Raadsvoorstel Belasting en legesverordeningen 2026
Tekst van het document
RAADSVOORSTEL Raadsvergadering:
11 december 2025
Agendapunt: Commissie:
Bestuur en middelen
Portefeuillehouder:
Christian Schouten (Financiën)
Relatie met andere portefeuillehouder(s):
n.v.t.
Onderwerp: Belasting- en legesverordeningen 2026
Voorgesteld besluit 1.
De Verordening onroerende zaakbelastingen 2026 vast te stellen, conform bijlage;
2.
De Verordening rioolheffing 2026 vast te stellen, conform bijlage;
3.
De Verordening afvalstoffenheffing 2026 vast te stellen, conform bijlage;
4.
De Legesverordening Alkmaar 2026 inclusief de bijbehorende tarieventabel vast te stellen, conform bijlage;
5.
De Verordening precariobelasting 2026 inclusief de bijbehorende tarieventabel vast te stellen, conform bijlage;
6.
De Verordening havengelden 2026 inclusief de bijbehorende tarieventabel vast te stellen, conform bijlage;
7.
De Verordening lijkbezorgingsrechten 2026 inclusief de bijbehorende tarieventabel vast te stellen, conform bijlage;
8.
De Verordening toeristenbelasting 2026 vast te stellen, conform bijlage;
9.
De Verordening forensenbelasting 2026 vast te stellen, conform bijlage;
10. Het besluit Kwijtscheldingsregels 2026 vast te stellen, conform bijlage. Samenvatting De Gemeenteraad van Alkmaar stelt jaarlijks de tarieven voor de gemeentelijke belastingen vast voor het komende jaar. Het college van Burgemeester & Wethouders vindt het van belang dat de lasten laag blijven, zoals opgenomen in het coalitieakkoord Vertrouwen in Alkmaar – Verschil mag er zijn. De inhoud van de belastingverordeningen 2026 is in beginsel een actualisatie van de inhoud van de belastingverordeningen 2025, inclusief indexatie van de tarieven zoals vastgesteld in de Programmabegroting 2026 van de gemeente Alkmaar. Een vastgestelde en gepubliceerde belastingverordening is een voorwaarde om de belastingbaten, zoals geraamd in de vastgestelde Programmabegroting 2026, te kunnen realiseren. Voor een overzicht van de belastingopbrengsten en de onderbouwing van de kostendekkendheid wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen in de Programmabegroting 2026. Dit voorstel staat in relatie tot programmabegroting
Belasting- en legesverordeningen 2026
1
Argumenten Beleidsuitgangspunten berekeningen Bij het bepalen van de tarieven die hoogstens kostendekkend mogen zijn, is bepaald dat de geraamde baten per (sub)product of per (sub)taakveld of per titel de ter zake geraamde lasten niet overschrijden. Deze uitgangspunten van de tarieven zijn bij de programmabegroting 2026 door u vastgesteld. Beleid ten aanzien van de lokale heffingen In het Coalitieakkoord 2023‐2026 is afgesproken dat de lokale lasten voor burgers en bedrijven laag blijven. Voor 2026 is een generieke stijging van de tarieven doorgevoerd van 2,8%. Voor de afvalstoffenheffing, de rioolrechten en de leges geldt het uitgangspunt van kostendekkendheid. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van Lagere Overheden (COELO) van de Rijksuniversiteit Groningen doet jaarlijks onderzoek naar gemeentelijke heffingen. Elk jaar worden de gemeentelijke heffingen bijgehouden door het COELO. De gegevens over 2026 zijn medio februari 2026 terug te vinden via: www.coelo.nl. Actualisatie belastingverordeningen 2025 Onroerendzaakbelasting (OZB) De tarieven in de verordening 2026 voor de onroerendzaakbelasting zijn voor de OZB eigenaar woningen en niet-woningen conform de uitgangspunten in de begroting met de generieke stijging van 2,8% verhoogd ten opzichte van 2025.
De tarieven zijn vervolgens bepaald door de bruto gecalculeerde opbrengsten af te zetten tegen de heffingsgrondslagen (waarde WOZ) die verstrekt zijn door GR Cocensus. Bij deze calculatie zijn dezelfde uitgangspunten gehanteerd als in 2025 en voorgaande jaren. Zo is bij de bruto opbrengsten rekening gehouden met een post oninbaar. Stijging WOZ-waarde 2026 De gemiddelde WOZ-waarde van een woning stijgt in 2026 naar verwachting met 10,6% t.o.v. 2025. Het is de waarde peildatum 1 januari 2025. Percentage oninbaar Het percentage oninbaar bedraagt onveranderd 0,5%. Raadsvoorstel Belastingverordeningen OZB gebruikers niet-woningen Op 28 oktober 2021 heeft de raad besloten om het ondernemersfonds in te voeren. Door de invoering van het ondernemersfonds wordt het fonds gevuld door een opslag op de OZB gebruikers nietwoningen.
