Vastgesteld verslag commissie sociaal 6 juni 2024

VASTGESTELD VERSLAG Raadscommissie Sociaal Datum vergadering : 6 juni 2024 Tijd : 19.30 uur Plaats : Raadzaal, Stadhuis Nadere informatie : De heer K. te Velde, e-mail: ktevelde@alkmaar.nl

Deelnemers: Voorzitterschap: De heer R. van Lier Commissieleden: Dhr. J. Alexander (SP), dhr. L. Balder (GL), dhr. A. Bermon (SP), mw. M. Biesheuvel (LA), mw. J.C.L.L. Bijl-Jellema (BAS), dhr. R.J. Boots (PvdD), mw. C.A.M. Bouchier (GL), mw. Y. van den Brakel Visser (CDA), dhr. E. Bromlewe (GL), mw. D.F.M. Dubois-Veenhuis (BAS), mw. C.H. Garcia (GL), dhr. J. Gunst (VVD), dhr. J. Hoekzema (OPA), mw. A.A. Van Ingen Schenau- Wijker (SPA), mw. E.C. Konijn-Vermaas (D66), dhr. G.P.J. Kuyper (CDA), dhr. L.M. Lakeman (OPA), mw. S.J. Meijnen (D66), dhr. M. Nabih (PvdA), dhr. D. Rubio Borrajo (PvdA), mw. S. Spek (SPA), dhr. H.E.G. Stevens (D66), de heer R.C.M.M. van Veen (CU).

Portefeuillehouder: dhr. A.J. Epskamp, dhr. C.C. Schouten. Commissiegriffier: De heer K. te Velde

1 Opening en mededelingen (19.30 uur) De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen van harte welkom. Er zijn geen berichten van verhindering en geen mededelingen.

De voorzitter feliciteert de heer Balder (GL) met zijn verjaardag.

2 Vaststelling agenda (19.31) De agenda is ongewijzigd vastgesteld.

3 Vaststelling verslag (19.31) Het verslag van de commissie Sociaal & Ruimte d.d. 16-05-2024 wordt vastgesteld in de commissie ruimte van 04-06-2024. Het CDA vindt het vreemd dat het verslag geen onderdeel van deze agenda uitmaakt. De voorzitter is het met het CDA eens en zal het met de griffie bespreken.

4 Terugkoppeling AB vergaderingen (19.32) Er zijn geen AB-vergaderingen geweest.

5 Toezeggingen (19.33) D66 stelt een vraag over de toezeggingen van wethouder Epskamp aangaande de GGD Hollands Noorden. De wethouder zou de gemeenteraad en de inwoners van de gemeente, via de Stadskrant, inzicht verschaffen welke wettelijke taken de GGD uitvoert en welke aanvullende diensten er aangeboden worden. Ook zou er een overzicht worden gegeven hoeveel extra geld er naar de GGD is gegaan vanaf 2015. Wanneer wordt de commissie geïnformeerd? Wethouder Epskamp zegt dat het artikel morgen in de Stadskrant staat. Binnenkort wordt er een discussie gevoerd in de commissie over de GR-en en daarbij wordt ook een overzicht gegeven over de financiële positie van de GGD.

SPA stelt een vraag over de toezeggingen naar aanleiding van het raadsvoorstel Seniorenagenda. Wethouder Epskamp antwoordt dat er inmiddels gesprekken gevoerd zijn met personen met een migratieachtergrond over de activiteitenagenda. In de Seniorenagenda is het een steeds terugkerend gesprekspunt. Er is gesproken over themabijeenkomsten, in samenspraak met de moskee, en een aparte themadag over dementie en geheugenproblemen. Ten aanzien van het Langer Thuis Contract is er informatie opgevraagd en vanuit VONK en de regio wordt er toegewerkt naar een gezamenlijke aanpak. In het tweede kwartaal komt het college erop terug samen met het woningbehoefteonderzoek ouderen, uitgevoerd door Kompanen. De wethouder zegt toe het rapport over de woningbehoefte ouderen, op voorhand, aan de commissie toe te zenden.

6 Spreekrecht publiek (19.40) Er hebben zich geen insprekers gemeld.

7 Rondvraag (19.40) De voorzitter merkt op dat de vragen betrekking hebben op commissie Ruimte. De vragen mogen gesteld worden aangezien de commissies Sociaal en Ruimte de afgelopen maanden veelal gecombineerd zijn.

Het CDA pleit ervoor om het gedicht Chanson d’automne (Herfstlied) van Paul Verlaine uit 1866, dat 80 jaar geleden een belangrijke rol speelde bij de invasie van D-Day, zowel in het Frans als in het Nederlands op een plaquette te plaatsen op het Canadaplein. Het is dankzij de invasie dat Nederland vandaag mag stemmen voor de Europese Verkiezingen. Wethouder Schouten vindt het een heel sympathiek voorstel van het CDA waar zeker naar gekeken zal worden. Het voorstel zal, op korte termijn, in het college besproken worden. Het CDA heeft de datum van 1 oktober genoemd, de datum waarop in veel landen aandacht wordt besteed aan D-Day.

