Raadsvoorstel onderzoek rekenkamer Alkmaar - invulling digitale veiligheid Alkmaar

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: 29 februari 2024 Agendapunt: Commissie: Bestuur en Middelen

Portefeuillehouder:

Relatie met andere portefeuillehouder(s): n.v.t.

Onderwerp: Rekenkamer rapport invulling van de digitale veiligheidsagenda in de gemeente Alkmaar

Voorgesteld besluit:

1. Met betrekking tot het Rekenkamer rapport invulling van de digitale veiligheidsagenda in de

gemeente Alkmaar de volgende aanbevelingen over te nemen:

• Aanbeveling 1: Investeer in de eigen kennisbevordering met betrekking tot het thema digitale veiligheid • Aanbeveling 2: Wees actief in het bewaken en bevorderen van een regelmatige informatievoorziening over dit thema aan de raad.

2. het college opdracht te geven ondergenoemde aanbevelingen uit te werken.

• Aanbeveling 3: Maak meer expliciet en concreet hoe invulling wordt gegeven aan elk van de actielijnen uit de digitale agenda van de VNG • Aanbeveling 4: Heb meer aandacht voor de uitvoeringspraktijk; op papier is veel geregeld, maar niet al het beleid wordt in de praktijk opgevolgd. • Aanbeveling 5: Beleg de verantwoordelijkheden van de FG weer bij één zelfstandig opererende functionaris • Aanbeveling 6: Beleg de verantwoordelijkheden van de CISO als enige taak bij één functionaris, • Aanbeveling 7: Zorg voor een gerichte sturing van het risicomanagement met betrekking tot digitale veiligheid. • Aanbeveling 8: Zorg voor een meer regelmatige en uitgebreidere informatievoorziening aan de gemeenteraad. • Aanbeveling 9: Schep voorwaarden voor kennisbevordering over dit thema bij raadsleden.

Inleiding De Rekenkamer van de gemeente Alkmaar heeft onderzoek gedaan naar de invulling van de digitale

veiligheidsagenda door de gemeente Alkmaar. In de 21e eeuw groeit het gebruik en belang van

digitale middelen, waarmee overheden steeds meer data en privacygevoelige informatie beheren. Het is cruciaal dat overheden hun digitale infrastructuur beschermen, zich voorbereiden op calamiteiten en

in staat zijn om snel te herstellen bij inbreuken.

De toenemende afhankelijkheid van Informatie- en Communicatietechnologie maakt overheden kwetsbaarder voor storingen, variërend van stroomuitval tot hackpogingen door kwaadwillende

partijen. Hierdoor is het van belang dat overheden niet alleen technische randvoorwaarden op orde

hebben, maar ook aandacht besteden aan bewustzijn en veiligheidsborging in processen en

procedures.

Digitale veiligheid heeft niet alleen impact op overheden, maar ook op het dagelijks leven van burgers. Het is daarom de verantwoordelijkheid van overheden om hun inwoners te beschermen en hen te

ondersteunen bij veilig gebruik van digitale middelen. De Rekenkamer startte eind 2022 een

onderzoek naar hoe de gemeente Alkmaar invulling en opvolging geeft aan de 'Agenda Digitale

Veiligheid' opgesteld door de VNG om te stimuleren dat gemeenten aandacht besteden aan het

bewaken en bevorderen van de digitale veiligheid. Het onderzoeksbureau PBLQ kreeg de opdracht om

de centrale vraag te beantwoorden: "Hoe wordt binnen de gemeente Alkmaar invulling gegeven aan

de Digitale Veiligheidsagenda?

De aanbevelingen zijn gebaseerd op de resultaten en conclusies van het onderzoek.

Argumenten De centrale vraag is uitgewerkt in de volgende vier deelvragen die in dit onderzoek beantwoordt zijn:

1. Welke van de tien actielijnen uit de VNG-agenda digitale veiligheid zijn reeds opgepakt? Hoe zijn deze uitgewerkt en uitgevoerd? Welke resultaten/ effecten zijn bekend?

Antwoord: Alle tien actielijnen uit de VNG-agenda worden in het beleid van Alkmaar geadresseerd.

2. Welke rollen hebben Raad, College en Burgemeester bij het verder ontwikkelen en in uitvoering brengen van de digitale veiligheidsagenda? Hoe zijn deze beschreven en geïmplementeerd?

