dhr. J. van Velzen (VVD), dhr. R.C.M.M. van Veen (CU), dhr. M.E.R. Wiegman (VVD), dhr. G.P.C.C. Zucotti (OPA), dhr. D. Zwierenberg (FVD).

Portefeuillehouders : de heer J. Nieuwenhuizen en de heer C.D. Peetoom Commissiegriffier : Mevrouw P.M. Tromp

*Aanwezig tot de behandeling van de tweede termijn.

1 Opening en mededelingen (19.30 uur) De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen van harte welkom. Er zijn geen berichten van verhindering ontvangen. Er is een inspreker voor het algemeen spreekrecht en twee insprekers naar aanleiding van de huisvestingsverordening. Er zijn geen mededelingen van het college en de commissie. GL maakt mede namens D66 van de gelegenheid gebruik om de commissie attent te maken op de regionale raadsbijeenkomst van 6 december aanstaande over de jeugdzorg en spreekt de hoop uit dat elke fractie vertegenwoordigd zal zijn.

2. Vaststelling agenda (19.32 uur) Gezien de volle agenda stelt de voorzitter voor agendapunt 10, Raadsvoorstel participatieplan stedelijke mobiliteitsvisie en agendapunt 11, Raadsvoorstel vaststellen Verordening parkeerbelasting door te schuiven naar 7 december. Voorts stelt de voorzitter voor het besloten deel van de vergadering vanavond plaats te laten vinden en om uiterlijk 22.30 uur de vergadering te sluiten. D66 pleit ervoor om in ieder geval te proberen om de agenda vanavond af te ronden. D66 is geen voorstander van het vooraf schrappen van agendapunten. De voorzitter legt uit dat een en ander te maken heeft met het feit dat ambtenaren paraat staan voor bepaalde agendapunten. Derhalve zal zij het ordevoorstel in stemming brengen. Voorts wordt de vergadering voor korte tijd geschorst. De voorzitter heropent de vergadering. OPA vraagt wie dit ordevoorstel doet en waarom. Er ligt een agenda voor en er zijn afspraken gemaakt. OPA pleit ervoor deze na te komen. De voorzitter antwoordt het ordevoorstel te doen met als doel de druk van de overvolle agenda af te halen. LA wijst op het feit dat de voorzitter deel uitmaakt van de agendacommissie. Derhalve vindt LA het een vreemde gang van zaken. Een en ander had ook van te voren bedacht kunnen worden. De voorzitter zegt toe deze opmerking van LA mee terug te nemen naar de agendacommissie.

De voorzitter brengt het ordevoorstel in stemming. Er is geen meerderheid voor het ordevoorstel. Dit betekent dat de agenda wordt gevolgd en dat de vergadering uitrtlijk 23.00 uur zal worden gesloten. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

3. Vaststelling verslag commissies Ruimte 7 november 2023 (19.38 uur) Er zijn geen wijzigingsvoorstellen ingediend bij de griffie. De commissie stelt het verslag ongewijzigd vast.

4. Terugkoppeling AB vergaderingen (19.39 uur) Voor de commissie Ruimte betreft het: - VVI Alkmaar eo (huisvuil) - OD NHN (Omgevingsdienst Noord-Holland). In de afgelopen periode heeft geen vergadering van het Algemeen Bestuur plaatsgevonden. Derhalve heeft het college geen terugkoppeling te melden.

5. Toezeggingen (19.40 uur) Er zijn geen op- en/of aanmerkingen. De commissie stelt de lijst met toezeggingen ongewijzigd vast.

6. Spreekrecht publiek (19.41 uur) De eerste inspreker is de heer Boersen. Hij maakt gebruik van het algemeen spreekrecht. Hij spreekt in namens het buurtcomité De Omval over de komst van woonzorgproject Fetura Extra. Het buurtcomité maakt zich zorgen over het project, de cliënten, de gevolgen voor De Omval en de waardevermindering van de buurt. Uit een buurtenquête is gebleken dat een grote meerderheid tegen de komst van het woonzorgproject is en de KBG heeft geen vertrouwen in het participatieproces. LA merkt op dat de inspreker aangeeft dat het buurtcomité inhoudelijke zeggenschap wenst en vraagt wat hiermee wordt bedoeld. De heer Boersen antwoordt dat het buurtcomité als participant alleen maar zaken aan kan horen en geen zeggenschap heeft over wat gaat gebeuren. De SP vraagt waarom de inspreker denkt dat een probleem ontstaat met de verkeersveiligheid door de komst van dit ene complex. De heer Boersen antwoordt dat als AZ speelt er een enorme fietsstroom is. Daarnaast komen er dertien units en dus extra auto’s en bezoekers terwijl het er nu al vol is. GL vraagt of er contact is geweest met de bewoners rondom het huidige woonzorgproject over hun beleving. De heer Boersen antwoordt te hebben gevraagd of hij een kijkje mocht nemen bij het huidige woonzorgproject. Hij is echter niet toegelaten.

GL vraagt hoe de inspreker over een en ander denkt als er goede begeleiding en zorg wordt verleend en alles goed verloopt. Een andere vertegenwoordiger van het buurtcomité antwoordt dat data uit Heerhugowaard aangeeft dat zich geen problemen hebben voor gedaan. Het betreft hier echter data over een periode van slechts anderhalf jaar. Dit is wat het buurtcomité betreft niet representatief. SPA merkt op dat het woonzorgproject in Heerhugowaard zich in een woonwijk bevindt. Problemen zijn niet bekend. Wat is de angst van het buurtcomité? De heer Boersen antwoordt de veiligheid, drugsoverlast en mensen die gaan zwerven. Het woonzorgproject komt in een dorpsgebied. In Heerhugowaard bevindt het zich in een bebost gebied. FVD vraagt of de inspreker door de gemeente is verteld geen zeggenschap te hebben. Zo ja, wat deed deze uitspraak met het vertrouwen van de inspreker in de gemeente? De heer Boersen antwoordt er geen vertrouwen in te hebben en het deelnemen aan het participatietraject zonde van de tijd te vinden. OPA vraagt of de inspreker bezwaar heeft tegen de locatie of tegen de doelgroep. De heer Boersen antwoordt dat het met name gaat om de doelgroep. OPA vraagt of de inspreker het wel goed zou vinden indien er een andere doelgroep komt. De heer Boersen antwoordt hier voor open te staan.

De VVD vraagt of de inspreker een en ander opnieuw zou willen overwegen indien maandelijks overleg plaatsvindt tussen de zorgverleners en het buurtcomité. De heer Boersen antwoordt ontkennend. Het gaat in deze puur om de doelgroep.

De tweede inspreker is mevrouw Jansons. Zij spreekt in over de huisvestingsverordening. Zij houdt een uitgebreid betoog over de problemen die zij heeft ervaren met haar huisbaas en de erbarmelijke staat van haar huurwoning. De SP vraagt waarom de inspreker niet ergens anders is gaan wonen. Mevrouw Jansons antwoordt ondanks dat zij al acht jaar staat ingeschreven zij nog steeds niet in aanmerking komt voor een sociale huurwoning of enige vorm van urgentie. De SP vraagt wat deze ervaringen met de inspreker hebben gedaan. Mevrouw Jansons antwoordt veel stress te hebben ondervonden en juridische hulp te hebben ingeschakeld. De PvdD vraagt wat de reden is waarom de inspreker geen urgentieverklaring heeft gekregen. Mevrouw Jansons antwoordt dat urgentie alleen geldt voor mensen met mentale problemen en bij gevaar. Zij kon niet aantonen dat zij op dat moment gevaar liep. De CU vraagt of de inspreker huurde in de particuliere sector wat door mevrouw Jansons wordt bevestigd. Voorts vraagt de CU wat de inspreker wil vragen of meegeven aan commissie en raad. Mevrouw Jansons vraagt commissie en raad na te denken over de mogelijkheden om het voor mensen gemakkelijker te maken om melding te doen van huisjesmelkerij en het voor huisjesmelkers moeilijker te maken. GL vraagt of de inspreker contact heeft gelegd met bijvoorbeeld de Woonbond.

