Vastgesteld verslag commissie Ruimte 6 januari 2026

VASTGESTELD VERSLAG Raadscommissie Ruimte Datum vergadering Tijd Plaats Nadere informatie Deelnemers: Voorzitterschap: Commissieleden:

Portefeuillehouders: Commissiegriffier:

: 6 januari 2026 : 19.30 uur : Raadzaal, Stadhuis : de heer E. Persijn email: epersijn@alkmaar.nl

De heer F. Jonk dhr. S. Akkerman (CU), dhr. J. Alexander (SP), dhr. J. Bevaart (PvdD), mw. W.M.C. Bozelie (SP), mw. C.A.M. Bouchier (GL), dhr. R.A. Braam-van Alphen (FVD), mw. D.F.M. Dubois-Veenhuis (BAS), dhr. A.J. Epskamp (SPA), dhr. J.E. van Gorp (D66), dhr. J. Gunst (VVD), dhr. J.C. Hagens (LA), dhr. R.J. Indri (PvdD), mw. M.A. Kardinaal (GL), dhr. G.P.J. Kuyper (CDA), dhr. L.M. Lakeman (OPA), mw. B.J.M. van Nimwegen (SPA), mw. B. Schoonewil (VVD), dhr. N. Seignette (CDA), mw. S. Spek (SvdH), dhr. J.J. Tamis (D66), dhr. J.C. Wittebrood (FVD), dhr. G.P.C.C. Zucotti (OPA) de heer C.D. Peetoom en de heer L.A.J. Ruiter de heer E. Persijn

1 Opening en mededelingen (19.30 uur) De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom. Er zijn geen berichten van verhindering. Twee insprekers hebben zich aangemeld naar aanleiding van de agenda. Er zijn geen mededelingen van de commissie en het college. 2. Vaststelling agenda (19.31 uur) Op verzoek van de PvdD wordt agendapunt 11, Raadsvoorstel Bestemmingsplan Geluidszonering Overdie boven de streep gehaald. Met inbegrip van deze wijziging stelt de commissie de agenda vast. 3. Vaststelling verslag commissie Ruimte d.d. 25 november 2025 (19.32 uur) Met inbegrip van de tekstuele wijziging ingediend bij de griffie wordt het verslag goedgekeurd en vastgesteld. 4. Terugkoppeling vergaderingen Algemeen Bestuur gemeenschappelijke regelingen (19.33 uur) Voor de commissie Ruimte betreft het: • Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar en omstreken (VVI Alkmaar eo) • Omgevingsdienst Noord-Holland (OD NHN) (Bestuur - OD NHN) Wethouder Peetoom meldt dat de laatste AB vergadering van de Omgevingsdienst voor het kerstreces heeft plaatsgevonden. Dit was een voorbereidende vergadering over de robuustheidscriteria en dit wordt vervolgd bij de kadernota. Daarnaast is een eerste terugkoppeling gegeven van het efficiencyonderzoek. Ook dit komt terug bij de kadernota. 5. Toezeggingen (19.34 uur) De commissie stelt de lijst met toezeggingen ongewijzigd vast. 6.

Spreekrecht publiek (19.35 uur) De heer Smit spreekt in naar aanleiding van agendapunt 11, Raadsvoorstel Bestemmingsplan Geluidszonering Overdie. Hij licht toe het niet eens te zijn met de beantwoording in de reactienota van de zienswijzen bestemmingsplan geluidszonering bedrijventerrein Overdie. De bestaande rechten van Sterk Beton moeten gerespecteerd worden en opheffing van de geluidzone kan om die reden niet aan de orde zijn. De VVD vraagt zich af of het niet beter zou zijn voor het bedrijf om te verplaatsen naar de Boekelermeer. De heer Smit bevestigt dit maar benadrukt zekerheden nodig te hebben voor de lange termijn. Zolang het proces niet afgerond is, wil Sterk Beton niet de bestaande rechten kwijt raken. GL vraagt wat de inspreker verhindert om naar de Boekelermeer te gaan. Wat voor zekerheden wil de inspreker gerealiseerd zien? De heer Smit antwoordt dat het gaat om zekerheden om voor de langere termijn de bedrijfsvoering te kunnen voeren. Goede gesprekken vinden plaats met de gemeente en de belemmeringen voor de verhuizing worden langzamerhand afgepeld. Hij is van mening dat het proces niet in de juiste volgorde verloopt.

De PvdD vraagt of de rechten die verloren gaan, in gebruik zijnde rechten zijn of potentiële rechten voor de toekomst. De heer Smit antwoordt dat het potentiële rechten voor de toekomst zijn. De PvdD merkt op dat ongebruikte rechten geen rechten zijn. De heer Smit antwoordt hier juridische adviseurs voor te hebben. De heer Bakker spreekt in naar aanleiding van agendapunt 9, Raadsvoorstel Nieuwbouw parkeergarage De Karperton: verzoek vaststellen voorbereidingskrediet. Hij is van mening dat de Karperton garage niet te klein is en alleen niet geschikt is voor grote auto’s. Grote auto’s kunnen elders geparkeerd worden. Hiermee hoeven er geen miljoenen in de Karperton gestoken te worden. De leden van de commissie hebben geen vragen. 7. Rondvraag (19.51 uur) OPA geeft aan dat ondernemers en bewoners boetes krijgen tijdens de laad- en lostijden op de Laat en omliggende straten. Dit heeft te maken met onduidelijkheid en niet met onwil. Kan de wethouder aangeven wanneer en hoe en aan wie communicatie plaats heeft gevonden en is de wethouder bereid een coulanceregeling toe te passen? Wethouder Peetoom legt uit dat gecommuniceerd is dat handhaving plaats zou gaan vinden middels camera’s. Er zijn eerst paaltjes geplaatst voor de fysieke gewenning. Later is er extra bebording gekomen in begrijpelijke taal en dichter bij de ingang van De Laat en er is een waarschuwingsperiode ingesteld.