Belasting- en legesverordeningen 2026
2
OZB tarief calculatie 2026
Eigenaar woning
Eigenaar niet-woning
Netto opbrengst in begroting + areaal Gecalculeerd oninbaar (0,5%)
€ 12.480.000
€ 17.237.000
€ 2.144.000
€ 31.861.000
€ 62.000
€ 86.000
€ 11.000
€ 159.000
Gecalculeerde bruto opbrengst
€ 12.542.000
€ 17.323.000
€ 2.155.000
€ 32.020.000
€ 23.378.923.000 € 3.794.962.000 Tarieven 2026 0,0536% 0,4565% Alle bedragen in bovenstaande tabel zijn afgerond op duizendtallen.
€ 3.721.479.000 0,0622%
Heffingsgrondslagen
Gebruikers nietwoning
Totaal
Rioolheffing De tarieven in de verordening 2026 voor de rioolheffing worden conform de uitgangspunten in de begroting, gebaseerd op het Beleidsplan Stedelijk Water, met 2,1% verhoogd bovenop de generieke stijging van 2,8%. Afvalstoffenheffing Het tarief voor de afvalstoffenheffing is, bovenop de generieke stijging van 2,8%, verhoogd met 7,8% om de kostendekkendheid van het tarief te verhogen, in lijn met het coalitieakkoord en de vastgestelde begroting 2026. Legesverordening Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. In de jaren 2024 en 2025 is voor de omgevingsvergunningen en andere activiteiten in de fysieke leefomgeving als bedoeld in titel II van de tarieventabel van de legesverordening met de nieuwe Omgevingswet gewerkt. De praktijkervaringen met de legesoplegging worden momenteel geëvalueerd. Hieruit zijn voor de legesverordening van 2026 diverse voorstellen voor wijzigingen van artikelen en bijbehorende tarieven doorgevoerd om zaken te verduidelijken en tarieven beter af te stemmen op de ervaringen van de afgelopen twee jaren. Alle legestarieven zijn geïndexeerd met de generieke stijging, behalve de tarieven waarvoor wettelijke maxima gelden.
Diverse tarieven in de onderdelen vergunningen voor evenementen, het plaatsen van objecten op de openbare weg, horecavergunningen, prostitutie en omgevingsplanvergunningen zijn vergeleken met tarieven in de regio worden gehanteerd en verhoogd in het kader van het verbeteren van de kostendekkenheid. De verhoging van deze tarieven zal vanaf 2026 leiden tot circa € 215.000 meer inkomsten voor de gemeente. De tarieven voor de trouwleges zijn gemiddeld 17,1% extra verhoogd, bovenop de generieke stijging van 2,8%, om de kostendekkendheid te verbeteren en invulling te geven aan de ombuigingen, zoals vastgesteld door de gemeenteraad in de Kadernota 2026. Overige precario en havengelden De tarieven 2026 van de verordening overige precario en havengelden zijn verhoogd met de generieke stijging van 2,8%. Lijkbezorgingsrechten De tarieven 2026 van de verordening overige precario en havengelden zijn verhoogd met de generieke stijging van 2,8%. De tarieven voor het begraven van huis- en gezelschapsdieren zijn verlaagd om beter aan te sluiten bij de kosten die gemaakt worden.
Belasting- en legesverordeningen 2026
3
Toeristenbelasting De tarieven 2026 van de verordening toeristenbelasting zijn, bovenop de generieke stijging van 2,8% verhoogd met 11%. Hiermee wordt invulling gegeven aan de ombuigingen, zoals vastgesteld door de gemeenteraad in de Kadernota 2026.
Forensenbelasting De gemeenteraad heeft bij de vaststelling van de Kadernota 2026 ingestemd met het opnemen van € 252.000 aan baten uit invoering van de forensenbelasting met ingang van 1-1-2026. Bij deze wordt de verordening die de heffing van de forensenbelasting mogelijk moet maken voorgelegd aan de gemeenteraad ter vaststelling. Kwijtscheldingsregels Voor de OZB, afvalstoffenheffing en het rioolrecht bestaat de mogelijkheid om een kwijtscheldingsverzoek in te dienen. Voorts is er beperkte kwijtschelding mogelijk voor grafrechten en leges. Aangezien de OZB en rioolrechten alleen van eigenaren geheven worden en voor bedrijfspanden wettelijk praktisch geen kwijtschelding mogelijk is, wordt veelal kwijtschelding verleend voor de afvalstoffenheffing. In Alkmaar wordt uitgegaan van de zogenaamde 100% norm. Dit houdt in, dat kwijtschelding wordt verleend aan belastingplichtigen die een inkomen hebben dat op of onder 100 procent van de bijstandsnorm ligt. Toelichting overige belasting(en) Parkeerverordening 2026 De Parkeerverordening 2026 wordt afzonderlijk aan de gemeenteraad aangeboden. Kanttekeningen en alternatieven Via lokale heffingen dragen inwoners en ondernemers in Alkmaar bij aan het welzijn, de leefbaarheid en de voorzieningen in onze stad.
