NIEUW Raadsvoorstel Jaarrekening 2025 Begrotingswijziging 2026 Conceptbegroting 2027 GR RAUM

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering:

18 juni 2026

Agendapunt: Commissie:

Gezamenlijk

Portefeuillehouder:

Robert te Beest (bestuurslid)

Relatie met andere portefeuillehouder(s):

Lars Ruiter (plv-lid)

Onderwerp: Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Conceptbegroting 2027 GR RAUM Voorgesteld besluit 1. Geen zienswijze af te geven op de jaarrekening 2025 van het RAUM en in te stemmen met de voorgestelde resultaatsbestemming; 2.

Geen zienswijze af te geven op de begrotingswijziging 2026 van het RAUM;

3.

De volgende zienswijze af te geven op de conceptbegroting 2027 van het RAUM: a. In te stemmen met de lijn richting ontbinding van het recreatieschap en de daarbij behorende afbouw van activiteiten; b. Vast te houden aan het uitgangspunt dat geen nieuwe langjarige financiële verplichtingen worden aangegaan; c. In te stemmen met een beperkte incidentele participantenbijdrage, voor zover deze aantoonbaar noodzakelijk is voor liquiditeit en afwikkeling van bestaande verplichtingen en niet voor nieuwe investeringen; d. Het RAUM te verzoeken om een integraal financieel overzicht (liquiditeitsprognose, leningpositie, BTW-compensatie en verplichtingen) in relatie tot de voorgenomen liquidatie; e. Het RAUM te verzoeken de financiële gevolgen van het duikongeval binnen de eigen begroting en beschikbare middelen op te vangen, nu hiervoor geen separate bijdrage is aangevraagd binnen de reguliere financiële cyclus; f. De gemeente Alkmaar maakt zich zorgen over de stijgende kosten als gevolg van indexatieontwikkelingen, terwijl deze kosten niet volledig worden gecompenseerd vanuit het gemeentefonds. De gemeente Alkmaar gaat hierover graag het gesprek aan met deelnemende gemeenten om te komen tot een meer toekomstbestendige en financieel beheersbare systematiek.

4.

Het college op te dragen bovenstaande kenbaar te maken aan het bestuur van het RAUM.

Samenvatting Het RAUM bevindt zich in een overgangsfase richting voorgenomen liquidatie. De jaarstukken 2025 en de (meerjaren)begroting staan daarmee in het teken van afbouw, het beheersen van risico’s en het afwikkelen van verplichtingen. Een belangrijk nieuw element is het duikongeval uit 2019, waarvan de financiële consequenties in 2025 concreter zijn geworden. De conceptbegroting 2027 sluit in hoofdlijnen aan bij de eerder door de raad ingebrachte zienswijze op de kadernota. Het RAUM geeft invulling aan de bestuurlijke lijn richting afbouw en voorgenomen ontbinding van de gemeenschappelijke regeling door terughoudendheid bij nieuwe investeringen, het beperken van langjarige verplichtingen en het RAUM Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Conceptbegroting 2027 1

richten van incidentele bijdragen op liquiditeit en afwikkeling van bestaande verplichtingen. Tegelijkertijd blijft aandacht nodig voor financiële beheersing, transparantie over de liquidatieopgave en de ontwikkeling van indexatiekosten binnen de gemeenschappelijke regeling. Dit voorstel staat in relatie tot programmabegroting Argumenten Op 15 april 2026 heeft het dagelijkse bestuur van het recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) onze gemeente de financiële jaardocumenten 2024 – 2026 van de recreatieschap voor het uitbrengen van een mogelijke zienswijze toegezonden. Het recreatieschap bespreekt de ontvangen zienswijzen in haar vergadering van 5 juli. Hieronder wordt kort inhoudelijk ingegaan op de financiële jaardocumenten van de recreatieschap RAUM. Elke paragraaf eindigt met een conclusie met voorgestelde concept zienswijze. 1. Concept-Jaarrekening 2025 De jaarrekening 2025 van het RAUM sluit met een positief resultaat van € 53.315, terwijl een negatief resultaat van € 279.564 was begroot (een verbetering van circa € 332.900). Dit verschil wordt voornamelijk verklaard door het stilleggen en vertragen van projecten (circa € 236.000 voordeel) zoals past bij de fase.

