Technische vragen - vraag en antwoord commissie Sociaal d.d. 4 september 2025

Commissie Sociaal, 4 september 2025 Technische vragen – RV BVO Gemeenschappelijke Inkoop Sociaal Domein – Regio Alkmaar

25 AUGUSTUS 2025 – FRACTIE GL Vraag 1 In het RV lees ik: "Voor de inkoop van Jeugdhulp heeft het Ministerie van VWS in 2023 aan gemeenten gevraagd om hun samenwerkingsverbanden “robuust” te maken. Gemeenten moeten daarvoor één van de varianten binnen de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr) gebruiken.” Als ik de link volg (voetnoot 4) dan lees ik dat de bestuurlijke afspraken pas gelden als de "‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen” is aangenomen. Als ik het goed zie, is die wet nog niet aangenomen. Daarom is mijn vraag: is het op dit moment werkelijk verplicht om volgens de WGR te werken, en zo ja: waaruit blijkt dat? Antwoord Op pagina 41 van de Hervormingsagenda Jeugd staat dat gemeenten hun samenwerkingsverbanden voor de inkoop van specialistische jeugdzorg “robuust” moeten maken en dat het Rijk daarvoor vraagt om een van de varianten binnen de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) te gebruiken. Het wetsvoorstel is in de Tweede Kamer aangenomen en treedt naar verwachting in werking na plenaire behandeling in de Eerste Kamer op 30 september 2025. Tegelijkertijd is de afspraak uit de Hervormingsagenda een beleidsafspraak tussen rijk, gemeenten en andere partners niet vrijblijvend: gemeenten worden hierop aangesproken en geacht dit daadwerkelijk uit te voeren. Dit alles vooruitlopend op de wettelijke verankering. Zie pagina 41 m.b.t.

wet gemeenschappelijke regelingen en robuuste regio’s: hervormingsagenda-jeugd-2023-2028.pdf Zie ook: Jeugdzorg | Tweede Kamer der Staten-Generaal. Vraag 2 Ik lees ook: "De urgentie om tot een steviger samenwerkingsvorm te komen, is in een bestuurlijke conferentie in oktober 2023 door de betrokken bestuurders van de zes gemeenten onderschreven”, kan ik een korte beschrijving krijgen van wat de gevoelde urgentie concreet is? Ik zou graag goed begrijpen wat nu niet goed werkt, in iets meer detail dan dat "De huidige organisatievorm vereist veel bestuurlijke afstemming en overleg. Dit zorgt voor bestuurlijke drukte, waardoor er minder tijd is voor het echte bestuurlijke gesprek.”. Welke dingen gaan concreet fout, kunnen niet gebeuren of zijn anderszins onwenselijk, wat opgelost kan worden door deze samenwerkingsvorm? Antwoord Een bedrijfsvoeringsorganisatie voorkomt dat er onnodig veel afstemming plaatsvindt, wat vertraging voorkomt. Daarmee wordt besluitvorming sneller en consistenter, vermindert de bestuurlijke drukte en ontstaat meer slagkracht in de uitvoering, terwijl de raden hun kaderstellende en controlerende rol behouden en colleges hun sturende rol effectief kunnen inzetten. Er worden geen bevoegdheden overgedragen. De samenwerkingsvorm moet zich houden aan het zienswijzeproces.

2 SEPTEMBER 2025 – FRACTIE BAS Vraag 1 De structurele kosten van de bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO) bedragen circa € 2,5 miljoen per jaar, met een aanzienlijke stijging van overheadkosten. Kunt u toelichten hoe deze kosten zich verhouden tot de huidige kosten bij NORA (Noord-Hollandse Regionale Inkooporganisatie voor het sociaal domein) en welke efficiencywinst hiermee behaald wordt? Antwoord De begroting van NORA wordt jaarlijks geïndexeerd. De kosten van ondersteunende diensten ICT, Bedrijfsvoering en HRM zijn nooit geïndexeerd, herijkt en/of in rekening gebracht. Dat is nu wel gebeurd en verklaart een verhoging voort de post ondersteunende diensten van circa € 200.000. Vraag 2 De eenmalige implementatiekosten bedragen € 147.700, waarvan € 54.000 voor rekening van Alkmaar. Is er al dekking gevonden voor dit bedrag, of leidt dit tot een tekort in de begroting 2025?

