Vastgesteld verslag Commissie Sociaal en Bestuur en Middelen 12 december 2023

CONCEPT-VERSLAG Raadscommissie Sociaal en Bestuur en Middelen Datum vergadering : 12 december 2023 Tijd : 19.30 uur Plaats : Raadzaal, Stadhuis Nadere informatie : mevrouw M. Pieters email: mpieters@alkmaar.nl

Deelnemers: Voorzitterschap De heer J. Hoekzema (tot en met agendapunt 8) en mevrouw K. Kerssens (agendapunt 9 tot en met 14) Commissieleden dhr. J. Alexander (SP), dhr. A. Bermon (SP), mw. M. Biesheuvel (LA), dhr. B. Bijl (BAS), dhr. B. Bilbal (BAS), dhr. M. de Boer (PvdA), dhr. R.J. Boots (PvdD), dhr. E. Bromlewe (GL), mw. D.F.M. Dubois-Veenhuis (BAS), mw. J.P. Eerhart (PvdD), mw. F.A. Flietstra (OPA), mw. G.C. Garcia (GL), dhr. P.F. de Goede (LA), dhr. P.P.W. de Graaf (GL), dhr. J. Gunst (VVD), dhr. J. Hoekzema (OPA), mw. A.A. van Ingen Schenau-Wijker (SPA), mw. A.M.P.A. de Jong (D66), dhr. F.H.J. Jonk (CDA), mw. C.G. Kerssens (PvdA), dhr. V.H. Kloos (OPA), dhr. J. Knecht (CU), mw. E.C. Konijn- Vermaas (D66), dhr. G.P.J. Kuyper, dhr. T.C.B. Peetoom, dhr. W.J. Peters (VVD), dhr. E. Regterschot (CU), dhr. J. van der Rhee (VVD), mw. S. Spek (SPA), dhr. S.H. Smit (D66), dhr. G. Vierbergen (SPA), mw. M.E. Wijnkoop (PvdA), dhr. J.C. Wittebrood (FVD). Portefeuillehouders Mevrouw A.M.C.G. Schouten, de heer J. Nieuwenhuizen, de heer A.J. Epskamp en de heer C. Schouten Commissiegriffier Mevrouw M. Pieters

1 Opening en mededelingen (19.30 uur) De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen van harte welkom. Er zijn geen berichten van verhindering ontvangen. Er zijn geen insprekers en geen mededelingen van het college en de commissie.

2. Vaststelling agenda (19.32 uur) Op verzoek van de PvdD en de CU wordt agendapunt 11, Raadsvoorstel Belasting- en legesverordeningen 2024 boven de streep gehaald. Met inachtneming van deze wijziging stelt de commissie de agenda vast.

3. Vaststelling verslag commissies Ruimte 14 november 2023 (19.34 uur) Er zijn geen wijzigingsvoorstellen ingediend bij de griffie. De commissie stelt het verslag ongewijzigd vast.

4. Terugkoppeling AB vergaderingen (19.39 uur) Voor de commissie Bestuur en Middelen betreft het: - Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) - Recreatieschap Geestmerambacht (GAB) - Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VR NHN) - Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) - Cocensus (Belastingen) Wethouder Nieuwenhuizen geeft terugkoppeling van de AB vergadering van het Recreatieschap Geestmerambacht van 14 november jl. Er is onder andere gesproken over de raamovereenkomst met RNH en de gevolgen rondom de aandeelhouderswisseling. Voorts geeft hij terugkoppeling van de AB vergadering van het Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer. Er is onder andere gesproken over de financiële situatie in het meerjaren perspectief en er is een mededeling gedaan betreffende de mogelijke uittreding van de gemeente Heiloo. Mevrouw Schouten geeft terugkoppeling van de AB vergadering van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. Er is gesproken over de wijziging van de GR en over de bestuursrapportage. Daarnaast is een regionaal evenementenbeleid vastgesteld. Voorts geeft zij terugkoppeling van de AB vergadering van het Regionaal Historisch Centrum Alkmaar van 6 december jl. De stand van zaken van de financiën is doorgenomen alsmede het eerste concept van het beleidsplan 2024-2028 evenals de kadernota 2025. Ook is gesproken over de wijziging van de GR.

Wethouder Epskamp geeft namens wethouder Te Beest terugkoppeling van de AB vergadering van Zaffier van 7 december jl. Er is gesproken over de interne stukken alsmede de interne aanscherpingen. Er is besloten op het normen- en toetsingskader ten behoeve van de jaarrekening, de concept kadernota 2025 en de controle verordening op het financieel beheer en de organisatie. De wijzigingen WGR zijn overgenomen en worden doorgeleid naar de regietafel.

5. Toezeggingen (19.42 uur) Er zijn geen op- en/of aanmerkingen. De commissie stelt de lijst met toezeggingen ongewijzigd vast.

6. Spreekrecht publiek (19.43 uur) De inspreker die zich had aangemeld voor het spreekrecht publiek heeft zich ziek gemeld. Derhalve zijn er geen insprekers.

7. Rondvraag (19.44 uur) De VVD merkt op dat het fokverbod voor dam- en edelherten niet in 2024 ingevoerd zal gaan worden en verzoekt de wethouder toe te zeggen dat de herten in het hertenkamp gehandhaafd blijven. Wethouder Nieuwenhuizen legt uit dat er niet wordt gefokt met de herten in Alkmaar. Dit past niet binnen de voorschriften van het keurmerk. Dit betekent dat overplaatsingen vanuit andere hertenkampen of dierenboerderijen mogelijk zijn waarmee de populatie in Alkmaar voortgezet kan worden. Dit is voortzetting van het huidige beleid. De PvdD wijst naar de door de raad aangenomen motie betreffende het uitsterfbeleid van hertenkampen. Wethouder Nieuwenhuizen antwoordt dat de motie het keurmerk betrof en niet een uitsterfbeleid.

SPA heeft een aantal aanvullende vragen betreffende de bezorging van het Alkmaars nieuwsblad. De krant zou in heel Alkmaar worden bezorgd, echter er zijn witte vlekken in de bezorging. Hoe zit het in dit kader met de informatievoorziening van de gemeente naar haar inwoners? In de dorpen wordt het blad De Uitkomst bezorgd. Publiceert dit blad ook de gemeentelijke informatie? Wethouder Nieuwenhuizen antwoordt dat witte vlekken betekenen dat de bezorging niet goed gaat. Hier kan het college niets aan doen, behalve het aandringen bij de uitgever dat deze worden weggenomen. Voorts geeft hij aan niet zeker te weten of De Uitkomst wordt gebruikt voor het delen van gemeentelijke informatie. Hij zegt toe om te gaan kijken hoe de hiaten zo veel mogelijk weggenomen kunnen worden. Hij zal een en ander met de afdeling communicatie bespreken en komt hier middels een memo op terug. OPA merkt op dat de gemeente als grote speler veel meer invloed zou moeten kunnen uitoefenen op de bezorging. OPA vindt dat de gemeente zich assertiever op zou kunnen stellen. Wethouder Nieuwenhuizen antwoordt niet te vinden dat het assertiever kan maar wel te vinden dat het assertief gedaan moet worden. Dit is de inzet van het college.

8. Raadsvoorstel Zienswijze gevolgen CAO 2023 GGD Hollands Noorden (20.21 uur) Eerste termijn commissie: D66 meldt zich te kunnen vinden in het raadsvoorstel. De GGD is een belangrijke speler voor de volksgezondheid. D66 is trots op de GGD. De PvdA merkt op dat het college een negatieve zienswijze afgeeft. Hoe verhoudt dit zich tot het betoog van D66? D66 antwoordt dat dit gaat over de compensatie van 2024. De opgevoerde loonkosten moeten door de gemeente gedragen worden. Hoe dit in de boeken wordt gezet, is een technische oplossing. De PvdD merkt op dat het gaat om de begroting 2023 en niet om de begroting 2024 van de GGD. De vraag hierbij is wie deze kosten draagt. Is dat de GGD of de gemeente? Het kan betaald worden uit bezuinigingen van de GGD zelf. Dit ziet de PvdD liever niet. D66 wel? D66 antwoordt niet uit te gaan van bezuinigingen van de GGD. Er wordt betaald door de gemeente, alleen niet in één keer. D66 ziet het probleem niet.