Lagere beheer- en uitvoeringskosten, waaronder minder onderhoud en inzet van de uitvoeringsorganisatie (circa € 148.000 voordeel) en gunstige financieringseffecten zoals rentebaten en lagere financieringslasten (circa € 52.000 voordeel). Daartegenover staan hogere kosten voor onder meer Woo-procedures, bestuurlijke inzet en het governance- en toekomsttraject (circa € 111.000 nadeel). Het positieve resultaat is daarmee grotendeels incidenteel en het gevolg van de afbouwfase van het schap, niet van structurele financiële verbetering. Duikongeval (financieel risico) Tegelijk blijft een financieel risico aanwezig in verband met het duikongeval uit 2019, waarvoor nog geen voorziening is opgenomen, maar waarvan de uiteindelijke schade mogelijk substantieel is en op een later moment alsnog effect kan hebben op de financiële positie van het schap en de deelnemers. Dit risico was eerder kwalitatief opgenomen in de jaarrekening 2024 (met o.a. 80% aansprakelijkheid), maar kon toen nog niet financieel worden geconcretiseerd vanwege lopende afhandeling met verzekeraar en tegenpartijen. In 2025 is deze financiële omvang voldoende duidelijk geworden om bestuurlijk te duiden. De verzekerde som lijkt ontoereikend en er wordt nu ingeschat dat er aanvullende lasten voor het schap worden zijn (circa € 1,1 mln) met een aandeel voor Alkmaar van €78.000.

Omdat er nog geen voorziening is opgenomen, wordt het bestuur voorgesteld de effecten hiervan binnen de lopende begroting van het schap op te vangen. Conclusie Financieel sluit het jaar 2025 in de jaarrekening af met resultaat van € 53.315. De keuzes voor de resultaatbestemming zijn in lijn met eerdere afspraken en verwachte uitgaven in 2025. Het voorgesteld besluit bij de jaarrekening 2025 RAUM is: “Geen zienswijze af te geven op de jaarrekening 2025 van het RAUM en daarmee in te stemmen met de voorgestelde resultaatsbestemming. “ 2. Begrotingswijziging 2026 De begrotingswijziging 2026 staat in het teken van de voorgenomen opheffing van het recreatieschap en het afbouwen van activiteiten. Dit leidt tot de volgende financiële wijzigingen: RAUM Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Conceptbegroting 2027 2

•

saldo na wijziging: € 402.428 positief (verslechtering van € 467.345 t.o.v. oorspronkelijke begroting)

•

lasten: stijging met € 45.801

•

baten: daling met € 421.544

Mutaties per programma: •

programma 1 (ontwikkeling): + € 164.633 (voordeel) door stopzetten van projecten.

•

programma 2 (beheer/opbrengsten): + € 14.280 (voordeel) door hogere pachtopbrengsten.

•

programma 3 (toezicht/handhaving): – € 8.486 (nadeel) door hogere ORT-toeslagen.

•

programma 4 (bestuur/organisatie): – € 85.272 (nadeel) door governancekosten en Wooafhandeling.

•

Programma 5 (financiering): – € 552.500 (nadeel) als gevolg van lagere incidentele participantenbijdrage door vertraging investeringen.

Overige financiële ontwikkelingen: •

inzet Recreactie Noord-Holland: € 67.476 lager dan begroot €30.000 hogere inzet regulier en €98.000 lagere inzet op projecten (doordat projecten opschuiven of zijn stilgelegd).

•

incidentele participantenbijdrage: verschuift van investeringen naar liquiditeit, passend bij afbouwfase.