Er zijn organisaties die tegen dit soort praktijken zijn. Mevrouw Jansons antwoordt er voor te hebben gekozen het contact via de advocaat te laten verlopen gezien de stress die het met zich meebracht. De SP vraagt wat voor effect de schimmelvorming in het huis gaf. Mevrouw Jansons antwoordt dat haar astma door de schimmelvorming sterk is verergerd. Haar dochter is in het ziekenhuis opgenomen geweest met ademhalingsproblemen en zij had consequent hoofdpijn en een snotneus. 2 Raadscommissie Ruimte 28 november en het vervolg op 7 december 2023

FVD vraagt wat de gemeente in deze kan doen en of de inspreker concrete plannen heeft om dit in de toekomst te voorkomen. Mevrouw Jansons antwoordt te willen dat de politiek nadenkt over een oplossing voor dit probleem in de vorm van een meldpunt of het aanpakken van het probleem. Het huizentekort wordt gezien als een markt. De SP vraagt naar de ontwikkeling van de huurprijs. Mevrouw Jansons antwoordt te zijn begonnen met een huurprijs van 1150 euro. Uiteindelijk werd de huur verhoogd naar 1266 euro.

7. Rondvraag (20.09 uur) De VVD wijst naar de brief van de bewoners van De Ramen en het Hofplein aangaande het feit dat zij al geruime tijd wateroverlast ervaren. De bewoners zijn ten einde raad en maken zich zorgen om hun woning. De VVD begrijpt deze zorgen en vraagt de wethouder een toelichting te geven op de situatie. Ook vraagt de VVD of de wethouder mogelijkheden ziet om eventuele maatregelen te versnellen zoals gevraagd door de bewoners. Wethouder Nieuwenhuizen licht toe in 2021 een onderzoek te zijn gestart naar de oplossing van de wateroverlast. Er is met een adviesbureau gekeken naar de mogelijkheden die er zijn als het gaat om het oplossen van de problemen. Bewonersavonden hebben plaatsgevonden en er zijn huisbezoeken geweest en er is een online enquête gehouden. In juni 2023 is er een update per brief gegeven. Voorts is de beantwoording aangaande wat er aan gedaan gaat worden even gestopt. Vorige week heeft hier overleg over plaatsgevonden met de ambtenaren en zijn beslissingen in dit dossier genomen. Voorgesteld wordt een integrale aanpak toe te passen met de maatregelen die genomen moeten worden in de verdere binnenstad. De bewoners worden hier uiterlijk 9 december over geïnformeerd per brief. Er komt dus snel een antwoord op de gestelde vragen. De VVD vraagt om inzage in deze brief waarop de wethouder toezegt een afschrift beschikbaar te stellen.

De voorzitter meldt dat dit als toezegging genoteerd wordt.

GL merkt op dat de woningbouwimpuls is toegekend voor een aantal projecten waaronder de Buitenvaart. De projectontwikkelaar wil er dit jaar nog uitkomen met de aannemer. GL vraagt wat de planning is en of er dit jaar nog besluitvorming nodig is in verband met de Omgevingswet. Ook vraagt GL wanneer de woningen in de verkoop gaan en wanneer de bouw start. Wethouder Nieuwenhuizen meldt dat het bestemmingsplan en de verleende omgevingsvergunning onherroepelijk zijn. Als er binnen dit kader gestart wordt is er geen enkel probleem en hoeft er geen nieuwe procedure doorlopen te worden. Het college kan niet zeggen wanneer de woningen in de verkoop gaan. De ontwikkelaar heeft aangegeven te denken dat hier in 2024 mee begonnen kan worden. Start bouw is uiterlijk in het vierde kwartaal 2024. Verder is het afwachten hoe het gaat verlopen, gesprekken met de ontwikkelaar vinden plaats.

GL noemt de verkeersdiscussie Nieuwlandersingel en Emmakwartier en vraagt of de wethouder een rol kan spelen in het vervolg van dit dossier. GL wil dat er meer samen wordt gedacht, het zijn twee kampen die tegenover elkaar staan. Zijn er al ideeën en kan het worden georganiseerd op een goede manier? Zou de voorzitter van het Emmakwartier wellicht een bredere en overstijgende rol in kunnen nemen en als verbinder kunnen optreden? Wethouder Peetoom wijst naar de uitspraak van de raad betreffende de knip en rijrichting. Er komt een herinrichting van de Nieuwlandersingel en daar vindt participatie in plaats en daar worden onder andere beide wijken alsmede bewonersgroeperingen voor uitgenodigd. Het college gaat niet zelf actief interveniëren.GL vraagt of het college mogelijkheden ziet voor het organiseren van een vertegenwoordigende groep. Wethouder Peetoom legt nogmaals uit dat de gemeente participatie organiseert rondom de herinrichting van de Nieuwlandersingel. Dit wordt netjes en op een goede manier ingevuld. Hij is niet van plan om een aparte groep of KBG hier voor op te richten.

De PvdD merkt op dat slecht één procent van het oppervlaktewater in Nederland voldoet aan de Europese eisen. Is het college bekend met dit feit en de inwerkingtreding van de kaderrichtlijn water per 2027? Is de wethouder ook bekend met de gevolgen van zware metalen op de waterkwaliteit? Een van de oorzaken van lood in het water is het loodgebruik bij vissen. Is het college bereid om een verbod op vislood op te nemen in het omgevingsplan? Wethouder Nieuwenhuizen merkt in algemene zin op niet voor het verbieden van dingen te zijn die lastig te handhaven zijn. De vraag van de PvdD is technisch van aard, derhalve zegt hij toe hier schriftelijk op terug te komen. De PvdD vraagt wanneer de wethouder verwacht dat het Alkmaarse omgevingsplan naar de raad gebracht wordt. Wethouder Nieuwenhuizen antwoordt ‘op tijd’.

De CU merkt op dat reuring is ontstaan bij de bewoners en ouders van schoolgaande kinderen rondom de campus De Hoef vanwege het mogelijk niet doorgaan van de knip op de Hobbemalaan. 3 Raadscommissie Ruimte 28 november en het vervolg op 7 december 2023

De CU vraagt de wethouder een en ander toe te lichten en de raad mee te nemen in de discussie. Wethouder Peetoom meldt een brief te hebben gestuurd over campus De Hoef. Hij heeft een gesprek gehad met de KBG over de stand van zaken. In de KBG zat geen vertegenwoordiging van de andere wijk die overlast zou hebben van de knip. Hij vindt het derhalve ordentelijk en netjes om voorafgaand aan het nemen van een beslissing over de knip de participatie breder te laten plaatsvinden dan louter de KBG. Aanstaande donderdag vindt een avond plaats met de wijken die eventueel nadeel van een knip zouden kunnen ondervinden. De uitkomsten van deze avond zullen besproken worden met de KBG en uiteindelijk neemt het college een definitief besluit. Hij betreurt het dat deze discussie nu pas is ontstaan en niet voordat de school open is gegaan. Voorts meldt hij dat er enkele uitlatingen in de media zijn gedaan die niet juist zijn en waar de KBG zich niet in herkent. Tot slot geeft hij aan dat het college een actieve informatieplicht heeft. Derhalve zal commissie en raad op de hoogte worden gehouden van wat het college voornemens is om te besluiten.

BAS merkt op dat de wethouder aangaf al sinds 2021 bezig te zijn met een onderzoek naar de water overlast. Voorts brengt hij de puttenzuigers van de gemeente ter sprake. Deze heeft BAS de laatste twintig jaar nagenoeg niet gezien. Het merendeel van de putten zit vol met bladeren. BAS vraagt de wethouder met een memo te komen over dit onderwerp. Wellicht kan hier overleg over plaatsvinden met Stadswerk. Wethouder Nieuwenhuizen antwoordt zich voor te kunnen stellen dat de vele regenval in combinatie met de vele bladeren problemen met de putten geven. Of er overal goed gezogen wordt, is de vraag van BAS. Hij zegt toe hier aandacht voor te vragen.