De PvdA en GL merken op dat het in het afgelopen jaren voor wat betreft de GGD steeds over grip ging. Als er grip is, is er vertrouwen. Daarom blijven de PvdA en GL scherp. De trend van afgelopen jaren was dat er geld bij moest. Gezien alles wat mis is gegaan afgelopen jaren rijst bij de PvdA en GL de vraag of er voldoende bestuurlijke kracht is bij de GGD om alle problemen aan te kunnen. Is er een manier om financiële verrassingen te voorkomen? Erkent het college dit probleem en wat is een goede oplossing? De PvdA en GL kunnen zich vinden in de negatieve zienswijze.

BAS is akkoord met het voorstel van het college om een negatieve zienswijzen af te geven. BAS verwacht van de GGD dat het begrotingstekort uit de eigen middelen wordt gedekt. Dit zal waarschijnlijk bezuinigingen in de uitvoering tot gevolg hebben maar BAS ziet graag dat de GGD meer moeite doet om de eigen broek op te houden. 2 Raadscommissie Sociaal en Bestuur en Middelen 12 december 2023

De VVD merkt op dat de GGD een zorgenkindje blijft en sluit zich aan bij de PvdA en GL. Moet er niet gekeken worden of er meer grip op alle uitgaven van de GGD verkregen kan worden? De CAO aanpassingen zijn noodzakelijk, echter het gaat weer om extra geld. De VVD stemt in met de negatieve zienswijze van het college. Het college geeft een alternatief, maar wat is de voorkeur van het college zelf?

Het CDA sluit zich aan bij de PvdA en GL en kan zich vinden in het voorstel van het college om een negatieve zienswijze af te geven.

LA merkt op dat er wordt gegoocheld met cijfers en vraagt wat het juiste tijdspad is dat gevolgd moet worden. LA is het niet eens met het afgeven van een negatieve zienswijze. Een CAO loon is wettelijk verplicht en LA wil niet dat de GGD medewerkers de dupe zijn van het wanbeleid. Voorts vraagt LA wat de vijftien andere gemeentes hiervan vinden.

SPA gaat mee in het voorstel om een negatieve zienswijze af te geven. Hiermee wil SPA het signaal afgeven aan het AB dat de voorgestelde verhoging niet akkoord is en dat om heroverweging of heronderhandeling wordt verzocht. Hierbij is het van belang dat de samenwerking en relatie met de GGD niet verstoord wordt en dat dit geen juridische complicaties met zich meebrengt alsmede dat dit geen negatieve impact op de werknemers van de GGD heeft.

FVD merkt op dat het net lijkt alsof er elk kwartaal een zak geld bij moet bij de GGD. Derhalve kan FVD zich goed vinden in de negatieve zienswijze van het college. Wat FVD betreft gaat de GGD intern kijken waar dit geld vandaan komt.

De SP is het in grote lijnen eens met de PvdA en GL. Voorts vraagt de SP of het wellicht mogelijk is om in een rampjaar de indexcijfers van het betreffende jaar van maart en september te gebruiken.

De CU merkt op dat er wordt gesproken over een eenmalige verhoging. Betekent dit in één keer en niet in tweeën? Klopt het dat het verhoogde bedrag het uitgangspunt wordt voor de indexatie voor de aankomende jaren. Met andere woorden, is dit een permanente verhoging van de bijdrage?.

De PvdD vindt het begrijpelijk dat de loonkosten verhoogd zijn. Voor de GGD is het niet mogelijk om deze kosten te dragen. Daarom is de PvdD van mening dat het beter is om geen negatieve zienswijze af te geven en de bijdrage te verhogen. De PvdD pleit voor een positieve zienswijze.

Beantwoording college eerste termijn: Wethouder Epskamp merkt op dat iedereen het met elkaar eens is dat de GGD een belangrijke speler is en belangrijk werk verricht. Van belang is hoe de financiële situatie aan de orde is. Waarom een negatieve zienswijze? Het is belangrijk dat er een signaal uitgaat naar de GGD dat het niet automatisch zo is dat elke negatieve situatie overgeslagen wordt naar alle gemeentes. Het signaal dat er niet op deze wijze voortgegaan kan worden. Het is van groot belang dat er grip gaat komen op de financiële situatie bij de GGD. Bij het AB maar ook het DB is het grip krijgen op de financiële situatie nadrukkelijk aan de orde. Voorts merkt hij op te veronderstellen met deze negatieve zienswijze niet aan de meerderheidskant te zitten. Dit neemt niet weg dat er voor gezorgd moet worden dat het geluid uit de gemeente Alkmaar stevig voor het voetlicht komt en dat er rekening mee gehouden moet worden. De PvdD is het eens met de wethouder dat er meer grip verkregen moet worden op de financiële situatie van de GGD. De PvdD is echter bang dat een negatieve zienswijze het signaal afgeeft aan de medewerkers dat de gemeente de loonsverhoging niet onderschrijft. Hoe kijkt de wethouder hier naar? Wethouder Epskamp antwoordt het betoog te zijn begonnen met het uitspreken van waardering richting de GGD en de medewerkers.

Het management en de bestuurders hebben een belangrijke verantwoordelijkheid om de zaak financieel op orde te krijgen. Hij onderschrijft dat het van groot belang is om de waardering blijvend uit te spreken naar de medewerkers. Hij hoopt met een negatieve zienswijze het signaal af te geven dat het financiële verhaal steviger van de grond moet komen. Als de negatieve zienswijze door de raad wordt aangenomen, maar hiermee niet in de meerderheid te zijn, dan zal de bijdrage betaald moeten worden. Hier is in voorzien in de risicoparagraaf van de Burap. Tot slot merkt hij op dat de gestelde technische vragen reeds zijn beantwoord.

3 Raadscommissie Sociaal en Bestuur en Middelen 12 december 2023

Tweede termijn commissie: De PvdA en GL wensen de wethouder veel succes met de bespreking van het stevige signaal van de gemeente Alkmaar met de GGD. Wat PvdA en GL betreft is het een hamerstuk.

De SP vreest dat een negatieve zienswijze zal leiden tot een aankondiging van de GGD dat er weer bezuinigingen aankomen. Hoe groot acht het college deze kans?

Beantwoording college tweede termijn: Wethouder Epskamp antwoordt dat het moeizaam is om te voorspellen hoe de toekomst bij de GGD zal zijn. Er is weinig vet op de botten. De commissie laat het geluid horen dat het financieel strak aan moet. Dit betekent dat ook naar de uitgaven gekeken moet worden. Dit zou mogelijk wat richting kunnen geven.

De voorzitter stelt vast dat het raadsvoorstel als bespreekstuk wordt doorgeleid naar de aankomende raadsvergadering.

9. Raadsvoorstel m.b.t. vestigen voorkeursrecht gemeente Oostrand (20.15 uur) Eerste termijn commissie: SPA ziet voordelen voor het vestigen van de WVG op de Oostrand. Een belangrijk aandachtspunt is echter wel dat dit niet mag leiden tot vertraging.

Wat LA betreft is de WVG in strijd met de afspraken gemaakt bij de fusie. Belangrijk uitgangspunt bij was het open houden van het landschap en het gebruik van het bestaande gebied te optimaliseren. Het verbreken van deze gelofte is naar inziens van LA onjuist en onnodig. LA pleit voor het houden van een referendum onder de inwoners van de voormalige Schermer. OPA stelt vast dat LA voor het raadsvoorstel is echter wel met de restrictie referendum. LA antwoordt te doelen op een raadgevend referendum in De Schermer. Zijn de inwoners voor, dan kan LA zich vinden in het raadsvoorstel. OPA merkt op dat De Schermer de gemeente Alkmaar is, er kan geen referendum gehouden worden in een apart gebied. Voorts vraagt OPA of LA voor of tegen het raadsvoorstel is. LA antwoordt voor nu tegen te zijn en als uit het referendum blijkt dat de bewoners voor zijn, is LA ook voor. De PvdA merkt op dat als er een referendum plaats gaat vinden er dan ook gelijk gekeken kan worden of er andere bestemmingen mogelijk zijn, anders dan woningbouw, bijvoorbeeld natuur. OPA antwoordt dat een raadsvoorstel voorligt voor het opleggen van de WVG op deze gronden. Deze gronden mogen niet losgelaten worden. Er dient of voor of tegen het voorstel gestemd te worden, aldus OPA. D66 wijst op het algemeen belang en de bestuurlijke verantwoordelijkheid.