Antwoord: De ‘governance’ van het beleid met betrekking tot digitale veiligheid in de gemeente Alkmaar is tot in detail uitgewerkt. In dat verband zijn de rollen van het college en de burgemeester beschreven. De rol van de raad komt slechts in algemene termen aan de orde, maar het beleid vraagt op zichzelf niet om een uitgebreide uitwerking van de rol van de raad.

3. Op welke manier zijn bestuurders (Raad, College, Burgemeester) op het moment van het onderzoek betrokken bij het tot uitvoering brengen van de digitale veiligheidsagenda? In

hoeverre zijn ze geïnformeerd? Welk belang hechten zij eraan? Op welke wijze implementeren zij onderdelen van de agenda in beleid en sturing?

Antwoord: College en burgemeester geven conform de uitgangspunten van het beleid invulling aan hun verantwoordelijkheden. Zij worden daarover voldoende geïnformeerd. Zij erkennen het belang van het beleid en geven sturing aan de implementatie.

4. Op welke manier zijn ambtenaren op dit moment betrokken bij de digitale veiligheidsagenda? In hoeverre zijn ze geïnformeerd? Welk belang hechten zij eraan? Is hun werkwijze ervan doordrongen?

Antwoord: In lijn met de uitgangspunten en de sturing op de implementatie van het beleid vanuit het college zijn ambtenaren actief met het versterken van de digitale veiligheid van de gemeente Alkmaar. Voor het gros van de betrokken ambtenaren geldt dat zij in algemene zin invulling geven aan de digitale veiligheid, zonder daarbij expliciet de actielijnen van de digitale veiligheidsagenda als uitgangspunt te nemen. Niet in alle situaties in de praktijk zijn ambtenaren ‘doordrongen’ van het belang van digitale veiligheid.

Kanttekeningen & alternatieven Nvt

Financiële gevolgen Nvt

Vervolg en communicatie Het rapport is bij de aanbieding aan de raad ook aan de pers aangeboden. Het rapport is gepubliceerd.

Bijlagen 1. Rekenkamer rapport invulling van de digitale veiligheidsagenda in de gemeente Alkmaar 2. Aanbiedingsbrief Rekenkamer rapport invulling van de digitale veiligheidsagenda in de gemeente Alkmaar 3. Nota van wijzigingen ambtelijk wederhoor 4. Brief Bestuurlijke Zienswijze College aan Rekenkamer Alkmaar 5. Persbericht Rekenkamer rapport invulling van de digitale veiligheidsagenda in de gemeente Alkmaar

De rekenkamer Alkmaar,

L. van Duivenvoorde Voorzitter

RAADSBESLUIT

Nr.

De raad van de gemeente Alkmaar;

Gelet op: 1. Het Rekenkamer rapport invulling van de digitale veiligheidsagenda in de gemeente Alkmaar 2. Het advies van de commissie Bestuur & Middelen d.d. 13-02-2024

Besluit:

1. Met betrekking tot het Rekenkamer rapport invulling van de digitale veiligheidsagenda in de gemeente Alkmaar de volgende aanbevelingen over te nemen:

• Aanbeveling 1: Investeer in de eigen kennisbevordering met betrekking tot het thema digitale veiligheid • Aanbeveling 2: Wees actief in het bewaken en bevorderen van een regelmatige informatievoorziening over dit thema aan de raad.

2. het college opdracht te geven ondergenoemde aanbevelingen uit te werken.

• Aanbeveling 3: Maak meer expliciet en concreet hoe invulling wordt gegeven aan elk van de actielijnen uit de digitale agenda van de VNG • Aanbeveling 4: Heb meer aandacht voor de uitvoeringspraktijk; op papier is veel geregeld, maar niet al het beleid wordt in de praktijk opgevolgd. • Aanbeveling 5: Beleg de verantwoordelijkheden van de FG weer bij één zelfstandig opererende functionaris • Aanbeveling 6: Beleg de verantwoordelijkheden van de CISO als enige taak bij één functionaris, • Aanbeveling 7: Zorg voor een gerichte sturing van het risicomanagement met betrekking tot digitale veiligheid. • Aanbeveling 8: Zorg voor een meer regelmatige en uitgebreidere informatievoorziening aan de gemeenteraad. • Aanbeveling 9: Schep voorwaarden voor kennisbevordering over dit thema bij raadsleden.

Alkmaar,

De raad van Alkmaar,

mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester

mw. mr. V.H. Hornstra, griffier