De voorzitter vat de toezeggingen samen. De brief die naar de bewoners van De Ramen en het Hofplein wordt gestuurd over wateroverlast wordt ook naar de commissie- en raadsleden gestuurd. De wethouder zal technisch antwoord geven op de vraag over het vislood en de wethouder zal aandacht vragen voor het zuigen van de putten.

8. Raadsvoorstel vaststellen Huisvestingsverordening (20.30 uur) Eerste termijn commissie: OPA merkt op dat wonen een topprioriteit is van deze coalitie. De huisvestingsverordening is geactualiseerd en aangepast aan de nieuwe wetgeving. De speerpunten uit het nieuwe coalitieprogramma zijn herkenbaar aanwezig. In het coalitieakkoord wordt uitgegaan van dertig procent sociaal voor alle nieuwe ontwikkelingen uitgesplitst in vijftien procent sociale huur en vijftien procent sociale koop. Het beeld dat er een enorme krapte is op de Alkmaarse woningmarkt wordt bevestigd in het rapport. Dit geldt voor zowel koop als vrije sector huur en sociale huur. Uit het rapport blijkt dat verreweg de grootste vraag bestaat uit gezinswoningen. Dit vindt OPA opmerkelijk. De huidige woningbouwplannen bestaan voor het overgrote deel uit appartementen. De eerste tekenen van de stagnatie in de verkoop van appartementen zijn al te zien in de markt. Om die reden is het een wijs besluit dat het college een voorkeursrechtregeling wil opleggen op de percelen rondom de N242. Dit getuigt van een vooruitziende blik en dit is hard nodig want de woningbouwopgave kan niet alleen ingevuld worden met binnenstedelijk bouwen. OPA heeft in haar verkiezingsprogramma onder andere gepleit voor het belang van woningaanbod voor specifieke doelgroepen. OPA is blij dat dit terug te zien is in de huisvestingsverordening.

Ook is OPA blij met de voorrang voor de Alkmaarse woningzoekenden. Er is niet gekozen voor een regulering van toeristisch verhuur, opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht. OPA vraagt zich af of de landelijke fiscale maatregelen zodanig effectief zullen zijn dat geen opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht nodig is. OPA ziet dat voor een woonruimte met een WOZ-waarde tot en met 355.000 euro een vergunningsplicht voor het onttrekken, omzetten, en samenvoegen geldt. Onder omzetten wordt ook kamerverhuur verstaan. OPA vraagt of deze mensen dan nog wel een kamer mogen verhuren aan bijvoorbeeld jongeren of studenten. Kan voor kamerverhuur een uitzondering gelden op de vergunningsplicht? De termijn van de zelfbewoningsplicht en het doorverkoopverbod voor nieuwbouw krijgt een ander moment van aanvang, namelijk vanaf het passeren bij de notaris. Dit zou jongeren minder afschrikken en dit wordt uitgelegd aan de hand van een voorbeeld met een maximale termijn van acht jaar. Als dit zelfde voorbeeld wordt gebruikt met de nieuwe regels en een minimale termijn dan is het doorverkoopverbod en de zelfbewoningsplicht nog maar twee jaar. Wordt hierdoor niet juist het effect dat men er mee wil bereiken ondermijnd? OPA wil hier een uitgebreide toelichting van de wethouder op.

SPA merkt op dat de vaststelling van de huisvestingsverordening bijdraagt aan een evenwichtige verdeling van woningen. Het bevat regels die de leefbaarheid van de stad bevorderen. Bijvoorbeeld door het voorkomen van overbewoning of het reguleren van kamerverhuur. Dit helpt om overlast en spanningen tussen bewoners te voorkomen en zorgt voor een prettiger leefklimaat. 4 Raadscommissie Ruimte 28 november en het vervolg op 7 december 2023

De verordening bevat ook regels die de rechten van huurders beschermen bijvoorbeeld door het stellen van eisen aan de kwaliteit van woningen of het beperken van huurverhogingen. Dit beschermt huurders tegen uitbuiting en zorgt ervoor dat zij in een veilige en goede woonsituatie kunnen leven. Het vaststellen van de huisvestingsverordening is van belang om de woningmarkt te beheren, de leefbaarheid te verbeteren en de huurders te beschermen. Op deze manier wordt ook handhaving mogelijk gemaakt. In de nieuwe verordening zijn seniorenwoningen niet meer uitgezonderd van de verordening. In de verordening is opgenomen welke woningzoekenden in aanmerking komen voor deze seniorenwoningen. Dit vindt SPA heel goed. Naar het invoeren van een seniorenlabel wordt onderzoek gedaan en SPA is benieuwd naar de uitkomsten hiervan.

FVD is blij dat aandacht wordt besteed aan het bevorderen van de doorstroming en het prioriteren van de eigen inwoners bij de nieuwbouw van sociale huurwoningen. FVD benadrukt groot voorstander te zijn van het geven van voorrang aan personen uit de gemeente Alkmaar bij de nieuwbouw van sociale huurwoningen. Op deze manier kan de lokale bevolking voorzien worden van passende huisvesting en daarnaast de sociale cohesie in de gemeente versterkt worden. FVD begrijpt dat er specifieke groepen zijn die recht hebben op voorrang en FVD ondersteunt deze maatregelen van harte. Daarnaast is FVD voorstander van een boeteregeling voor degene die zich niet houdt aan de afspraken. Sociale huurwoningen zijn schaars en dienen op een eerlijke en transparante wijze verdeeld te worden. FVD vindt de intentie van het raadsvoorstel goed maar neemt het mee terug in de fractie om tot een eindoordeel te komen.

De SP merkt op van de inspreker te hebben gehoord hoeveel ellende huisjesmelkers kunnen aanrichten. Deze mensen kunnen hun gang gaan door een schrijnend gebrek aan sociale woningen door jarenlang afbraakbeleid. De beste oplossing is meer sociale woningen. De SP hoopt dat het probleem van de huisjesmelkers hoge prioriteit heeft bij het college. Er zijn echter een aantal maatregelen in de huisvestingsverordening die het naar het idee van de SP juist makkelijker maken voor hen. Er zijn twee artikelen toegevoegd. Een betreffende de vrijstelling van de huisvestingsverordening van kleine niet professionele verhuurders tot en met twintig woningen. Daarnaast het artikel dat betreffende professionele verhuurders die hun woningen al verhuren vrijgesteld worden van de verordening. De SP vindt dit geen goede beslissing. Dit artikel wordt ook niet toegepast in andere gemeenten. De SP wil weten wat de reden is dat het college hiervan afwijkt. Voorts noemt de SP de sociale koop. Er wordt in het raadsvoorstel gesproken over vijf jaar. De SP vindt vijf jaar kort en denkt dat hier een betere oplossing voor is. In meerdere gemeenten is er geen verbod op opkopen. Een sociale huurwoning wordt nu relatief goedkoop verkocht en de koper kan het dan vijf jaar niet verkopen maar daarna is wordt het wel een gewone koopwoning die voor marktprijzen verkocht kan worden.

Dit is kassa voor de koper met behulp van de gemeente. Maar de sociale woonvoorraad heeft er niets meer aan. De SP denkt dat er een betere oplossing is. De gemeente moet verplichten dat de gemeente het eerste recht van koop heeft van een sociale koopwoning tegen de oorspronkelijke prijs rekening houdend met de inflatie. De CU vraagt of de SP van mening is dat alles wat is aangepast in de woning aan de binnenkant geen meerwaarde is voor de woning. De marktwaarde moet immers hetzelfde blijven. Dan wordt er nooit geïnvesteerd in de woning. De SP antwoordt dat hier in meerdere gemeenten oplossingen voor zijn gevonden. Er wordt rekening mee gehouden. De CU vraagt wat als de woning meer waard wordt door aanpassingen die de bewoner zelf heeft gedaan, is de SP er dan ook voor dat de woning duurder wordt en marktconform verkocht mag worden en de koopgarantprijs er dan afgehaald gaat worden? De SP antwoordt dat dit soort dingen meegerekend kunnen worden en dus toegevoegd kunnen worden aan de oorspronkelijke waarde van de woning. De VVD stelt vast dat de SP betoogt dat de woning verkocht moet worden voor de oorspronkelijke prijs, ook als het hier een prijs betreft ver uit het verleden. De SP legt uit dat het gaat om sociale koopwoningen. De SP vindt dat sociale huurwoningen niet verkocht moeten worden.