Er is veel veranderd tussen 2015 en 2023 kijkend naar het aantal benodigde woningen. Is LA het hier mee eens en zo nee, waarom niet? LA bevestigt dat er huizen gebouwd moeten worden, maar vraagt zich af waarom hier het polderlandschap voor gebruikt moet worden. Ook is LA het met D66 eens dat er veel is veranderd. Echter LA kan zich niet vinden in het raadsvoorstel, gezien de afspraken die destijds met de burgers zijn gemaakt. D66 wijst naar het onderzoek waaruit blijkt dat dit mooie locaties zijn met potenties. Als niemand er iets wil ontwikkelen, gebeurt er ook niets. LA antwoordt bij het ingenomen standpunt te blijven. De CU vraagt of LA een idee heeft bij het sentiment van de bewoners. Hoe kijken zij hier tegenaan? LA antwoordt een soortgelijk sentiment te hebben gevoeld bij de bewoners. De PvdA onderschrijft dat dit een deuk is in het vertrouwen van de bewoners van de dorpen in de gemeente Alkmaar voor wat betreft de afspraken die zijn gemaakt bij de fusie.

FVD is het eens met LA. Er zijn afspraken gemaakt met de dorpen waarmee is gefuseerd. De polder zou niet volgebouwd worden. Wat FVD kan hier maar op een manier van afgeweken worden, middels een referendum. FVD is bereid om gezamenlijk met LA tot een voorstel te komen. Voorts merkt FVD op dat er 15.000 woningen in Alkmaar bij worden gebouwd. Is het niet een keertje genoeg? FVD pleit ervoor eerst deze huizen neer te gaan zetten en daarna pas te kijken buiten de grenzen tevens denkende aan de mobiliteitsproblemen die eraan zitten te komen. LA antwoordt samen met FVD op te willen trekken aangaande het referendum.

De VVD noemt de demografische ontwikkeling. Als gevolg van de vergrijzing zal een relevant aantal woningen op termijn vrij gaan komen. Dit zal op hetzelfde moment plaatsvinden als de realisatie van dit gebied. De VVD vraagt hoe de demografische ontwikkeling in de stad en dorpen zich verhoudt ten opzichte van deze ontwikkeling kijkend naar 2040. De VVD maakt zich zorgen om de fusieafspraken. De gemeente Alkmaar zou de kleine dorpen niet vol gaan bouwen en het groen respecteren. Deze afspraak wordt hiermee losgelaten en de VVD is benieuwd naar de reactie van het college. 4 Raadscommissie Sociaal en Bestuur en Middelen 12 december 2023

De wijze waarop de gemeente hiermee de markt bespeelt is niet iets waar de VVD enthousiast van wordt. De N242 loopt bij het minste geringste vast en deze nieuwe ontwikkeling brengt een geheel nieuwe en zwaardere problematiek met zich mee voor de andere kant met gevolgen voor de N242, de ring en de gehele stad. Dit is niet terug te zien in de benoemde risico’s en kansen. Het is ook een kans omdat de verbindingen beter geregeld moeten worden met zo’n wijk of andere bestemmingen erbij. Dit dient eerst geborgd worden. De VVD wil hier een harde toezegging op van de wethouder. OPA merkt op dat men zich nog volledig in het voortraject van de planvorming bevindt. Onderzoek naar de mobiliteit alsmede een de vorming van een omgevingsvisie dient nog plaats te vinden. Is de VVD het hiermee eens? De VVD antwoordt te hopen dat dit zo is. Het is voor de VVD een basisvoorwaarde dat het college eerst hard toezegt eerst te zullen bewegen alvorens te gaan bouwen.

Het CDA is niet enthousiast over het vestigen van de WVG op deze hectares open polder landschap. De openheid zou behouden moeten worden, zo is het destijds bij de fusie afgesproken. Het bouwen in De Schermer is op geen enkele manier besproken. Wat het CDA betreft wordt eerst afgemaakt waar aan begonnen is. De 15.000 woningen in de Kanaalzone. Dit zou alle aandacht moeten krijgen zodat hier gas op gegeven kan worden. Voorts vraagt het CDA hoe het college kijkt naar de verwachting en beloftes die zijn geschapen tijdens de fusie, te weten dat Alkmaar niet gaat bouwen in De Schermer en het gebied vrij en ongeschonden zou houden. Waarom heeft het college niet eerst gekeken naar de andere kant van Alkmaar, de westkant? De PvdD vraagt hoe het CDA kijkt naar de optie het gebied terug te geven aan de natuur. Het CDA antwoordt dat voedselproductie een belangrijke functie is van dit gebied. Derhalve geeft het CDA er niet de voorkeur aan om het terug te geven aan de natuur. Het CDA wil van het college weten waarom het gebied aan de oostzijde waarop de WVG gevestigd zou kunnen worden veel groter is dan het witte gebied en de cirkel aangegeven op het onderzoekskaartje. Er zijn veel meer witte plekken ingetekend op het kaartje. Waarom is hier geen WVG op gevestigd?

BAS merkt op dat de provinciale weg door het gebied heen loopt en vraagt of de Provincie van plan is om deze weg te gaan verbreden. Is hier over gesproken? OPA merkt op dat het raadsvoorstel niet gaat over de aankoop van de grond maar alleen over de WVG. BAS antwoordt dat het gaat om de mogelijke aankoop van een stuk grond waar een drukke weg doorheen loopt. Vraag is of men dit wel moet willen. OPA merkt nogmaals op dat er geen grond wordt aangekocht. Het gaat alleen om het vestigen van de WVG op deze gronden. BAS antwoordt dat het gaat om het voorkeursrecht om deze gronden te kunnen kopen. Voorts vraagt BAS zich af of er geld is om deze strategische aankopen te doen. Daarnaast moeten er wellicht gerechtelijke stappen genomen worden alsmede onteigening. Kan de gemeente deze financiële zaken opvangen? Deze gronden worden genoemd voor wonen, werken en infrastructuur. Zijn dit huisjes met tuintjes? BAS wil niet dat er hoge torens komen. Het landelijk karakter dient behouden te blijven en dit moet gewaarborgd worden. BAS neemt het raadsvoorstel mee terug in de fractie.

De SP is voorstander van een actief grondbeleid en het voorkomen van grondspeculatie. Daarom is de SP blij met dit raadsvoorstel. Op eigen gronden zou meer ruimte kunnen zijn voor een hoger percentage sociaal. De SP denkt dat deze locatie hier geschikt voor kan zijn. Het CDA vraagt hoe de SP aankijkt tegen de fusie afspraken deze sprong naar De Schermer niet te maken. De SP antwoordt dat ook De Schermer een grote behoefte heeft aan betaalbare woningen. De PvdA wijst naar het kaartje. Het is Alkmaar light en de mensen willen in de dorpen blijven wonen en niet bij Alkmaar intrekken. De SP antwoordt dat dit plan de druk kan ontnemen. Voorts merkt de SP op dat het gaat om een locatie waar een drukke weg doorheen loopt. Derhalve denkt de SP dat een en ander niet veel schade aan zal richten aan het landschap. Betreffende de bereikbaarheid merkt de SP op dat er een busbaan door het gebied heen loopt. D66 merkt op dat de PvdA denkt dat de mensen in De Schermer niet op deze woningen zitten te wachten. D66 vraagt de PvdA de gegevens te overleggen waarop de PvdA dit baseert. De PvdA antwoordt groot voorstander te zijn van een referendum om te kijken of dit gebied een andere bestemming kan krijgen. Voorts merkt de PvdA op te weten wat het sentiment in de dorpen is. OPA merkt op dat eerst de WVG op de gronden gevestigd moet worden alvorens een referendum gehouden kan worden.

De PvdA antwoordt zich hierin te kunnen vinden, echter het raadsvoorstel koppelt de WVG direct aan woningbouw. De SP vervolgt het betoog en maakt zich zorgen dat dit ten koste gaat van de Kanaalzone. Bestaat er een risico dat sociale woningbouw aan de Kanaalzone wordt verplaatst naar dit gebied?

