Raadsvoorstel Jaarstukken 2023

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: 8 juli 2024 Agendapunt: Commissie: Klik hier om een commissie te selecteren Portefeuillehouder: Christian Schouten (portefeuille Financiën) Relatie met andere portefeuillehouder(s): allen

Onderwerp: Jaarstukken 2023

Voorgesteld besluit (te besluiten om:) A. Vaststellen jaarstukken 2023: 1. Het jaarverslag en de jaarrekening 2023 van de gemeente Alkmaar vast te stellen; 2. In te stemmen met de in de jaarstukken 2023 opgenomen overschrijdingen van lasten en kredie- ten, zoals toegelicht in de financiële analyse van de programma’s en het hoofdstuk begrotings- rechtmatigheid in de jaarrekening 2023; 3. Het rekening resultaat van € 15.875.000 toe te voegen aan de algemene reserve; 4. Het college op te dragen invulling te geven aan de geformuleerde aanbevelingen in het verslag 2023 van de accountant.

B. Resultaatbestemming 2023: 1. In te stemmen met de in de jaarrekening 2023 verwerkte toevoegingen aan de: a. Bestemmingsreserve Grondexploitatie Boekelermeer (afgerond) € 1.022.000 b. Bestemmingsreserve Bovenwijkse voorzieningen (afgerond) € 82.000 2. Een bedrag van € 924.400 aan de algemene reserve te onttrekken en toe te voegen aan de: a. Bestemmingsreserve Alkmaars Kanaal € 912.000 b. Bestemmingsreserve Taakmutaties gemeentefonds € 12.400 3. Ten laste van de algemene reserve een bedrag van € 4.414.000 beschikbaar te stellen voor: a. Energietoeslag € 2.700.000 b. RPAnhn – Perspectief op werk € 571.000 c. RPAnhn – Dichterbij dan je denkt € 416.000 d. Parkeren in De Rijp € 250.000 e. Mobiliteitsstrategie € 100.000 f. Veerpont Bierkade – Eilandswal € 50.000 g. Fase 1 duurzame logistiek € 50.000 h. Wet Goed verhuurderschap € 91.000 i. Onderzoek woonwagenlokaties € 65.000 j. Opwaarderen Heldersweg € 53.000 k. Inwonersbetrokkenheid verhogen bij energietransitie € 68.000 4. a. De bestemmingsreserve Wij(k) aan zet, Regiodeal en Bestevaerbrug in te stellen;

Jaarstukken 2023

b. Een bedrag van € 1.500.000 te onttrekken aan de algemene reserve en toe te voegen aan de bestemmingsreserve Wij(k) aan zet, Regiodeal en Bestevaerbrug. 5. De besluiten onder B.2 t/m B.4 te verwerken in de Programmabegroting 2024: - De verhoging van de lasten te bepalen op € 6.838.400 (exploitatie € 4.414.000, reserves € 2.424.400); - De verhoging van de baten te bepalen op € 6.838.400 (exploitatie € 0, reserves € 6.838.400).

Samenvatting A. Vaststelling jaarstukken 2023 Voor u liggen de jaarstukken 2023. Het college legt met de jaarstukken, bestaande uit de programma- verantwoording en -rekening, paragrafen en balans, verantwoording af aan de raad over het in het af- gelopen jaar gevoerde beleid en financieel beheer. Tevens geven de jaarstukken inzicht in de financiële positie van de gemeente. Bij de vaststelling van de jaarstukken geeft de raad bestemming aan het re- kening resultaat 2023.

Dit voorstel staat in relatie tot programmabegroting 2023

Argumenten B. Resultaatbestemming 2023 Het rekeningresultaat 2023 bedraagt € 15,9 miljoen voordelig. De uiteindelijke netto toevoeging aan de algemene reserve is € 9,0 miljoen. Conform de bestendige gedragslijn wordt bij de vaststelling van de jaarstukken ook de resultaatbestemming voorgelegd. Het college stelt voor om de onder B ge- noemde posten toe te voegen of te onttrekken aan reserves. Het resultaat 2023 na resultaatbestem- ming wordt verrekend met de algemene reserve.