Doorverkoop van sociale koopwoningen is toegestaan, echter met het eerste recht van koop voor de gemeente tegen een vastgestelde prijs. OPA merkt op dat het in de verordening gaat om nieuwbouw sociale koopwoningen en niet over de verkoop van sociale huurwoningen. Wil de SP dat de regels die van toepassing zijn bij de verkoop van sociale huurwoningen ook gelden bij de verkoop van sociale koopwoningen? De SP legt nogmaals uit een systeem te willen waarbij de gemeente het eerste recht van koop heeft bij een sociale koopwoning tegen de oorspronkelijke prijs rekening houdend met de inflatie en de gedane investeringen. Dit zorgt ervoor dat sociale koopwoningen ook sociale koopwoningen blijven en niet van de markt verdwijnen na vijf jaar. SPA stelt vast dat de SP het anti-speculatie beding weer in wilt voeren voor de sociale koopwoningen wat door de SP wordt bevestigd. GL stelt vast dat het op deze manier niet mogelijk is om een sprong te maken naar een grotere, verbeterde woning. 5 Raadscommissie Ruimte 28 november en het vervolg op 7 december 2023

De SP legt uit dat het juist makkelijker is omdat de woning niet na vijf jaar maar ook binnen vijf jaar aan de gemeente verkocht kan worden. Voorts geeft de SP aan over dit onderwerp een amendement te overwegen en vervolgt het betoog en gaat in op de urgentieverklaringen. De SP complimenteert het college met het toevoegen van de urgentieregel voor de aanvraag van een aangepaste woning. De SP denkt echter dat het goed is om een aantal extra redenen voor urgentie toe te voegen die ook in andere gemeenten gelden. Urgentie voor inwoners die ernstig door hun buren bedreigd worden bevestigd door de politie, urgentie voor het behoeden van gezinnen met kinderen voor dakloosheid en urgentie voor ieder ander die dakloos dreigt te worden door het verliezen van de woning. De VVD vraagt de SP te schetsen hoe groot het probleem van dakloosheid in Alkmaar is. De SP antwoordt dat DNO Doen op dit moment bijna vol zit. Hierop geeft de VVD aan te doelen op dakloosheid van grote gezinnen. De SP vraagt of de VVD vindt dat, ook al gaat het om een kleine groep, deze mensen niet geholpen moeten worden. De VVD onderschrijft dat iedereen geholpen moet worden. De SP wil echter een aparte maatregel voor een hele kleine groep. De VVD vindt dat de SP regelgeving wil maken voor een theoretisch of heel klein probleem.

Het oplossen van de grotere problemen dient wat de VVD betreft veel meer de aandacht te krijgen in de huisvestingsverordening.D66 stelt vast dat de SP pleit voor urgentie voor bewoners van een sociale huurwoning die de huur niet meer kunnen betalen. De SP legt uit enkele urgentiegronden toe te willen voegen en hiervoor een amendement in voorbereiding te hebben. Het gaat om mensen met financiële problemen buiten hun schuld om die dringend een nieuw huis nodig hebben en hierbij geholpen kunnen worden. Of dit specifiek alleen voor sociaal geldt, daar is de SP nog over aan het nadenken. De SP vervolgt het betoog en gaat in op toeristisch verhuur. Het lijkt de SP goed om hier regels voor op te nemen. Er is weinig zicht op toeristisch verhuur en registratie kan hierbij helpen. De SP deelt de visie van het college betreffende de zelfbewoningsplicht en opkoopbescherming niet. Wat de SP betreft is regeren vooruit zien, het is nu drie procent maar het wil niet zeggen dat dit zo blijft. De SP pleit ervoor dit nu te regelen zodat de gemeente straks niet machteloos staat. D66 merkt op dat de SP spreekt over huisjesmelkers. In het voorstel wordt gesproken over de particuliere markt. De particuliere markt bestaat niet per definitie uit huisjesmelkers aldus D66. De SP antwoordt te denken dat huisjesmelkers weldegelijk een fors probleem zijn.

De SP onderschrijft echter dat niet iedereen die een huis verhuurt zich misdraagt.

BAS wijst naar het artikel aangaande voorrang op woningtoewijzing specifieke doelgroepen. BAS is het eens met de inhoud maar leest niet dat het gelabeld wordt. Krijgt de raad hier cijfers van? Voorts gaat BAS in op de voorrang voor de statushouders. BAS vraagt of hier cijfers van zijn over 2023, de hoogte van het percentage. Op de laatste pagina staat dat van alle regels afgeweken kan worden en dat er een proef wordt gedaan van twee jaar. BAS heeft samen met de CU een motie ingediend om Alkmaarders meer voorrang te geven. BAS zou hier een stap verder in willen gaan en vraagt de wethouder aan te geven wat de mogelijkheden in deze zijn. Kan BAS een amendement indienen om hier een extra proef voor te houden? GL vraagt of BAS hier zelf ideeën bij heeft. BAS antwoordt dat het lokale hart van de fractie gaat kloppen betreffende het doen van een extra proef. BAS wil een stap verder gaan en de Alkmaarders en inwoners uit de regio meer voorrang geven maar in deze niet te denken aan specifieke doelgroepen. Voor de PvdD is het een raadsel wat BAS wil met een eventueel amendement op dit punt. BAS legt uit te willen weten wat specifiek gedaan kan worden om Alkmaarders en inwoners uit de regio meer voorrang te geven. BAS zou een amendement willen indienen om in deze nog een stapje verder te gaan.

GL merkt op dat in tijden van schaarste op de woningmarkt er regie van de gemeente nodig is om de schaarse woningen eerlijk te verdelen. Met deze verordening wordt hier een goede poging toe gedaan. GL vindt het prima dat de voorrang voor een jongerenwoning breder wordt. Dat voorrang wordt toegepast bij sociale woningen voor mensen die in de gemeente wonen en een lokale binding hebben, daar kan GL zich ook in vinden. Ter bescherming van de woonvoorraad zijn er instrumenten vanuit de wet. GL vindt het jammer dat dit door het college naast zich neer wordt gelegd en de noodzaak ervan niet wordt gezien.GL wil de opkoopbescherming toevoegen aan de verordening en vindt dat hier geen gedegen onderzoek naar is gedaan. In de omliggende middelgrote steden is de opkoopbescherming wel opgenomen, waarom zou Alkmaar hier niet aan meedoen? Het college zegt dat het gebruik van woningen voor toeristisch verhuur niet veel voorkomt behalve in vakantietijd. GL vindt dat het hier gaat om een behoorlijke periode dat de woningen zijn onttrokken aan de markt. Hier geeft de wet instrumenten voor. Waarom wordt hier geen gebruik van gemaakt? Er is weinig terug te vinden over de loting. Dit is een experiment geweest. GL vraagt waarom dit blijft op het percentage waar het nu op staat. In andere gemeenten blijken de mensen die actief zoeken blij te zijn met een hoger percentage van loten.