OPA stelt een vraag over de afsluiting van het tunneltje tussen de Wielingenweg en de Vroonermeer. OPA vraagt om een tijdelijke maatregel te nemen waardoor mensen weer gebruik kunnen maken van het tunneltje omdat het niet voor iedereen eenvoudig is om een langere route te nemen. Wethouder Schouten zegt een memo toe namens de verantwoordelijk wethouder.

TE BESPREKEN

8 Raadsvoorstel Uitgangspunten Spreidingswet in Alkmaar (19.45) Eerste termijn van de commissie OPA zegt dat met dit raadsvoorstel het college uitvoering geeft aan het coalitieakkoord. OPA is van mening dat het college beter had kunnen wachten aangezien de spreidingswet van tafel gaat na installatie van het nieuwe kabinet (zie Hoofdlijnenakkoord). OPA geeft het college strikte voorwaarden mee. Wat OPA betreft mogen er geen onomkeerbare besluiten worden genomen. Er mogen geen bindende contracten worden afgesloten of afspraken worden gemaakt. Indien het college bindende afspraken wil maken dan verzoekt OPA het college om het eerst aan de gemeenteraad voor te leggen. D66 verwijst naar het raadsvoorstel waarin staat dat de besluitvorming over de locatie aan de gemeenteraad voorgelegd zal worden. Eigenlijk wordt OPA al op haar wenken bediend. OPA is het met D66 eens maar er worden nu voorbereidingshandelingen verricht. OPA vraagt zich af of het zinvol is om nu al ambtelijke capaciteit in te zetten als de spreidingswet toch van tafel gaat. PvdD vraagt of het OPA bekend is dat de wet al ingevoerd is en dat er nog geen intrekkingswet richting de kamer is gestuurd. OPA verwijst naar het hoofdlijnenakkoord waarin staat dat de wet ingetrokken zal worden. GL zegt dat de wet er is omdat gemeenten hun verantwoordelijkheid niet nemen.

Kan OPA het toelichten waarom het verloren ambtelijke inzet zou zijn? OPA zegt dat het raadsvoorstel gebaseerd is op de spreidingswet die in februari in werking getreden is maar deze wet gaat binnenkort van tafel. De voorwaarden zijn nog niet gesteld aan de gemeenten. OPA snapt de relevantie van de voorbereidingen niet. CU vraagt of OPA van mening is dat Alkmaar voldoende doet als de 150 plekken voor asielopvang op de Robonsbosweg gerealiseerd zijn. OPA stelt dat er binnenkort een nieuwe situatie is. LA vraagt of OPA het met LA eens is dat OPA vooruitloopt op de zaken aangezien er nog geen nieuwe regering is. OPA is het niet met LA eens. Het college loopt op de zaken vooruit door voorbereidingen te treffen. Het is niet de bedoeling van OPA dat er niets wordt gedaan maar OPA wil een pas op de plaats maken. PvdD verwijst naar het feit dat er geen meerderheid is in de Eerste Kamer. OPA doet niet aan landelijke politiek. Wat OPA betreft is het raadsvoorstel een bespreekstuk in de raad.

Voor de Alkmaarse VVD geldt dat afspraak, afspraak is. Zolang de landelijke spreidingswet niet van tafel is, wordt de afspraken in het coalitieakkoord gevolgd waarin staat dat de spreidingswet zal worden uitgevoerd. Mocht de spreidingswet daadwerkelijk van tafel gaan dan is het coalitieakkoord ook duidelijk. Dan wordt er met de opvang op de Robonsbosweg gedaan wat er gedaan moet worden. Het voorliggende raadsvoorstel is de technische uitvoering hoe er met de spreidingswet wordt omgegaan. LA wijst erop dat de Robonsbosweg buiten de spreidingwet valt. LA pleit ervoor om de Robonsbosweg en de spreidingswet gescheiden te houden. De VVD is het niet met LA eens. Het aantal asielzoekers dat opgevangen wordt op de Robonsbosweg maakt wel degelijk onderdeel uit van het aantal asielzoekers dat nu in de spreidingswet staat. LA merkt op dat het besluit over de Robonsbosweg feitelijk genomen is voordat het besluit over de spreidingswet genomen is. 2 Raadscommissie Sociaal 6 juni 2024

D66 vraagt of LA ervan op de hoogte is dat de 150 opvangplekken voor asielzoekers mogen worden verrekend met de spreidingswet. Het is dus begrijpelijk dat de VVD de koppeling maakt. LA is het met D66 eens dat het begrijpelijk is maar LA interpreteert de woorden van de VVD alsof men zelfs terug kan komen op het besluit over de Robonsbosweg als de spreidingswet van tafel gaat. Dat is uiteraard niet het geval. De VVD zegt dat de veronderstelling van LA niet juist is en herhaalt de woorden die men zojuist gesproken heeft. Wat de VVD betreft is het een hamerstuk mits de gemeenteraad aan zet blijft bij elk voorstel dat het college doet. De VVD zal het college eraan houden. Alle uitgangspunten in het raadsvoorstel zijn van toepassing op de spreidingswet zoals deze nu nog steeds geldt. Als de spreidingswet van tafel gaat dan zijn de uitgangspunten ook van tafel. De vraag is of deze redenering ook door het college wordt gevolgd.