Het college herkent het beeld niet dat men niet bekend is met de regels en kan OPA derhalve niet tegemoet komen met een coulanceregeling. OPA noemt een leegstaand en vervallen pand op de Laat. Er staan nu steigers en de winkeliers geven aan dat dit geen visitekaartje is van de Laat. Is de wethouder bereid om te kijken naar tijdelijke maatregelen om dit pand uit het zicht te onttrekken zodat de uitstraling en beleving van de straat verbetert? Wethouder Peetoom antwoordt met de eigenaar van het pand een en ander te hebben besproken. Er is bereidheid, maar weinig daden. Hij is bereid nogmaals het gesprek hierover aan te gaan. GL vraagt of het college indien nodig bereid is hardere maatregelen te nemen. Wethouder Peetoom antwoordt dat instrumenten die zwaarder wegen gelden voor alle pandeigenaren. Hij wil niet de maat laten bepalen door één pandeigenaar. Zo ver is het nog niet wat hem betreft. Het CDA noemt de mensen met een elektrische auto zonder oprit. Deze auto’s moeten opgeladen worden aan openbare laadpalen. Laadmatten en dergelijke zijn niet toegestaan. Het CDA vraagt of het college de vraag naar opladen aan de straat erkent, welke mogelijkheden het college ziet voor een pilot ter oplossing van dit probleem, op welke manier hier over na wordt gedacht in de organisatie en op welke termijn een definitief beleid verwacht kan worden.

Wethouder Peetoom antwoordt dat de pilots in deze in andere gemeentes niet zijn bevallen. Mensen zonder eigen oprit hebben geen vaste parkeerplaats. Daarnaast is het trottoir de gemeentelijke verantwoordelijkheid. Een en ander levert te veel praktische en uitvoeringsbezwaren op. Er is beleid, op eigen erf mag opgeladen worden en zonder eigen erf kan gebruik gemaakt worden van openbare laadpalen. De VVD is blij dat de gladheidbestrijding goed georganiseerd is en spreekt hier complimenten voor uit. De VVD heeft vernomen dat overwogen wordt de coördinatie van de gladheidbestrijding uit te gaan besteden. De VVD vindt dat de gemeente de regie moet blijven voeren en vindt dit derhalve geen goed plan. Klopt het dat uitbesteding overwogen wordt en zo ja, wat zijn de overwegingen hiertoe? Wethouder Peetoom benadrukt dat de complimenten zeer terecht zijn. De mensen die de gladheidbestrijding doen, doen dit naast de eigen werkzaamheden. De arbeidstijdenwet maakt dit ingewikkeld. De uitbesteding zit in de verkennende fase en het college is hier geen voorstander van. Het is een kerntaak van de gemeente maar er moet wel aan de wet voldaan worden. 8. Commissievoorstel OPA - Structurele starterslening in Alkmaar (20.08 uur) Eerste termijn commissie: OPA benadrukt dat het instrument starterslening werkt. Op dit moment werkt het echter niet omdat het fonds leegloopt en stil valt.

Wat voor ligt is geen nieuw beleid maar een verbetering van iets wat er al is met als doel er voor te zorgen dat de starterslening het hele jaar beschikbaar blijft, dat de regeling zichzelf in stand houdt en dat de gemeente geen structurele kosten aan de starterslening heeft. Het voorstel betreft het budgetneutraal maken van de starterslening. Dit levert concreet resultaat op, te weten jaarlijks 30 starters die geholpen worden, geen jaarlijkse lasten voor de gemeente en zekerheid voor de starters. Het voorstel jaagt niet de prijzen op en blijft een bescheiden duwtje in de rug. Het sluit aan op het nationaal fonds betaalbare koopwoningen. Samen vormen zij een compleet pakket. FVD vraagt waarom OPA heeft gekozen voor 30 starters. Er is vraag naar 150 per jaar. 2 Raadscommissie Ruimte 6 januari 2026

OPA antwoordt dat met 30 leningen per jaar een fonds opgericht kan worden waar een half miljoen voor nodig is. Daarnaast is het woningaanbod waar een starterslening voor in aanmerking komt beperkt. OPA denkt dat voor nu 30 voldoende is. FVD stelt vast dat OPA bereid is aan het getal te sleutelen mocht hier een meerderheid voor zijn. GL vraagt of de starters de kosten van de gemeente betalen en of dit een onderdeel is van de lening. Dit wordt door OPA bevestigd. GL merkt op dat de ambtenaren hebben aangegeven dat dit niet mogelijk is. OPA antwoordt dat dit volgens de informatie die de fractie heeft, wel mogelijk is. Ook wordt iets soortgelijks in andere gemeentes gedaan. OPA vervolgt het betoog. De starterslening blijft zinvol, ook met het meefinancieren van deze kosten. Het is geen gratis geld maar een doorslaggevend hulpmiddel. De commissie wordt geen definitief besluit gevraagd, maar een richting. Of er draagvlak voor is en bereidheid om de Alkmaarse starter weer perspectief te geven. OPA denkt dat veel partijen zich in het voorstel kunnen vinden omdat het sociaal is en financieel verstandig. GL vraagt of deze starterslening alleen voor bestaande woningen geldt en niet voor nieuwbouw. OPA antwoordt dat hier kaders voor vastgesteld kunnen worden. De VVD staat positief tegenover het verstrekken van startersleningen. Er wordt gesteld dat het fonds revolverend is van karakter.

Hier zet de VVD een vraagteken bij. Het fonds is leeg en zal niet gevuld worden na aflossing van verstrekte startersleningen. Deelt de portefeuillehouder deze conclusie? De intentie van het bespreekstuk van OPA is goed maar het voorstelt is niet uitvoerbaar omdat het wettelijk niet is toegestaan om rente en kosten mee te financieren in de lening. De VVD vraagt of OPA de technische mogelijkheden heeft afgestemd met de organisatie. De VVD wil geen budget beschikbaar stellen waar geen dekking aan gegeven is. Bovendien is een fonds van 500.000 euro niet voldoende voor iedereen die gebruik zou willen maken van de startersleningen. Het lijkt de VVD beter om het college te vragen de mogelijkheden van het heropenen van de starterslening te onderzoeken en dit te verwerken bij de volgende begrotingsbehandeling. De VVD is bereid hiertoe met een motie te komen en hoort graag hoe de portefeuillehouder hier tegenaan kijkt en tegen het voorstel van OPA. Het CDA steunt het voorstel van OPA niet omdat het CDA van mening is dat de huidige regelgeving beter is voor starters. Gekeken kan worden of het beschikbare bedrag verhoogd kan worden. In het voorstel van OPA worden ook de rentelasten en andere kosten verhaald op de starter. Dit werkt kostenverhogend voor de starter. Het CDA wil kijken of de huidige regeling verruimd moet worden.