Samenvatting, bedragen x € 1.000 Gerealiseerd resultaat 2023 15.875 De volgende posten worden verrekend met de algemene reserve: Besluit B.2.a toevoeging aan bestemmingsreserve Alkmaars Kanaal -912 Besluit B.2.b toevoeging aan bestemmingsreserve Taakmutaties Gemeentefonds -12 Besluit B.3.a Energietoeslag -2.700 Besluit B.3.b RPAnhn – Perspectief op werk -571 Besluit B.3.c RPAnhn – Dichterbij dan je denkt -416 Besluit B.3.d Parkeren in De Rijp -250 Besluit B.3.e Mobiliteitsstrategie -100 Besluit B.3.f Veerpont Bierkade – Eilandswal -50 Besluit B.3.g Fase 1 duurzame logistiek -50 Besluit B.3.h Wet Goed verhuurderschap -91 Besluit B.3.i Onderzoek woonwagenlokaties -65 Besluit B.3.j Opwaarderen Heldersweg -53 Besluit B.3.k Inwonersbetrokkenheid verhogen bij energietransitie -68 Besluit B.4.b toevoeging aan bestemmingsreserve Wij(k) aan zet, Regiodeal en Bestevaerbrug -1.500 Toename algemene reserve op basis van rekeningresultaat 2023 9.036

Jaarstukken 2023

De netto toevoeging aan de algemene reserve dient ter dekking van het raadsbesluit dd. 18-04-2024 over de ingebruikname van de Robonsbosweg.

Toelichting op de besluiten: B.1. Bevestiging van in de jaarrekening 2023 verwerkte toevoegingen aan bestemmingsreserves a. Grondexploitatie Boekelermeer € 1.022.000 In het BBV (Besluit begroting en verantwoording) is vastgelegd dat tussentijds winst moet worden ge- nomen op basis van de ‘percentage of completion’ (poc) methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd moet tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Op basis van deze methode is tot en met vorig jaar circa € 2 miljoen winst genomen in de grondexploi- tatie Boekelermeer. Omdat het geraamde resultaat van bedrijventerrein Boekelermeer nog de nodige onzekerheden kent, wordt de tussentijds genomen winst gestort in een bestemmingsreserve, die weer kan worden ingezet op het moment dat de exploitatie omslaat naar een negatiever (geraamd) resultaat. Op basis van het geraamde resultaat 2023 moet dit jaar € 1.022.042 tussentijds winst worden genomen. Na goedkeuring van de jaarrekening 2023 is het saldo van de bestemmingsreserve Grondexploitatie Boekelermeer ruim € 3 miljoen.

b. Bovenwijkse voorzieningen € 82.000 De te betalen bijdragen aan bovenwijkse voorzieningen vanuit de actieve grondexploitaties (BIE) wor- den berekend naar rato van de gronduitgifte in dat jaar. De totaal te betalen bijdragen (van alle grond- exploitaties bij elkaar) van dat jaar worden gestort in de bestemmingsreserve Bovenwijkse voorzienin- gen, voor zover het jaarresultaat van de grondexploitaties gezamenlijk dat toe laat. De reservering voor bovenwijkse voorzieningen over 2023 is € 81.639.

B.2. Toevoegingen aan bestemmingsreserves a. Bestemmingsreserve Alkmaars Kanaal € 912.000 Het jaarrekeningresultaat voor het Alkmaars Kanaal wordt toegevoegd of onttrokken aan de daarvoor ingestelde bestemmingsreserve Alkmaars Kanaal. In eerdere jaren werd dit al in de jaarrekening zelf verwerkt, dit jaar gaat dat via de resultaatbestemming in het raadsvoorstel bij de jaarstukken 2023 (de storting was nog niet in de begroting opgenomen en kon daarom niet op een rechtmatige manier worden verwerkt). Het jaarresultaat 2023 Alkmaars Kanaal bedraagt in totaal € 1,5 miljoen positief. Dit komt o.a. omdat in de 2de Bestuursrapportage de geraamde inkomsten voor plankosten in zijn geheel op nul zijn gezet. In de meerjarenraming is hiervoor een jaarlijkse inkomst geraamd van € 550.000. Eigenlijk had dat ook in 2023 nog de raming moeten zijn. De werkelijke inkomsten voor plankosten in 2023 zijn € 370.000. Voorstel is om dit bedrag vrij te laten vallen aan de algemene middelen en niet te reserveren voor het Alkmaars Kanaal. Voor de flexibele schil Bereikbare Steden is een negatief resultaat gehaald van € 165.000. Dit resultaat heeft ook deels te maken met het Alkmaars Kanaal (versnelling woningbouw). Voorstel is om dit nega- tieve resultaat te dekken met het positieve resultaat uit het Alkmaars Kanaal.

