Tekst inspreker

Inspreektekst Elmar van der Park– raadsvergadering erfpacht Alkmaar 26-05-2025 Voorzitter, raadsleden, Ik begin met het lezen van een passage uit het verkiezingsprogramma van OPA ; “Participatie betekent voor OPA: samen optrekken, met elkaar plannen en/of activiteiten ontwikkelen op gelijkwaardige basis. Meedenken vanaf de tekentafel en niet, zoals de afgelopen jaren, pas als een plan al min of meer klaar is. Dan helpen mooie nota’s niet, dan hebben mensen vaak het nakijken. Dus niet alleen inloopavonden en digitale documenten, maar een actief optredende gemeente die zich inzet voor bewoners en bedrijven en de kennis van onze inwoners inzet om plannen te ontwikkelen. OPA wil participatie meer inhoud geven: meepraten, meedenken en waar het kan mee-ontwikkelen. Dat kan in verschillende vormen: een politieke markt over thema’s of bouwprojecten, het instellen van begeleidingsgroepen met bewoners en belanghebbenden met een vastgelegd adviesrecht en een onafhankelijk voorzitter, ontwerpateliers of open huisbijeenkomsten. Bewoners beslissen mee over de meest gewenste vorm. Bij al deze vormen hoort een gedegen verslaglegging, die recht doet aan alle opvattingen, zodat deze in een later stadium nog steeds bekend zijn. OPA vindt ook dat insprekers tijdens raads- en commissieavonden meer tijd moeten krijgen om te spreken, geen 3 maar 5 minuten.” Nou, die 5 minuten spreektijd is gelukt.

Nu de rest nog. Want als we kijken naar hoe het erfpachtbeleid tot stand is gekomen, dan moeten we constateren dat het verhaal van bewoners niet op de tekentafel lag, maar in de prullenbak verdween. Wat we u vandaag vragen, is geen afwijzing van beleid. We vragen om tijd. Tijd om recht te doen aan een regeling die enorme impact heeft op het leven van duizenden Alkmaarders – financieel, sociaal en emotioneel. De gemeente stelt dat het beleid nu afgerond moet zijn vanwege de zogenaamde 2-jaar-termijn. Maar dat klopt juridisch niet. In zowel de AB1978 als de AB2024 staat dat erfpachters twee jaar van tevoren geïnformeerd moeten worden over wijzigingen in de voorwaarden – niet dat het hele beleid dan al afgerond moet zijn. Voor de canonhoogte zelf geldt volgens beide regelingen zelfs een termijn van slechts 6 maanden. En in een eerdere raadsinformatiebrief schreef het college zélf dat 1 jaar vooraf voldoende is. De juridische ruimte voor uitstel is er dus gewoon. Tegelijkertijd wordt beweerd dat participatie voldoende was. Maar ook dat klopt niet. Tegenlezen is geen meebeslissen. Geen enkele alternatieve variant is besproken. En zelfs Deloitte kreeg geen toestemming om met de werkgroep te spreken. Dat is geen participatie, dat is afvinken.

Wat daarbij extra wringt, is dat het onderzoeksrapport van Deloitte waar het college vorige week dinsdag al een klap op gaf, nog steeds niet openbaar is. We hebben het rapport niet mogen inzien, terwijl het voor ons – en voor u als raad – essentieel is om te weten welke afwegingen en conclusies daarin staan. Zonder die informatie wordt ons het recht op voorbereiding ontnomen. Het voelt bovendien wrang dat degene die dit beleid nog snel door de raad loodst, vlak daarna vertrekt als bestuurder — terwijl duizenden Alkmaarders met de gevolgen achterblijven. En dat juist iemand het stokje overneemt die erfpachters eerder publiekelijk kleineerde, versterkt het gevoel van afstand. We willen dit niet juridiseren. Maar als het moet, staan we sterk. En dat zou zonde zijn. Want dan moet straks een rechter afdwingen wat u als raad vandaag nog vrijwillig kunt organiseren.

Daarom deze oproep: gebruik de tijd die er nog is. Vraag uitstel van het tariefbesluit. Richt een tijdelijke werkgroep in waarin bewoners, raadsleden en deskundigen samen zoeken naar een regeling die wél uitlegbaar en verdedigbaar is. En laat onafhankelijk toetsen of het beleid zoals het er nu ligt echt voldoet aan de beloften: betaalbaarheid, redelijkheid en transparantie. U bent volksvertegenwoordiger. U hoeft dit beleid niet af te keuren. U hoeft het alleen even stil te zetten. Er is tijd. Er is ruimte. En er is een stad vol mensen die nog steeds hopen op samenwerking. Dank u wel.