GL vraagt of de wethouder er iets voor voelt om dit op te rekken en op die manier mensen meer kans te geven. 6 Raadscommissie Ruimte 28 november en het vervolg op 7 december 2023

De VVD merkt op dat GL ten aanzien van de loting een aanname doet die nergens op gestaafd is. Vanzelfsprekend zijn de mensen die via loting een woning krijgen blij. Echter andere mensen moeten hierdoor langer wachten. GL antwoordt dat hier in andere gemeenten onderzoek naar plaats heeft gevonden onder de woningzoekenden. LA vraagt zich af of mensen in andere gemeenten hier daadwerkelijk tevreden over zijn. Met de loting worden andere woningzoekende gepasseerd. Waarom wil GL die loting doen als hier zoveel onzekerheden aan vastzitten? GL antwoordt dat het gaat om een percentage dat verloot wordt. In het huidige systeem is de inschrijfduur overheersend en er staan ook mensen ingeschreven zonder actief naar een woning te zoeken. Daarom is de loting ingevoerd. GL vervolgt het betoog. Er zijn niet alleen te weinig woningen maar ook de huidige woningvoorraad sluit onvoldoende aan bij de vraag. Hier ligt een opgave in het bouwen maar wat GL betreft ook in de huisvestingsverordening. Kan er iets gedaan worden in de regels zodat er meer gericht wordt op het mogelijk maken de woningen beter te benutten, bijvoorbeeld woningdelen. GL wil nadenken over experimenten. Alles is ingericht op een eengezinswoning. Doorstromen kan, maar er kan ook iets met het huis gedaan worden zodat het beter benut wordt. SPA merkt op dat als mensen samen gaan wonen, zij toeslagen kwijt raken.

Derhalve is het idee van GL niet interessant voor velen. GL antwoordt dat op deze manier alle ideeën geen doorgang kunnen vinden. Dit is iets waar geëxperimenteerd mee zou kunnen worden. BAS merkt op het een leuk idee te vinden van GL. SPA heeft echter wel een punt, derhalve dient hier creatief mee omgegaan te moeten worden. De nadelen moeten goed onder ogen worden gebracht. De PvdD vindt het een mooi voorstel. De gemeente is verantwoordelijk voor de kostendelersnorm. De PvdD vraagt of dit probleem integraal aangepakt zou kunnen worden. GL onderschrijft dat een en ander veel tegenhoudt qua verandering. BAS geeft nogmaals aan het een goed idee te vinden en vraagt of GL met iets komt naar de raad. GL antwoordt hier over na te zullen denken en blij te zijn dat er enthousiast en geïnteresseerd op wordt gereageerd. D66 stelt vast dat er veel ideeën naar voren komen. In die zin vraagt D66 zich af of het wellicht een goed idee zou zijn om een raadswerkgroep te gaan vormen. Een en ander gaat over alle domeinen heen. GL antwoordt niet zulke goede ervaringen te hebben met werkgroepen. GL houdt van concreet en zal er derhalve voor zorgen dat een en ander concreet wordt geformuleerd.

D66 merkt op dat door wetswijzigingen gemeenten in de huisvestingsverordening regels kunnen opnemen over toeristisch verhuur en opkoopbescherming. Er staat niet voor niets in de wet ‘kunnen’. Betreffende toeristisch verhuur geeft het college aan dat er nauwelijks overlast is en dat het hier slechts een korte periode per jaar betreft. Daarom ziet het college geen reden hier iets over op te nemen in de huisvestingsverordening. D66 kan zich hierin vinden. Er moeten ook dingen mogelijk gemaakt worden. Het college geeft aan een ander in de gaten te houden. D66 vraagt het college toe te zeggen de raad actief te informeren over hoe deze ontwikkeling verloopt. Het invoeren van de opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht is bedoeld om te voorkomen dat woningen van particulieren worden opgekocht door beleggers en speculanten met als gevolg dat deze te duur op de markt worden gezet. Het wordt onaantrekkelijker gemaakt voor mensen die hier misbruik van willen maken. Het is een beperkt aandeel en heeft weinig invloed op de schaarste of negatieve aspecten als het gaat om de leefbaarheid. GL vraagt of er zicht is op de wijken waarin dit zich voordoet. D66 antwoordt deze cijfers niet te hebben en uit te gaan van het percentage van drie procent. Dit lage percentage geeft D66 onvoldoende grond om hier regels over op te nemen in de huisvestingsverordening.

Er moet ruimte blijven voor de particuliere eigenaren om woningen te verhuren of te verkopen. De PvdD merkt op dat drie procent een flink aantal is kijkend naar de absolute getallen. D66 antwoordt dat er niet vanuit gegaan moet worden dat elke particulier die een woning verhuurt mensen uitbuit en een huisjesmelker is. D66 geeft nogmaals aan te vinden dat er ruimte moet blijven voor de particuliere woningmarkt. De PvdD benadrukt dat er een wooncrisis is en dat alles uit de kast gehaald moet worden om de problemen op te lossen en vraagt wanneer D66 haar verantwoordelijkheid pakt. D66 antwoordt dit een vervelende vraag te vinden. Meningen kunnen verschillen maar D66 neerzetten als een partij die geen verantwoordelijkheid neemt vindt D66 betreurenswaardig. D66 vervolgt het betoog. Bij nieuwbouwprojecten worden de afspraken vastgelegd in de anterieure overeenkomst. Het college vraagt in te stemmen met het voornemen om een termijn van vijf jaar te rekenen vanaf de datum van het passeren bij de notaris. D66 stemt hiermee in. Dit is voor de kopers beter, dit geeft hun vrijheid. Voorts spreekt D66 haar dank uit voor de ‘was wordt’ lijst. D66 is zeer te spreken over de wijziging als het gaat om de urgentie van het vrijspelen van zwaar aangepaste woningen. De SP merkt op dat mensen die een woning opkopen in deze markt en die gaan verhuren winst maken op iets waar enorme schaarste aan is.

Dit is geen goede zaak aldus de SP. Vindt D66 dit ook? D66 antwoordt woningen nodig te hebben, dus ook particuliere huurwoningen. De veronderstelling dat iedereen in de publieke sector een huisjesmelker is, is wat D66 niet correct. Tevens kan handhaving plaatsvinden. Het rapport geeft aan dat een en ander al een stuk minder is. 7 Raadscommissie Ruimte 28 november en het vervolg op 7 december 2023

Er is ook wetgeving voor. D66 is het dus niet eens met de SP. De SP vraagt of D66 het geen probleem vindt dat mensen een huis krijgen met een korting en deze al na vijf jaar met winst kunnen verkopen terwijl andere mensen nog op een goedkope woning wachten. Er is een grote behoefte aan sociale huur en koop. D66 antwoordt dat er regels zijn afgesproken als het gaat om sociale koop. Het is wat D66 terecht dat wie investeert in een woning dit terug krijgt bij verkoop. Desalniettemin is D66 benieuwd naar het amendement van de SP.D66 is te spreken over de wijze waarop het nu gaat. Dat er doorstroming is vanuit sociaal naar een wat duurdere woning. Dit geeft ook aan dat de gemeente altijd sociale koop moet kunnen aanbieden bij woningbouwprojecten. Voorts merkt D66 op dat de SP heeft betoogd na te denken over een nieuwe urgentie voor mensen met schulden die de huur niet meer kunnen betalen. Wat D66 betreft wordt hier geen urgentie voor gegeven maar worden de mensen geholpen om uit de schulden te komen. Met de woningbouwcorporatie zijn afspraken gemaakt dat mensen met huurschuld om welke reden dan ook niet uit de woning worden gezet maar geholpen worden. D66 vraagt de wethouder dit te bevestigen.

Het CDA is blij en positief over de nieuwe huisvestingsverordening. Het aantal woningzoekenden in Alkmaar is nog altijd erg hoog. Men moet vaak vele jaren wachten voordat men in aanmerking komt voor een woning. Het kopen van een woning is veelal niet mogelijk voor jonge starters. Er zijn echter tekorten aan woningen voor alle doelgroepen wat de doorstroming beperkt. Mogelijk zal de nieuwe huisvestingsverordening helpen om deze problemen te verkleinen en in kaart te brengen. De grootste oplossing ligt wat het CDA betreft in het realiseren van nieuwe bouwplannen zodat er meer woningen beschikbaar komen voor alle doelgroepen.

