RV Jaarstukken 2024 en conceptbegroting 2026 GR GGD HN

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering:

26 juni 2025

Agendapunt: Commissie:

Gezamenlijk

Portefeuillehouder:

Robert te Beest (portefeuille)

Relatie met andere portefeuillehouder(s):

n.v.t. (portefeuille) n.v.t. (portefeuille)

Onderwerp: Jaarstukken 2024 en conceptbegroting 2026 GGD Hollands Noorden Voorgesteld besluit 1. Geen zienswijze af te geven ten aanzien van de jaarstukken 2024 van de GGD Hollands Noorden; 2.

Een positieve zienswijze af te geven op het voorstel aan het algemeen bestuur om het jaarresultaat 2024 van € 75.000 toe te voegen aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve

3.

voor Veilig Thuis. Een zienswijze af te geven op de conceptbegroting 2026 en de meerjarenraming 2026-2029 van de GGD Hollands Noorden om een taakstelling van 5% op te nemen in de begroting 2026 en de bezuiniging op de aanvullende diensten hier niet in mee te nemen;

4.

Het college opdracht te geven om bovenstaande kenbaar te maken aan het dagelijks bestuur van de GGD Hollands Noorden met bijgaande brief.

Samenvatting In dit advies ligt een concept zienswijze voor ten aanzien van de verantwoording 2024 en de conceptbegroting 2026 van de GGD Hollands Noorden (GGD). Begin dit jaar heeft de raad ingestemd met het bezuinigingsscenario van 5% genoemd in de kadernota 2025 GGD HN. Hierbij is genoemd dat de maatregelen rondom de opvoedadviseurs en de OGGZ heroverwogen dienen te worden. Dit voorstel staat in relatie tot programmabegroting Het wettelijk kader & eerdere besluitvorming door de raad, vormen de basis voor de beoordeling van de Jaarstukken 2024 en de Conceptbegroting 2026. Dit betreft: •

Notitie ‘Informatievoorziening Gemeenschappelijke Regelingen’ 2018

•

Artikel 4 van Uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen (FUGR 2019)

•

De Gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden (2024)

•

De Wet gemeenschappelijke regelingen, artikel 34b en artikel 35, derde lid

•

Eerder afgegeven zienswijzen van de raad

Algemeen De GGD is een gemeenschappelijke regeling (GR) van 16 gemeenten in Noord-Holland Noord. De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van inwoners in Noord-Holland

RV Jaarstukken 2024 en begroting 2026 gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden 1

Noord. De GGD voert gemeentelijke taken uit, die vermeld staan in de Wet publieke gezondheid (Wpg), alsmede taken die bij of krachtens andere wetten zijn opgedragen. Taken op basis van de Wpg zijn: •

Basistaken jeugdgezondheidszorg 0 tot 18 jaar en prenatale voorlichting en huisbezoek;

•

Infectieziektebestrijding, inspectie, hygiëne en medische milieukunde;

•

Forensische geneeskunde en GGD Rampenopvangplan;

•

Epidemiologie, collectieve gezondheidsbevordering en ondersteuning gezondheidsbeleid.

Taken die de GGD uitvoert op basis van andere wetgeving dan de Wpg, zijn: toezicht kinderopvang, lijkschouwingen, crisisfunctie jeugd en Veilig Thuis. Aanvullende diensten die de GGD uitvoert zijn opvoedondersteuning, openbare geestelijke gezondheidszorg, prostitutiezorg en meldpunt en hoorplicht verplichte ggz. Vanaf 2021 onderscheidt de GGD vier focuslijnen. Dit zijn •

gezond opgroeien;

•

gezond ouder worden;

•

meedoen naar vermogen;

•

gezonde leefomgeving.