Samenvattend wordt voorgesteld om via het raadsbesluit Jaarstukken 2023 een bedrag van € 965.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Alkmaars Kanaal. - Totaalresultaat Alkmaars Kanaal € 1.500.000 - Resultaat plankosten -/- 370.000 - Resultaat Bereikbare Steden -/- 165.000

Jaarstukken 2023

- Overheveling budget Opwaardering Helderseweg -/- 53.000 - Resultaatbestemming Alkmaars Kanaal € 912.000

b. Bestemmingsreserve Taakmutaties gemeentefonds € 12.400 Via de decembercirculaire 2023 is een bedrag van € 12.400 ontvangen dat heeft betrekking op de aan- pak van discriminatie naar herkomst. De gemeenten Alkmaar, Amersfoort, Leiden en Utrecht ontvan- gen een bijdrage voor het uitvoeren van activiteiten in het kader van het voorkomen van discriminatie naar herkomst en het bevorderen van samenleven. Voorgesteld wordt om deze middelen conform het collegebesluit van 7 mei jl. te storten in de reserve taakmutaties.

B.3. Beschikbaar stellen van budget ten laste van de algemene reserve € 4.414.000 a. Overheveling energietoeslag van 2023 naar 2024, € 2.700.000 Op 3-10-2023 is de Wet energietoeslag 2023 in de Eerste Kamer aangenomen. Gegevens over de uit- gaven zijn in december 2023 aangeleverd. Het beeld van de bestedingen in 2023 is dus pas na de 2 de Bestuursrapportage helder geworden. Daarmee werd ook duidelijk welk deel van het budget voor de bovengenoemde aanvragen overgeheveld moet worden naar 2024. Het over te hevelen budget dient aangewend te worden om de aanvragen energietoeslag tot 1-7-2024 te kunnen afhandelen en uit te keren.

b. RPAnhn - Perspectief op werk, € 571.000 Dit zijn bovenregionale middelen die beschikbaar zijn voor de arbeidsmarktregio NHN. De meeste projecten zijn in 2023 gestart, een aantal ook afgerond, maar een paar lopen nog door in 2024. Tijdens de 2de Bestuursrapportage was de gedachte dat de meeste projecten in 2023 afgerond zouden zijn, maar dat was niet bij alle projecten het geval. Sommige projecten vielen ook lager in kosten uit dan begroot.

c. RPAnhn – Dichterbij dan je denkt, € 416.000 Dit zijn bovenregionale middelen beschikbaar voor de Arbeidsmarktregio NHN. De meeste projecten zijn gestart in 2023, maar lopen door in 2024. Tijdens de 2de Bestuursrapportage was de gedachte dat de meeste projecten in 2023 afgerond zouden zijn.

d. Parkeren in De Rijp, € 250.000 Tijdens de voorbereidingen voor de dorpenagenda voor De Rijp blijken er meer verkeers- en parkeer- gerelateerde onderwerpen in De Rijp te spelen die invloed op elkaar hebben en binnenkort uitgevoerd gaan worden. Planvorming en uitwerking wordt samen met inwoners in 2024 gedaan.

e. Mobiliteitsstrategie, € 100.000 De Mobiliteitsvisie is in 2023 gestart en loopt tot 2024 door. Het is niet gelukt om de Mobiliteitsvisie in 2023 af te ronden. Met twee bureaus zijn verplichtingen aangegaan (in 2023), deze lopen in 2024 door. Het budget is nodig om deze bureaus te betalen. Per abuis is deze overheveling niet in de 2 de Be- stuursrapportage aangevraagd.