Het voorstel van OPA is maximaal 30 tot 34 startersleningen per jaar. Ook hier is dus sprake van een beperking. Het CDA is van mening dat dergelijke regelingen een prijsopdrijvend karakter kunnen hebben en zal het voorstel van OPA niet steunen. Wat het CDA betreft kan het blijven zoals het nu is. BAS vraagt of OPA de ambtelijke organisatie om advies heeft gevraagd. Zo ja, is dit ook op juridisch en financieel vlak gebeurd? BAS had het fijn gevonden indien dit als bijlage bij het stuk had gezeten. Er is een half miljoen nodig voor deze nieuwe regeling. Waar haalt OPA dit geld vandaan? Kan OPA dit financieel onderbouwen. Er kunnen 30 mensen gebruik maken van de regeling. Kan OPA onderbouwen waarom er voor 30 is gekozen? Er is een toekenning nodig van 100 tot 150. Als de 30 in januari en februari komen, wat gebeurt er dan de rest van het jaar? Dan is het potje ook leeg. Hoe ziet OPA dit voorstel ten opzichte van de huidige woningnood voor starters? Gaat dit zoden aan de dijk zetten? Heeft OPA zijn licht opgestoken bij andere gemeentes? De SP is geen tegenstander van een regeling die het voor starters mogelijk maakt om een bestaande woningen te kopen, het gaat om het segment sociale koop. OPA wil de huidige regeling vervangen en de kosten dekken door rente en aflossing en bijkomende kosten bij de leners neer te leggen.

Deze kosten mogen niet meegefinancierd worden door de leners en dit maakt het voor starters moeilijker dan de oude regeling. Voorkomt de vergroting van het fonds de uitputting van het fonds? Voor 30 aanvragen is voldoende financiering, maar het was al 30 dus meer kansen worden er niet gegeven. Hamvraag voor de SP is of de voorgestelde wijziging van de starterslening een verbetering is. Het lijkt de SP van niet. Het fonds raakt nog steeds uitgeput en de vraag is nog steeds groter dan 30. Ook wordt het bedrag van de starterslening verlaagd en de kosten voor de leners verhoogd. Het enige voordeel ligt bij de gemeente die minder kosten heeft. De PvdD begrijpt de wens om starters een extra duwtje in de rug te geven en ziet de starterslening als een sympathiek initiatief. Echter het vergroten van de leenruimte leidt tot prijsopstuwing. De starterslening zal de woningmarkt alleen maar verder verhitten en pakt het echte probleem, te weten het woningtekort, niet aan. Ook zorgt het ervoor dat starters zich verder in de schulden steken. Wat de PvdD betreft is de starterslening een instrument waarmee de huizenprijzen toenemen, individuele schulden groeien en waar alleen de huidige huizenbezitters en het bankwezen voordeel van heeft. 3 Raadscommissie Ruimte 6 januari 2026

De echte oplossing waar starters wat aan hebben is meer betaalbaar bouwen. En waarom wel steun aan starters geven bij koop en niet bij de eerste stap in de dure huurmarkt. De PvdD steunt het voorstel niet. GL voert tevens het woord namens de PvdA en is voor startersleningen. Echter het voorliggende voorstel vindt GL zo slecht dat de fractie tegen gaat stemmen en indien nodig met een eigen motie gaat komen. Een starterslening moet niet de begroting repareren. GL vindt een structurele starterslening belangrijk en noodzakelijk, maar dan moet het wel eerlijk gaan voor de starters, financieel verantwoord voor de gemeente en juridisch houdbaar. GL steunt het aanvullen van het fonds en het verlagen van het leenbedrag. GL vindt het echter onacceptabel en niet eerlijk om starters van nu te laten betalen voor tekorten uit het verleden. De actuele rente en de actuele kosten moeten het uitgangspunt zijn. Daarnaast is het juridisch niet uitvoerbaar. De VVD merkt op dat als de lening lager wordt, de vaste kosten gelijk blijven waardoor deze relatief hoog worden in relatie tot de lening. GL antwoordt dit niet meegenomen te hebben. Voorts benadrukt GL dat er tot een goed voorstel gekomen moet worden zodat er niet gewacht hoeft te worden tot de begroting. De meeste gemeentes gaan door met de starterslening, soms met een klein tekort, vaak budgettair neutraal en soms met een positief saldo.

GL stelt voor om te kijken hoe deze gemeentes dit doen. Er moet iets gedaan worden om de mensen te laten profiteren en dit moet goed gedaan worden. GL wil een en ander goed uitrekenen om tot een beter voorstel te kunnen komen zodat het toch voor elkaar wordt gekregen. SvdH staat niet positief tegenover een structurele starterslening. Dit omdat de gemeente hiermee langdurig financiële risico´s draagt. Ook kunnen startersleningen de prijzen hoog houden. Ook kan slechts een kleine groep profiteren. Daarom steunt SvdH de uitgangspunten van de motie niet. Bovendien lost dit het echte probleem niet op, namelijk een tekort aan betaalbare woningen. Hier moet de energie en de middelen op gericht worden. D66 heeft een positieve grondhouding ten opzichte van de starterslening. In het verleden werkte het instrument. De huidige regeling is uitgeput en D66 vindt het goed dat er nu wordt gekeken naar een structurele inzet. Voorts vraagt D66 waarom OPA er voor heeft gekozen de motie in dit stadium al zo gedetailleerd in te vullen. Is het niet beter om het college meer ruimte te geven om de structurele inzetbaarheid van de starterslening uit te werken en te onderzoeken? Of heeft er reeds overleg met de ambtelijke organisatie plaatsgevonden? Kostendekkend betekent dat de starters hogere lasten dragen. Misschien is dit noodzakelijk maar D66 mist de informatie om dit te beoordelen.