Advies Voorgesteld wordt om aan de raad voor te stellen geen zienswijze af te geven ten aanzien van de jaarrekening 2024. Het jaarrekeningsaldo 2024 is afgesloten met een positief jaarrekeningresultaat van €75.000 en is in lijn met de begroting GGD 2024. Voorgesteld wordt om aan de raad voor te stellen een positieve zienswijze af te geven ten aanzien van het voorstel om het jaarresultaat van 2024 van €75.000 toe te voegen aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve voor Veilig Thuis. Door het vormen van een bestemmingsreserve wordt Veilig Thuis (deels) in staat te stellen tot het wegwerken van ontstane wachtlijsten uit 2024. Voorgesteld wordt om aan de raad voor te stellen een zienswijze af te geven ten aanzien van de conceptbegroting 2026 van de GGD, met het verzoek de 5% van het bezuinigingsscenario volledig uit te werken. Begin dit jaar heeft de raad ingestemd met het bezuinigingsscenario van 5% genoemd in de kadernota 2025 GGD HN, met uitzondering van de aanvullende diensten. Het financiële meerjarenperspectief is in de conceptbegroting uitgewerkt. Achtergrondcontext

Argumenten 1.1 Resultaat 2024 en resultaatbestemming algemene reserve. Als gevolg van hoge, niet begrote, rente-inkomsten, uitstroom van personeel en het moeilijk kunnen invullen van vacatureruimte heeft GGD HN het Cao-gat dat in 2023 is ontstaan vanuit de Cao SGO kunnen opvangen zonder de algemene reserve aan te wenden. Het uiteindelijke jaarresultaat is € 75.000 positief. De financiële meevallers zijn echter allemaal incidenteel. RV Jaarstukken 2024 en begroting 2026 gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden 2

1.2 Het positieve resultaat is helder toegelicht in de verantwoording 2024. Het resultaat 2024 is in de verantwoording 2024 geanalyseerd en vergeleken met de begroting. In de begroting 2024, zoals vastgesteld bij de 2e bestuurlijke rapportage 2024 (Burap 2), was een (voorlopig) negatief resultaat van € 635.000 opgenomen. Het resultaat over 2024 is € 75.000 positief, wat een afwijking van € 710.000 oplevert. Op pagina 11 t/m 13 worden de baten en lasten weergegeven en de begrotingsafwijkingen per thema weergegeven en toegelicht. De Klankbordgroep Financiën heeft aangegeven dat het positieve resultaat helder is toegelicht. 2.1 Met een bestemmingsreserve Veilig Thuis kunnen de wachtlijsten (deels) worden weggewerkt. Veilig Thuis (VT) was het jaar 2024 goed gestart. Er was geen wachtlijst op meldingen en de werkvoorraad onderzoeken/V&V was werkbaar. In de 2e helft van 2024 is de werkvoorraad toegenomen, en is het niet meer gelukt die weg te werken, waardoor werk uit 2024 is meegenomen naar 2025. De werkvoorraad is niet toegenomen door een hogere instroom, maar door wachtlijsten in de keten bij partijen waar VT aan overdraagt, waardoor VT vaak langer betrokken is, en door lagere productiviteit als gevolg van gestegen ziekteverzuim en relatief veel ouderschapsverlof bij VT.

Het dagelijks bestuur stelt voor om te kiezen voor het vormen van een bestemmingsreserve voor Veilig Thuis om Veilig Thuis (deels) in staat te stellen tot het wegwerken van ontstane wachtlijsten uit 2024. Veiligheid in gezinnen is belangrijk. Om zo snel mogelijk veiligheid in die gezinnen te krijgen die nu nog op de wachtlijst staan, is er een bedrag van € 300.000 nodig voor inzet van extra (tijdelijk) personeel. De reguliere begroting van VT heeft geen financiële ruimte om de meegenomen werkzaamheden vanuit 2024 weg te werken. Door het vormen van een bestemmingsreserve Veilig Thuis kan een deel van de extra inzet worden bekostigd. GGD HN is voornemens om het resterende deel te bekostigen vanuit de algemene reserve, waarover wordt geïnformeerd bij de 1e Burap 2025. 3.1 De conceptbegroting en meerjarenraming zijn niet volledig in lijn met de besluitvorming over de Kadernota 2026 Vanaf 2026 worden gemeenten geconfronteerd met aanpassingen en kortingen in het gemeentefonds. Dat zorgt voor bezuinigingsopgaven bij gemeenten. De gemeenten hebben GGD HN verzocht drie scenario's (3%, 5% en 7%) uit te werken in de Kadernota 2026. Op woensdag 12 maart 2025 heeft het algemeen bestuur van GGD HN ingestemd om het 5% bezuinigingsscenario te verwerken in de conceptbegroting.