SPA verwacht dat de spreidingwet van tafel gaat maar vindt het wel belangrijk om te komen met een concept voor een regionaal plan. SPA is tevreden dat er in het voorliggende raadsvoorstel geen onomkeerbare besluiten zijn opgenomen aangezien het tijd en geld kost. Het geld van de Alkmaarders moet goed besteed worden en zolang er geen duidelijkheid is over de uitvoering moet er voorzichtig mee omgegaan worden. Als er wel duidelijkheid is, dan moet er een plan liggen waar de raad over kan beslissen.

Het CDA vindt het verstandig dat het college nu een voorstel voorlegt waarin de uitgangspunten worden weergegeven waaraan de spreidingswet zou moeten voldoen voor Alkmaar. Het CDA ziet dat alle, in het raadsvoorstel genoemde, uitgangspunten passen in de uitgangspunten zoals deze zijn overeengekomen in het coalitieakkoord. De spreidingswet komt waarschijnlijk ter discussie te staan maar het is nog niet duidelijk hoe de discussie zich gaat ontwikkelen. Op het moment dat er meer duidelijkheid is, gaat het CDA ervan uit dat het opnieuw als onderwerp van gesprek wordt geagendeerd voor de raad.

D66 constateert dat de wettelijke opgave voor Alkmaar is om 603 opvangplekken te realiseren waarvan 51 plekken voor AMV-ers. Er moeten dus nog 453 opvangplekken gerealiseerd worden. Het uitgangspunt voor het college is om, per locatie, 150 mensen te huisvesten met de nodige voorzieningen waarbij D66 taallessen het belangrijkste vindt. Het COA kiest uiteindelijk zelf of men ingaat op een locatiekeuze van het college maar het is een wettelijke taak van de gemeente om locaties aan te bieden. D66 schetst het te volgen proces. D66 kan zich vinden in de heldere uitgangspunten die geheel in lijn zijn met het coalitieakkoord.

CU is van mening dat de wet belangrijke verbeteringen omvat voor de opvang van asielzoekers. Alkmaar moet doen wat men wettelijk moet doen. CU complimenteert het college dat men voortvarend is in de informatie richting de commissie. Wanneer een locatie geschikt is, dan gaat het college het verder uitwerken. Het college bedeelt zichzelf hiermee een collegebevoegdheid toe. CU vraagt waarom de raad niet op voorhand wordt meegenomen in de locatiekeuze. D66 merkt op dat COA uiteindelijk besluit of een locatie kansrijk is. De voorgestelde procedure is, wat D66 betreft, de meest snelle procedure. CU is het met D66 eens dat er geen tijd verspild moet worden maar de CU vindt het wel van belang dat de raad er een stem in heeft. Het COA heeft op dit moment pilots voor kleinschalige opvang. CU is het eens met kleinschalige opvang maar weet niet of het realistisch is. D66 wijst erop dat kleinschalige opvang ook in het coalitieakkoord staat. CU vraagt wat de gemeente gaat doen als COA tot de conclusie komt dat kleinschalige opvang niet werkbaar is. D66 vraagt waar de zorg van CU zit aangezien het de keuze van COA is of zij een aanbod van de gemeente wel of niet accepteren. CU maakt zich zorgen dat de commissie/raad nu vooraf een carte blanche geeft aan het college. D66 zegt dat in de stukken staat dat de raad uiteindelijk het besluit neemt via een separaat raadsvoorstel.

CU is het niet eens met de voorgestelde procedure. Wellicht hebben fracties wel een briljant idee om een locatie voor te dragen die niet bij het college in beeld is. CU vraagt wat voor de wethouder een geschikte locatie is. Dat wordt nergens beschreven in het raadsvoorstel. Aan welke eisen of kaders zal de locatie moeten voldoen? En heeft de wethouder al informatie over resultaten van pilots voor kleinschalige opvang. En welke richting gaat het college kiezen op het moment dat de spreidingswet wel van tafel gaat? En is het college altijd bereid om zich maximaal in te spannen om ook andere plekken te realiseren in de toekomst? OPA zegt dat als de CU goede ideeën heeft over locaties dan weet men de wethouder toch te vinden? CU vindt dat er een open democratische discussie moet plaatsvinden in de raadszaal.

