Raadsvoorstel Actieprogramma Economie Alkmaar 2040

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering:

20 november 2025

Agendapunt: Commissie:

Bestuur en middelen

Portefeuillehouder:

Christiaan Peetoom

Onderwerp: Actieprogramma Economie Alkmaar 2040

Voorgesteld besluit Het Actieprogramma Economie 2040, toekomst van de Alkmaarse economie, vast te stellen. Samenvatting Het Actieprogramma Economie 2040 beschrijft de beleidslijnen en ontwikkelrichting ten aanzien van bedrijven, kantoren en detailhandel in onderlinge samenhang. Met de toekomstige groei van het aantal inwoners van de stad groeit ook de Alkmaarse economie. In het Actieprogramma Economie worden de verschillende actielijnen beschreven die bijdragen aan een economische groei die past bij de groei van de stad / het aantal inwoners. Dit voorstel staat in relatie tot de programmabegroting Argumenten 1.

De economie van Alkmaar groeit Met de ontwikkeling van het Alkmaars Kanaal ontstaan nieuwe aantrekkelijke gebieden om te wonen, werken en te ontspannen. Met deze ontwikkeling verwachten we tot 2040 een groei van ruim 30.000 inwoners, wat ook een toename van ongeveer 14.000 werkenden met zich meebrengt. Uit de scenario’s van het Centraal Planbureau en het Economisch instituut voor de Bouw blijkt dat de ontwikkeling van het aantal banen onvoldoende meegroeit (7.000 banen) om ervoor te zorgen dat de woonwerkbalans in evenwicht blijft en er straks ook voldoende banen zijn voor onze inwoners. Het Actieprogramma Economie 2040 zet in op meer economische groei, zodat het aantal banen meer groeit. Daarnaast willen we de uitgaande pendel van Alkmaar naar de Metropoolregio Amsterdam verminderen door meer passende werkgelegenheid vlak bij huis te kunnen bieden.

2.

Ruimte voor economische functies Doordat de beroepsbevolking sneller groeit dan het aantal banen, en de uitgaande pendel richting Amsterdam al fors is, wordt het belangrijk om in Alkmaar extra ruimte te maken voor economische functies. De beschikbare ruimte is schaars. Daarom worden de volgende beleidskeuzes in het Actieprogramma voorgesteld: A. Slimmer omgaan met de bestaande ruimte voor economie B. Selectief zijn in welk type bedrijvigheid we waar willen faciliteren C. Regionale inzet op het realiseren van extra ruimte voor economie

Actieprogramma Economie Alkmaar 2040

1

3.

Uitbreiding van bedrijventerrein is nodig Een van de belangrijkste pijlers van dit programma is de behoefte aan 70 hectare bruto (33 ha netto) extra bedrijventerrein tot 2040. Deze uitbreiding is essentieel om het aantal banen in de stad fors te laten groeien, om te voldoen aan de groeiende vraag naar bedrijfsruimte en om de economische diversiteit en werkgelegenheid in Alkmaar te waarborgen. Zonder deze extra ruimte dreigt de stad haar aantrekkingskracht te verliezen.

Kanttekeningen en alternatieven 1.

Zonder extra inzet op economische groei, verliest de stad de stad aantrekkingskracht Alternatief is om geen Actieprogramma Economie 2040, onderdeel bedrijven, kantoren, detailhandel, vast te stellen. Een stad waarin wonen en werken in de toekomst in balans is, vraagt echter om extra inzet op economische groei. Het Actieprogramma Economie 2040 omvat enkel de onderwerpen bedrijven/bedrijventerreinen, kantoren en detailhandel. Overige economische beleidsvelden vallen buiten de scope van dit actieprogramma. Reden om hiervoor te kiezen is dat ruimte voor economie (zowel fysiek als beleidsmatig) en goed omgaan met economische functies thema’s zijn die grote urgentie hebben. Deze thema’s kunnen beter geborgd worden met een eigen actieprogramma.

2.

