Tekst inspreker Erfpacht (2)

Geachte raadsleden, Mijn naam is Gwen. Ik ben erfpachter van een appartement binnen een Vereniging van Eigenaren in Alkmaar. Ik spreek vandaag in als oprecht bezorgde inwoner, met een dringende oproep: maak het erfpachtbeleid eerlijk – en breng het terug in lijn met uw eigen uitgangspunten. Aan het begin van dit traject stelde de gemeente drie uitgangspunten op: duidelijkheid voor erfpachters, beperking van de lasten, en gelijkblijvende of licht stijgende inkomsten voor de gemeente. Wat nu voorligt, voldoet daar niet aan. Wat resteert is onzekerheid, zwaardere lasten en groeiend wantrouwen. Neem het canonpercentage. De gemeente kiest voor een bandbreedte van 1% tot 3%. Dat klinkt redelijk, maar 3% betekent een verdrievoudiging van de lasten voor erfpachters. Dat is geen beleid – dat is roulette met onze woonlasten. Hoe kan dit nog gezien worden als een ‘lichte stijging’? Zijn de gevolgen daarvan onderzocht? En is dat proportioneel? Daarnaast blijft de erfpachtcanon voor appartementseigenaren gekoppeld aan de WOZwaarde. Die is ongeschikt als grondslag — dat erkennen ook onafhankelijke deskundigen. De wethouder erkende dat dit systeem onrechtvaardig is voor grondgebonden woningen, maar toch blijft het bestaan voor appartementen. Waarom wordt dit verschil niet rechtgetrokken? Wat deze situatie verergert, is de gebrekkige en ontoegankelijke communicatie.

Zelf hoorde ik bij toeval over een informatieavond, via een flyer van de werkgroep erfpacht Alkmaar – van de gemeente zelf ontving ik hierover geen bericht. Deze bijeenkomsten worden participatie genoemd, maar zonder actieve uitnodiging en zonder enige invloed is dat geen participatie, maar eenrichtingscommunicatie. Dat ondermijnt het vertrouwen. En juist bij complexe dossiers als erfpacht is vertrouwen cruciaal. Daarnaast geeft de gemeente woningcorporaties 25% korting, terwijl particuliere erfpachters de rekening betalen. Dat is niet solidair. Als je de één tegemoetkomt, moet je ook verantwoordelijkheid nemen voor de gevolgen voor de ander – zonder die af te wentelen op een kleinere groep. En dan hoor ik vaak: “Je wist toch dat je op erfpacht kocht?” Maar dat klopt niet. Vijftien jaar geleden wisten zelfs de beleidsmakers niet hoe het beleid eruit zou zien. Hoe konden wij dat dan wel weten? Tot slot: appartementseigenaren binnen een VvE hebben geen reële route naar vol eigendom. Collectieve trajecten zijn in de praktijk onuitvoerbaar. In combinatie met de WOZ-koppeling, die verduurzaming bestraft, en het ontbreken van alternatieven, leidt dit tot structurele ongelijkheid. Dat is niet te verantwoorden – juridisch niet, moreel niet, bestuurlijk niet. Daarom vraag ik u met klem: grijp in. Wat ik vraag is redelijk, haalbaar en rechtvaardig:

1. Laat de WOZ-koppeling los voor appartementseigenaren; 2. Onderzoek een werkbare route naar vol eigendom binnen VvE’s; 3. Heropen de participatie – ditmaal met werkelijke invloed; 4. Maak de financiële uitgangspunten volledig inzichtelijk – inclusief de effecten van renteverschillen, verwachte opbrengsten en de lastenverdeling. Steun ook de motie Vreemd. Die erkent wat erfpacht werkelijk betekent voor mensen en geeft erfpachters eindelijk een plek aan tafel. Erfpacht hoeft geen systeem van onzekerheid en ongelijkheid te zijn. Beleid dat ongelijkheid creëert en mensen in onzekerheid achterlaat, vraagt niet om uitleg achteraf, maar om correctie vooraf. Maar dan moet u nu kiezen. Voor rechtvaardigheid. Voor transparantie. Voor de mensen die dit beleid direct raakt. U kúnt dit herstellen. U heeft die mogelijkheid en U draagt die verantwoordelijkheid. Dank u wel.