Dit zijn 11 bezuinigingsmaatregelen met een totaal bezuinigingsbedrag van 1,6 miljoen, wat neer komt op een effectieve bezuiniging van 3,9%. Onderdeel hiervan is een bezuiniging op de aanvullende diensten (het opvoedspreekuur). Dit scenario is verwerkt in de conceptbegroting 2026 en de meerjarenraming 2026-2029. Eén maatregel (maatregel 15) wordt op verzoek van het algemeen bestuur nog onderzocht op haalbaarheid en is dus niet meegenomen in de Conceptbegroting 2026. Verzoek is om invulling te geven aan de volledige 5%, exclusief de aanvullende diensten. Een bezuiniging op het opvoedspreekuur levert geen bezuiniging voor de gemeente op omdat de dienst elders ondergebracht wordt. Kanttekeningen en alternatieven 2.1 Het toevoegen van het jaarrekeningsaldo aan de algemene reserve. RV Jaarstukken 2024 en begroting 2026 gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden 3

Een alternatief voor de resultaatbestemming van het jaarrekeningsaldo 2024 is het toevoegen van het saldo aan de algemene reserve. De algemene reserve is echter toereikend om het financiële risico in 2025 op te vangen. 2.2 Geheel of gedeeltelijk uitkeren jaarrekeningsaldo aan de deelnemende gemeenten. Omdat veel gemeenten een bezuinigingsopgave hebben voor de komende jaren, zou het uitkeren van het rekeningresultaat voor sommige gemeenten een welkome aanvulling zijn op de begroting. Het uit te keren bedrag per gemeente is echter beperkt. Geadviseerd wordt het belang van het wegwerken van de wachtlijsten bij Veilig Thuis zwaarder te laten wegen dan het voordeel van de beperkte bijdrage aan individuele gemeenten.

Financiële aspecten Deelnemersbijdrage GR taken 2024 De gemeentelijke bijdragen (x €1000) voor 2024 zijn: Algemene bijdrage GR taken

€ 2.687

JGZ 0-4 jaar

€ 1.655

JGZ 12-18

€ 103

Rijksvaccinatieprogramma

€ 284

Huisvesting JGZ (Centra voor Jeugd en Gezin)

€ 382

Toezicht kinderopvang

€ 246

Veilig Thuis

€ 1.872

Totaal

€ 7.229

De kosten voor de GR taak Lijkschouwing zijn gebaseerd op een tarief per prestatie. Daarnaast zijn er kosten voor aanvullende diensten. Algemene reserve Bij de GGD Hollands Noorden wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. De omvang van de algemene reserve bij de GGD Hollands Noorden staat nog steeds onder druk als gevolg van het ongedekte Cao-gat voor 2025, dat is ontstaan in 2023. Cao-gat In 2023 is GGD HN geconfronteerd met aanzienlijk hogere Cao-gebonden loonkosten dan de toegekende loonindexatie als gevolg van snel gestegen inflatie. In de FUGR is afgesproken dat de structurele Cao-effecten vanaf een later begrotingsjaar gecompenseerd worden. Dat betekent dat het Cao-gat, dat ontstaan is in 2023, pas vanaf begrotingsjaar 2026 wordt gecompenseerd. Voor het begrotingsjaar 2023 is hiervoor een eenmalige extra bijdrage ontvangen. Voor de begrotingsjaren 2024 en 2025 heeft het dagelijks bestuur ervoor gekozen om de gevolgen van het Cao-gat aan de achterkant bij de besluitvorming op de jaarrekening te dragen en het negatieve resultaat te onttrekken uit de algemene reserve. In 2024 had de GGD Hollands Noorden te maken met een Cao-gat van € 1.202.000.