De begrotingswijziging weerspiegelt de overgang naar een afbouwscenario: minder projectuitgaven en lagere inzet, maar ook lagere inkomsten en hogere kosten voor governance en afwikkeling. De begrotingswijziging 2026 (saldo €402.428 positief) laat zien dat projecten binnen het RAUM zijn stilgelegd of vertraagd. De kasstromen en BTW-compensatie verschuiven en de financiële positie wordt beïnvloed door de afbouwfase. De wijziging past binnen de overgang naar ontbinding. De participantenbijdrage voor Alkmaar bedraagt in 2026: €149.046 •

Reguliere bijdrage (geïndexeerd 7%) € 104.728,

•

Incidentele bijdrage € 40.328.

Conclusie: Hoewel de financiële positie door deze wijzigingen verslechtert, blijft de reguliere bijdrage 2027 van de participanten ongewijzigd en de investeringen sluiten aan bij de eerder afgesproken prioriteiten. De verwerking van het BTW- compensatiefonds is in lijn met de cijfers uit de Kadernota 2027. Het voorgesteld besluit is: “Geen zienswijze af te geven ten aanzien ten aanzien van de begrotingswijziging 2026 van het RAUM”. Conclusie: Hoewel de financiële positie door deze wijzigingen verslechtert, blijft de reguliere bijdrage 2027 van de participanten ongewijzigd en de investeringen sluiten aan bij de eerder afgesproken prioriteiten. De verwerking van het BTW compensatie-fonds is in lijn met de cijfers uit de Kadernota 2027. Het voorgesteld besluit is: “Geen zienswijze af te geven ten aanzien ten aanzien van de begrotingswijziging 2026 van het RAUM”. 3. Conceptbegroting 2027 De programmabegroting 2027 staat in het teken van de voorgenomen ontbinding van het recreatieschap en de daarbij horende afbouw van activiteiten, het beperken van financiële risico’s en het RAUM Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Conceptbegroting 2027 3

beheersen van de liquiditeitspositie. Dit vertaalt zich in een begroting waarin minder nadruk ligt op ontwikkeling en investeringen, en meer op beheer, afwikkeling en overdracht van taken en gebieden. De programmabegroting 2027 laat zien dat de totale lasten circa € 17.000 hoger liggen dan de gewijzigde begroting 2026. Deze beperkte stijging wordt veroorzaakt door enerzijds lagere kosten door het afnemen van incidentele projecten, het wegvallen van het bestuursbureau en dalende advies- en onderhoudslasten, en anderzijds hogere uitgaven als gevolg van indexatie, hogere kapitaallasten uit eerdere investeringen en extra inzet voor programmasturing. De begrote baten nemen met circa € 152.000 toe ten opzichte van 2026 na wijziging, voornamelijk door een hogere incidentele RAUM Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Conceptbegroting 20274 participantenbijdrage en indexatie van de structurele bijdragen en overige inkomsten, deels gecorrigeerd door lagere subsidieinkomsten uit incidentele projecten. De incidentele participantenbijdrage heeft in 2027 een ander karakter dan in voorgaande jaren. Deze is niet langer gericht op het financieren van nieuwe investeringen, maar primair bedoeld voor het opvangen van liquiditeitsbehoefte en het afwikkelen van bestaande verplichtingen.

Hiermee wordt in essentie invulling gegeven aan de eerder door Alkmaar ingediende zienswijze, waarin is aangegeven dat geen nieuwe investeringsverplichtingen wenselijk zijn. Hoewel deze lijn bestuurlijk verdedigbaar is, blijft het noodzakelijk dat het recreatieschap aanvullend inzicht biedt in de financiële onderbouwing. Met name een actuele liquiditeitsprognose, inzicht in kasstromen (inclusief BTW-compensatie), en de relatie met leningen en aflossingen zijn essentieel om de financiële positie en de noodzaak van bijdragen goed te kunnen beoordelen. Tegelijkertijd blijft sprake van een spanningsveld tussen lopende projecten en de afbouwstrategie. Enkele projecten leiden nog tot investeringen met bijbehorende afschrijvingstermijnen en toekomstige beheerkosten, hetgeen niet volledig in lijn is met het uitgangspunt om geen nieuwe langjarige verplichtingen aan te gaan. Daarnaast blijft het weerstandsvermogen beperkt en kwetsbaar, mede door onzekerheden zoals het duikongeval en schommelingen in kasstromen en reserves. Tot slot is de uitwerking van het liquidatieproces nog in ontwikkeling. Voor een zorgvuldige afwikkeling is een helder stappenplan met financieel kader en besluitvormingsmomenten noodzakelijk. Conclusie De begroting 2027 sluit aan bij de ingezette koers richting ontbinding en is in hoofdlijnen verdedigbaar.