Ziet het college alternatieven om het op een betere wijze te doen? Een vaste en voorspelbare oplossing is nodig zodat starters erop kunnen rekenen. D66 deelt dit. Echter dit staat haaks op het plafond dat op circa 30 leningen per jaar gelegd wordt. De vraag is structureel hoger. D66 is positief over het instrument zelf maar ziet in de motie een hoop vragen die beantwoord moeten worden alvorens er richting besluitvorming gegaan kan worden. De CU begrijpt de kern van het voorstel en is er voorstander van meer mensen te kunnen voorzien van een iets lagere lening. Echter in dit voorstel staan zaken waar de CU anders in staat. Het aantal mensen lijkt omlaag te gaan en de kosten worden op de starters afgewenteld en er lijkt een juridisch probleem te zijn. De CU sluit zich aan bij de vragen gesteld door de vorige fracties. FVD is voorstander van startersleningen. Het instrument vindt FVD goed. Het potje gaat steeds heel snel leeg. Of er moet gezorgd worden voor meer budget, of er mag minder geleend worden zodat meer mensen er gebruik van kunnen maken of er wordt gekeken of de kosten omlaag kunnen. Deze zaken ziet FVD niet terug in het voorstel. 30 mensen per jaar is te weinig. Het lijkt FVD beter om keuzes te gaan maken. FVD vindt het voorstel niet compleet genoeg om in stemming te kunnen brengen. SPA vindt het voorstel van OPA interessant.

Het bevorderen van kansen voor starters op de woningmarkt is een legitiem en belangrijk doel. Echter onder het voorstel ligt een ingewikkelde financiële berekening. Het structurele financiële beslag voor de gemeente is niet gering. Een langdurige verplichting voor de gemeentelijke begroting. SPA kijkt niet alleen naar de wenselijkheid maar ook naar de financiële haalbaarheid en consequenties op de lange termijn. Er is behoefte aan een goed ambtelijk advies. De motie vraagt ook om nader onderzoek maar waarom nu de politieke richting al vastleggen terwijl de noodzakelijke onderbouwing ontbreekt? SPA zegt geen nee tegen de starterslening maar geeft er de voorkeur aan om eerst een degelijk uitgebreid ambtelijk advies te hebben. Het voorstel zoals het er nu ligt wordt door SPA niet gesteund. 4 Raadscommissie Ruimte 6 januari 2026

LA heeft grote moeite met het voorstel vanwege de uitvoerbaarheid en juridische onderbouwing, maar is niet tegen de intentie. De starters die een beroep doen op de lening, doen dit omdat het noodzakelijk is. In die zin vindt LA het problematisch dat in het voorstel uit wordt gegaan van het doorschuiven van kosten van de gemeente naar de starter terwijl de starter deze kosten niet mee kan financieren in de hypotheek. Het voorstel is zowel praktisch als juridisch niet uitvoerbaar. Daarnaast gaat het voorstel uit van een aantal startersleningen van 30 en dit is niet in overeenstemming met de werkelijkheid. De behoefte is 100 tot 150 aanvragen per jaar. Dit roept de vraag op bij LA wat er structureel is aan het voorstel. Het voorstel biedt een schijnzekerheid aan de starters. LA wil starters wel perspectief bieden maar dan met een regeling die eerlijk is, juridisch houdbaar en uitvoerbaar is. LA steunt het voorstel in deze vorm niet en roept het college en OPA op om met een herzien voorstel te komen. LA is bereid om hieraan mee te denken. OPA onderschrijft de complexiteit van het onderwerp. Voorts merkt OPA op dat er zonder constructie geen starterslening is. De huidige starterslening is niet actief, het fonds is uitgeput door de kosten. Als het bedrag van de lening wordt verlaagd, verlagen ook de kosten. Het voorstel is het meenemen van de kosten in de lening van de starter.

De starter krijgt netto minder maar wel toegang tot de koopmarkt en de kosten worden meegenomen in de gehele looptijd van de starterslening. Het aantal van 30 is genomen omdat hiermee met een half miljoen een fonds gecreëerd kan worden. Als er behoefte is aan meer, dan kan dit ook. De vraag naar startersleningen zal minder worden omdat een hoop mensen precies in de laag van de extra financiering van het nationaal fonds vallen. Hierna merkt OPA op dat het risico er nu ook is en historisch laag is. De starterslening heeft geen prijsopdrijvend effect op de markt. Dit is uit onderzoek gebleken. Het is budgetneutraal onder de voorwaarde dat er geen gemeentelijke betaling is van rente en kosten en een maximering van de lening en een plafond op het aantal leningen per jaar. BAS stelt voor de verdere bespreking uit te stellen zodat OPA zich goed voor kan bereiden op de beantwoording van alle gestelde vragen en eventueel met een nieuw voorstel kan komen. De voorzitter brengt dit ordevoorstel in stemming. Er is geen meerderheid voor. Het ordevoorstel wordt verworpen en de beraadslagingen hervat. De VVD merkt op dat de aflossingen de eerste drie jaar voor rekening van de gemeente technisch niet klopt. OPA antwoordt het hier niet mee eens te zijn en vervolgt de beantwoording. In andere gemeentes is de hoogte van de starterslening ook verlaagd.

De hoogte van het verlaagde bedrag is een idee en hierdoor kunnen meer leningen uitgegeven worden. Aan de ene kant van de balans komt een lening te staan en aan de andere kant komt er een vordering te staan. Zodoende is het budgetneutraal. Beantwoording college eerste termijn: Wethouder Ruiter licht toe dat er sprake is van een revolverend fonds maar er zijn wel kosten die niet teruggekregen worden. Gemeentelijke kosten die niet in rekening gebracht mogen worden. De gemeente moet altijd wat geld bijleggen. In die zin kan de starterslening gezien worden als een bepaalde vorm van subsidie. Het is niet mogelijk om dit fonds volledig kostendekkend te maken. Er zijn wel opties om de gemeentelijke kosten naar beneden te brengen. Nu is in de verordening afgesproken dat voor een starterslening wordt vastgehouden aan de sociale koopprijs en dat 20 procent daarvan een lening mag zijn die de gemeente aan een starter geeft. Dit is maximaal 60.000 euro. Of er moet gewerkt gaan worden met een lager percentage of de maximale prijs van de woning moet naar beneden bijgesteld worden. Of dit reële opties zijn, is echter nog maar de vraag. D66 merkt op dat OPA aangeeft de starterslening op deze manier kostendekkend te krijgen.