De PvdA en GL sluiten zich aan bij LA en het CDA. De PvdA en GL hebben met verbazing kennis genomen van deze actie van het college. De gemeente heeft het laatste woord bij de wijziging van het bestemmingsplan. Derhalve is er weldegelijk sprake van regie. 5 Raadscommissie Sociaal en Bestuur en Middelen 12 december 2023

De PvdA en GL maken zich zorgen om de krimp van de dorpen en de hieruit voortvloeiende sluiting van scholen en vindt dat hier naar gekeken moet worden in plaats van naar woningbouwambities. Voorts wijzen de PvdA en GL naar de motie om de mogelijkheden te onderzoeken voor woningbouw in Graft-de Rijp. Wat is hier de status van? De PvdA en GL adviseren het college om te focussen op de 15.000 woningen in de Kanaalzone, Stompetoren west en de aangenomen motie voor Graft-de Rijp. De PvdA en GL zijn geen voorstander van dit raadsvoorstel. De PvdD stelt vast dat de PvdA en GL pleiten voor het behouden van de regie maar het loskoppen van de WVG aan woningbouw. Zijn de PvdA en GL bereid om met een amendement te komen? De PvdA en GL antwoorden dit een interessante optie te vinden. Voorts merken de PvdA en GL op berichten te hebben ontvangen betreffende ontwikkelaars die reeds eigenaar zijn van de gronden. Wellicht kan het college hierop reflecteren. In hoeverre heeft dit meegespeeld bij het raadsvoorstel? De VVD merkt op dat het raadsvoorstel het al dan niet toepassen van de WVG betreft. Er staat geen woord over woningbouw in de beslispunten. De PvdA en GL antwoorden het hier niet mee eens te zijn. Er staat duidelijk in dat wordt gesproken over woningbouw.

De PvdD is voor het voeren van regie op gemeentegronden. De PvdD ziet dit als een mooi raadsvoorstel om dit te kunnen gaan doen en vindt het derhalve prima om de WVG in te zetten op deze gronden. Als dit uitgevoerd gaat worden wil de PvdD wel zien dat de afspraken die destijds zijn gemaakt bij de fusie gehandhaafd blijven, ook al is de wereld enigszins veranderd sinds die tijd.

D66 wijst naar het rapport waarin staat dat het gebied de potentie heeft om te gaan ontwikkelen. Het rapport is openbaar dus de projectontwikkelaars lezen dit ook. Dit is een van de reden waarom het college de raad vraagt of de WVG hierop losgelaten mag worden. Het college heeft dit besluit al genomen. D66 vraagt of het klopt dat het college al aan de slag zou kunnen gaan met gesprekken hierover. Het eerste recht van koop geldt voor drie jaar en kan automatisch verlengd worden en het college wil voelen en proeven wat de mogelijkheden daar zijn. Als de eigenaren van de gronden dit niet willen, dan zullen zij de gronden niet verkopen en kan er niets ontwikkeld worden. Het eerste recht van koop betekent niet dat er verplicht aangekocht moet worden. Het gaat alleen om het behouden van de regie. De PvdA stelt voor het raadsvoorstel te amenderen en woningbouw expliciet uit te sluiten. D66 antwoordt een dergelijk amendement niet te zullen steunen. Woningbouw is hard nodig en het gebied hoeft niet helemaal volgebouwd te gaan worden. Er zal een visie gemaakt moeten worden en er zal ook participatie plaatsvinden. Het CDA merkt op dat zonder het opleggen van de WVG er ook geen visie gemaakt hoeft te worden. D66 wijst nogmaals naar het rapport waarin staat dat dit gebied de potentie heeft om te gaan ontwikkelen. Dit wil D66 graag onderzoeken. D66 deelt de mening van het CDA niet.

De PvdA en GL merken op voorstander te zijn van de afgesproken woningen in de Kanaalzone en daarnaast de mogelijkheden te willen onderzoeken om te bouwen in de dorpen, het straatje erbij. D66 antwoordt er vanuit te zijn gegaan dat ‘bouwen bouwen bouwen’ meer is dan alleen de woningen in de Kanaalzone. D66 neemt het raadsvoorstel mee terug in de fractie. Tot slot vraagt D66 de wethouder toe te zeggen dat mocht de WVG opgelegd worden, de raad eens per half jaar actief wordt geïnformeerd over de stand van zaken.

De CU meldt niet zo positief te zijn over het betreffende onderzoek, de CU vindt het kort door de bocht. Er ligt geen enkele analyse aan ten grondslag. Voorts wijst de CU op het klimaatrisico dat mogelijk gelopen wordt. De CU twijfelt of bouwen in dit gebied voldoende waarde en toekomst vast is. De CU is niet tegen het opleggen van de WVG. Het werpt echter wel zijn schaduw vooruit. De CU vraagt zich af of men op deze gronden wel woningbouw zou moeten willen. De CU voelt zich niet senang met het klakkeloos overnemen van het rapport. Waarom specifiek dit kwetsbare gebied?

OPA merkt op dat niemand ervan overtuigd hoeft te worden dat er snel woningen gebouwd moeten worden. Dit is breed gedragen, maar gehoord hebbende de betogen zijn er toch fracties die hier anders over denken, aldus OPA. Er is een woondeal gesloten en om vlot tot woningbouw te komen en hier grote stappen in te zetten zal men creatief moeten zijn. Zoals de Kanaaloever visie en nu de Oostrand. De Oostrand is een gebied dat uitstekend ontwikkeld kan worden voor woningbouw. OPA ziet hier graag grondgebonden woningen en een mooi stadspark. Omdat de grond in handen is van meerdere eigenaren heeft het college besloten om de WVG toe te passen. Hier zitten strikte voorwaarden aan vast. Door deze voorwaarden zijn de rechten van de huidige eigenaren voldoende gewaarborgd. Wat OPA betreft is dit besluit nodig om de stagnerende woningbouw een positieve boost te geven. OPA ziet dit als een mooie kans en stemt in met het raadsvoorstel.

Beantwoording college eerste termijn: 6 Raadscommissie Sociaal en Bestuur en Middelen 12 december 2023

Wethouder Van de Ven legt uit dat de gemeente de WVG hier wil vestigen omdat men op een pauzeknop wil drukken. Er zijn afspraken gemaakt tijdens de fusie met De Schermer, echter op het moment dat een andere of hogere overheid andere lijnen trekt ontstaat een situatie waar over nagedacht moet worden. Op het moment dat een dergelijke lijn getrokken wordt, zijn ook de marktpartijen wakker. Om regie te houden op het gebied is het belangrijk om de rust te houden zodat er met elkaar nagedacht kan worden over wat mogelijk zou zijn in het gebied. Het college heeft de WVG opgelegd en moet vervolgens naar de raad om dit te bestendigen. De wet schrijft voor dat een minimale ruimtelijke verkenning plaats moet vinden omdat men voornemens is om op termijn de bestemming te veranderen. Er is nog geen enkel plan voor dit gebied. Het college ziet een aantal mogelijkheden maar vooral het belang van even rust voor dit gebied. Dit is de hoofdreden waarom het college de WVG hier wil vestigen. De PvdD vraagt of het zo kan zijn dat als de WVG niet wordt toegekend door de raad, de speculanten er gaan bouwen zonder dat de gemeente hier invloed op heeft. Wethouder Van de Ven legt uit dat dit een bestemmingswijziging vraagt. Dit is niet eenvoudig en kan niet op korte termijn. Echter als marktpartijen daar grond gaan aankopen, kan het zijn dat door veranderingen in Den Haag de mogelijkheden groter worden.

Het is zogenaamde ‘warme grond’ en het college wil rust en regie kunnen behouden in dit gebied. De CU merkt op dat de beslispunten niet gaan over woningbouw, echter de begeleidende tekst wel. Wethouder Van de Ven antwoordt dat er staat ‘mogelijkheden tot woningbouw’ en dus niet alleen maar woningbouw. Het gebied is blanco, er wordt alleen een WVG opgelegd als bescherming. Op het moment dat de raad zegt de tijd te willen nemen om te kijken wat er mogelijk is, zal voorwaardelijk een breed participatietraject opgezet gaan worden. Of dit een referendum moet zijn of een uitgebreide raadpleging of iets anders zal uitgezocht moeten worden. Als de WVG niet wordt opgelegd kan een referendum of iets dergelijks gehouden worden, maar waar gaat dit dan over? Dat zou een referendum worden gehouden over gronden waar de gemeente geen zeggenschap over heeft. Voors benadrukt zij dat de polder niet volgebouwd zal gaan worden. Er wordt gekeken wat mogelijk is en waar de gemeente de regie op kan houden. Hoe een en ander zich verhoudt tot de demografische ontwikkelingen zou meegenomen kunnen worden in het onderzoek wat wel en niet mogelijk is in dit gebied. De VVD legt uit dat het gaat om de totale opbouw van de bevolking en hoe dit zich zou verhouden.

