RV Richtlijnen AI gebruik gemeenteraad - aangenomen

(

f

(

RAADSVOORSTEL

getzeente ALK1v1AAP

Raadsvergadering:

26juni 2025

Agendapunt:

Commissie:

Bestuur en middelen

Onderwerp: Richtlijnen Al gebruik gemeenteraad Alkmaar

Voorgesteld besluit 1. De richtlijnen Al -gebruik Gemeenteraad Alkmaar 2025 vast te stellen.

Samenvatting Artificial Intelligence (Al), ofwel kunstmatige intelligentie, is een technologie die steeds vaker wordt ingezet om werkprocessen te ondersteunen en te verbeteren. Al kan helpen bij het analyseren van

gegevens, het opstellen van teksten en het ondersteunen van besluitvorming. Binnen het raadswerk kan Al een waardevolle aanvulling zijn, mits het op een verantwoorde en transparante manier wordt gebruikt. Er zijn steeds meer gemeenteraden die richtlijnen opstellen voor het AI -gebruik. De Richtlijnen -Al gebruik voor de gemeenteraad dient als naslagwerk over het werken met Al en legt enkele afspraken vast over het gebruik ervan door de gemeenteraad van Alkmaar. De voorgestelde richtlijnen zijn opgesteld aan de hand van Al -gebruik. Daarnaast is gebruik gemaakt van een voorbeeld uit de praktijk.

InvIoed kaders op keuzeruimte Er is geen wettelijke verplichting voor gemeenteraden om een richtlijn voor het gebruik van Al op te stelleri. Wel treedt de Europese Al Verordening gefaseerd in werking. Vanaf februari 2025 moeten organisaties die Al -systemen ontwikkelen of gebruiken ervoor zorgen dat hun medewerkers Al geletterd zijn. Hoewel raads- en commissieleden geen medewerkers van de gemeente zjn, is het ook voor u van belang om voldoende kennis te hebben over het gebruik van Al in de ondersteuning van het raadswerk. Dit draagt bij aan een verantwoord gebruik van Al binnen de raad. -

Argumenten

Doel van het voorstel Het doel van dit voorstel is om de gemeenteraad voor te stellen richtlijnen vast te stellen voor het gebruik van kunstmatige intelligentie door raads- en commissieleden. Deze richtlijnen moeten de juiste balans vinden tussen innovatie en zorgvuldigheid, en zorgen voor transparantie, ethiek, privacybescherming en verantwoording in het gebruik van Al. Context en urgentie De technologische ontwikkelingen rondom Al gaan snel, en steeds meer mensen maken gebruik van Al -tools om toegang te krijgen tot informatie, analyses te maken en onderbouwde keuzes te maken in het politieke proces. Het gebruik van Al kan de efficiëntie van raadsleden vergroten, maar het roept ook vragen op over transparantie, objectiviteit en de bescherming van persoonsgegevens. Het is daarom van raadzaam duidelijke richtlijnen op te stellen die het gebruik van Al mogelijk maken, maar

Richtlijnen Al gebruik gemeenteraad Alkmaar

waarbij tegelijkertijd duidelijke kaders zijn waar bij het gebruik van Al rekening mee dient te worden gehouden om het op een verantwoorde manier te gebruiken. Toelichting Al biedt kansen om het raadswerk efficiënter en effectiever te vervullen. Zo kan Al helpen bij het schrijven van eerste versies van moties en amendementen, het redigeren van teksten, het samenvatten van grote hoeveelheden informatie en bij het opstellen van berichten voor social media. Tegeljkertijd brengt het gebruik van Al ook risico's met zich. Al -modellen kunnen onjuiste of misleidende iriformatie genereren, ook wel bekend als 'hallucinaties'. Daarnaast kunnen vooroordelen en discriminatie ult de trainingsdata van Al doorwerken in de gegenereerde output. Verder is er onzekerheid over gegevensverwerking: veel Al -tools verwerken ingevoerde informatie op externe servers (vaak in het buitenland), zonder dat de gebruiker controle heeft over opslag en verdere verspreiding. Dit kan leiden tot datalekken of ongeoorloofd gebruik van gevoelige gegevens. Om de voordelen van Al te benutten en tegelijkertijd de risico's te beperken, legt deze richtlijn een aantal afspraken vast voor het gebruik van Al binnen de gemeenteraad. Hiermee wordt geborgd dat Al op een doordachte en verantwoorde manier wordt ingezet ter ondersteuning van het raadswerk. De afspraken zijn als volgt: 1. 2. 3.