LA vindt het erg belangrijk dat iedereen aan een goede woning kan komen. Hierbij denkt LA met name aan jongeren zonder wonen en niet aan senioren, die wonen immers al. Er is een grote woningnood onder jongeren en hier moet aandacht voor zijn. LA wil het label oprekken van 23 tot 28 jaar zodat er geen groep ontstaat die wordt overgeslagen. SPA merkt op dat uit onderzoek blijkt dat senioren vaak in eengezinswoningen wonen waar een groot tekort aan is. Derhalve is het juist heel fijn dat senioren doorstromen zodat jongeren naar een eengezinswoning kunnen. LA antwoordt dat dit niet weg neemt dat de woningen die beschikbaar komen door doorstroming beschikbaar komen voor jonge mensen, voor de doelgroep jongeren. De achterstand op de woningmarkt van jongeren die nog geen woning hebben is groot. GL steunt de huisvesting voor jongeren. LA heeft het over sociale huurwoningen voor jongeren. Heeft LA ook een beeld van de commerciële huur waar jongeren vaak gebruik van maken? LA antwoordt hier op in te gaan in het betoog. Gehoord hebbende de inspreker vraagt LA zich af wat het college aan dit soort situaties kan doen. LA vindt het vreemd dat kleine particuliere verhuurders uitgezonderd zijn van de verordening. Wat LA betreft is het handiger en beter controleerbaar als ze niet uitgezonderd worden.

Hoe gaat het college misstanden voorkomen zoals geschetst door de inspreker? LA wacht de moties en amendementen af en voor wat betreft het schaarste onderzoek is LA er nog niet helemaal uit. LA vindt dat onvoldoende is aangetoond waar de schaarste zit en hoe het berekend is. LA vond het geen helder onderzoek. Wordt dit onderzoek vastgesteld als dit raadsvoorstel wordt aangenomen? LA denkt dat het goed is dat er opkoopbescherming is. In welke mate is echter de vraag.

De CU is blij dat het seniorenlabel weer ingevoerd gaat worden. Ook is de CU blij met de invoering van de motie. In de verordening is opgenomen dat Alkmaarders als eerste gekozen kunnen worden bij een nieuwbouwwoning in Alkmaar. Toch mist de CU veel belangrijke zaken. Zonder aanpassingen is de huisvestingsverordening kansloos, aldus de CU. De CU is voor hergebruik van leegstaande gebouwen. Het omzetten, onttrekken en samenvoegen van woningen in het hoge segment met een WOZ waarde boven de 355.000 euro is niet langer vergunning plichtig. Waarom kiest het college hiervoor? Deze regeling vergroot de kans op toekomstige huisjesmelkers in Alkmaar. Wat gaat het college doen bij bezwaren van omliggende bewoners op dergelijke ombouwplannen? Als er geen vergunning nodig is, kan de burger dan nog wel bezwaar maken? De CU is van mening dat huurders en particuliere kopers beter beschermd moeten worden dan hoe het nu is opgenomen in de verordening. Als het antwoord van de wethouder niet naar tevredenheid is, is de CU van plan om met iets te komen op dit punt. De CU denkt aan de invoering van een verhuurvergunning. Wat de CU betreft wordt er zo snel mogelijk een opkoopbescherming ingevoerd voor bestaande betaalbare koopwoningen ter bescherming tegen kopers die woningen direct doorverhuren.

De CU mist enkele essentiële zaken in de huisvestingsverordening, er moet geknokt worden voor waardigheid en betaalbare woningen voor iedereen. Waarom kiest het college bij het woningtype woningen met vier of meer kamers een toewijzing te doen bij minimaal twee personen?

8 Raadscommissie Ruimte 28 november en het vervolg op 7 december 2023

Kiest het college er dan ook bewust voor dat een woning met vijf slaapkamers bezet kan gaan worden door een tweepersoonshuishouden? Wordt de doorstroom nog verder op slot gezet? Verder mist de CU de woonwagens en woonwagenlocaties in deze huisvestingsverordening. Waarom kan dit niet integraal in deze huisvestingsverordening opgenomen en besproken worden?

De PvdD wijst naar de Grondwet. Huisvesting is een grondwettelijk recht en geen verdienmodel. Kijkend vanuit dit kader naar de huisvestingsverordening is de PvdD niet tevreden. Gezien de wooncrisis is de verordening niet toereikend. Regie is nodig. De PvdD mist in de stukken de rechtvaardige en ambitieuze benadering als het gaat om de zelfbewoningsplicht en opkoopbescherming. Iemand als particuliere verhuurder definiëren pas bij meer dan twintig panden lijkt de PvdD niet realistisch, dit aantal is veel te hoog. De PvdD wil alles uit de kast halen en denkt bijvoorbeeld aan een leegstandverordening. In het raadsvoorstel staat dat er signalen uit de markt komen dat starters bij nieuwbouwprojecten een zelfbewonersplicht van vijf jaar als drempel zouden kunnen ervaren. Kan de wethouder toelichten om wat voor concrete signalen het hier gaat? Wat is de reden geweest om iemand als particuliere verhuurder te definiëren pas bij meer dan twintig panden? Waarom heeft het college voor dit aantal gekozen?

De VVD vond het tweede deel van het schaarste rapport heel duidelijk en kon er een aantal duidelijke conclusies uit trekken. De inschrijfduur is de laatste vier jaar niet significant toegenomen. Het is nog steeds zeven tot acht jaar. De loting zorgt voor wat vrolijkere cijfers. De zoektijd is nauwelijks gestegen. De slaagkans is niet significant slechter geworden. Met andere woorden, de sociale woningmarkt staat onder druk maar dat staat hij al langer. Het is dus de laatste vier jaar niet veel slechter geworden. GL heeft de indruk dat jongeren veel vaker en langer thuis blijven wonen. Zij raken passief en gedemotiveerd en er is ook een toename van zwerfjongeren. Door deze signalen kijkt GL anders dan de optimistische blik van de VVD. De VVD antwoordt de zwerfjongeren niet te hebben onderzocht voor dit onderwerp. De VVD herkent wat GL schetst maar vindt dat er niet gedaan moet worden alsof de woonwereld in elkaar is gestort. Er is een spanning en er moet gezocht worden naar oplossingen. Het college is hier hard mee bezig, onder andere bouwen in alle verschillende segmenten. LA benadrukt dat het niet erger wordt, maar ook niet beter. Dan gaat er toch iets niet goed? De VVD antwoordt dat het klopt dat het moeilijk beter gaat. De VVD constateert alleen uit het schaarste rapport dat het niet veel slechter is geworden in de laatste vier jaar.

De SP sluit zich aan bij de vraag van LA en vraagt of de VVD net als de SP vindt dat acht jaar wachttijd veel te lang is. De zoektijd is met een half jaar omhoog gegaan. De VVD antwoordt dat een wachttijd van acht jaar lang is. Deze tijd is echter in de afgelopen jaren niet significant toegenomen. Voorts bevestigt de VVD dat de zoektijd een half jaar is toegenomen. De VVD valt hier niet door van de stoel af. De situatie is echter serieus en daarom wordt er ook gebouwd. LA benadrukt dat de situatie al erg genoeg is, ook al is het niet verergerd in de afgelopen jaren. De VVD antwoordt te hebben aangegeven dat de situatie uiterst serieus is en dat er heel hard aan gewerkt moet worden wat wordt gedaan door het college. De VVD vervolgt het betoog. Dat wat in de verordening staat over toeristisch verhuur, daar kan de VVD mee leven. Een en ander heeft geen grote vlucht in Alkmaar genomen dus op dit moment zijn maatregelen overbodig. De VVD neemt aan dat het college vinger aan de pols houdt. Indien nodig kan hier te zijner tijd alsnog iets mee gedaan worden. De VVD is voor een zelfbewoningsplicht en opkoopbescherming van sociale koopwoningen. Dit is in de verordening opgenomen. In dit segment is regulering gewenst.