Pagina 1 van 5

Commissie Sociaal, 4 september 2025 Antwoord Deze kosten kunnen eenmalig opgevangen worden binnen bestaande budgetten van de implementerende afdelingen. Vraag 3 In de stukken staat dat de algemene kosten via de verdeelsleutel worden doorbelast. Hoe robuust is deze verdeelsleutel bij toekomstige verschuivingen in inwonersaantallen of zorgvraag per gemeente? Antwoord De verdeelsleutel wordt jaarlijks, op 1 januari van het jaar, voorafgaande aan dat waarvoor de bijdrage verschuldigd is, herijkt. Vraag 4 Er wordt gekozen voor een BVO als lichte samenwerkingsvorm. Welke mogelijkheden heeft de raad om de uitvoering te monitoren en bij te sturen, gezien de bevoegdheden primair bij de colleges liggen? Antwoord De raad kan beschikken over het kaderstellend en controlerend instrumentarium op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen. De raad kan onder andere zienswijzen geven op de kadernota en de begroting. Vraag 5 In de stukken staat dat de BVO gaat aansluiten op de P&C-cyclus van de gemeenten. Hoe wordt concreet geborgd dat de raad voldoende tijdig en inhoudelijk inzicht krijgt in de begroting en verantwoording van de BVO? Antwoord In de regeling zijn de data genoemd waarvoor de stukken moeten worden verstuurd naar de raden. Die data borgen dat de raden voldoende tijd krijgen om inzicht te verkrijgen. Vraag 6 Het uitgangspunt is dat beleid bij de gemeenten blijft.

Hoe wordt in de praktijk voorkomen dat de BVO toch beleidsmatig gaat sturen bij inkoop en contractmanagement? Antwoord De BVO heeft geen beleidscapaciteit. Vraag 7 De stukken benoemen knelpunten bij wachtlijsten en productiviteit in de keten, bijvoorbeeld bij Veilig Thuis. Hoe helpt deze nieuwe organisatievorm concreet om dergelijke knelpunten sneller en effectiever op te lossen? Antwoord Met de nieuwe organisatievorm wordt beoogd de samenwerking een robuust karakter te geven. Dit zal geen effect hebben op genoemde knelpunten. In de praktijk werkt NORA al efficiënt en worden problemen in de keten veroorzaakte door grotere instroom en capaciteitsproblemen bij aanbieders. Vraag 8 Medewerkers van NORA gaan over naar de BVO. Welke garanties zijn er voor continuïteit, kennisbehoud en werkdrukverlaging bij de betrokken medewerkers? Antwoord Uitgangspunt is dat er niets aan de positie van medewerkers verandert. De ondersteuning van HRM gemeente Alkmaar wordt gecontinueerd. Vraag 9 De kosten voor HRM en administratie worden herijkt. Zijn er risico’s dat dit leidt tot hogere structurele lasten voor de deelnemende gemeenten, en hoe worden die beheerst? Antwoord De kosten zijn reeds zichtbaar (zie vraag 1) en hebben al geleid tot hogere lasten.

Pagina 2 van 5

Commissie Sociaal, 4 september 2025 Technische vragen – RV Beleidsuitgangspunten Skaeve Huse

26 AUGUSTUS 2025 – FRACTIE OPA Vraag 1 Welke locaties komen in aanmerking? Antwoord In de beleidsuitgangspunten zijn ook de ruimtelijke kaders voor een locatie opgenomen. Om tot een locatie te komen is het belangrijk dat er eerst overeenstemming is over de ruimtelijke kaders. Wanneer deze zijn vastgesteld kan de locatiestudie worden voltooid. Er is dus nog niet vastgesteld welke locatie(s) hiervoor in aanmerking komen. Vraag 2 Er wordt gesproken in nota over dat sommige mensen op straat leven. Zijn er ook geen mensen die niet in een woning kunnen of willen leven? Antwoord Er zijn mensen die soms periodes op straat leven. Voor een deel van deze mensen is wonen in een reguliere woning niet geschikt, voor hen is bijvoorbeeld wonen in een instelling met intensieve begeleiding meer passend. Vraag 2b Kunnen we regelen dat de Skaeve Huse alleen voor Alkmaarders worden gebouwd? Antwoord Gemeente Alkmaar heeft een verantwoordelijkheid als het gaat om huisvesting van kwetsbare inwoners. Uitgangspunt is dat de Skaeve Huse zijn primair bedoeld voor Alkmaarders of eventueel Regio Alkmaar voor zover dat een bijdrage levert aan het oplossen van Alkmaarse vraagstukken. We zien hen bijvoorbeeld bij de maatschappelijke opvang of via de outreachende hulpverlening (OGGZ). Vraag 3 Huisvesting van deze doelgroep is onderdeel van een bredere regionale inzet.

Hoe verhoudt deze uitspraak zich tot de motie? Antwoord Directe aanleiding voor het opstellen van uitgangspunten voor Skaeve Huse is de motie die in december 2024 door de gemeenteraad in Alkmaar is aangenomen. Maar de behoefte aan een dergelijk project bestaat al langer. Voor de huisvesting van deze specifieke doelgroep werkt de gemeente bovenregionaal samen. In verschillende gemeenten in Noord-Holland Noord zijn al ontwikkelingen voor huisvesting van deze doelgroep, en ook heeft Heiloo in juni 2024 al twee Skaeve Huse in gebruik genomen. Door ook in Alkmaar Skaeve Huse te ontwikkelen pakt ook Alkmaar haar fair share. Vraag 4 In de bestuurlijke commissie zorg en veiligheid NHN is bovenregionale commitment afgesproken om deze groep de huisvesten: a. wanneer is hierover een uitspraak in raad gedaan? b. wanneer is de raad hierover eerder geïnformeerd? c. kan dit inhouden dat wij ook in het kader deze notitie en uitspraak mensen uit andere gemeenten gaan opvangen? Antwoord Op 12 december 2019 is het beleidskader Maatschappelijke Opvang door de gemeente vastgesteld. Actielijn 4 van dit beleidskader is ‘’speciale huisvesting voor mensen met complexe problematiek’’.