Tegelijkertijd is nadere financiële transparantie noodzakelijk en blijft het van belang om scherp te sturen op het voorkomen van nieuwe verplichtingen en het beheersen van risico’s, dit wordt ook in de voorgesteld zienswijze benadrukt. •

Zienswijzen programmabegroting 2026

Bij de Kadernota 2027 is door Alkmaar de volgende zienswijze afgegeven: a.

De raad onderschrijft de ingezette financiële koers gericht op bevriezing van activiteiten en het beperken van risico’s, passend bij het voornemen tot ontbinding van de gemeenschappelijke regeling;

b. De raad stelt vast dat geen nieuwe investeringen of meerjarige verplichtingen worden aangegaan en dat uitsluitend bestaande verplichtingen zorgvuldig worden afgewikkeld; c.

De raad neemt kennis van de incidentele participantenbijdrage 2027 en constateert dat deze samenhangt met eerder aangegane verplichtingen en voor Alkmaar grotendeels budgettair neutraal is door dekking via het BTW-Compensatiefonds.

RAUM Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Conceptbegroting 2027 4

In Bijlage 2 geeft het bestuur van het RAUM hierop haar reactie. Daarnaast heeft het bestuur opdracht gegeven tot een diepgaand onderzoek naar de governance (waaronder kerntaken, overeenkomsten, financiën) van het recreatieschap. De komende periode zal het recreatieschap benutten om te onderzoeken wat er geregeld moet worden om aan de recreatieopgave voor de regio te kunnen blijven voldoen, maar dan onder een andere governance structuur. U wordt hier separaat over geïnformeerd. Gezien het voorgenomen traject richting opheffing van het recreatieschap is het van belang dat participanten tijdig en integraal inzicht krijgen in de financiële consequenties van de afbouw en overdracht van het schap. Daarbij is niet alleen inzicht nodig in de lopende exploitatie, maar juist ook in de totale financiële positie en toekomstige verplichtingen die samenhangen met de liquidatie. Dit is noodzakelijk om de deelnemende gemeenten in staat te stellen toekomstige financiële effecten zorgvuldig te beoordelen en om besluitvorming over eventuele vermogensbestanddelen, verplichtingen en bijdragen in samenhang te kunnen bezien. Het college acht daarom aanvullend inzicht noodzakelijk in ten minste: •

een liquiditeitsprognose gedurende het liquidatie-/opheffingstraject;

•

inzicht in BTW-compensatie en de relatie met kasstromen;

•

het lening- en aflossingsschema;

•

een integraal overzicht van verplichtingen, risico’s en vermogensbestanddelen in relatie tot de voorgenomen opheffing.

Conclusie: Instemmen met de voorgestelde richting van de begroting 2027 is verdedigbaar, mits het RAUM bovenstaande financiële transparantie biedt en toekomstige besluitvorming plaatsvindt op basis van een integraal financieel eindbeeld van het recreatieschap. Kanttekeningen en Alternatieven 1. Uitkomsten Governance onderzoek De uitwerking van de liquidatie is nog in ontwikkeling. Belangrijk is een helder stappenplan met financieel kader. 2. Risico’s en weerstandsvermogen Er is spanning tussen projecten en ontbinding, want er lopen nog projecten die leiden tot extra investeringen met langere afschrijvingstermijnen dan de ontbinding van het schap. Er zijn natuurlijk nog toekomstige beheerkosten voor deze projecten en dit staat op gespannen voet met de afbouwstrategie. De weerstandscapaciteit van het schap blijft beperkt en staat onder druk door de claims van het duikongeval, de fluctuaties in kasstromen (door BTW- compensatiefonds) en afnemende reserves. Financiële aspecten Voor de begroting van Alkmaar zijn er geen nieuwe financiële gevolgen anders dan de verwerking van de jaarlijkse indexering van de participantenbijdrage in de gemeentelijke begroting 2026, te weten €108.121 structureel en € 49.274 incidenteel (via het BTW compensatiefonds. Voor het duikongeval is geen ruimte opgenomen.