f. Veerpont Bierkade – Eilandswal, € 50.000 In 2023 is een extern rapport opgesteld voor het onderzoek naar elektrisch varen. Er is een toezegging aan de raad gedaan dat er een plan van aanpak met verdere uitwerking van het rapport wordt ge- maakt. Het plan wordt medio het tweede kwartaal 2024 opgeleverd en hiervoor worden nog kosten

Jaarstukken 2023

gemaakt. Ten tijde van de 2 de Bestuursrapportage kreeg dit vorm, waardoor er toen geen overheveling is aangevraagd.

g. Fase 1 duurzame stadslogistiek, € 50.000 Tijdens het opstellen van de 2de Bestuursrapportage was de start van deze werkzaamheden nog in 2023 gepland. De kaders worden de komende tijd door het college bepaald. Hiermee starten de feite- lijke werkzaamheden medio 2024. Dit was nog niet bekend ten tijde van de 2 de Bestuursrapportage.

h. Wet goed verhuurderschap, € 91.000 Het rijk heeft in 2023 de Wet goed verhuurderschap vastgesteld. Gemeenten zijn verplicht om een meldpunt te hebben voor deze wet. Daar kunnen meldingen worden gedaan over ongewenst gedrag van particuliere verhuurders, zoals discriminatie of intimidatie van (kandidaat) huurders, het rekenen van te hoge borg, servicekosten of bemiddelingskosten. Eind 2023 zijn in Alkmaar voorbereidingen ge- troffen voor het invoeren van het verplichte meldpunt. Dat staat vanaf 2024 online op de website van de gemeente. Er zijn nog geen meldingen ingediend. Het budget is nodig in 2024 en verder voor de uitvoering van deze wet. Nu gebeurt dat nog binnen de bestaande formatie, maar afhankelijk van het aantal en soort meldingen en de benodigde ambtelijke inzet kan het nodig zijn om voor de behande- ling extra capaciteit te regelen met dit budget. Dit onderwerp en budget is niet genoemd in de 2de Bestuursrapportage, omdat oorspronkelijk in het wetsvoorstel stond dat het verplicht is een meldpunt te hebben per 1-7-2023. Het budget zou dan in 2023 zijn gebruikt voor het invoeren van dit meldpunt. Door de aanpassing van de ingangsdatum in de wet naar 1-1-2024 is de ambtelijke inzet en het benodigde budget voor 2023 beperkt geweest. De werkzaamheden liggen vooral in 2024 en later.

i. Onderzoek woonwagenlocaties, € 65.000 Het budget is aangevraagd voor aanvullend advies en onderzoek om te komen tot definitieve besluit- vorming over vijf mogelijke locaties voor woonwagenstandplaatsen. Sindsdien is besloten: 1. een alternatieve, meer kansrijke locatie te onderzoeken dan in eerste instantie is aangedragen; 2. de mogelijkheid tot uitbreiding van een bestaande locatie verder te onderzoeken; 3. het proces in stappen te verdelen. Dit resulteert in een nieuw tijdspad in het proces en acties zullen in 2024 plaatsvinden. Het gaat hier om een eenmalig budget. Vanwege nieuwe ontwikkelingen in september, is er in de 2 de Bestuursrap- portage geen overheveling ingediend.

j. Opwaarderen Helderseweg, € 53.000 In de 1ste Bestuursrapportage 2023 is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor het uitwerken van voorkeursvarianten voor het opwaarderen van de Helderseweg in de Viaanse Molen. Deze uitwerking is in 2023 nog niet helemaal afgerond en wordt in 2024 verder opgepakt en aan de raad voorgelegd. Het project heeft vertraging opgelopen, omdat in een deel van 2023 geen bestuurlijke besluiten zijn genomen in verband met een nieuw te vormen college. Daarnaast wordt een zorgvuldig participatie- traject doorlopen. Dit is ook gedeeld met de gemeenteraad. Er is een klankbordgroep gevormd, waar- mee in 2024 de verdere uitwerking van de voorkeursvarianten wordt voorbereid. Hiervoor worden in 2024 kosten gemaakt. Het resterend budget 2023 is nodig om dit proces te kunnen afronden. Het ver- volg van het participatietraject kreeg vorm ten tijde van de 2 de Bestuursrapportage 2023, waardoor op dat moment nog geen overheveling is aangevraagd.