BAS vindt dat het huidige raadsvoorstel veel te vroeg komt. Het standpunt van BAS is gebaseerd op het feit dat het komende kabinet heel anders denkt over de spreidingswet. 3 Raadscommissie Sociaal 6 juni 2024

Het raadsvoorstel legt de nadruk op een goede participatie en respect. De fractie van BAS vindt het heel belangrijk. Participatie is essentieel om draagvlak te creëren en om ervoor de zorgen dat de uiteindelijke besluitvorming breed wordt gedragen. De PvdD vraagt of BAS van mening is dat het college geen uitvoering moet geven aan het coalitieakkoord? BAS antwoordt dat het college toch uitvoering geeft aan het coalitieakkoord. BAS waardeert het dat in het raadsvoorstel staat dat er zorgvuldig naar de locaties wordt gekeken en dat ze verspreid over Alkmaar moeten liggen. Dat zorgt niet alleen voor een evenwichtigere verspreiding over de voorzieningen maar voorkomt ook overbelasting van specifieke wijken. Het is cruciaal dat alle delen van de gemeente gelijkwaardig worden behandeld. LA vraagt of BAS het met LA eens is dat er een gelijkwaardigere verdeling moet komen over Nederland. Daar is de spreidingswet voor in het leven geroepen. BAS praat niet over landelijke politiek maar over Alkmaar. BAS vindt het positief dat het uiteindelijke besluit bij de raad ligt. Dit waarborgt het democratisch proces. Het is belangrijk dat de raad haar beslissingsbevoegdheid houdt en dat er een transparante besluitvorming plaatsvindt. BAS vraagt of het college met een aangepaste notitie komt als er, na de zomer, meer duidelijkheid is over de toekomst van de spreidingswet.

PvdD sluit zich aan bij de complimenten richting college ten aanzien van de voortvarendheid. De PvdD is ook voorstander van kleinschalige opvang maar ook voor ruimhartigheid, (internationale) solidariteit, menselijkheid. PvdA is blij met de aandacht voor de voorzieningen, participatie en integratie. Kan de wethouder toezeggen dat er transparant gecommuniceerd wordt over hoe het onderzoek naar de locaties heeft plaatsgevonden waarbij een kansen- en risico-overzicht wordt toegevoegd. Wellicht dat er wel mogelijkheden zijn die het college of de ambtenaren niet zien maar de fracties wel. D66 vraagt of de PvdD het er mee eens is als het in het raadsvoorstel wordt meegenomen of wil de PvdD, net als CU, helemaal aan de voorkant meegenomen worden. De PvdD zegt dat het bij het raadsvoorstel mag onder voorwaarden die de PvdD zojuist heeft genoemd. De PvdD is benieuwd welke weging er wordt gegeven aan de voorzieningen. Als bijvoorbeeld de voorzieningen in Huiswaard niet meer belast kunnen worden, valt dan een locatie in Huiswaard af?

GL sluit zich aan bij de complimenten aan het college dat er invulling wordt gegeven aan de spreidingswet. GL en PvdA willen dat Alkmaar haar verantwoordelijkheid neemt. GL is voorstander van kleinschalige opvanglocaties en is blij dat het huidige college de lijn van het voorgaande college doorzet ten aanzien van kleinschalige opvang. GL vraagt zich af wat de meerwaarde is van de uitgangspunten en de geschetste procedure aangezien er al kaders gesteld zijn. GL heeft voldoende vertrouwen in het college dat zij invulling kunnen geven aan de wettelijke taak en dat niet iedere locatie apart aan de raad moet worden voorgelegd. GL stelt vragen aan het college. Welke termijn heeft het college als ambitie van het vinden van een potentiële locatie tot het besluit uiteindelijk bij de gemeenteraad ligt? Waarom vindt het college het nodig om iedere locatie apart voor te leggen aan de raad als het simpelweg gaat om de invulling van en wettelijke taak.

SP sluit zich aan bij de complimenten aan het college. De regels zijn, wat de SP betreft, prima. Kleinschalige opvang komt ten goede van de integratie. De SP heeft er vertrouwen in dat het college goed naar locaties gaat zoeken en het is fijn dat de raad er uiteindelijk een besluit over kan nemen. De SP vindt het heel belangrijk dat er een goede spreiding komt over de wijken zodat niet alleen de armere wijken vluchtelingen opvangen. Er moet rekening gehouden worden met de belastbaarheid van een wijk. OPA vraagt wat de SP kwalificeert als ‘rijke wijk’. Waar legt de SP de grens? Het gaat de SP er om dat de een wijk veel meer kan hebben dan de andere wijk. D66 wijst erop dat in het coalitieakkoord staat dat de opvanglocaties goed verdeeld moeten worden. De SP zegt dat er veel factoren meegewogen moeten worden.

LA memoreert dat het college bij de discussie over de Robonsbosweg niet vooruit wilde lopen op de spreidingswet en daarom is LA van mening dat het college nu ook niet vooruit moet lopen op de intrekking van de spreidingswet. LA is wel benieuwd wat de houding van het college is als de spreidingswet wel van tafel gaat. VVD vraagt of het bij LA bekend is dat in het coalitieakkoord staat dat het college de spreidingswet wel degelijk zal uitvoeren als de wet van toepassing is. Het voorliggend raadsvoorstel is een uitvloeisel van het coalitieakkoord. LA verwijst naar het andere geluid vanuit de OPA fractie. OPA maakt bezwaar tegen framing. LA ziet graag dat Alkmaar wel blijft inzetten op extra mogelijkheden ook als de spreidingswet van tafel gaat. De vraag is hoe het college er in staat? LA is benieuwd of er al locaties in beeld zijn? Zijn er al ideeën over bij het college? Kunnen fracties zelf nog locaties aandragen?