Pagina 3 van 5

Commissie Sociaal, 4 september 2025 In het rekenkamercommissierapport ‘’personen met onbegrepen gedrag’’ dat in september 2023 in de raad is besproken is opnieuw de behoefte aan huisvesting voor deze doelgroep onder de aandacht gebracht, de aanbevelingen uit dit rapport zijn door de raad vastgesteld. De Skaeve Huse plekken zijn primair bedoeld voor mensen uit gemeente Alkmaar. Vraag 5 Dezelfde vragen onder 4 voor dat in het PACT wonen dit is afgesproken. Antwoord In 2018 is door de gemeenteraad de Woonzorgopgave 2018-2023 aangenomen, in 2019 is door de gemeenteraad het beleidskader maatschappelijke opvang aangenomen waarin huisvesting voor mensen met complexe problematiek een pijler is. Reagerend hierop en op het rapport van de Commissie Zorg & Veiligheid NHN is in 2020 een doelgroep toegevoegd aan de Woonzorgopgave, namelijk de mensen van de 1%-doelgroep, dit is met de raad gedeeld in de memo en tussenrapportage in december 2020. Voortbordurend op de Woonzorgopgave 2018-2023, is in de Uitvoeringsagenda Woonzorg van 2024 dezelfde doelgroep benoemd en dit is destijds ook met de raad gedeeld. De ambities om ons in te zetten voor huisvestingsoplossingen voor mensen met complexe problematiek zijn opgenomen in de Raamafspraken van het Pact in 2020, 2022 en 2025. Het college van de gemeente Alkmaar heeft deze goedgekeurd, ook deze zijn in te zien voor de gemeenteraad.

Vraag 6 Welke gemeenten met skaeve huse zijn nog meer geraadpleegd? Antwoord Voorbeelden van Skaeve Huse in Heiloo, Hilversum en Amersfoort (nog in ontwikkeling) zijn geraadpleegd. Daarnaast is het zorg- en veilheidshuis NHN betrokken, zij zijn ook betrokken bij andere ontwikkelingen voor huisvesting van de doelgroep in andere gemeenten in Noord Holland. Gemeenten in Noord Holland Noord waar momenteel ontwikkelingen spelen rondom huisvesting voor de doelgroep zijn Koggeland en de Kop van Noord Holland. Vraag 7 Uit welke gelden worden de gemeentelijke bijdragen eventueel betaald? Hoeveel heeft het in andere gemeenten gekost? Antwoord In het vervolgonderzoek zal verder worden uitgewerkt uit welke gelden de zorgkosten worden betaald. Naar verwachting wordt de begeleiding zowel betaald vanuit de Wmo als via de Wet Langdurige Zorg (Wlz/zorgkantoor). De kosten voor de ontwikkeling zijn afhankelijk van de locatiekeuze en voor welke financieringsmogelijkheden/subsidies Alkmaar in aanmerking komt, alsmede de mogelijke samenwerkingen die Alkmaar aangaat voor de ontwikkeling. Dit zal worden onderzocht in het vervolgonderzoek.

Vraag 8 Wanneer Alkmaar proactief handelt komen we dan nog in aanmerking voor eventuele subsidies in 2026 van het rijk? Zijn deze kostendekkend? Antwoord In juni 2025 is er in de Tweede Kamer een motie aangenomen, daarin staat: het Rijk wordt verzocht om een landelijk programma Skaeve Huse op te stellen en hiervoor middelen te reserveren op de begroting. Er is nog niet bekend gemaakt welke gevolgen dit heeft. Tijdens het vervolgonderzoek moet dus nog blijken of Alkmaar hiervoor in aanmerking komt en of deze subsidie kostendekkend is. Ook wordt onderzocht of een dergelijk project nog voor andere (rijks)subsidies in aanmerking kan komen.

Pagina 4 van 5

Commissie Sociaal, 4 september 2025 4 SEPTEMBER 2025 – FRACTIE CU Vraag 1 We lezen in de nota: In 2025 heeft de gemeente een Quickscan uitgevoerd om in kaart te brengen welke locaties binnen het gemeentelijk eigendom aan de ruimtelijke kaders voor Skaeve Huse voldoen. • Is het mogelijk dit onderzoek te delen? openbaar, danwel vertrouwelijk in te zien door de raad(scommissie)? Antwoord Het is niet mogelijk om de quickscan te delen, deze is nog niet afgerond. Onderdeel van de beleidsuitgangspunten die vanavond in de raadscommissie worden besproken zijn de ruimtelijke kaders voor een locatie. Pas als deze zijn vastgesteld door de raad kan de quickscan worden afgerond. Het college zal hier vervolgens eerst over besluiten voordat de resultaten kunnen worden voorgelegd aan de raad.

Pagina 5 van 5