RV Referendum vuurwerk

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: 29 februari 2024 Agendapunt: Commissie: Bestuur en middelen Portefeuillehouder: Anjo van de Ven (referendum) Relatie met andere portefeuillehouder(s): Anja Schouten (Apv)

Onderwerp: Referendum vuurwerk

Voorgesteld besluit: 1. een referendum te houden over vuurwerk op 6 juni 2024, tegelijkertijd met de verkiezingen voor het Europees Parlement; 2. het volgende concept-raadsbesluit, zijnde de vraagstelling van het referendum vast te stellen: Besloten wordt tot het instellen van een algemeen vuurwerkverbod in de gemeente Alkmaar; 3. Geen extra middelen beschikbaar te stellen boven het al in de begroting voor het referendum beschikbaar gestelde budget van € 60.000.

Samenvatting In het coalitieakkoord is opgenomen dat er in 2024 een referendum wordt gehouden over vuurwerk. De referendumcommissie heeft geadviseerd over de formulering van de vraagstelling, die op grond van de Referendumverordening als conceptraadsvoorstel dient te worden geformuleerd. Aan de raad wordt nu gevraagd te besluiten tot het houden van een referendum en de vraagstelling vast te stellen.

Dit voorstel staat in relatie tot coalitieakkoord

Argumenten In het coalitieakkoord is opgenomen dat er in 2024, tegelijk met de Europese verkiezingen, een referendum zal worden gehouden over vuurwerk. In de huidige Algemene plaatselijke verordening (Apv) in artikel 2: 49 is over vuurwerk bepaald dat het gebruik van consumentenvuurwerk verboden is op een door het college in het belang van het voorkomen van gevaar, schade of overlast aangewezen plaats. Jaarlijks wijst het college de binnenstad aan als gebied waar het gebruik van vuurwerk verboden is. Het referendum betreft de vraag of de bewoners ook de rest van de gemeente vuurwerkvrij willen maken. Als de meerderheid van de stemgerechtigden zich uitspreekt voor een vuurwerkverbod dan zal de raad hoogstwaarschijnlijk de uitslag overnemen (dit is al in het coalitieakkoord aangegeven) en in de Apv een algemeen vuurwerkverbod opnemen. Als de meerderheid tegen is blijft het huidige regime van kracht en blijft het college (waarschijnlijk) jaarlijks

Referendum vuurwerk 1

de binnenstad aanwijzen als plaats waar vuurwerk niet is toegestaan. Dit zal in de communicatie over het referendum duidelijk gemaakt worden.

Referendumcommissie Er is een referendumcommissie die adviseert over diverse aspecten van het te houden referendum. Dit betreft o.a.: - de vraag of sprake is van een besluit waarover géén referendum kan worden gehouden (artikel 2.2 van de verordening) - de vraagstelling die in het referendum aan de inwoners wordt voorgelegd - de datum waarop het referendum zal worden gehouden - de stembiljetten die worden gebruikt - het benodigde budget

Vraagstelling referendum In de referendumverordening is bepaald dat de inwoners zich in een referendum mogen uitspreken over een concept raadsbesluit. Het college heeft voorgesteld om het bovenvermelde conceptbesluit te hanteren voor de vraagstelling van het referendum. In dit conceptbesluit stelt de raad voor een algeheel vuurwerkverbod in te stellen, inwoners kunnen op het stembiljet voor of tegen aankruisen. Naar het oordeel van het college is dit een heldere, duidelijke vraagstelling, die voor- èn tegenstanders van vuurwerk zal stimuleren om hun stem uit te brengen.

Kanttekeningen en alternatieven

De referendumcommissie heeft uitgesproken dat vuurwerk inderdaad een referendabel onderwerp is. De referendumcommissie heeft geadviseerd om de vraagstelling als volgt te formuleren: “Bent u voor of tegen het wijzigen van de APV zodat de oude tekst van de APV (artikel 2:49 lid 2.) wordt gewijzigd in de volgende nieuwe tekst (Het is verboden consumentenvuurwerk te gebruiken)”

Wij stellen u voor het advies van de referendumcommissie op het punt van de vraagstelling niet te volgen. Ten eerste heeft deze vraagstelling niet de vorm van een conceptraadsbesluit, hetgeen op grond van de Referendumverordening Alkmaar 2023 wel vereist is. Ten tweede is deze vraagstelling naar onze mening niet aansprekend en duidelijk genoeg voor een referendum. Ten derde is het niet noodzakelijk om al in de vraagstelling naar de Apv te verwijzen.