4 Raadscommissie Sociaal 6 juni 2024

Beantwoording door het college in eerste termijn Wethouder Schouten bedankt de fracties voor de ontvangen complimenten. In het raadsvoorstel staat dat er geen bindende afspraken worden gemaakt. Het college neemt geen onomkeerbare besluiten, zonder de raad erin te kennen, ten aanzien van het voorliggende raadsvoorstel. GL vraagt wat het college verstaat onder ‘bindend’. Is ‘bindend’ het aangaan van een huur- of koopcontract? Wethouder Schouten antwoordt dat het college sowieso geen huur- of koopcontracten zal afsluiten aangezien het via COA gaat. Elk besluit dat direct leidt tot realisatie van een AZC, zoals bedoeld in de spreidingswet / het raadsvoorstel, wordt voorgelegd aan de raad. Wethouder Schouten voert een wet uit zoals de wet geldt op het moment van uitvoeren. De VVD vraagt of men het mag opvatten als een toezegging dat, als de wet van tafel gaat, dat het voorliggende voorstel niet meer van toepassing is. Wethouder Schouten zegt dat als de spreidingswet van tafel gaat, dan is er een andere situatie die dan uitgevoerd wordt. De CU vindt de redenering van de wethouder logisch maar als de wethouder, op het moment dat de wet van tafel gaat, in het traject zit om locaties te vinden, is de wethouder dan bereid om de beoogde locaties met de raad te delen zodat de raad er op voort kan borduren voor de toekomst.

Wethouder Schouten vindt het een hypothetische vraag die volledig afhankelijk is van het ambtelijk en landelijk proces. De wethouder kan de vraag op dit moment niet beantwoorden. De PvdD vraagt of het college, ontbindende voorwaarden gaat opnemen in contracten met COA mits de spreidingswet van tafel gaat. Wethouder Schouten zegt dat het college er nog niet over nagedacht heeft maar als de raad een raadsvoorstel aangeboden krijgt, een aangenomen raadsbesluit is een aangenomen raadsbesluit. GL vraagt of het mogelijk is om het locatieonderzoek in een keer te doen met een geclusterd raadsvoorstel voor de drie of vier locaties. Wethouder Schouten wil over het voorstel van GL nadenken maar dat betekent wel dat het tempo van het langzaamste traject dan bepalend is. De wethouder komt erop terug bij de raad. Het aantal van 150 opvangplekken Robonsbosweg wordt inderdaad gesaldeerd met het aantal van 603 opvangplekken conform de spreidingwet. Wethouder Schouten verwijst naar wat D66 heeft gezegd naar aanleiding van de vraag van de CU om locaties eerst aan de raad voor te leggen voordat COA heeft aangegeven of een locatie überhaupt geschikt is. Het is zonde van de tijd om een uitvoerig debat te voeren over locaties die COA niet geschikt vindt. Het college gaat de raad niet op voorhand meenemen in de locatiekeuze aangezien het te tijdrovend is.

De CU vraagt of de wethouder wel bereid is om de raad actief te informeren met welke locaties het college richting COA gaat. Wethouder Schouten wijst op het mogelijk overschrijden van de grens van vertrouwelijkheid. De CU vraagt om achteraf de locaties nog wel te delen met de raad. Wethouder Schouten zegt dat het niets verandert aan het argument van vertrouwelijkheid. De wethouder doet geen toezegging aangezien mogelijk niet ieder pandeigenaar het wenselijk vindt om deze informatie in de openbaarheid te brengen. GL vraagt waarom de CU deze gevoelige informatie graag wil ontvangen. GL begrijpt heel goed waarom de wethouder er terughoudend in is. De CU wil meer grip over welke locaties men het gesprek aangaat. D66 vraagt of de CU dan een toezegging van het college zou willen hebben dat de locaties, die het college aanbiedt aan COA, wel voldoen aan de Europese richtlijnen voor asielopvang. CU verwacht dat het college met een gedragen plan naar COA gaat. OPA denkt dat het college mans genoeg is om het zelf vorm te geven. OPA wil zich nu beperken tot de kaders die de raad stelt. Wethouder Schouten zegt dat in het raadsvoorstel melding zal worden gemaakt van onder andere het participatietraject, neem het raadsvoorstel voor de Robonsbosweg als voorbeeld.