4. 5. 6.

7.

Gebruik Al voor inspiratie en niet voor creatie Al is nuttig voor ideeenvorming, maar menselijke afweging blijft essentieel. Gebruik alleen openbare informatie Al mag niet warden gebruikt om geheime, vertrouwelijke of niet-open bare informatie te verwerken of te genereren. Vermijd het verwerken van persoonsgegevens Al mag niet warden ingezet voor de verwerking van persoonsgegevens, tenzij dit expliciet is toegestaan volgens de AVGwetgeving. Blijk kritisch en onafhankelijk- Al kan fouten maken en onnauwkeurige informatie genereren. Controleer altijd de output voordat deze wordt gebruikt of gedeeld. Wees transparant over het gebruik van Al Wanneer Al wordt ingezet voor het opstellen van beleidsvoorstellen zoals initiatiefvoorstellen, dient dit duidelijk te worden vermeld. Gebruik Al als hulpmiddel Al kan ondersteunen, maar mag nooit de eigen verantwoordelijkheid van raads- en commissieleden vervangen. Let op auteursrecht en plagiaat Al -output kan gebaseerd zijn op bestaande teksten. Neem niet zonder controle vol ledige Al -gegenereerde teksten over. -

-

-

-

-

-

Het voordeel voor raads- en commissieleden is dat zij voor het raadswerk enkel (digitaal) beschikken over openbare informatie die door het college en/of de ambtelijke organisatie is voorbereid en waar geen persoonsgegevens in staan. Hierdoor zijn de risico's van het gebruik van Al beperkter, maar dit neemt niet weg dat zorgvuldigheid geboden blijft bij het gebruik van Al -tools. Het volledig uitsluiten van Al -gebruik door de gemeenteraad is niet realistisch. Al -tools maken inmiddels deel uit van het dagelijkse (digitale) werkproces en de verwachting is dat hun rol in de toekomst alleen maar zal toenemen. Daarnaast ervaren veel raads- en commissieleden een hoge werkdruk door de omvang en complexiteit van hun taken. Al kan een hulpmiddel zijn om deze werkdruk te verlichten. Het is daarom belangrijk om Al niet te verbieden, maar de gemeenteraad juist te informeren over de mogelijkheden van Al en om duidelijke kaders te stellen over het gebruik ervan.

Kanttekeningen en alternatieven n.v.t.

Financiële aspecten n.v.t.

Vervoig en communicatie Na vaststelling zullen alle raads- en commissieleden worden geInformeerd over de Richtlnen Al -gebruik door de raad.

Richtlijnen Al gebruik gemeenteraad Alkmaar

2

Ook zullen de richtlnen na vaststelling bekend worden gemaakt deze bekend gemaakt in het gemeenteblad en op www.overheid.nl. De richtlyn treedt in werking met ingang van de dag na bekendmaking.

Bijiagen Bijlage 1. Richtlijnen Al -gebruik gemeenteraad Alkmaar 2025

-i u/uL

Richtlijnen Al gebruik gemeenteraad Alkmaar

RAADSBESLUIT gemeente ALKMAA1k

De raad van de gemeente Alkmaar;

Gelet op Het advies van het Presidium van 15 mei 2025

Het advies van de commissie Bestuur en middelen 24juni 2025

Besluit De Richtlijnen Al -gebruik Gemeenteraad Alkmaar 2025 vast te stellen.

De raad van Alkmaar, [Kies de datum]

mw. drs. A.M.C.G. Schouten, btrgemeester

mw. mr. V.H. Hornstra, griffier

Richtlijnen Al gebruik gemeenteraad Alkmaar

4