Jaarstukken 2023

k. Inwoners betrokkenheid verhogen bij Energietransitie, € 68.000 In 2023 is incidenteel budget aangevraagd om projecten op het gebied van inwonersbetrokkenheid bij energietransitie, die horen bij het Europese subsidieprogramma POCITYF, uit te voeren. Bij de organi- satie van de projecten is een groot aantal partijen betrokken. Hierdoor nam de organisatie van de pro- jecten meer tijd in beslag, wat pas in de loop van 2023 duidelijk werd. Overheveling van budget vond daardoor niet plaats tijdens de 2de Bestuursrapportage. Het is noodzakelijk alsnog het budget naar 2024 over te hevelen om aan onze verplichtingen, die horen bij de Europese subsidie POCITYF, te kun- nen voldoen.

B.4. Bestemmingsreserve Wij(k) aan zet, Regiodeal en Bestevaerbrug Vanuit het rekeningresultaat wordt € 1.500.000 gereserveerd om de verbeterpunten voor Wij(k) aan zet, de proceskosten van de Regiodeal en de ruimtelijke inpassing van de Bestevaerbrug te realiseren. Aanvullende middelen voor deze drie projecten zijn belangrijk omdat ze hetzij de stedelijke ontwikke- ling hetzij de leefbaarheid versterken. Langs participatieve weg is/wordt input verkregen waarmee de wijken en buurten mooier of beter worden. De projecten vormen een bijdrage aan het Coalitieakkoord. Voor aanwending van de reserve is een plan c.q. opdracht noodzakelijk.

Om formeel toevoegingen te kunnen doen, moet de raad de bestemmingsreserve eerst instellen: - doel en functie: onderzoek, voorbereiding en implementatie voor de 3 projecten; - voeding: eenmalig bij de jaarrekening 2023; - criteria voor onttrekking: een plan c.q. opdracht voor een fase in het desbetreffende project; - maximum van de reserve: € 1.500.000; - minimum van de reserve: € 0; - looptijd van de reserve: totdat deze is besteed.

Kanttekeningen en alternatieven Niet van toepassing.

Financiële aspecten Details van de begrotingswijziging:

Bedragen x € 1.000 2024 2024 2025 2026 2027 - = nadeel/lasten Lasten Baten + = voordeel/baten

Besluit B.3.: Thema 2.6 Energietoeslag -2.700 Thema 2.6 RPAnhn – Perspectief op werk -571 Thema 2.6 RPAnhn – Dichterbij dan je denkt -416 Thema 4.2 en 4.5 Parkeren in De Rijp -250 Thema 4.2 Mobiliteitsstrategie -100 Thema 4.2 Veerpont Bierkade – Eilandswal -50 Thema 4.2 Fase 1 duurzame logistiek -50 Thema 4.4 Wet Goed verhuurderschap -91 Thema 4.4 Onderzoek woonwagenlokaties -65 Thema 4.6 Opwaarderen Heldersweg -53 Thema 5.1 Inwonersbetrokkenheid verhogen bij energietransitie -68

Saldo van baten en lasten -4.414 0 0 0 0

Jaarstukken 2023

Bedragen x € 1.000 2024 2024 2025 2026 2027 - = nadeel/lasten Lasten Baten + = voordeel/baten Besluit B.2.a onttrekking aan algemene reserve 912 Besluit B.2.a toevoeging aan bestemmingsreserve Alkmaars Kanaal -912 Besluit B.2.b onttrekking aan algemene reserve 12 Besluit B.2.b toevoeging aan bestemmingsreserve Taakmutaties Gemeentefonds -12 Besluit B.3 onttrekking aan algemene reserve 4.414 Besluit B.4.b onttrekking aan algemene reserve 1.500 Besluit B.4.b toevoeging aan bestemmingsreserve Wij(k) aan zet, Regiodeal en Bestevaerbrug -1.500