Als gevolg van hoge, niet begrote, rente-inkomsten, uitstroom van personeel en het moeilijk kunnen invullen van vacatureruimte heeft GGD HN het Cao-gat kunnen opvangen zonder de algemene reserve aan te wenden. Het zijn incidentele financiële meevallers, die grotendeels ook zorgden voor hoge werkdruk onder medewerkers. RV Jaarstukken 2024 en begroting 2026 gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden 4

Gevolgen algemene middelen en begroting De algemene reserve van GGD HN voor resultaatbestemming bedraagt op 31 december 2024 €1.589.000. De algemene reserve per 31 december 2024 is daarmee toereikend om de financiële risico’s op te kunnen vangen. De stand van de algemene reserve wordt ultimo 2026 geprognosticeerd op € 448.000 en is daarmee ontoereikend om alle begrotingsrisico’s in 2026 op te vangen. Het financiële risico voor 2026 wordt ingeschat op € 1.020.000. Bij een negatieve algemene reserve is het aan de deelnemers om het tekort direct aan te vullen, zodat er geen negatieve algemene reserve ontstaat. Communicatie Het besluit van uw raad wordt kenbaar gemaakt aan het DB van de GGD. Het DB formuleert een bestuurlijke reactie op de zienswijzen van de raden en legt de stukken ter vaststelling voor aan het AB op 9 juli 2025. Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief jaarstukken 2024 GGD HN 2.

Jaarstukken 2024

3.

Populair Jaarverslag 2024

4.

Toetsingskader jaarrekening incl. controleverklaring GGD HN

5.

Accountantsverslag 2024 GGD HN

6.

Aanbiedingsbrief programmabegroting GGD HN met bestuurlijke reactie op zienswijzen Kadernota 2026

7.

Programmabegroting 2026 GGD Hollands Noorden

8.

Toetsingskader begroting

9.

Advies financiële klankbordgroep

10. Brief zienswijze jaarstukken 2024 en conceptbegroting 2026 GGD Hollands Noorden Burgemeester en wethouders van Alkmaar, mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester

dhr. R.M. Reus, gemeentesecretaris

Collegevergadering: 20 mei 2025

RV Jaarstukken 2024 en begroting 2026 gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden 5

RAADSBESLUIT Nr. De raad van de gemeente Alkmaar; Gelet op Het besluit van burgemeester en wethouders van 14 mei 2025 Het advies van de commissie Gezamenlijk 3 juni 2025 Het bepaalde in de Wet Gemeenschappelijke Regelingen

Besluit 1. Geen zienswijze af te geven ten aanzien van de jaarstukken 2024 van de GGD Hollands Noorden; 2.

Een positieve zienswijze af te geven op het voorstel aan het algemeen bestuur om het jaarresultaat 2024 van € 75.000 toe te voegen aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve

3.

voor Veilig Thuis. Een zienswijze af te geven op de conceptbegroting 2026 en de meerjarenraming 2026-2029 van de GGD Hollands Noorden om een taakstelling van 5% op te nemen in de begroting 2026 en de bezuiniging op de aanvullende diensten hier niet in mee te nemen;

4.

Het college opdracht te geven om bovenstaande kenbaar te maken aan het dagelijks bestuur van de GGD Hollands Noorden met bijgaande brief.

De raad van Alkmaar, 26 juni 2025 mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester

mw. mr. V.H. Hornstra, griffier

RV Jaarstukken 2024 en begroting 2026 gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden 6