Wethouder Van de Ven antwoordt dat een woonwensonderzoek heeft plaatsgevonden waaruit blijkt dat de vraag naar grondgebonden eengezinswoningen groot is. Er wordt op dit moment veel gebouwd voor starters, dat wil zeggen kleine woningen. Mensen blijven echter niet altijd starters. Uiteindelijk hebben ook starters behoefte aan grotere woningen. De vraag van de VVD kan meegenomen worden in het onderzoek. De gevraagde toezegging ‘eerst bewegen dan bouwen’ vindt zij terecht. Het college realiseert dat hier een knelpunt in zit. Dit knelpunt kan Alkmaar als lokale overheid niet alleen oplossen. Om de wens van de verbreding of aanpassing van de N242 voor elkaar te krijgen moet naar Provincie en Rijk gestapt worden. Derhalve kan zij niet hard toezeggen dat dit ook gebeurt. Zij zal zich hier wel hard voor inzetten en zou het terecht vinden als dit wordt meegenomen als randvoorwaarde voor een verdere ontwikkeling. De VVD verzoekt de wethouder met een memo te komen op dit punt. Wethouder Van de Ven zegt dit toe. Voorts meldt zij dat de plannen bij Stompetoren west hier niet door in de verdrukking komen. Voor de andere dorpen is collega wethouder Te Beest bezig met een dorpenvisie om te kijken waar kan wat en wat past bij de dorpen. Het CDA merkt op dat er meer witte gebieden zijn aangewezen.

Waarom wordt hier geen WVG opgelegd? Wethouder Van de Ven antwoordt dat het grootste deel van die gebieden al in het bezit van de gemeente is. Of dit voor alle gebieden rondom de dorpen geldt weet zij niet. Dit zal zij uitzoeken. Het CDA merkt op dat er ook ‘warme’ gebieden zijn die niet in bezit zijn van de gemeente. Wordt bijgehouden of hier ontwikkelaars instappen? Wethouder Van de Ven antwoordt dat als het gaat om gebieden die in bezit zijn van marktpartijen het zou kunnen dat dit ook ‘warme’ gronden zijn. Het is afhankelijk van de dorpenvisie of van deze potentie gebruik gemaakt gaat worden. Niet in alle gevallen is het nodig om er WVG op te leggen. Voorts merkt zij op dat het Rijk als eerste naar de Oostrand keek. Dit heeft de gemeente wakker geschud. De focus van de gemeente lag op de Kanaalzone. Verder geeft zij aan dat de gemeente niet genoeg geld heeft als iedereen tegelijkertijd zijn grond aanbiedt. Dit zal echter niet het geval zijn. Er zitten ook grondeigenaren bij die niet willen verkopen en verder willen gaan met hun eigen bedrijf. De WVG heeft niets te maken met onteigenen. Dit is hier niet aan de orde. De eigenaren zijn vrij om de gronden te verkopen en als zij dit willen doen moeten ze deze eerst aan de gemeente aanbieden.

Zij wil zo weinig mogelijk zeggen over de invulling behalve dat het logisch is dat hier niet hoog wordt gebouwd en water en groen zijn belangrijke elementen in dit gebied. Of er sociale woningen van de Kanaalzone worden overgeheveld naar dit gebied is nog niet aan de orde. In alle plannen wordt voldaan aan de afspraken die zijn gemaakt over sociale woningen. Zij vindt het jammer dat er fracties zijn die een instrument van de overheid welke de gemeente regie geeft, niet willen gebruiken. Het is niet zo dat de ontwikkeling aan de Kanaalzone hiermee stop wordt gezet. 7 Raadscommissie Sociaal en Bestuur en Middelen 12 december 2023

Een en ander loopt parallel aan elkaar. Echter gezien de gestapelde ambities is het wel zo dat gekeken moet worden wat allemaal kan. Het aantal van 15.000 is niet heilig. Gevraagd is of het college nu al aan de slag kan gaan. Zij legt uit dat er voorzichtige gesprekken plaatsvinden en dat er geen zienswijzen zijn ingediend. Er kan een visie ontwikkeld worden zonder WVG en er kan een referendum plaatsvinden zonder WVG, echter de vraag is of hoe zinvol dit is op het moment dat de gemeente geen regie heeft. Voorts geeft zij aan samen met de raad wellicht in de vorm van een denksessie of iets dergelijks uitgebreid te willen kijken wat de piketpalen zijn voor de ontwikkeling van dit gebied. Er zijn zorgen over het water en de grond en of het allemaal wel kan. Ook dit zal onderzocht worden. En juist dit gebied omdat dit gebied door het Rijk met een streep is aangegeven en de gemeente snel wil kunnen acteren. De vraag waarom de WVG op een veel groter gebied aan de oostzijde van de N242 is gevestigd dan de cirkel groot is wordt terstond technisch beantwoord door de ambtelijke bijstand.

De voorzitter vat samen dat de wethouder heeft toegezegd het antwoord betreffende de mobiliteit letterlijk te zullen verwoorden en de witte vlekken die niet in het bezit zijn van de gemeente uit te pluizen, dit in een memo.

Tweede termijn commissie: Het CDA meldt het raadsvoorstel mee terug te nemen in de fractie. Het CDA is nog niet overtuigd.

De PvdA en GL zijn van mening dat met de WVG in de Oostrand sluipenderwijs plukken woningbouw mogelijk worden gemaakt in de mooie polders. Het wordt er naar mening van de PvdA en GL ingerommeld. De PvdA en GL pleiten er nadrukkelijk voor de fusieafspraken te respecteren. De PvdA en GL is tegen het raadsvoorstel. De VVD merkt op dat het Rijk dit gebied heeft aangewezen, het is dus het Rijk die het er in rommelt. Wilt de PvdA en GL wel of geen regie hebben? De PvdA en GL antwoorden zich aan te sluiten bij het CDA. Er zijn meerdere witten vlekken ingetekend rondom de dorpen. De PvdA en GL vinden dat gekeken moet worden wat daar de mogelijkheden zijn. De PvdA en GL zien niet in waarom dit stukje Alkmaar light plompverloren moet worden betrokken voor woningbouw. Hier ligt niet de behoefte voor wat betreft de dorpen.

D66 merkt dat er staat ‘te concluderen’ in de beslispunten. Moet dit als ‘te besluiten’ gelezen worden? Zowel de voorzitter als de griffie kunnen hier geen antwoord op geven. Dit wordt uitgezocht. De voorzitter zal hiertoe met een memo komen. De voorzitter stelt vast dat het raadsvoorstel afdoende is behandeld en sluit de beraadslaging.

10. Raadsvoorstel ingebruikname Robonsbosweg te Alkmaar (21.40 uur) Eerste termijn commissie: OPA merkt op gemengde gevoelens te hebben over het raadsvoorstel. OPA heeft haar kiezers wat anders beloofd. Er is echter een compromis gesloten waar OPA tevreden over is. Voorkomen is dat in Alkmaar een aanmeldcentrum komt. De uitgangspunten zijn duidelijk en OPA kan zich erin vinden, met name in de verdeling (150/150/150). OPA wenst het college succes toe in de onderhandeling met het COA. OPA gaat ervan uit de raad actief wordt geïnformeerd en vraagt de wethouder dit te bevestigen. FVD is blij dat OPA hard zal zijn op de verdeling. Kan FVD er ook op rekenen dat als de Staatssecretaris een beroep doet op Alkmaar voor extra opvangplekken, OPA dan ook ‘nee’ zegt? OPA brengt de mogelijke invoering van de Spreidingswet ter sprake. De gemeente Alkmaar als lokale overheid moet zich hieraan houden. Deze Wet zal ook consequenties hebben voor Alkmaar en Alkmaar zal haar verantwoordelijkheid moeten nemen. Echter als er een extra verzoek komt van de Staatssecretaris, zal OPA daar geen gehoor aan geven. OPA zal zich houden aan de afspraken in het coalitieakkoord. De PvdD vraagt hoe OPA de spoedzoekers ziet. OPA antwoordt dat er een duidelijke definitie moet komen van spoedzoeker. Voor het draagvlak is het beter als het evenwichtig wordt verdeeld.

