Raadsvoorstel Gedeeltelijke intrekking voorkeursrecht

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering:

21 mei 2026

Agendapunt: Commissie:

Ruimte

Portefeuillehouder:

Lars Ruiter

Relatie met andere portefeuillehouder(s):

Jan Hoekzema Christian Schouten

Onderwerp: Gedeeltelijke intrekking gemeentelijk voorkeursrecht ‘bedrijventerrein Overdie’

Voorgesteld besluit 1.

Het bij raadsbesluit van 20 november 2025 gevestigde voorkeursrecht op grond van artikel 9.5 Omgevingswet op het perceel, zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende perceelslijst met nummer PL-30402774-01 en grondtekening met nummer TK-30402774-01, in te trekken.

2.

De eigenaar van dit perceel van de procedurele en materiële rechtsgevolgen van dit besluit in kennis te stellen.

3.

In de openbare registers van het Kadaster aan te laten tekenen dat op dit perceel het gemeentelijk voorkeursrecht niet meer van toepassing is.

Samenvatting In de verdere uitwerking van de plannen voor de herontwikkeling van het bedrijventerrein Overdie is gebleken dat een perceel daarvan niet ontwikkeld wordt. Om de betreffende belanghebbende niet onnodig te belasten met het voorkeursrecht wordt voorgesteld om het voorkeursrecht ter plaatse in te trekken. Dit voorstel staat in relatie tot vastgestelde/gewijzigde wetgeving, namelijk: Omgevingswet Vraagstelling - probleemstelling De gemeente heeft besloten om regie te voeren op de herontwikkeling van het bedrijventerrein Overdie. Hiervoor is op 20 november 2025 een gemeentelijk voorkeursrecht op het integrale plangebied gevestigd. De primaire doelstellingen van de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht betroffen het versterken van de gemeentelijke regie op de (integrale) ontwikkeling én het voorkomen van grondprijsopdrijving en speculatie. Als gevolg van het gevestigde voorkeursrecht dienen de eigenaren van en beperkt gerechtigden tot de betreffende percelen hun eigendom/beperkt recht bij voorgenomen verkoop als eerste aan de gemeente te koop aan te bieden. Inmiddels is de planvorming verder gevorderd. Er is nu een ontwikkelkader vastgesteld waarin de ambities en mogelijkheden voor de herontwikkeling zijn vastgelegd.

Uit de inhoud van het ontwikkelkader blijkt dat een perceel waarop het voorkeursrecht is gevestigd niet langer benodigd is voor de beoogde herontwikkeling. Om de betreffende belanghebbende niet onnodig te belasten met het voorkeursrecht wordt voorgesteld om het voorkeursrecht ter plaatse in te trekken. Gedeeltelijke intrekking gemeentelijk voorkeursrecht ‘bedrijventerrein Overdie’

1

Beoogd maatschappelijk resultaat Duidelijkheid en afronding Door het intrekken van het voorkeursrecht ontstaat duidelijkheid voor de belanghebbende. De belanghebbende behoeft zijn perceel bij een voorgenomen verkoop niet meer aan de gemeente aan te bieden. Dit biedt een vorm van zekerheid voor de belanghebbende en voorkomt dat de belanghebbende niet onnodig wordt belast met de effecten van het voorkeursrecht. Kostenbeheersing en beperking financiële risico’s Door het voorkeursrecht in te trekken, worden de financiële risico’s van de gemeente beperkt. De gemeente hoeft immers geen verwervingskosten meer te maken. Argumenten De argumenten om het gemeentelijk voorkeursrecht ter plaatse in te trekken, zijn de volgende: 1.

Aan de belangen van de betreffende eigenaar tot het met voorkeursrecht belaste perceel wordt tegemoet gekomen. Zo is er voor deze belanghebbende duidelijkheid omtrent de gemeentelijke plannen en haar grondbeleid ten aanzien van dit perceel. De belanghebbende kan het gebruik van dit perceel (als ontsluiting van zijn pand) in relatieve rust voortzetten.

2.

De motivatie voor de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht bevatte onder meer het versterken van regie bij de beoogde herontwikkeling. Nu er voor dit perceel geen herontwikkeling ter plaatse meer is voorzien, gaat deze motivatie voor dit perceel niet meer op.

3.

Aan de wettelijke vereisten om het gemeentelijk voorkeursrecht op het perceel in stand te houden, wordt niet meer voldaan. Deze vereisten houden in dat er voor het perceel sprake dient te zijn van een toegedacht afwijkend (niet-agrarisch) gebruik. Met andere woorden: er dient ter plaatse een herontwikkeling te worden voorzien. Dit is op dit moment niet meer het geval. De gemeente is alsdan op basis van artikel 9.5 Omgevingswet gehouden om het voorkeursrecht in te trekken.