Alleen inzetten op economische groei binnen de bestaande ruimte is niet voldoende Doordat in het Alkmaars Kanaal bedrijventerreinen getransformeerd worden naar woonwerkgebieden, komt de ruimte voor economische functies onder druk te staan. Vooral economische functies die niet goed mengen met woningen worden uit de stad verdrukt. Het intensiveren en beter benutten van ruimte, en ook selectief zijn op welke typen bedrijvigheid we willen faciliteren, zijn belangrijke aspecten van goed met de beschikbare ruimte omgaan, maar levert onvoldoende ruimte voor economische groei op.

3.

Ruimte voor bedrijvigheid die niet in gemengde gebieden past is schaars 70 hectare bruto is een forse uitbreiding en kan botsen met andere ruimtelijke opgaven zoals woningbouw, natuur en klimaatadaptatie. Tegelijkertijd versterkt de uitbreiding van de stad met een bedrijventerrein ook de leefbaarheid: het aantal banen kan meegroeien met de groei van de (beroeps)bevolking.

Financiële aspecten De uitvoering van het economisch actieprogramma zal plaatsvinden conform de reeds vastgestelde budgetten in de meerjarenbegroting. Vervolg en communicatie Het Actieprogramma Economie 2040 vormt het strategische beleidskader. Voor de korte termijn werken we dit uit in een uitvoeringsprogramma met concrete acties, waarin ook overige economische beleidsvelden samenkomen. De raad zal jaarlijks op de hoogte worden gesteld van de voortgang van het Actieprogramma. Bijlagen 1.

Actieprogramma Economie 2040, Toekomst van de Alkmaarse economie

2.

Uitgevoerde onderzoeken (via link voor de onderstreepte onderdelen of met aparte bijlage): a.

Regio Alkmaar – Convenant Werklocaties (oktober 2022), en Strategie Werklocaties (maart 2022);

Actieprogramma Economie Alkmaar 2040

2

b. Stec rapport Onderzoek vestigingslocaties Alkmaar, en notitie Ontwikkeling Kanaalzone (oktober 2019); c.

Hotelmarktonderzoek;

d. Kennisnotitie Universitair onderwijs in Alkmaar e.

Quickscan detailhandel Overstad

f.

Stec rapport Functiemenging en economie Alkmaars Kanaal (februari 2022),

g. Onderzoek DTNP dagelijkse winkelstructuur stedelijk gebied Alkmaar h. 3.

Marktverkenning kantoorruimte Stationsgebied Alkmaar

Bestaande beleidskaders zijn opgenomen via een link: a.

Actieprogramma Economie 2020-2024:

b. Economische agenda Noord-Holland Noord 2024-2040 c.

Uitvoeringsagenda duurzame en circulaire economie 2025-2028

d. Economische visie Regio Alkmaar 2026 e.

Werklocaties Regio Alkmaar

f.

Detailhandelsstructuur binnenstad Alkmaar

g. Detailhandelsvisie Regio Alkmaar 2025: h.

Een bereikbaar Noord-Holland Noord

i.

Stedelijke Mobiliteitsvisie Alkmaar2040

j.

Ontwikkelkaders Alkmaars Kanaal

k.

Agenda Duurzaam Alkmaar (2023)

l.

Omgevingsvisie NH2050 - Provincie Noord-Holland

m. Opgavendocument Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord n.

Visie toerisme en recreatie Regio Alkmaar 2025-2035

o. Strategienota Citymarketing en Evenementen 2024-2028

Burgemeester en wethouders van Alkmaar, mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester

dhr. R.M. Reus MPM, gemeentesecretaris

Collegevergadering: 30 september 2025

Actieprogramma Economie Alkmaar 2040

3

RAADSBESLUIT Nr. De raad van de gemeente Alkmaar; Gelet op Het besluit van burgemeester en wethouders van 30 september 2025 Het advies van de commissie Bestuur en middelen 11 november 2025 Besluit Het Actieprogramma Economie 2040, toekomst van de Alkmaarse economie, vast te stellen.

De raad van Alkmaar, 20 november 2025 mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester

mw. mr. V.H. Hornstra, griffier

Actieprogramma Economie Alkmaar 2040

4