Voorts gaat OPA in op het participatieplan waarin staat dat het gaat om informeren. OPA wil graag dat de mensen er serieus bij betrokken worden en recht van spreken hebben. Dit is belangrijk voor het draagvlak en OPA vraagt de wethouder dit toe te zeggen. Voorts vraagt OPA of het college een idee heeft betreffende wat concreet zal worden gevraagd in de digitale peilingen. Wat is de teneur van de vragen? Worden er ook vragen gesteld op het gebied van veiligheid? Dit is voor OPA belangrijk. Is de wethouder bereid om een toezegging te doen dat er concrete acties op veiligheid worden genomen? Hoe gaat het college burgers interesseren om mee te doen aan de digitale peilingen? Er wordt over co-creatie gesproken. Kan er ook co-creatie met de buurt plaatsvinden als het gaat over veiligheid?

8 Raadscommissie Sociaal en Bestuur en Middelen 12 december 2023

Voor de CU staat het buiten kijf dat het werken naar een goede opvang van asielzoekers en statushouders een positieve ontwikkeling is. De CU dankt de portefeuillehouder voor het doorzetten van deze plannen. Het heeft de CU betreurd dat de voorgang in dit dossier traag is. Elke positieve stap om dit te versnellen zal de CU nemen. De CU is van mening dat een snelle en ambitieuze aanpak van dit probleem nodig is. Het coalitieakkoord geeft aan een AZC te willen realiseren tot 2030 met een mogelijke verlenging tot 2033. Hierin is voor de CU het tempo erg belangrijk. Ziet de portefeuillehouder er heil in om te onderzoeken of er al voorbereidend werk gedaan kan worden terwijl de onderhandeling nog loopt zodat de ruimtes bewoond kunnen worden zodra de onderhandelingen zijn afgerond?

D66 wil dat er voor statushouders, spoedzoekers en vluchtelingen iets gedaan wordt. Het hele probleem kan Alkmaar niet oplossen, Alkmaar kan er echter wel wat aan doen. D66 wil dat Alkmaar haar bijdrage levert aan de Robonsbosweg. Er is lang genoeg over gesteggeld. Er moet nu doorgepakt worden en daadwerkelijk overgegaan worden op de realisering. Participatie is belangrijk en noodzakelijk. Daarom is het goed dat er een participatieplan is. Het moet voor de participanten duidelijk zijn binnen welke kaders de participatie mogelijk is, namelijk dat de opvang er komt en dat de gemeente luistert en acteert op de wensen met betrekking tot het gevoel van veiligheid en de klachtenafhandeling. Heldere participatie vormt de basis voor een groot draagvlak. Er moet ook geparticipeerd worden over de mogelijke positieve inzet van vrijwilligers, de mogelijkheden voor dagbesteding en het contact met de buurtbewoners. Dan is D66 ervan overtuigd dat de toekomstige bewoners van de Robonsbosweg een goede tijdelijke huisvesting hebben en de opvang een Alkmaars succesverhaal gaat worden, wellicht ook voor de partijen met gemengde gevoelens.

De PvdD merkt op eindelijk weer een stap verder te zijn in het tonen van medemenselijkheid richting de asielzoekers die onder erbarmelijke omstandigheden verblijven. Het doet de PvdD deugd dat de gemeente haar verantwoordelijkheid hierin zal gaan nemen. Er is sprake van het samenkomen van een opvangcrisis en een wooncrisis. Er was ooit voldoende capaciteit om de huidige instroom op te kunnen vangen. Echter de opvangcapaciteit is naar beneden gebracht en de sociale woningsector is uitgekleed. Hierdoor zijn er nu niet genoeg opvangplekken en is de doorstroom gering. Dit leidt tot polarisatie in de samenleving. Gelukkig wil het college hier wat aan doen. De PvdD kan zich vinden in de uitgangspunten maar heeft twijfels over de aankoop van het pand. Voorts vraagt de PvdD of het college voornemens is om de drie categorieën (spoedzoekers, statushouders en asielzoekers) door elkaar te laten wonen of worden deze groepen strikt gescheiden? De PvdD snapt niet waarom er een vicieuze cirkel optreedt zonder deze uitgangspunten. Het college heeft het mandaat om te onderhandelen met het COA volgens de uitgangspunten. Het resultaat van die onderhandelingen kan altijd alsnog naar de raad gebracht worden. De PvdD verzoekt om een reflectie van het college hierop. De PvdD snapt niet waarom de winkeliers uit de binnenstad mee mogen participeren.

Kan de wethouder dit toelichten? Tot slot complimenteert de PvdD het college voor het participatieplan.

De SP is onder andere blij met het participatie gebeuren en de aantallen. De SP had echter liever een beetje meer gehad. Voorts vraagt de SP of Alkmaar de druk aan kan van het maatschappelijk gebeuren zoals sport, onderwijs etc. van met name de jongeren indien de Robonsbosweg als AZC wordt ingesteld. Voor wat betreft de spoedzoekers zou het wat de SP betreft wat sneller kunnen.

BAS sluit zich aan bij OPA en D66. Ook BAS vindt de verdeling (150/150/150) belangrijk. FVD heeft een interessante vraag aan OPA gesteld, te weten wat gaat OPA doen als er een verzoek komt om meer? OPA antwoordde dit niet te gaan doen, echter als de Spreidingswet er komt dan wel. In deze verschilt BAS van mening met OPA. BAS zal streng zijn ten opzichte van de Spreidingswet. Betreffende de participatie is BAS het eens met OPA. Dit mag een stukje verder. OPA stelt vast dat BAS een partij is van afspraak is afspraak. Dit geldt dus ook voor de Spreidingswet in het coalitieakkoord. BAS antwoordt dat wat in het coalitieakkoord staat op meerdere punten anders geïnterpreteerd kan worden. BAS zal het uiterste doen om het coalitieakkoord zo te interpreteren dat er niet zomaar met gespreide armen gedaan wordt wat Den Haag oplegt. BAS vindt veiligheid heel belangrijk en wacht de volgende stap af. BAS stemt in het met het raadsvoorstel.

GL merkt op dat het college in een vicieuze cirkel terecht is gekomen alhoewel de kaders duidelijk zijn. Er is een motie aangenomen, daarnaast is er ook een coalitieakkoord. Wat is de uitleg van het college van deze vicieuze cirkel? De oplossing van het college om uit deze vicieuze cirkel te komen is de raad te vragen in te stemmen met de uitgangspunten. Een uitgangspunt is de aankoop van het oude belastingkantoor en op zoek te gaan naar een aannemer om de boel te verbouwen. 9 Raadscommissie Sociaal en Bestuur en Middelen 12 december 2023

GL ziet ook andere opties. Ziet het college deze ook? GL ziet de optie om het COA het akkoord van de gemeente te geven om het hele complex te gebruiken en in de onderhandeling de financiering te vragen als tegenprestatie voor een locatie voor de Alkmaarse spoedzoekers en woningzoekenden inclusief de statushouders. Is deze optie overwogen en zo nee waarom niet?

De PvdA merkt op dat het standpunt van de PvdA over de asielopvang in Alkmaar bekend is. Het voelt nu een beetje als ‘too little too late”, immers de nood is hoog en er blijft een structureel tekort aan opvangplekken. Op dit moment vangt Alkmaar nog steeds nul asielzoekers op en over anderhalf jaar hopelijk 150. Dit aantal doet geen recht aan de verantwoordelijkheid van een gemeente zoals Alkmaar. FVD vraagt welk aantal in de ogen van de PvdA voldoende zou zijn. De PvdA antwoordt tussen de 450 en de 500. Voorts merkt de PvdA op dat een meerderheid van de raad zich in september 2022 heeft uitgesproken over de asielopvang op de Robonsbosweg, Het college gaf aan dat er veel voorbereiding is gedaan door het vorige college en dat er geen vertraging of verspilling van tijd en energie heeft plaatsgevonden. Alleen aanpassingen op het eerder gedane voorstel. De PvdA wil van de wethouder horen wat er gebeurd is sinds die tijd en waarom er nog steeds geen concrete stappen zijn genomen. Het COA pakt op dit moment alles aan en heeft aangegeven dat alles bespreekbaar is. Het probleem ligt dus niet bij het COA. Voor de PvdA is het belangrijkste dat Alkmaar asielzoekers gaat opvangen. De vraag in deze is waar. De Robonsbosweg heeft een belangrijke symboolwaarde gekregen door de jarenlange debatten over de asielopvang. Het is een groot pand dat beschikbaar is.