Kan de wethouder een uitgebreidere toelichting geven waarom dit niet kan? Wethouder Ruiter antwoordt dat er kosten zijn die niet in rekening gebracht mogen worden bij de lener. GL vraagt of het college bereid is met een voorstel te komen om de starterslening weer mogelijk te maken en hierbij te kijken naar hoe andere gemeentes het doen. Wethouder Ruiter antwoordt dat volledig budgetneutraal niet mogelijk is en dat er een verordening ligt. Het probleem is dat het fonds leeg is. Hiermee is het een financiële kwestie geworden en de raad heeft het budgetrecht. Waar wil de raad het geld vandaan halen en waar wil de raad op beknibbelen? FVD merkt op dat veel gemeentes een lagere starterslening aanbieden. Voorts vraagt FVD of er kosten berekend kunnen worden voor de toewijzingsbrief van de gemeente om het iets meer kostendekkend te krijgen. Wethouder Ruiter antwoordt het onverstandig te vinden om de maximale prijs van de woning omlaag te brengen omdat woningen steeds duurder worden. Het antwoord op de tweede vraag weet hij niet. Dit moet hij uitzoeken. LA merkt op dat in de verordening het percentage wat nu 20 procent is, omlaag gebracht kan worden. 5 Raadscommissie Ruimte 6 januari 2026

Daardoor wordt de starterslening lager en gaan de kosten ook omlaag. Wethouder Ruiter antwoordt dat op het moment dat er meer leningen worden verstrekt, het ook duurder wordt. De VVD vraagt of het heropenen van de starterslening onderzocht kan worden bij de begrotingscyclus zodat er wel een gedekt voorstel kan komen. Heeft het college hier een motie voor nodig? Wethouder Ruiter antwoordt dat er vooral financiële dekking nodig is. Het geld voor het vullen van het fonds dient ergens vandaan gehaald te worden. Het is een financiële kwestie en hier kaatst het college de bal voor terug naar de raad. Tweede termijn commissie: LA stelt vast dat alle fracties de starter een duwtje in de rug willen geven en het fonds gevuld wil krijgen. De raad moet aan de bak hoe dit gedaan moet gaan worden. Het voorstel van OPA wordt niet door iedereen gedeeld maar kan wellicht een uitgangspunt zijn voor het gesprek met elkaar. SPA stelt vast dat het grootste probleem de dekking is. SPA ziet niet waar de dekking vandaan moet komen. De commissie wil de starter een steuntje in de rug geven maar het moet ook ergens vandaan komen. FVD deelt de urgentie met OPA. Het voorstel is echter niet goed genoeg om er mee in te kunnen stemmen wat FVD betreft. FVD vraagt OPA er aan te sleutelen, met name aan de hoogte van het leenbedrag zodat meer mensen geholpen kunnen worden.

Verder vraagt FVD de wethouder uit te zoeken of er kosten gerekend kunnen worden voor de toewijzingsbrief van de gemeente. Wie weet kunnen hierdoor een paar extra mensen geholpen kunnen worden. De CU merkt op dat de vragen niet beantwoord zijn op een manier waardoor de CU kan instemmen met het voorstel. De CU kan zich niet achter het voorstel van OPA scharen. De CU kan zich vinden in het betoog van de FVD om te onderzoeken hoe er veel mensen geholpen kunnen worden terwijl het draagbaar blijft voor de gemeente. D66 vindt de motie in de huidige vorm niet voldoende. D66 denkt graag mee over een toekomstige motie en het vinden van dekking. De meeste opmerkingen die gemaakt zijn zullen het alleen maar duurder maken. D66 hoort in de commissie wel grote bereidheid om het voor starters makkelijker te maken om aan een woning te komen. D66 juicht dit toe. GL voert tevens het woord namens de PvdA. Het voorstel voldoet voor GL niet. Een meerderheid van de commissie wil de starterslening. Dit geeft aan dat men bereid is om er over na te denken. GL roept op om in overleg met de ambtenaren te kijken naar goede voorbeelden. GL is bereid hiertoe het initiatief te nemen. Als er geld bij moet, dan moet inderdaad ook de keuze gemaakt worden waar dit uit wordt gehaald. De PvdD is van mening dat de starterslening wel prijsopdrijvend werkt.

De PvdD wil de starter niet op nog meer kosten jagen maar er voor zorgen dat er meer betaalbare woningen gerealiseerd worden. De SP stelt vast dat als men iets wil, er een nieuw voorstel moet komen. Want dat er iets moet komen, daar is overeenstemming over. Hoe mooi zal het zijn als er een nieuwe en betere startersregeling komt. BAS kan niet instemmen met het voorstel van OPA maar wil de starter wel een steuntje in de rug geven, maar het moet wel betaalbaar blijven voor de gemeente. Dit zal eerst onderzocht moeten worden. Het CDA vindt het voorstel van OPA nog niet voldoende en wil kijken waar wel uitgekomen kan worden. De financiering zal echter een punt van aandacht zijn. Niet geschoten is altijd mis, het CDA pleit ervoor om te kijken of het verder uitgewerkt kan worden. De VVD wil graag meedenken en meewerken om tot een goed voorstel te komen. Het vinden van dekking zal een ingewikkeld verhaal worden, maar hier moet men wel uit kunnen komen. OPA hoort dat er grotendeels draagvlak is voor de starterslening. De commissie kan zich echter niet vinden in de uitgangspunten van de motie. 6 Raadscommissie Ruimte 6 januari 2026

Het is een uitnodiging hoe er met elkaar een opdracht geformuleerd kan worden voor het college met wat bredere kaders om verder naar de starterslening te kijken. Beantwoording college tweede termijn: Wethouder Ruiter legt uit dat er nu geen kosten in rekening worden gebracht voor de toewijzingsbrief. Dit zou wel kunnen onder de noemer leges, maar dan moet de legesverordening aangepast worden en dit betekent ook weer meer kosten voor de koper. Of het echt helpt, weet hij derhalve niet. De voorzitter stelt vast dat er draagvlak is om iets te doen voor de starters maar niet zoals de motie. GL neemt het initiatief om hier mee verder te gaan. 9. Raadsvoorstel Nieuwbouw parkeergarage De Karperton: verzoek vaststellen voorbereidingskrediet (21.31 uur) Eerste termijn commissie: De PvdD is het er mee eens dat de Karperton aangepakt moet worden. De PvdD vindt het derhalve prima om hier geld voor uit te trekken. Dit betekent niet dat optie 2 voor de PvdD de juiste optie is. De PvdD ziet liever een beperktere parkeercapaciteit en ruimte voor extra woningen en groen. De PvdD is voorstander van nieuwe plannen voor de Karperton maar ziet de toekomst anders dan het voorstel. GL voert tevens het woord namens de PvdA en vindt het geen plek voor een parkeergarage van deze orde en grootte. GL vindt alle opties slecht, dus ook optie 2.