Mutaties met reserves -2.424 6.838 0 0 0 Totaal resultaat -6.838 6.838 0 0 0

Effect van de begrotingswijziging: Begroting 2024 Exploitatie- Exploitatie- Saldo voor Reserve Saldo na (bedragen x € 1.000) lasten Baten bestemming mutaties bestemming

Stand voor wijziging 466.608 453.292 -13.316 13.336 20 Besluit Jaarstukken 2023 4.414 0 -4.414 4.414 0 Stand per 08-07-2024 471.022 453.292 -17.730 17.750 20

Vervolg en communicatie De jaarstukken 2023 dienen voor 15 juli 2024 te zijn vastgesteld en bij de toezichthouder (provincie Noord-Holland) en het CBS te zijn ingediend.

Bijlagen 1. RV Jaarstukken 2023 – Boekwerk 2. RV Jaarstukken 2023 – Accountantsverklaring Jaarrekening 2023 3. RV Jaarstukken 2023 – Infographic Jaarstukken 2023

Burgemeester en wethouders van Alkmaar,

mw. drs. A.M.C.G. (Anja) Schouten, burgemeester

dhr. R.M. (Robert) Reus, gemeentesecretaris

Collegevergadering: 28 mei 2024

Jaarstukken 2023

RAADSBESLUIT

Nr.

De raad van de gemeente Alkmaar;

Gelet op Het besluit van burgemeester en wethouders van 28 mei 2024 Het bepaalde in artikel 197 van de Gemeentewet.

Besluit A. Vaststellen jaarstukken 2023: 1. Het jaarverslag en de jaarrekening 2023 van de gemeente Alkmaar vast te stellen; 2. In te stemmen met de in de jaarstukken 2023 opgenomen overschrijdingen van lasten en kredie- ten, zoals toegelicht in de financiële analyse van de programma’s en het hoofdstuk begrotings- rechtmatigheid in de jaarrekening 2023; 3. Het rekening resultaat van € 15.875.000 toe te voegen aan de algemene reserve; 4. Het college op te dragen invulling te geven aan de geformuleerde aanbevelingen in het verslag 2023 van de accountant.

B. Resultaatbestemming 2023: 1. In te stemmen met de in de jaarrekening 2023 verwerkte toevoegingen aan de: a. Bestemmingsreserve Grondexploitatie Boekelermeer (afgerond) € 1.022.000 b. Bestemmingsreserve Bovenwijkse voorzieningen (afgerond) € 82.000 2. Een bedrag van € 924.400 aan de algemene reserve te onttrekken en toe te voegen aan de: a. Bestemmingsreserve Alkmaars Kanaal € 912.000 b. Bestemmingsreserve Taakmutaties gemeentefonds € 12.400 3. Ten laste van de algemene reserve een bedrag van € 4.414.000 beschikbaar te stellen voor: a. Energietoeslag € 2.700.000 b. RPAnhn – Perspectief op werk € 571.000 c. RPAnhn – Dichterbij dan je denkt € 416.000 d. Parkeren in De Rijp € 250.000 e. Mobiliteitsstrategie € 100.000 f. Veerpont Bierkade – Eilandswal € 50.000 g. Fase 1 duurzame logistiek € 50.000 h. Wet Goed verhuurderschap € 91.000 i. Onderzoek woonwagenlokaties € 65.000 j. Opwaarderen Heldersweg € 53.000 k. Inwonersbetrokkenheid verhogen bij energietransitie € 68.000 4. a. De bestemmingsreserve Wij(k) aan zet, Regiodeal en Bestevaerbrug in te stellen; b. Een bedrag van € 1.500.000 te onttrekken aan de algemene reserve en toe te voegen aan de bestemmingsreserve Wij(k) aan zet, Regiodeal en Bestevaerbrug. 5.

De besluiten onder B.2 t/m B.4 te verwerken in de Programmabegroting 2024: - De verhoging van de lasten te bepalen op € 6.838.400 (exploitatie € 4.414.000, reserves € 2.424.400);

Jaarstukken 2023

- De verhoging van de baten te bepalen op € 6.838.400 (exploitatie € 0, reserves € 6.838.400).

De raad van Alkmaar, 8 juli 2024

mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester

mw. mr. V.H. Hornstra, griffier

Jaarstukken 2023