Daarom wordt het bestuur van het recreatieschap verzocht dit binnen de begroting en beschikbare middelen op te vangen, omdat hiervoor geen bijdrage is aangevraagd binnen de reguliere financiële cyclus.

RAUM Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Conceptbegroting 2027 5

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Aanbiedbrief aan raden-staten en reactie op zienswijzen Kadernota 2027 Jaarrekening 2025 Infographic Jaarrekening 2025 Begrotingswijziging 2026 concept Programmabegroting 2027 Brief Zienswijze Jaarrekening 2025 - Begrotingswijziging 2026 – Conceptbegroting 2027 GR RAUM

Vervolg en communicatie • Nadat de raad haar besluit heeft genomen, wordt dit via bijgevoegde raadsbrief met het recreatieschap gedeeld. •

De raad wordt separaat geïnformeerd over de voortgang van het voorgenomen besluit tot liquidatie.

Burgemeester en wethouders van Alkmaar, mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester

dhr. R.M. Reus MPM, gemeentesecretaris

Collegevergadering: 6 mei 2026

RAUM Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Conceptbegroting 2027 6

RAADSBESLUIT Nr. De raad van de gemeente Alkmaar; Gelet op Het besluit van burgemeester en wethouders van 6 mei 2026 Het advies van de commissie Gezamenlijk van 4 juni 2026 Het bepaalde in de Wet gemeenschappelijke regelingen en de Gemeenschappelijke Regeling RAUM.

Besluit 1. Geen zienswijze af te geven op de jaarrekening 2025 van het RAUM en in te stemmen met de voorgestelde resultaatsbestemming; 2.

Geen zienswijze af te geven op de begrotingswijziging 2026 van het RAUM;

3.

De volgende zienswijze af te geven op de conceptbegroting 2027 van het RAUM: a. In te stemmen met de lijn richting ontbinding van het recreatieschap en de daarbij behorende afbouw van activiteiten; b. Vast te houden aan het uitgangspunt dat geen nieuwe langjarige financiële verplichtingen worden aangegaan; c. In te stemmen met een beperkte incidentele participantenbijdrage, voor zover deze aantoonbaar noodzakelijk is voor liquiditeit en afwikkeling van bestaande verplichtingen en niet voor nieuwe investeringen; d. Het RAUM te verzoeken om een integraal financieel overzicht (liquiditeitsprognose, leningpositie, BTW-compensatie en verplichtingen) in relatie tot de voorgenomen liquidatie; e. Het RAUM te verzoeken de financiële gevolgen van het duikongeval binnen de eigen begroting en beschikbare middelen op te vangen, nu hiervoor geen separate bijdrage is aangevraagd binnen de reguliere financiële cyclus; f. De gemeente Alkmaar maakt zich zorgen over de stijgende kosten als gevolg van indexatieontwikkelingen, terwijl deze kosten niet volledig worden gecompenseerd vanuit het gemeentefonds. De gemeente Alkmaar gaat hierover graag het gesprek aan met deelnemende gemeenten om te komen tot een meer toekomstbestendige en financieel beheersbare systematiek.

4.

Het college op te dragen bovenstaande kenbaar te maken aan het bestuur van het RAUM.

RAUM Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Conceptbegroting 2027 7

De raad van Alkmaar, 18 juni 2026 mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester

mw. mr. V.H. Hornstra, griffier

RAUM Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Conceptbegroting 2027 8