Een autoluwe binnenstad heeft wat GL betreft de toekomst en hoe verhoudt een en ander zich met de veiligheid op de Kanaalkade? Waaruit blijkt dat er opnieuw een parkeerbehoefte is? Waar zijn de 410 parkeerplekken voor nodig? Is dit een politiek bestuurlijk besluit of is dit onderzocht? Het is niet gestoeld op behoefte denkt GL. GL pleit ervoor de Karperton te slopen. Als de betonnen parkeerbak er wel komt, is het college dan bereid om deze esthetisch historisch in te bouwen? Is het college bereid om met de vier ton voorbereidingskrediet ook direct te onderzoeken of woningbouw mogelijk is? GL wil woningen bouwen en geen parkeerplek in het historische centrum. BAS merkt op dat in het stuk staat dat de parkeergarage een historische uitstraling krijgt. GL antwoordt dat er staat esthetisch. Dit kan alle kanten op gaan. GL ziet dit liever gekaderd. SvdH kan zich vinden in optie 2 als voorkeursrichting. De planvorming wordt zwaar beïnvloed door drie grote risico’s wat om maximale zorgvuldigheid vraagt. Participatie heeft plaatsgevonden maar de inwoners konden niet meedenken over de fundamentele keuzes. Dit maakt de participatie beperkt. Als er wordt geïnvesteerd in de Karperton moet er een garage komen die toekomstbestendig is. Ook moet er een realistisch plan komen voor tijdelijke parkeercapaciteit tijdens de bouw.

SvdH vindt optie 2 een goede richting maar alleen als deze fase gebruikt wordt om de risico’s scherp te krijgen en de ambities stevig te verankeren. Zo wordt er een Karperton gebouwd die technisch haalbaar is, duurzaam is en passend voor Alkmaar. D66 ziet de waarde van de Karperton. Parkeergelegenheid zo dicht bij de stad is van belang voor de ondernemers en economie van de binnenstad. D66 ziet echter ook de gebreken en deelt de mening dat er iets moet gebeuren. D66 deelt ook de mening dat de voorkeursoptie, optie 2 is. D66 ziet wel graag dat een overdekte fietsenstalling en toiletten worden meegenomen in de plannen. De vele knelpunten en kanttekeningen baren D66 zorgen. De uitvoerbaarheid staat onder druk. D66 vindt dat er voortvarend en zorgvuldig onderzocht verdere stappen uitgewerkt moeten worden. Voorts vraagt D66 of de wethouder kan uitleggen waarom er voor de betreffende bouwmethode is gekozen. Heeft de wethouder al nagedacht over het beleid voor de vergunninghouders? GL vraagt hoe D66 er bij komt dat meer parkeerruimte zo dicht bij het centrum bijdraagt aan de economie. D66 antwoordt dat de Karperton net buiten de binnenstad ligt en bijdraagt aan de economische vitaliteit van de binnenstad. De CU is voorstander van het platgooien van de Karperton maar ziet hier graag woningen voor in de plaats. De CU sluit zich aan bij GL. Er is overcapaciteit aan parkeerplaatsen.

De CU vindt het zonde van het geld en de kans voor woningen om hier parkeerplaatsen te bouwen. Ook ziet de CU grote risico’s. Daarom vindt de CU het lastig om er zo’n hoog bedrag tegenaan te gooien. De CU is benieuwd naar de mogelijkheden en ideeën om ruimte voor woningen boven de parkeergarage te realiseren. De CU overweegt een amendement om te kijken of er steviger voorgesorteerd kan worden op minder parkeerplekken en meer woningbouw op deze locatie. 7 Raadscommissie Ruimte 6 januari 2026

OPA is positief over het voorstel. Het is duidelijk van stof en het is noodzakelijk voor Alkmaar om parkeervoorzieningen in de binnenstad te verbeteren en toekomstbestendig te maken. Voorts vraagt OPA wat het aantal parkeerplekken van de optopping gaat worden. OPA wil het huidige aantal parkeerplekken handhaven en niet dat het aantal afneemt. Dit staat als zodanig in het coalitieakkoord. Wordt het tekort gecompenseerd en zo ja waar? De VVD is van mening dat de Karperton onmisbaar is voor de binnenstad. De garage is in de huidige vorm niet langer houdbaar. Met het voorstel voor een voorbereidingskrediet en optie 2 wordt er weer een stap verder gekomen in de hoogst noodzakelijke verbouwing van de Karperton. De VVD steunt het raadsvoorstel en het onderzoek naar de optopping en moedigt aan dat hierbij extra aandacht wordt besteed aan horeca mogelijkheden. Het CDA vindt de Karperton onmisbaar. Ook met de auto moet de binnenstad goed bereikbaar zijn. De huidige Karperton voldoet niet meer aan de eisen waardoor nieuwbouw noodzakelijk is. Het CDA vindt het belangrijk dat de ruimte in de binnenstad zo efficiënt mogelijk wordt gebruikt. Optopping helpt hierbij. FVD merkt op dat het met optopping hoger wordt wat minder goed past bij de binnenstad.

Het CDA antwoordt dat er voor gezorgd kan worden dat de gebouwen boven de parkeergarage een betere uitstraling hebben dan alleen een parkeergarage. Het CDA wil dat onderzocht wordt of optopping binnen het omgevingsplan gerealiseerd kan worden. Daarom stemt het CDA in met het voorbereidingskrediet. BAS is blij met het voorliggende raadsvoorstel. De Karperton is van groot belang voor de stad. BAS spreekt duidelijke steun uit voor optie 2. Deze variant wordt niet zo hoog en past beter bij het karakter van de binnenstad. Het zorgvuldig aanpassen van de garage aan de monumentale panden erom heen is voor BAS van essentieel belang. Ook de gekozen uitgang verdient de steun van BAS. In deze optie verdwijnen echter 29 parkeerplaatsen. In het coalitieakkoord is afgesproken dat parkeerplaatsen niet zomaar mogen verdwijnen. BAS vraagt aan de wethouder waar deze 29 parkeerplaatsen terugkomen. In Haarlem is op de parkeergarage een dakkas gerealiseerd. BAS ziet kansen voor innovatie en duurzaamheid om dit ook hier te doen. BAS maakt zich zorgen over de laadplekken voor elektrische auto´s. Kan de wethouder garanderen dat de brandveiligheid in de nieuwe garage volledig op orde is en zijn de hulpdiensten hierbij betrokken? Voorts vraagt BAS of het openbaar toilet terugkomt in de nieuwe garage.