De PvdD is benieuwd naar de waardering van het college van alle uitgangspunten die benoemd staan ten opzichte van de keuze van de locaties die voorgelegd gaan worden aan COA. De PvdD heeft er geen behoefte aan dat locaties bij naam genoemd worden maar wil wel weten welke afwegingen er worden gemaakt. Wethouder Schouten zegt dat het niet alleen om het participatietraject gaat maar ook om de andere uitgangspunten. In het raadsvoorstel voor de Robonsbosweg zijn uitgangspunten vastgesteld maar dat zijn uitgangspunten voor de Robonsbosweg en om die reden ligt nu dit raadsvoorstel voor. De voorstellen worden voorgelegd aan de raad aangezien de raad heeft aangegeven meegenomen te willen worden conform het gevolgde proces voor de Robonsbosweg. Zoals in het coalitieakkoord staat, het college legt dit soort stappen aan de raad voor. GL is van mening dat de uitgangspunten, zoals genoemd, gangbare kaders zijn dus om die reden begrijpt GL niet goed waarom het nodig is om de locaties voor te leggen aan de raad die al aan de gangbare kaders/uitgangspunten voldoen. Wethouder Schouten zegt dat het proces Robonsbosweg langer heeft geduurd dan het college voor ogen heeft bij andere locaties. Echter, onderhandelingen en participatie bepalen het tempo. Er is vooraf niet direct een antwoord op te geven hoe lang een proces gaat duren.

Conform het raadsvoorstel worden de locaties zoveel mogelijk verspreid over de gemeente. Echter, er moet eerst een locatie beschikbaar zijn. De locaties zijn niet zo ruim voorhanden dat het college het voor het kiezen heeft. LA heeft gevraagd om meer te doen dan de wet voorschrijft. Het college voert de geldende wet uit en kan niet vooruit lopen op een hypothetische discussie. 5 Raadscommissie Sociaal 6 juni 2024

Tweede termijn van de commissie GL benadrukt nogmaals dat de spreidingswet nodig is omdat er nu te weinig gemeenten zijn die hun verantwoordelijkheid nemen. De wet verplicht niet tot het regelen van opvanglocaties die niet nodig zijn. De gemeenteraad kan gezamenlijk besluiten om opvanglocaties te realiseren of het nu wettelijk wel of niet verplicht is (deze opmerking sluit aan bij de opmerking van LA). GL neemt het raadsvoorstel mee terug naar de fractie.

PvdD is van mening dat het veel tijd en gedoe had gescheeld als alle 450 plekken op de Robonsbosweg bestemd waren geweest voor asielopvang. De PvdD wil wel dat, als er een raadsvoorstel genomen is, dat deze locatie dan voor minimaal vijf jaar bestemd is voor asielopvang zonder ontbindende voorwaarden. De PvdD constateert dat het proces ten aanzien van de regiotafel tegelijkertijd gevolgd zal worden met het andere proces. Niet dat het ene proces op het andere proces moet wachten. (Dit is een technische vraag).

LA vindt het geen goed idee om de gevonden locaties geclusterd aan de raad voor te leggen omdat het vertragend kan werken. Als het vertragend werkt, dan wil GL het ook liever niet. LA kan instemmen met de uitgangspunten in het raadsvoorstel. Wat LA betreft, mag het een hamerstuk zijn.

D66 is geen voorstander van een totaal mandaat aan het college zoals GL voorstelt. Het gaat er niet om dat D66 het college niet vertrouwt maar de raad heeft een volks vertegenwoordigende rol. Een eventueel amendement zal D66 niet steunen. D66 vraagt of het college zich wel gaat houden aan alle data die genoemd zijn in de spreidingswet. D66 is heel tevreden met het voorliggende raadsvoorstel.

CU heeft goede argumenten gehoord ten aanzien van de door de CU gestelde vragen. De CU neemt het raadsvoorstel mee terug naar de fractie. Waarom kiest het college ervoor om het regioplan in voorliggend raadsvoorstel mee te nemen.

OPA wil de gemeenteraad uiteraard niet buiten spel zetten. Versnellingsprocedures zijn, wat OPA betreft, nergens voor nodig.

Beantwoording door het college in tweede termijn Wethouder Schouten zegt dat het regioproces een separaat proces is. Er wordt een bijdrage geleverd aan het regioplan. De cijfers van de spreidingswet gelden per provincie, de provincie verdeelt het aantal in (sub)regio’s. Het college houdt zich aan de termijnen van de spreidingswet en focust zich op de taakstelling voor Alkmaar. Een raadsbesluit over een locatie wordt niet teruggedraaid.

De voorzitter schorst de vergadering voor enkele minuten.

9 Raadsvoorstel Subsidieplafond witgoedregeling (21.27) Wethouder Epskamp vervangt wethouder Te Beest tijdens de behandeling van dit agendapunt.

Eerste termijn van de commissie De PvdA wil een aantal belangrijke punten naar voren brengen en vragen stellen aan het college ondanks dat het een technische wijziging is. De verhoging van het subsidieplafond is gebaseerd op de ervaring van verschillende gemeenten. Kan het college inzoomen op een aantal belangrijke bevindingen? Welke meetinstrumenten worden er gebruikt? En zijn de data ergens terug te vinden? Hoe wordt door het college de afweging gemaakt tussen het verhogen van het subsidieplafond voor de witgoedregeling en de andere maatregelen ter bestrijding van energiearmoede? Hoeveel huishoudens kunnen er, in potentie, gebruik maken van de regeling? De VVD vraagt of de PvdA de technische beantwoording heeft gelezen? De antwoorden op de vragen die PvdA stelt staan vermeld in de technische beantwoording. De PvdA kijkt het na. Is er ook een mogelijkheid om mensen te helpen die net buiten de grens van 120% vallen? De gedachte is om de beschikbare middelen zo goed mogelijk in te zetten waar ze hard nodig zijn. Wat is de verwachte bijdrage van de witgoedregeling aan de bredere duurzaamheidsdoelen van de gemeente Alkmaar? Wordt de impact ook gekoppeld aan de bredere duurzaamheidsdoelen?