Sociale woningbouw moet tegen speculaties worden beschermd naar de visie van de VVD. De VVD vindt echter ook dat dit middel niet te strikt en rigoureus moet worden toegepast. Reguleren waar het moet en vrijlaten waar het kan. De sociale huurmarkt is doodgeslagen en ligt op zijn gat. Er is weinig beweging in te krijgen en de opgave is gigantisch. Pogingen tot doorstromingen lukken niet. Nieuwbouw vindt plaats maar is volgens sommige partijen nooit voldoende en de toename van de vraag groeit net zo snel als de bevolking. In de ogen van de VVD is beweging cruciaal. Er moet beweging verkregen worden in de woningmarkt. De verkorting van de zelfbewoning zorgt voor die noodzakelijke beweging. Het biedt flexibiliteit op de sociale woonmarkt en dit zorgt voor doorstroming. De PvdD vraagt hoe realistisch vijftien procent sociale huurwoningen bij nieuwbouwprojecten volgens de VVD is. De VVD antwoordt dat uit het schaarste rapport blijkt dat er niet alleen problemen zijn op de sociale huurmarkt en sociale koopwoningenmarkt. Er is ook een hele grote spanning op de overige segmenten. De VVD ziet het plaatje in zijn geheel. Voorts vraagt de VVD wat er gebeurt als iemand door omstandigheden van de woning af wil waar een zelfbewoningsplicht van toepassing is. Kan de wethouder dit toelichten?

9 Raadscommissie Ruimte 28 november en het vervolg op 7 december 2023

Beantwoording college eerste termijn: Wethouder Nieuwenhuizen meldt te zullen trachten alle vragen te beantwoorden. Lukt dat niet, dan zal hij ervoor zorgen dat dit alsnog gebeurt voor de raadsvergadering. Voorts meldt hij dat er een analyse ligt van de schaarste. Die schaarste is van belang als het gaat om de verdeling en de rechtvaardiging. In zijn algemeenheid heeft hij vragen van de commissie gehoord over urgenties. Er kunnen vele urgenties opgelegd worden maar hiermee wordt de schaarste niet opgelost. Dit maakt het ook niet rechtvaardiger en duidelijker uitlegbaar naar inwoners toe. Er gelden principes als het gaat om urgentie, zoals medische indicatie. De extra toevoeging is dat aangepaste woningen eerder beschikbaar komen voor mensen die hier behoefte aan hebben. Er is ook urgentie in de sociale zin. Dit is heel breed en hier zijn geen extra regels voor nodig in de zin van bedreiging of burenruzie etc. Het college beoordeelt of er daadwerkelijk urgentie noodzakelijk is op basis van de aanvraag die binnenkomt. De SP vraagt op grond van welk artikel het college deze urgentie toekent. Wethouder Nieuwenhuizen antwoordt dat de SP in het stuk heeft kunnen lezen waar de urgentie wordt geregeld, het betreft artikel 22 waarin staat dat het over medische of sociale problematiek moet gaan. Alle voorbeelden die de SP heeft genoemd vallen hieronder.

Voorts gaat hij in op de vragen gesteld over de wijze waarop huisjesmelkers aangepakt kunnen worden. Het college ziet dit probleem niet in de markt in Alkmaar. Het college krijgt geen meldingen van inwoners over verhuurder die niet netjes omgaan met huurders. Het college ontvangt wel meldingen over zaken waarop corporaties niet adequaat inspelen. GL merkt op om zich heen te zien dat huizen worden gekocht en duur worden verhuurd. Dit kan opgelost worden door een opkoopbescherming. Voorts merkt GL op dat het een gemiddeld cijfer is. Een en ander doet zich voor in een aantal wijken. Is hier geen zicht op? Wethouder Nieuwenhuizen antwoordt dat er geen beleid op wijkniveau wordt gemaakt. Er wordt beleid gemaakt voor de gehele gemeente. De onderzoeken zijn op deze wijze ingericht. Wellicht kan er middels experimenten gekeken worden wat werkt op de woningmarkt op wijkniveau. Hier kan een motie voor worden ingediend. Hij vindt het niet erg dat mensen geld verdienen aan het kopen en vervolgens verhuren van woningen. Gaat het over bovenmatig en gelden er woekerprijzen dan zijn hier regels voor. De woningmarkt in Nederland is op een aantal punten sterk gereguleerd. Dat is niet het probleem als het gaat om het voorliggende vraagstuk, eerder de oorzaak van het tekort aan woningen waarbij gedacht moet worden aan waar er gebouwd mag worden, onder welke condities en wat hier voor nodig is.

Het marktdenken is niet het probleem.

Voorts gaat hij over op het beantwoorden van de vragen. Hij legt uit dat een opkoopbescherming een nuttig instrument is. Er zit ook een zekere opkoopbescherming in het voorstel. Daarnaast zijn er ook regels als het gaat om het creëren van overwinsten. Dit staat niet in deze huisvestingsverordening en is op een andere manier geregeld. Deze twee instrumenten zorgen ervoor dat een en ander in de praktijk niet erg is te zien. Hierna gaat hij in op de zelfbewoningsplicht en de termijn. Het anders rekenen van die termijn zorgt er in de praktijk voor dat de effectieve tijd dat iemand de woning betrekt ergens tussen de twee en drie jaar is. De starters op de woningbouw vallen in de categorie 25 tot 28 jaar. In deze periode van het leven verandert er veel, de zogeheten ‘life events’. Dit vraagt om flexibiliteit. Het instrument moet het doel nog dienen. Het college kreeg signalen vanuit projectontwikkelaars dat kopers hier tegenaan liepen in de financiering. Dit wil het college tegengaan en tegelijkertijd er voor zorgen dat de woningen niet worden opgekocht en snel weer in de markt worden gezet om winst te maken. De zelfbewoningsplicht en de overwinstregeling zorgen ervoor dat dit geregeld is.

Verder gaat hij in op de vraag waarom de grens op twintig woningen is gesteld. Bij dit aantal kan een verhuurder personeel in dienst nemen. Dan wordt het een professionele organisatie die het beheer van wooneenheden aan het doen is. Dit is anders bij kleinere eenheden. Vandaar het onderscheid tussen wanneer het particulier en wanneer het professioneel is. De SP doet een aantal suggesties en vraagt hierbij waarom het college hier niet voor gekozen heeft. Hij legt uit dat het college op basis van onderzoeken tot de conclusie is gekomen dat deze voorstellen niet nodig en niet effectief zijn. Daarnaast zijn het suggesties van de SP. Als de SP met een amendement in de raadsvergadering zal komen, zal hij hier inhoudelijk op reageren. Voorts gaat hij op de vraag van de SP over de drie procent. Drie procent is in deze markt geen groot getal. Er zijn situaties waarbij vastgesteld kan worden dat het logisch is dat er even toeristisch verhuur plaatsvindt. Het is ook logisch dat er even leegstand is. In een normale markt is altijd sprake van fricties. Het college ligt niet wakker van dit percentage. Verder gaat hij in op de specifieke voorrang voor doelgroepen waaronder statushouders. Hij zegt toe de factsheet jaarlijks te herhalen en gaandeweg te verrijken met andere informatie zodat hier elk jaar het juiste debat over gevoerd kan worden.

10 Raadscommissie Ruimte 28 november en het vervolg op 7 december 2023

Het tijdstip van de verrijking zal hij nog doen toekomen. Een monitoringinstrument waarbij een aantal elementen van de woningmarkt samenkomen zodat er op basis van de feiten over deze nationale crisis gesproken kan worden.

Hierna gaat hij in op het experimenteren dat gekoppeld werd aan de loting. Minder courante woningen die in aanmerking kwamen voor de verhuur werden in het experiment gebruikt om te verloten. Woningen die door de corporaties niet snel konden worden voorzien van nieuwe huurders. Dit lotingsaspect is doorgezet en groter geworden. Het toornt aan de rechtvaardigheid om alles te gaan doen via verloting. Op dit moment is het een mix. De oproep om na te denken over experimenten die een antwoord kunnen zijn op de schaarste vindt hij interessant wat ook geldt voor de oproep hoe er omgegaan kan worden met kamerverhuur en woningdelen. Echter op het moment dat de kosten worden gedeeld, zijn de kosten ook minder en is het evident dat dit invloed heeft op de hoogte van de toeslagen. De toeslag is bedoeld om te helpen in een situatie en als de situatie wordt opgelost dan wordt er minder een beroep gedaan op de gemeenschap. Dat het aantrekkelijk moet zijn om de stap te zetten deelt hij met GL, er zit echter ook een principieel ding in. Voorts gaat hij in op de toeristische verhuur. Dit wordt gemonitord en dat vindt blijvend plaats. Wat op dit moment wordt waargenomen is dat de toeristische verhuur geen aanleiding geeft tot een registratieplicht puur alleen maar om te kijken wat er gebeurt. Hier is reeds redelijk zicht op.