Er zijn echter vragen gerezen over de kosten. In die zin sluit de PvdA zich aan bij de vraag van GL of er geen andere alternatieven zijn dan aankoop. Als aanvulling of alternatief zou er ook gekeken kunnen worden naar kleinschalige locaties. Het COA laat de schaalgrootte los. De PvdA vraagt zich af in hoeverre deze optie naast De Robonsbosweg aan de orde is geweest in de gesprekken met het COA. Betreffende het participatieplan merkt de PvdA op het goed te vinden dat er wordt voortgebouwd op de gesprekken die eerder zijn geweest. Omwonenden staan er positief tegenover en het is een prima insteek voor het verdere traject wat de PvdA betreft.

Het CDA kan zich vinden in de geformuleerde uitgangspunten en sluit zich aan bij de vragen van OPA. Het CDA stemt in met de uitvoering van het participatieplan en kijkt uit naar de resultaten van de onderhandelingen.

De VVD merkt op dat deze uitgangspuntennotitie een logische uitwerking is van het coalitieakkoord. Dit beleid zal uitgevoerd worden, immers afspraak is afspraak. Echter niet zonder een kritische blik. Over 7 jaar komen hier woningen voor Alkmaarders, het voorwaardelijke Alkmaarse perspectief. In het raadsvoorstel staan twee cursieve zinnen als citaat uit het coalitieakkoord. De VVD herkent deze niet als zodanig. De VVD vraagt de wethouder toe te lichten hoe dit zit. Het is van belang voor de statushouders om het juiste citaat in herinnering te brengen, te weten er wordt uiteraard en uitsluitend voldaan aan de wettelijke verplichtingen met betrekking tot de huisvesting van statushouders. Het nu al kunnen kopen van de Robonsbosweg is naar inziens van de VVD een goede zaak mits dit onomkeerbaar wordt gedaan conform de afspraken in het coalitieakkoord. Dit wil zeggen dat er na 2030 uitsluitend Alkmaars perspectief moet zijn. Met betrekking tot de participatie merkt de VVD op het Willem Blaeu niet tegen te komen. Dit bevreemdt de VVD. Daarnaast wordt het dwingende karakter genoemd van de wet- en regelgeving rondom opvang van asielzoekers. Dit dwingende karakter zet zich wel af bij statushouders echter niet bij asielzoekers. De PvdD merkt op dat bij de samenwerkende stakeholders OSG Willen Blaeu wordt genoemd. De VVD antwoordt dat de school een keer wordt genoemd.

De school moet in de volle participatie over de gehele lengte dat wil zeggen directie, ouders en leerlingen meegenomen worden.

FVD is niet enthousiast over dit plan. Het is wel beter dan het vorige voorstel. Voorts vraagt FVD hoe hard de verdeling (150/150/150) is. Verder vraagt FVD de wethouder uit te leggen wat wordt verstaan onder een spoedzoeker. Heeft de wethouder een plan als het pand niet aangekocht kan worden? Verder vraagt FVD of de wethouder een mogelijkheid ziet om alleen gezinnen op te vangen. FVD vindt het participatieplan er goed uitzien. Ook FVD vindt het belangrijk dat de Willem Blaeu school wordt meegenomen. Bij de bewonersavond is het FVD opgevallen dat een specifiek aantal straten van het Hoefplan was uitgenodigd. FVD verzoekt het college om de cirkel groot te maken en dit van te voren met de raad te delen.

SPA merkt op wel of geen Spreidingwet. Alkmaar is haar verantwoordelijkheid nooit uit de weg gegaan. In Alkmaar wordt de crisis niet opgelost, het is een brede nationale verantwoordelijkheid. Alkmaar kijkt in deze vooruit. 10 Raadscommissie Sociaal en Bestuur en Middelen 12 december 2023

SPA hecht sterk aan participatie en is het er mee eens dat het pand weer in gebruik genomen gaat worden na uitgebreide informatie, consultatie en participatie met inwoners, bedrijven en verenigingen en de school. SPA onderschrijft de uitgangspunten uit het raadsvoorstel. Wat SPA van belang vindt, is de verdeling. SPA vraagt aan de wethouder hoe dit geborgd kan gaan worden. Ook vraagt SPA zich af hoe wordt voorkomen dat er kwetsbare groepen door elkaar heen gaan lopen. SPA veronderstelt dat het COA de ontwikkeling moet gaan begeleiden. Afspraken met het COA bleken de afgelopen jaren echter niet zo hard te zijn als gedacht. SPA wil hier harde afspraken over maken. SPA ondersteunt de procedure voor de verwerving van het pand. De handtekening van SPA staat onder het coalitieakkoord dus SPA gaat doen wat is afgesproken.

LA merkt op dat in dit nieuwe plan de huisvesting van Oekraïners niet voorkomt. Waar moeten zij naar toe wanneer de huidige locatie gaat sluiten? In het nieuwe plan wordt de Robonsbosweg een regulier AZC. Gedurende de lopende procedureperiode hebben de asielzoekers het recht om gebruik te maken van zorg. Die zorg staat al behoorlijk onder druk. Met deze vorm van opvang komt de zorg nog meer onder druk te staan. Dit geldt ook voor het onderwijs. Het onderwijs heeft al een groot probleem met lerarentekorten en de instroom van nog meer kinderen zal het probleem alleen maar vergroten. Het grootste verschil met het vorige plan is het plan om het pand aan te kopen en om te bouwen. Dit zal een behoorlijke kostenpost worden gezien het feit dat het pand zich in slechte staat bevindt. Nog niet zo lang geleden is een bezuiniging op Jeugdzorg behandeld evenals het terugdringen van extra hulp voor Alkmaarders met een smalle beurs. Nu wil de gemeente miljoenen investeren in de aankoop van een klomp stenen? Het is maar waar dit college haar prioriteiten legt. Wonen is voor de beoogde groep voor zeven jaar mogelijk. Het college wil de asielzoekers tot 2030 huisvesten. De eerste asielzoekers kunnen op zijn vroegst over een jaar komen. Hiermee is een AZC op deze locatie dus maar voor maximaal vijf jaar.

Een verlenging voor huisvesting is voor drie jaar mogelijk maar alleen voor Alkmaarse doelgroepen. Kortom dit plan is om huisvesting voor de eigen Alkmaarders te realiseren en niet om vanuit humanitair oogpunt iets te doen voor de opvang van asielzoekers. Deze conclusie heeft LA doen besluiten om niet in te stemmen met de uitgangspunten en het raadsvoorstel. D66 vraagt of LA tegen een AZC is. LA antwoordt voor een AZC te zijn echter voor langer dan vijf of zeven jaar en tegen de aankoop te zijn om het alleen maar van de markt af te halen voor de toekomst.

Beantwoording college eerste termijn: Wethouder Schouten onderschrijft dat het van groot belang is dat er niet weer gedoe ontstaat. Het college wil de verantwoordelijkheid pakken binnen de mogelijkheid die de gemeente Alkmaar heeft om een realistisch plan te realiseren. Betreffende het participatieplan is in plaats van informeren raadgeven gevraagd. Hij was in de veronderstelling dat het al op raadgeven stond. Zo nee, dan zegt hij dit bij deze toe. De digitale peiling betreft het breed ophalen van zorgen en ideeën. Dit wordt de richting van de vraagstelling. Hij zegt toe dat er ook vragen komen over veiligheid. De kanalen zijn onder andere social media, de website, een nieuwsbrief en wellicht flyers. Er worden zo veel mogelijk kanalen gebruikt om de respons op de digitale peiling te verhogen. Voorts zegt hij co-creatie op de veiligheid toe. GL vraagt wat hier bij voorgesteld moet worden. Wethouder Schouten legt uit dat het gaat om samen met de belanghebbenden veiligheid te creëren. Niet alleen raadplegen, maar een stapje hoger. GL vraagt of de wethouder burgerwachten ook onder co-creatie verstaat. Wethouder Schouten antwoordt dat dit niet de vraag is geweest. De PvdD vraagt of de wethouder doelt op het vergroten van het gevoel van veiligheid of het vergroten van de veiligheid. Wethouder Schouten antwoordt dat dit samen gaat.