De PvdD merkt op dat de mensen liever een groen plein zien met levendigheid en leefbaarheid in plaats van een parkeergarage. BAS antwoordt dat er meer mensen van Alkmaar willen genieten die niet allemaal goed per been zijn en dus dicht bij de binnenstad willen parkeren. Die kans moet gegeven worden. Omdat optie 2 lager is dan wat het nu is vindt BAS dit een perfecte optie. De SP vindt dat de prioriteiten verkeerd liggen. Men bevindt zich midden in een wooncrisis. Toch ligt er een plan om miljoenen uit te geven aan een parkeergarage. Wonen is geen bijzaak maar een basisrecht. Het sociale belang moet zwaarder wegen dan een vermeend economisch voordeel. De SP vindt dat het economisch voordeel niet overtuigend wordt onderbouwd. Er zijn al voldoende parkeergarages in de directe omgeving met voldoende capaciteit. Het plan is bovendien niet toekomstgericht. Extra parkeergarages betekent meer autoverkeer, meer uitstoot en minder leefruimte. Er moet geïnvesteerd worden in een stad voor mensen. Een sterke binnenstad ontstaat niet door nog meer parkeerplaatsen maar doordat mensen er kunnen wonen en winkelen door betaalbare woningen, sociale samenhang en leefbaarheid. De SP roept de raad op te kiezen voor mensen boven auto’s. Voor wonen of onderdak boven parkeren. De SP zal tegen het voorstel stemmen.

LA merkt op dat een goede veilige en toekomstbestendige parkeervoorziening aan de rand van de binnenstad van belang is voor bezoekers, ondernemers en bewoners. De huidige parkeergarage voldoet niet meer aan de eisen van de tijd. LA staat achter variant 2. LA ziet wel graag dat het netjes en esthetisch wordt opgelost. Met moet recht doen aan de omgeving en aan wat er vroeger heeft gestaan, de kaasfabriek. Een stedenbouwkundige goede oplossing. Voor LA is ook het aantal parkeerplaatsen belangrijk. Met circa 410 plekken komt deze variant goed uit de bus. LA wil een duidelijke kanttekening plaatsen aan de lastenkant. De geraamde investering is fors. LA verwacht dat het college de kostenbeheersing als topprioriteit stelt en geen onnodige extra’s. LA steunt het voorbereidingskrediet en de keuze voor variant 2 maar zal de verdere uitwerking ook op esthetisch gebied kritisch blijven volgen met speciale aandacht voor de financiële discipline.

8 Raadscommissie Ruimte 6 januari 2026

GL vraagt of LA bereid is water bij de wijn te doen voor een mix met wonen en andere initiatieven en minder parkeerplaatsen. LA antwoordt positief tegenover andere initiatieven te staan. Echter hier moet wel een raadsmeerderheid voor zijn. Voor LA zijn de 410 parkeerplaatsen niet heilig en zaligmakend. . SPA merkt op dat de bestaande garage van groot belang is voor bewoners, bezoekers en ondernemers maar niet meer voldoet aan de eisen van deze tijd. Niets doen is geen optie. Voor SPA is de stedenbouwkundige inpassing van groot belang. Het is geen willekeurige plek. Een nieuwe garage moet meer zijn dan een functioneel bouwwerk en moet bijdragen aan de kwaliteit van de stad. Wanneer er wordt gebouwd met een topping zou het mooie stadsgezicht verloren kunnen gaan. Hier dient zorgvuldig aandacht aan besteed te worden. Met het voorbereidingskrediet wordt ruimte gecreëerd om de vragen die aan de orde zijn gekomen serieus te gaan beantwoorden. Het is een signaal dat men de binnenstad niet alleen bereikbaar wil houden maar ook mooi, herkenbaar en waardig voor toekomstige generaties. SPA stemt in met de kredietvraag en steunt variant 2 en ziet de verdere uitwerking met meer dan grote belangstelling tegemoet. FVD merkt op dat Alkmaar groeit.

Er zijn woningen toegevoegd aan de binnenstad en er zullen meer bezoekers komen van de dorpen en dus het is heel goed en verstandig om de parkeervoorzieningen in de binnenstad op peil te houden. Hier moet absoluut een parkeergarage terugkomen wat FVD betreft. FVD vindt optie 2 ook de beste optie en het best passend in het stedelijk beeld. FVD wil geen optopping en het zou leuk zijn om iets te doen met de kaasfabriek die er vroeger stond. Beantwoording college eerste termijn: Wethouder Peetoom stelt vast niet op één lijn met de PvdD te zitten. Dit geldt ook deels voor GL en de PvdA. GL wil woningbouw maar het ene sluit het andere niet uit. Parkeergarages zijn noodzakelijk, ook kijkend naar de hoeveelheid appartementen die de laatste periode is toegevoegd. Ook komen er nog grote ontwikkelingen aan. Afgesproken is dat deze nieuwe bewoners geen parkeervergunning meer kunnen krijgen op straat omdat hier geen plek meer is. Het gebruik van de parkeergarages zal toenemen omdat deze mensen wel een auto hebben. Hier dient op geanticipeerd te worden. De bezetting van de Karperton is in de piek tegen de 90 procent. Dit heeft te maken met het feit dat er te veel kleine plekken zijn waardoor de Karperton nooit helemaal vol kan zijn. GL merkt op andere aantallen te lezen. De gemiddelde bezetting is tussen de 40 en 50 procent van alle garages.