Het referendum is raadplegend, m.a.w. de uitslag is een advies van de bevolking aan de gemeenteraad. In het coalitieakkoord is weliswaar vastgelegd dat het referendum bindend is, maar het coalitieakkoord is een stuk van de coalitiepartijen, en geen raadsbesluit. Het is nog altijd mogelijk dat de raad, ook als de meerderheid van de bevolking zich uitspreekt voor een vuurwerkverbod, besluit om de uitslag toch niet over te nemen. Bijvoorbeeld als de opkomst zeer laag is en de voor – en tegenstemmen elkaar niet veel ontlopen. De besluitvorming na het referendum zal als volgt verlopen: de uitslag van het referendum wordt aan de raad voorgelegd. O.g.v. de referendumverordening moet de raad een uitspraak doen over de vraag of de stemming op wettige wijze is geschied. De raad besluit tevens wat hij met de uitslag doet. Als dat is om een algeheel vuurwerkverbod in te voeren dan kan de raad in dezelfde, of in een latere vergadering besluiten om de Apv te wijzigen.

Financiële aspecten Voor de kosten van het organiseren van een referendum heeft uw raad € 60.000 beschikbaar gesteld in de programmabegroting 2024 (Paragraaf 1.2 Dienstverlening). Het college ziet op dit moment geen aanleiding om u voor te stellen een ander budget vast te stellen.

Referendum vuurwerk 2

De referendumverordening kent de mogelijkheid een subsidieplafond in te stellen voor subsidies aan collectieven van minimaal 6 personen en aan rechtspersonen die activiteiten ontplooien ter ondersteuning van het publieke debat en de meningsvorming over het concept-raadsbesluit. In dit geval is het initiatief voor het referendum genomen door de raad en zal de gemeente i.o.m. de referendumcommissie zorgen voor objectieve en neutrale voorlichting over het referendum.

Vervolg en communicatie • Na het raadsbesluit zal het college de organisatie van het referendum, i.o.m. de referendumcommissie ter hand nemen. • Zodra de voorlopige uitslag van het referendum bekend is zal deze door de voorzitter van het centraal stembureau bekend worden gemaakt. In de eerstvolgende raadsvergadering erna (op 27 juni 2024) bepaalt de raad of de stemming op wettige wijze heeft plaatsgevonden. De raad kan dan besluiten de uitslag al dan niet over te nemen en zonodig de Apv wijzigen.

Bijlagen 1. Stappenplan referendum 2. Verslag vergadering referendumcommissie 4 december 2023

Burgemeester en wethouders van Alkmaar,

mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester

dhr. R.M. Reus, gemeentesecretaris

Collegevergadering: 19 december 2023

Referendum vuurwerk 3

RAADSBESLUIT

Nr.

De raad van de gemeente Alkmaar;

Gelezen: het besluit van burgemeester en wethouders van 19 december 2023 Gelet op: artikel E7, derde lid van de Kieswet; het advies van de commissie Referendumcommissie van 4 december 2023 het bepaalde in de Referendumverordening Alkmaar 2023;

Besluit: 1. een referendum te houden over vuurwerk op 6 juni 2024, tegelijkertijd met de verkiezingen voor het Europees Parlement; 2. het volgende concept-raadsbesluit, zijnde de vraagstelling van het referendum vast te stellen: Besloten wordt tot het instellen van een algemeen vuurwerkverbod in de gemeente Alkmaar. 3. Geen extra middelen beschikbaar te stellen boven het al in de begroting voor het referendum beschikbaar gestelde budget van € 60.000.

De raad van Alkmaar, 29 februari 2024

mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester

mw. mr. V.H. Hornstra, griffier

Referendum vuurwerk 4