Voorts gaat hij in op de opmerkingen die zijn gemaakt over een vertraging. Hij benadrukt het liever morgen goed te hebben geregeld dan vandaag houtje touwtje. Het betreft kwaliteit boven kwantiteit. De CU vraagt of de wethouder er heil in ziet om te onderzoeken of er voorbereidend werk gedaan kan worden terwijl de onderhandeling nog loopt. Wethouder Schouten antwoordt dat tijd potentieel dubbel gebruikt kan worden. Er kan voorbereidend werk getroffen worden op het moment dat men uit de onderhandelingen is. Slim omgaan met zaken voordat alles helemaal af is. Voorts gaat hij in op de vraag om een reflectie op de vicieuze cirkel. Het gaat hier puur om de vraag aan de raad in te stemmen met de uitgangspunten om de businesscase definitief te maken. De PvdD vraagt of de wethouder niet voldoende kaders had in het coalitieakkoord om als basis te gebruiken voor de onderhandelingen. Wethouder Schouten antwoordt dat dit kaders waren alsmede een beginpunt. Hoe verder men gaat, hoe gedetailleerder het wordt. Op het moment dat naar een businesscase wordt gegaan, gaat men steeds meer de diepte in. Op de vraag waarom de winkeliers van de binnenstad in de participatie worden meegenomen verwijs hij naar het diagram. Bij actief informeren staan de winkeliers van het Hoefplan en bij monitoren staan de winkeliers van de binnenstad. Zij worden dus niet actief betrokken bij de participatie.

De PvdD vraagt of de wethouder de winkeliers als belanghebbenden ziet. Wethouder Schouten antwoordt alleen in indirecte zin. 11 Raadscommissie Sociaal en Bestuur en Middelen 12 december 2023

Op de vraag of Alkmaar de druk aan kan op de voorzieningen antwoordt hij dat dit volgens het college een realistisch plan is. Op de vraag of het sneller kan verwijst hij nogmaals naar het dubbel gebruiken van tijd. De PvdD vraagt of het college voornemens is om de drie categorieën door elkaar te laten wonen in het pand. Wethouder Schouten antwoordt dat er onzelfstandige woonruimte zal komen voor de bewoners van het AZC en zelfstandige woonruimte voor statushouders en spoedzoekers. Het bouwplan bestaat uit verschillende delen waardoor de groepen niet door elkaar vermengd worden. Verder meldt hij dat de huidige eigenaar van het pand heeft aangegeven niet te willen verhuren. Dan blijft koop als enige optie over. GL merkt op als optie aan te dragen dat het COA het gehele complex gebruikt. Is dit overwogen? Wethouder Schouten antwoordt dat dit niet is overwogen. Het gehele gebouw naar het COA voldoet niet aan de kaders van het coalitieakkoord. De PvdD vraagt of het wel mogelijk zijn om het gehele complex te laten gebruiken door het COA als het alleen om asielzoekers en statushouders zou gaan. Wethouder Schouten antwoordt dat de huidige plannen de goedkeuring van het COA dragen. FVD vraagt of bij het businessplan uit is gegaan van het feit dat het pand over zeven jaar gesloopt zal worden.

Is het niet handiger om nu al te slopen en te bouwen? Wordt dit ook meegenomen in de businesscase? Wethouder Schouten legt uit dat de uitgangspunten leiden naar een businesscase. Een businesscase is er nu dus nog niet. Voor de vraag wat er gebeurd is sinds mei verwijst hij naar de raadsinformatiebrief die als bijlage bij de stukken zit en hij zegt toe een geactualiseerde versie de raad te doen toekomen. Hierna meldt hij dat kleinschalige opvang niet is onderzocht omdat de vraag voorlag voor de Robonsbosweg. Dit concept wordt wel gebruikt in de gemeente. Hij onderschrijft dat de laatste cursieve zin uit het raadsvoorstel geen direct citaat is uit het coalitieakkoord. Het stuk daarboven wel. Het betreft een samenvatting. Of er na 2030 alleen een Alkmaars perspectief is, is terug te zien in de definitieve plannen. Dat de Willen Blaeu school niet in de plannen staat, moet een omissie zijn. De VVD wijst naar het stuk waar staat ‘raadplegen’ met als reden hiervoor ‘het dwingende karakter van de wet- en regelgeving rondom de opvang van asielzoekers’. Dit geldt alleen voor statushouders aldus de VVD. Wethouder Schouten antwoordt dat dit correct is, dit moet statushouders zijn. Dit is een omissie. Hierna meldt hij dat de verdeling (150/150/150) hard is en tevens is overlegd met het COA. Op dit moment is er geen definitie van een spoedzoeker.

Wethouder Nieuwenhuizen is bezig met deze definitie zodat op het moment dat de Robonsbosweg open is, hier hard op geselecteerd kan worden. Als de aankoop niet doorgaat, zullen andere locaties gevonden moeten worden. De mogelijkheid om alleen gezinnen op te nemen is er niet, selecteren mag niet bij een AZC. Voorts zegt hij toe de participatiecirkel te vergroten. Hierna legt hij uit dat het COA niets heeft te zeggen over de andere 150/150. Hij gaat niet in op de vraag waar de Oekraïners naar toe moeten, dit is niet het vergaderdoel. Het college is van mening dat het beheersbaar is in het voorzieningenniveau met de aantallen waar het om gaat. Tot slot meldt hij dat tijd slim dubbel gebruikt zal gaan worden. De eerste asielzoekers zullen niet pas in 2025 binnen komen.

De voorzitter stelt vast dat het woord ‘raadplegen’ wordt toegevoegd. Bij de digitale peiling zal het onderwerp veiligheid worden meegenomen. Er komt een nieuwe versie van de nieuwsbrief en de participatiecirkel zal ruimer worden genomen. OPA vult aan dat co-creatie in de veiligheid ook is toegezegd door de wethouder wat door de voorzitter wordt onderschreven.

Tweede termijn commissie: De PvdD is nog niet overtuigd van nut en noodzaak van de aankoop van het gebouw. Derhalve neemt de PvdD het voorstel mee terug in de fractie.

BAS wacht de businesscase af.

GL merkt op het tegenovergestelde te vinden van FVD. Het voorstel om over te gaan tot de aankoop van een krakkemikkig gebouw vindt GL niks. Deze oplossing is niet voor de asielzoekers maar voor de andere doelgroep want dit is afgesproken in de coalitie. Dit pand is aangekocht om te voorkomen dat er meer dan 150 asielzoekers in Alkmaar worden opgevangen. Voor asielzoekers hoeft niet overgegaan te worden tot de aankoop van een gebouw dat al in eigendom is van de overheid. Het COA kan het gewoon gebruiken. Wat GL betreft zou het eerlijk zijn als Alkmaar een aantal van ongeveer 450 zou opvangen, de eerlijke verdeling uit de Spreidingswet. GL neemt het raadsvoorstel mee terug in de fractie.

De PvdA sluit zich aan bij GL. Voorts merkt de PvdA op dat kleinschalige opvang voor reguliere asielzoekers iets anders is dan kleinschalige opvang voor AMV-ers. Er komt binnenkort een handreiking voor de kleinschalige opvang voor gemeenten. 12 Raadscommissie Sociaal en Bestuur en Middelen 12 december 2023

Deze zal op verzoek van D66 worden gedeeld met de raad. De PvdA bedankt de wethouder voor de toezegging om met een update van de raadsinformatiebrief te komen en vraagt om in deze update in te gaan op de specifieke gesprekspunten.

Het CDA hecht eraan dat er een toekomstbestendige en financieel verstandige strategische keuze wordt gemaakt en er een businesscase komt. Wat het CDA betreft moet de onrendabele top zo klein mogelijk gemaakt worden. Het CDA vraag hierbij om creativiteit van de wethouder. Voor het CDA is het belangrijk dat permanente bewoning een nadrukkelijk onderdeel wordt van het Alkmaarse perspectief. Is al bekend wat de houding van de Provincie hierin is? Liander kan de contractuele levering eenzijdig opzeggen als een onderneming de hoeveelheid elektriciteit lang niet heeft gebruikt. Kan de wethouder bij Liander checken dat dit niet gaat gebeuren op het moment dat de Robonsbosweg in gebruik genomen gaat worden? Het CDA vindt tot slot dat de verenigingen als doelgroep veel aandacht zouden moeten krijgen.