Derhalve vraagt GL zich af voor welk parkeerprobleem dit een oplossing is. GL leest in de cijfers geen parkeerproblemen terug. Een forse investering lijkt GL alleen passend als er woningbouw bovenop komt. Wethouder Peetoom benadrukt dat het gewogen gemiddelde anders is omdat er in de nachtelijke uren alleen bewoners parkeren plaatsvindt en geen bezoekers parkeren. De genoemde piekbelasting is weldegelijk reëel en kijkend naar de hoeveelheid woningen die wordt toegevoegd is het een gegeven dat de parkeerdruk toeneemt. Voorts licht hij toe dat het esthetisch aspect is meegenomen. Daarom is er ook gekozen voor een wat lagere garage. De onderzoeksgegevens kunnen overal voor gebruikt worden, dus ook voor de mogelijkheid tot woningbouw. Het college kiest voor parkeerplaatsen. Mocht de raad hier anders over denken dan kunnen de onderzoeksgegevens hiervoor gebruikt worden. Refererend aan de participatie meldt hij dat alle inwoners zijn uitgenodigd mee te denken over het ontwerp. Na de besluitvorming in de gemeenteraad voor een optie wordt een en ander verder uitgewerkt en wordt de reguliere participatie opgestart. Het inpassen van een fietsenstalling op de begane grond is een kans maar moet nader afgewogen worden omdat ook het aantal parkeerplaatsen gehaald moet worden. Er wordt naar gekeken maar of het lukt weet hij niet. Geprobeerd zal worden om toiletten te realiseren.

Er is gekozen voor Design and Build omdat dit bij het zwembad ook is gedaan. Dezelfde procedure wordt gevolgd. De huidige woningen in de Karperton zijn van Woonwaard en zij worden in het gehele traject meegenomen. Dit wordt verder uitgewerkt en technisch bekeken, ook hier is het voorbereidingskrediet voor. Overal kan woningbouw plaatsvinden, maar hier zullen ook weer parkeerplaatsen voor nodig zijn. In het coalitieakkoord is afgesproken hier parkeerplaatsen voor bewoners en bezoekers te realiseren en dit is wat het college aan de raad voorlegt. De garage is gebouwd in een tijd dat de auto´s veel kleiner waren dan dat zij nu zijn. Het aantal parkeerplekken dat daadwerkelijk gebruikt kan worden is niet 439 maar veel minder, richting de 410. Daarom is het logisch om in de nieuwe situatie op 410 uit te komen. Een optopping wordt onderzocht en de raad kan straks zelf kiezen wat deze optopping moet gaan worden. Het feitelijke aantal parkeerplekken komt dus terug. Bij een optopping komen er 60 parkeerplaatsen bij, 60 parkeerplaatsen per laag. Dakterras horeca vindt hij een mooi idee. Dit is ook door een aantal mensen geopperd in de participatie. Of dit reëel is en of hier behoefte aan is, dient nader uitgewerkt te worden.

9 Raadscommissie Ruimte 6 januari 2026

De nieuwe parkeergarage zal aan de nieuwste eisen voldoen wat ook geldt voor de elektrische laadplekken. Het college denkt dat dit weldegelijk voor de mensen is, voor de inwoners en de bezoekers. Tot slot geeft hij aan dat er aandacht is voor het zicht vanaf het oude centrum. Tweede termijn commissie: De PvdD benadrukt dat Alkmaar al goed bereikbaar is. Er zijn diverse parkeergarages en een station op loopafstand en een P&R. De PvdD pleit ervoor de P&R uit te breiden en niet de Karperton. Maak Alkmaar mooier, realiseer op die plek een paar parkeerplaatsen voor omwonenden en een aantal invalideparkeerplaatsen. Zorg voor een groene loper. Dit trekt mensen en bedrijvigheid wat de PvdD betreft. GL voert tevens het woord namens de PvdA en sluit zich aan bij de PvdD. Er zijn meer dan voldoende parkeerplaatsen in Alkmaar wat ook geldt voor de horeca. Er is een woningtekort en een woningcrisis. GL komt met een amendement in de raad betreffende optie A met woningbouw. LA vraagt wat er gaat gebeuren op het moment dat de oude Karperton gesloopt wordt. Waar moeten de auto’s heen gedurende de bouw? Is hier een plan voor? OPA vraagt hoe er voor gezorgd gaat worden dat de parkeerplekken die verdwijnen met de nieuwbouw elders terugkomen. Het aantal parkeerplaatsen dient gehandhaafd te worden conform het coalitieakkoord.

Beantwoording college tweede termijn: Wethouder Peetoom geeft aan dat bij het definitieve raadsvoorstel een plan zit voor het tijdelijk parkeren tijdens de bouw. Er vindt een volgordelijkheid plaats. Er wordt eerst een laag op het Kanaalschiereiland gebouwd. Dat er wat overlast zal zijn gedurende de bouwperiode kan hij niet ontkennen. Voorts legt hij nogmaals uit dat er op dit moment feitelijk gezien slechts 410 auto´s kunnen staan. Dit aantal komt terug en een optopping is een politieke keuze van de raad. Het krediet is om een definitief voorstel aan de raad te kunnen aanbieden. De voorzitter stelt vast dat het raadsvoorstel als bespreekstuk wordt doorgeleid naar de aankomende raadsvergadering. 10. Raadsvoorstel wijzigen Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen Alkmaar (22.28 uur) Zonder discussie wordt dit raadsvoorstel als hamerstuk doorgeleid naar de aankomende raadsvergadering. 11. Raadsvoorstel Bestemmingsplan Geluidszonering Overdie (22.28 uur) Eerste termijn commissie: De PvdD merkt op dat in de reactienota staat dat door de omzetting van de oude situatie naar maatwerkvoorschriften oude rechten behouden blijven ook als deze ongebruikt zijn. De PvdD benadrukt dat dit hoogst ongebruikelijk is.

Ziet het college ook de risico’s van de juridische houdbaarheid van deze nieuwe maatwerkvoorschriften als oude ongebruikte rechten behouden blijven? Beantwoording college eerste termijn: Wethouder Ruiter benadrukt dat dit een zeer technische vraag is en het antwoord hierop niet paraat te hebben. Hij zegt toe de vraag schriftelijk te zullen beantwoorden voor de raadsbehandeling. De voorzitter stelt vast dat het raadsvoorstel vooralsnog als hamerstuk doorgeleid kan worden naar de aankomende raadsvergadering. 12. Sluiting (22.30 uur) Niets meer aan de orde zijnde sluit de voorzitter de vergadering onder dankzegging voor inbreng en aanwezigheid.

10 Raadscommissie Ruimte 6 januari 2026