De gemeentelijke onroerendezaakbelasting (OZB), rioolheffing en afvalstoffenheffing vormen met zaken als huur, hypotheek, gas, licht, water, opstalverzekering en waterschapslasten de woonlasten. Deze drie heffingen zijn financieel verreweg de belangrijkste gemeentelijke heffingen. Financiële aspecten In de begroting 2026 zijn onderstaande baten aangaande belastingen en heffingen geraamd:
Bedragen X € 1.000 OZB Rioolheffing Afvalstoffenheffing Toeristenbelasting Havengelden Parkeerbelasting Baatbelasting Noordelijke Ontsluiting Beverkoog Precario overige Leges Lijkbezorgingsrechten Belasting- en legesverordeningen 2026
Gerealiseerde baten 2024 29.565 11.302 17.278 981 119 10.504 70
Geraamde baten 2025 30.194 11.850 18.008 662 117 10.209 90
Geraamde baten 2026 31.861 12.415 20.124 850 121 13.386 90
999 7.701 569
599 5.352 553
757 6.312 557 4
Bedragen X € 1.000 Forensenbelasting Totaal belastingen Af: Kwijtschelding Totaal belastingen, retributies en leges
Gerealiseerde baten 2024 0 79.088 -744 78.344
Geraamde baten 2025 0 77.634 -751 76.883
Geraamde baten 2026 252 86.724 -765 85.959
De verhoging van legestarieven voor evenementvergunningen, het plaatsen van objecten op de openbare weg, horecavergunningen, prostitutie en omgevingsplanvergunningen zal naar verwachting € 215.000 hogere legesinkomsten genereren met ingang van 2026. Vervolg en communicatie De verordeningen worden na vaststelling; •
bekend gemaakt in het Gemeenteblad en opgenomen in de rubriek lokale wet- en regelgeving op overheid.nl.
•
gepubliceerd op de website van de gemeente Alkmaar en zal GR Cocensus in opdracht van de gemeente Alkmaar uitvoering geven aan de belastingverordeningen.
Bijlagen - OZB - Rioolheffing - Afvalstoffenheffing - Leges - Overig precario - Havengelden - Lijkbezorgingsrechten - Toeristenbelasting - Forensenbelasting - Kwijtscheldingsregels Burgemeester en wethouders van Alkmaar, mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester
dhr. R.M. Reus MPM, gemeentesecretaris
Collegevergadering: 28 oktober 2025
Belasting- en legesverordeningen 2026
5
RAADSBESLUIT Nr. De raad van de gemeente Alkmaar; Gelet op Het besluit van burgemeester en wethouders van 28 oktober 2025 Het advies van de commissie Bestuur en middelen 2 december 2025
Besluit 1.
De Verordening onroerende zaakbelastingen 2026 vast te stellen, conform bijlage;
2.
De Verordening rioolheffing 2026 vast te stellen, conform bijlage;
3.
De Verordening afvalstoffenheffing 2026 vast te stellen, conform bijlage;
4.
De Legesverordening Alkmaar 2026 inclusief de bijbehorende tarieventabel vast te stellen, conform bijlage;
5.
De Verordening precariobelasting 2026 inclusief de bijbehorende tarieventabel vast te stellen, conform bijlage;
6.
De Verordening havengelden 2026 inclusief de bijbehorende tarieventabel vast te stellen, conform bijlage;
7.
De Verordening lijkbezorgingsrechten 2026 inclusief de bijbehorende tarieventabel vast te stellen, conform bijlage;
8.
De Verordening toeristenbelasting 2026 vast te stellen, conform bijlage;
9.
De Verordening forensenbelasting 2026 vast te stellen, conform bijlage;
10. Het besluit Kwijtscheldingsregels 2026 vast te stellen, conform bijlage.
De raad van Alkmaar, 11 december 2025 mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester
mw. mr. V.H. Hornstra, griffier
Belasting- en legesverordeningen 2026
6