Belangenafweging Het algemeen belang dat gediend werd met de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht afwegend tegen het individueel belang om tot intrekking van het voorkeursrecht over te gaan, komen wij tot de conclusie dat het intrekken van het gemeentelijk voorkeursrecht zwaarder moet wegen dan het achterwege laten van de toepassing daarvan. De reden hiervan is gelegen in bovengenoemde argumentatie (met name punt 1). Kanttekeningen en alternatieven 1.

De gemeente verliest de regie bij het perceel. Het perceel kan na de intrekking van het gemeentelijk voorkeursrecht aan willekeurige derden worden verkocht. Dit kan tot grondprijsopdrijving en speculatie leiden. Voor de gebiedsontwikkeling is dit echter niet belemmerend, omdat het betreffende perceel hierin niet wordt betrokken.

2.

Op basis van het herhalingsverbod kan de gemeente binnen een termijn van twee jaar niet opnieuw tot een vestiging van het voorkeursrecht (op basis van dezelfde grondslag) overgaan.

Het alternatief betreft het niet intrekken van het voorkeursrecht ter plaatse. Gezien de hierboven genoemde argumentatie wordt voorgesteld om het voorkeursrecht voor het onderhavige perceel in te trekken. Gedeeltelijke intrekking gemeentelijk voorkeursrecht ‘bedrijventerrein Overdie’

2

Financiële aspecten Niet van toepassing. Inspraak & participatie derden Niet van toepassing. Vervolg en communicatie Bekendmaking De eigenaar van het in het besluit betrokken perceel wordt over de intrekking van het gemeentelijk voorkeursrecht geïnformeerd door middel van een bekendmakingsbrief, waarin een toelichting wordt gegeven over de procedurele en materiële rechtsgevolgen van het intrekkingsbesluit. Publicatie Ten aanzien van een intrekkingsbesluit geldt geen (wettelijk) publicatievereiste. De gemeente gaat dan ook niet over tot publicatie van het intrekkingsbesluit. Doorhaling van het voorkeursrecht In de openbare registers van het Kadaster wordt aangetekend dat op het perceel het gemeentelijk voorkeursrecht niet meer van toepassing is. Terinzagelegging Het intrekkingsbesluit wordt met de daarop betrekking hebbende stukken ter inzage gelegd. De terinzagelegging geschiedt in fysieke zin op het Stadskantoor en voorts op elektronische wijze. De gemeente geeft met het intrekkingsbesluit en bijbehorende uitvoeringswerkzaamheden gevolg aan de wettelijke vereisten. Rechtsbescherming Bezwaar en beroep Het raadsbesluit tot intrekking van het gemeentelijk voorkeursrecht wordt aangemerkt als een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht, zodat daartegen bezwaar en beroep open staat.

Gedeeltelijke intrekking gemeentelijk voorkeursrecht ‘bedrijventerrein Overdie’

3

Bijlagen 1.

Perceelslijst;

2.

Grondtekening;

3.

Format brief aan belanghebbende.

Burgemeester en wethouders van Alkmaar, mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester

dhr. R.M. Reus MPM, gemeentesecretaris

Collegevergadering: 24 april 2026

Gedeeltelijke intrekking gemeentelijk voorkeursrecht ‘bedrijventerrein Overdie’

4

RAADSBESLUIT Nr. De raad van de gemeente Alkmaar; Gelet op Het besluit van burgemeester en wethouders van 24 april 2026 Het advies van de commissie [Klik hier om een commissie te selecteren 12 mei 2026 Het bepaalde in artikel 9.5 Omgevingswet. Besluit 1.

Het bij raadsbesluit van 20 november 2025 gevestigde voorkeursrecht op grond van artikel 9.5 Omgevingswet op het perceel, zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende perceelslijst met nummer PL-30402774-01 en grondtekening met nummer TK-3040277401, in te trekken.

2.

De eigenaar van dit perceel van de procedurele en materiële rechtsgevolgen van dit besluit in kennis te stellen.

3.

In de openbare registers van het Kadaster aan te laten tekenen dat op dit perceel het gemeentelijk voorkeursrecht niet meer van toepassing is.

De raad van Alkmaar, 21 mei 2026 mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester

mw. mr. V.H. Hornstra, griffier

Gedeeltelijke intrekking gemeentelijk voorkeursrecht ‘bedrijventerrein Overdie’

5