De PvdD is verheugd dat het subsidieplafond wordt verhoogd. De PvdD is groot voorstander van het bestrijden van de energiearmoede en het levert een belangrijke bijdrage aan het klimaatvraagstuk.

6 Raadscommissie Sociaal 6 juni 2024

De SP zal het op prijs stellen als het plafond verhoogd kan worden om ten minste het bedrag uit te kunnen keren aan alle minima huishoudens in Alkmaar. De SP veronderstelt dat er dan ook nog ruimte blijft voor de andere maatregelen. De regeling loopt tot 2025. Is er een mogelijkheid dat de regeling doorloopt in volgende jaren als er geld overblijft? Of gaat het geld terug naar het Rijk als de regeling stopt?

LA merkt op dat wellicht niet ieder minimahuishouden de voucher nodig heeft en wellicht zijn er wel huishoudens die twee of drie apparaten moeten vervangen. Is er een mogelijkheid dat mensen voor een tweede of derde voucher in aanmerking komen als ze kunnen aantonen dat ze meerdere apparaten moeten vervangen.

BAS vraagt of een energieslurper als een gasfornuis of een gascomfort ook vervangen kan worden door een inductieplaat? In het raadsvoorstel wordt er niet over gesproken terwijl het wel onder witgoed valt. Is het mogelijk dat deze apparaten alsnog toegevoegd worden? Of kan het in een later stadium toegevoegd worden? Of past het wel binnen deze regeling? En krijgt men nu 1 voucher voor 1 artikel of is er ook een mogelijkheid om meerdere apparaten te vervangen?

D66 is het met de PvdD eens dat het een win-win situatie is zowel voor de bestrijding van energiearmoede als voor duurzaamheid. D66 vindt het fijn dat de termijn voor het gebruik van de vouchers is opgeschoven naar juni 2025 en dat alle mensen per brief worden geïnformeerd.

Het CDA is tevreden met het voorliggende raadsvoorstel.

SPA vat het raadsvoorstel samen en stelt vragen aan het college. Het is niet voor iedereen weggelegd om te kunnen en mogen tillen? En ook niet iedereen is capabel om witgoed correct aan te sluiten. Mensen met een laag inkomen wonen regelmatig in een appartement of flat. Zijn er vrijwilligers die kunnen helpen bij het plaatsen en aansluiten van witgoed? Kan de gemeente er een rol in spelen bijvoorbeeld door mensen te wijzen op de vrijwilligerscentrale. Bij welke bedrijven kan de voucher worden ingeleverd? En hoe weet je hoe oud het apparaat is als het apparaat tweedehands of bij een kringloopwinkel is aangeschaft. Is het doorgeven van de leeftijd van het apparaat een harde eis of is een foto ook voldoende? Wordt met de brief, die door Zaffier wordt gestuurd, de hele doelgroep bereikt en is het niet in strijd met de AVG? De voorzitter constateert dat een aantal vragen technisch van aard is.

De VVD kan het raadsvoorstel ondersteunen aangezien het de gemeente geen geld kost. De VVD hoopt van harte dat het geld kan worden uitgegeven voor het verstrijken van de SPUK regeling. Bij de beantwoording van de technische vragen is de datum van 30 juni 2025 genoemd maar op de website van de Rijksoverheid staat dat de regeling verlengd is tot en met 31 december 2025. De vraag is wanneer de regeling definitief wordt vastgesteld.

OPA is positief over het voorstel dat gewoon uitgevoerd moet worden. De afweging om het geld aan energiearmoede te besteden is door het Rijk gemaakt. Nu de gemeente het geld krijgt is het belangrijk dat het goed besteed wordt.

Beantwoording door het college in eerste termijn Wethouder Epskamp zegt dat de kosten uit de SPUK gelden worden gefinancierd. Als het bedrag wordt opgehoogd dan is er binnen de SPUK gelden niets meer beschikbaar om eventueel wat uit te breiden bij andere onderwerpen bijvoorbeeld het plannen van de energiedisplays. Er is dus geen ruimte om het bedrag op te hogen. Er zijn ook andere regelingen om te komen tot vergoeding van een aantal zaken. De doelgroep zal via Zaffier worden benaderd maar ook de Stadskrant kan worden benut om de doelgroep te bereiken. Het college zal er gedegen aandacht aan besteden. De PvdD vraagt om de brief meertalig te verzenden aan de doelgroep. Wethouder Epskamp is in de veronderstelling dat Zaffier probeert om de doelgroep al meertalig te bereiken maar de wethouder neemt de suggestie mee. Het vervangen van gas voor inductie is niet haalbaar met de huidige SPUK gelden. De doelstelling om van het gas af te gaan is gefaseerd in termijnen. Als er nu al een besparing kan worden bereikt met het investeren in witgoed dan is men al een heel eind op weg. Er is gesproken voor 1 voucher voor 1 product. Dat heeft als reden dat als men meerdere producten zou moeten aanschaffen dan wordt het ingewikkeld voor de doelgroep om een voucher op te delen. Er is niet meer geld beschikbaar.