Toeristische verhuur is naar de waarneming van het college geen probleem, eerder een verrijking voor de stad. Als er problemen worden gesignaleerd of signalen van overlast zal commissie en raad proactief worden geïnformeerd. Hij zal kijken of dit meegenomen kan worden in het instrument waar hij zojuist over betoogde.

Hierna gaat hij op de vraag of het aandeel beleggers beperkt is en of hier niet al regels voor zijn. Dit is zo en op dit moment is te zien dat slechts drie procent wordt gekocht door niet particulieren. Dit is een normale situatie. Het gaat niet om huisjesmelkers die erop uit zijn om het maximale eruit te halen. De SP schetst een beeld alsof er mensen zijn met huurproblemen die door corporaties worden uitgezet en dakloos worden gemaakt. Hij benadrukt dat dit niet het geval is. Als er sprake is van huurachterstanden zijn er afspraken gemaakt in het armoedebeleid om er voor te zorgen dat die huurachterstanden snel worden gesignaleerd en gaat men deze mensen helpen. Het betreft hier dus geenszins een probleem dat zich in de praktijk in Alkmaar voordoet.

Voorts gaat hij in op de vraag van LA of er gekeken kan worden of de voorrang naar 23 tot 28 jaar kan worden omgezet zodat deze groep meer voorrang krijgt. Hij geeft aan dat dit exact de bedoeling is. Mocht dit niet duidelijk zijn, dan gaat hij hier graag het gesprek nog een keer over aan. Refererend aan de opmerkingen over het niet helder zijn van het rapport merkt hij op dat deze voor de tweede keer wordt vastgesteld. De CU heeft gevraagd naar het seniorenlabel. Hij legt uit dat er in het verleden complexen waren expliciet voor bewoners vanaf vijfenvijftig jaar. De huidige regel geeft voorrang aan senioren en als er geen kandidaat is uit de leeftijdsgroep komen andere woningzoekenden ook in aanmerking. In antwoord op de vraag waarom er geen vergunningsplicht geldt boven de 355.000 euro legt hij uit dat een keuze gemaakt moet worden in waar de betaalbaarheid over gaat. Er moet een gegronde reden zijn om op die markt in te grijpen. Dit is wat de wet voorschrijft en daar vandaan is gekeken naar een reëel instrument. Het gaat over woningen in de orde van grootte van honderd vierkante meter met een prijsklasse van 355.000 euro rn honderdtwintig vierkante meter met een prijsklasse van 450.000 euro. Het college denkt dat er niet verder gereguleerd moet worden op deze categorie. Er moet met name regulering ingezet worden op het betaalbare segment.

Waar sprake is van een meer vrije markt is regulering niet aan de orde. Er is geen reden om hier in te treden en zo is de wet ook bedoeld.

Verder merkt hij op dat het gek zou zijn eenpersoons huishoudens grote woningen te laten bezetten in deze schaarste. Dit is niet wenselijk. De woonwagens vormen een specifieke groep en dit betreft een regionale verordening. Daarom is deze groep niet apart in de verordening meegenomen. De PvdD heeft een aantal vragen gesteld over de zelfbewoningsplicht en of kopers hier een beperking bij voelen. Hier is hij reeds op ingegaan, dit is zo. De PvdD doet een oproep om meer doorstroming te faciliteren en dit is exact het doel van wat in de verordening staat over de doorstroming. Het opgang brengen van en er voor zorgen dat iedereen een geschikte en passende woning krijgt. Bij de sociale koopwoningen is alleen gesproken over prijsstijgingen maar ook prijsdalingen kunnen in de markt voorkomen. Hier ligt ook een risico. Op het moment dat de gemeente een opkoopverplichting opgelegd krijgt ontstaat een rare situatie. In dat geval zal de gemeente namelijk verliezen van mensen gaan compenseren. Daarnaast zal een deel van de winst bij prijsstijgingen gebruikt gaan worden om 11 Raadscommissie Ruimte 28 november en het vervolg op 7 december 2023

de aankoop van een nieuwe woning mogelijk te maken. Hier zijn zelfs fiscale regels op ingericht. De beperkte winst die wordt gemaakt op een woning wordt gebruikt om de volgende stap te zetten in de woon carrière. Dit zorgt ook voor doorstroom. Kijkend naar de zelfbewoning en het verbod op verkoop en de vraag van de VVD wat er gebeurt op het moment dat iemand toch binnen die twee jaar zou moeten verkopen legt hij uit dat iedereen die dit heeft alsmede een anti-speculatiebeding aan de gemeente dient te vragen of hij hier vanaf mag. De gemeente zal vervolgens de situatie beoordelen. Gekeken zal worden naar wat redelijk is en al dan niet zal de regelgeving hierop aangepast worden en wordt het anti-speculatiebeding als niet van toepassing aangemerkt.

De voorzitter stelt vast dat de wethouder een tweetal toezeggingen heeft gedaan. Hij zal commissie en raad informeren indien het niet goed gaat met de particuliere huur en het college zal een factsheet / monitor jaarlijks presenteren en deze zal verrijkt worden met aanvullende informatie naar aanleiding van de gestelde vragen.

Tweede termijn commissie: De CU is blij om te horen dat het seniorenlabel er is. De wethouder gaf aan geen klachten te kennen voor wat betreft huisjesmelkers. Ook gaf hij aan dat als er klachten zijn, deze graag te horen. Op dit moment gaat het zonder de aanpassing in de verordening alleen over de huisvestigingsvergunning die bij de gemeente aangevraagd kan worden en niet iets wettelijks met betrekking tot pandjeseigenaren. Er is geen meldpunt bij de gemeente waar men terecht kan met klachten over pandjesbazen in Alkmaar en dan is het derhalve logisch dat de wethouder geen klachten ontvangt. Of heeft de wethouder nauw contact met de huurcommissie en het juridisch loket? De CU vindt het bijzonder dat de woonwagens niet opgenomen zijn in deze huisvestingsverordening die over Alkmaar gaat. In de huidige verordening staat dat bij een woning met vier of meer kamers de toewijzing ook kan zijn naar een tweepersoonshuishouden. Mensen met een tweepersoonshuishouden kunnen dus huizen bezet houden met vijf slaapkamers. Dit is niet wenselijk aldus de CU.

Wethouder Nieuwenhuizen merkt op dat twee mensen de wens kunnen hebben om gezinsuitbreiding te krijgen. Derhalve vindt hij het niet onlogisch dat het in deze gaat om een tweepersoonshuishouden. Er is geen meldpunt waar klachten gemeld kunnen worden over pandjesbazen. Dit lijkt hem ook niet nodig. Er is een geschillen commissie en er is een rechter en tegelijkertijd ontvangt hij graag signalen op het moment dat er problemen zijn. Het college staat graag in contact met de inwoners.

De SP vraagt waarom woonruimtes van professionele verhuurders uitgezonderd zijn. Dit is niet het geval in andere gemeenten. Deze vraag zal de SP technisch stellen. De SP vindt het niet duidelijk dat de genoemde zaken ten aanzien van urgentie onder het betreffende artikel vallen. De vraag betreffende SVNK zal de SP technisch stellen. De SP voelt dat er kritiek is op de regulering van het toeristisch verhuur, zelfbewoningsplicht en opkoopbescherming, dat dit onvoldoende geregeld is. Voor wat betreft de eerste koop geeft de SP aan dat het gaat om een optie voor de gemeente. De gemeente is niet verplicht om tot opkoping over te gaan. Tot slot geeft de SP aan met amendementen te zullen komen over voorgaande punten.