7 Raadscommissie Sociaal 6 juni 2024

De vraag over de meetinstrumenten wordt via een memo beantwoord en dat geldt ook voor de vraag van LA of inwoners aanspraak kunnen maken op een tweede voucher mochten er vouchers overblijven aan het einde van de periode. Het college heeft lokale ondernemers aangeschreven om in te schrijven en er zijn afspraken mee gemaakt om te komen tot een normale prijsstelling en service (dus ook plaatsen en aansluiten van de apparaten). De wethouder verwacht niet dat er misbruik van de regeling wordt gemaakt door de doelgroep. Als de termijn verlengd is door de rijksoverheid dan laat het college het aan de raad weten. De PvdA heeft een vraag gesteld over de verwachte bijdrage van de witgoedregeling aan de bredere duurzaamheidsdoelen van de gemeente Alkmaar. Deze vraag zal via een memo worden beantwoord.

Tweede termijn van de commissie De PvdA vraagt of er nog wat wordt gedaan met aanvragen van inwoners die net buiten de inkomensgrens van 120% van het sociaal minimum vallen. Wethouder Epskamp zal de opmerking van de PvdA doorgeven aan wethouder Te Beest. Echter, de regeling is bestemd voor genoemde doelgroep en het college voert uit binnen de grenzen van de regeling die door het Rijk is vastgesteld.

De VVD merkt op dat er duidelijk afspraken zijn gemaakt over de inkomensgrens van 120% van het sociaal minimum. Deze grens geldt voor alle regelingen. D66 benadrukt dat de gemeenteraad de afspraken ook in armoedebeleid heeft vastgelegd. De SP zegt dat in het uitvoeringsbeleid wordt gesproken over 150% van het sociaal minimum. OPA merkt op dat er een raadsbesluit over genomen is om 120% van het sociaal minimum aan te houden. De PvdA gaat de discussie aan met de VVD, en de SP gaat de discussie aan met OPA maar deze discussie heeft geen betrekking op het raadsvoorstel. De vraag van de SP is al door wethouder Epskamp beantwoord.

SPA stemt van harte in met het raadsvoorstel. Wat SPA betreft is het een hamerstuk.

OPA pleit ervoor om nu eens tevreden te zijn met een voorstel dat voorligt. Het is een enorme verruiming van het budget door een regeling vanuit het Rijk. De Belastingdienst zal bezwaar maken als Alkmaar zich niet aan de regels houdt.

Ook D66 is erg blij met de verhoging van deze regeling die voorziet in een behoefte van Alkmaarders die het minder goed hebben. Het lijkt erop dat de PvdA nu aan framing doet dat inwoners die het minder goed hebben, die gebruik maken van deze regeling, of die net boven het sociaal minimum van 120% zitten, dat zij niet geholpen worden als ze bij Zaffier aankloppen. Iedere Alkmaarder, die hulp nodig heeft, wordt serieus genomen en die wordt geholpen. Het zijn twee verschillende discussies die nu worden gevoerd. De PvdA vraagt of men D66 goed begrijpt dat er afgeweken wordt van 120% mits het nodig is. D66 zegt dat het in dit geval geoormerkt geld betreft waar afspraken over gemaakt zijn. Echter, in het algemeen, als mensen meer dan 120% van het sociaal minimum krijgen, en ze komen in de financiële problemen dan kunnen ze bij Zaffier terecht en dan worden zij geholpen.

Wethouder Epskamp concludeert dat er commissie breed een belangrijke stap wordt gezet. Het is een heel goed voorstel dat breed wordt gedragen in het belang van de Alkmaarse samenleving.

De voorzitter constateert dat de wethouder, namens wethouder Te Beest, heeft toegezegd, voor de raadsvergadering, een notitie op te stellen met betrekking tot de subsidie witgoedregeling en de bredere duurzaamheidsbeleidsdoelstellingen en de meetinstrumenten. Ook zal de wethouder navragen of de brieven, die door Zaffier aan de doelgroep worden gestuurd, meertalig zijn.

ONDER DE STREEP

10 Raadsvoorstel Verklaring van geen bezwaar voor nevenvestiging Spinaker SO (Kortenaerkade 22 te Alkmaar) Het raadsvoorstel is, zonder beraadslaging, doorgeleid als hamerstuk naar de raadsvergadering van juni 2024.

11 Sluiting De voorzitter sluit de vergadering.

8 Raadscommissie Sociaal 6 juni 2024