NIEUW Raadsvoorstel Jaarrekening 2025 Begrotingswijziging 2026 Begroting 2027 GR GAB

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering:

18 juni 2026

Agendapunt: Commissie:

Gezamenlijk

Portefeuillehouder:

Lars Ruiter (lid bestuur)

Relatie met andere portefeuillehouder(s):

Robert te Beest (lid bestuur) Christian Schouten (lid bestuur)

Onderwerp: Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Concept-begroting 2027 GR GAB

Voorgesteld besluit 1. Geen zienswijze af te geven op de jaarrekening 2025 en in te stemmen met de resultaatsbestemming. 2. De volgende zienswijze af te geven op de begrotingswijziging 2026. a) zijn zorg uit te spreken over de aanzienlijke afwijking tussen de vastgestelde begroting 2026 en de voorliggende begrotingswijziging 2026; b) vast te stellen dat deze systematiek leidt tot een financieel beeld dat onvoldoende voorspelbaar en daarmee beperkt bestuurbaar is, hetgeen onwenselijk wordt geacht; c) het Algemeen Bestuur te verzoeken de toepassing en verwerking van het BCF te herzien en te komen tot een stabieler en transparanter financieel model. 3.

De volgende zienswijze af te geven op de Conceptbegroting 2027: a) Ernstige zorgen uit te spreken over het verschil tussen de Kadernota 2027 en de voorliggende conceptbegroting 2027; b) Vast te stellen dat de conceptbegroting 2027 geen integraal en besluitrijp financieel beeld biedt, nu aanvullende financiële effecten en gemeentelijke bijdragen blijken uit separate bijlagen en overzichten en nog niet volledig in de begroting zelf zijn verwerkt; c) Kennis te nemen van de reactie van het Algemeen Bestuur dat verdere uitwerking van de financiering van het Uitvoeringsprogramma en de financiële samenhang nog volgt; d) Vast te stellen dat daarmee wordt erkend dat het financiële beeld nog in ontwikkeling is en de conceptbegroting daarmee aan te houden tot de uitwerking van het Algemeen Bestuur is ontvangen; e) Te bepalen dat aanvullende structurele financiële verplichtingen, waaronder eventuele incidentele stortingen, eerst aan de orde kunnen zijn nadat een integraal meerjarig financieel en governancekader aan de raad is voorgelegd; f) Het Algemeen Bestuur te verzoeken deze integrale uitwerking uiterlijk bij de Kadernota 2028 aan te bieden, in samenhang met het governanceonderzoek. 4.

De volgende zienswijze af te geven ten aanzien van de FUGR-systematiek: a) De gemeente Alkmaar maakt zich zorgen om de stijgende kosten die voortkomen uit de indexatie en constateert dat deze niet volledig worden gecompenseerd vanuit het Rijk. De gemeente Alkmaar gaat graag in gesprek met deelnemende gemeenten en gemeenschappelijke regelingen over een alternatief voor deze systematiek.'' 5. Het college opdracht te geven deze zienswijze kenbaar te maken aan het Algemeen Bestuur van het recreatieschap.

Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Concept-begroting 2027 GR GAB

Samenvatting Op 15 april 2026 heeft het dagelijks bestuur van recreatieschap Geestmerambacht de financiële jaardocumenten 2025–2027 aangeboden voor zienswijze. Uit de stukken blijkt dat het recreatieschap zich op een financieel kantelpunt bevindt: de reserves raken in 2027 uitgeput en aanvullende gemeentelijke bijdragen worden noodzakelijk. Hoewel deze ontwikkeling eerder is aangekondigd, wijkt het huidige financiële beeld wezenlijk af van de Kadernota 2027. De effecten van het BTWcompensatiefonds (BCF), de financiering van het uitvoeringsprogramma en de gevolgen voor gemeentelijke bijdragen zijn nog niet integraal en consistent verwerkt. Het bestuur erkent in de aanbiedingsbrief dat de Programmabegroting 2027 nog geen volledig financieel beeld bevat en werkt de samenhang tussen investeringen, financiering, BCF, reserves en participantenbijdragen verder uit richting de Najaarsrapportage 2026 en de Kadernota 2028. De raad constateert dat hierdoor nog geen sprake is van een volledig en samenhangend meerjarig financieel kader, mede doordat scenario’s en effecten van aangepaste projectplanning ontbreken. Voorgesteld wordt daarom de Programmabegroting 2027 aan te houden totdat een integraal financieel beeld beschikbaar is, in samenhang met het lopende governance-traject.

Dit voorstel staat in relatie tot programmabegroting Argumenten In deze paragraaf wordt kort inhoudelijk ingegaan op de financiële jaardocumenten van de recreatieschap GAB en eerder afgegeven zienswijzen van Alkmaar. Tot slot eindigt deze paragraaf met een conclusie en advies. 1. Jaarrekening 2025 In 2025 is vooral ingezet op het realiseren van de volgende doelen. Een verdere intensivering van de projecten uit het UP zoals de ontvangstgebieden Noord en Zuid, het Wagenweg-Evenemententerrein en de project voor de Windmolens-energie. Daarnaast zijn diverse UP-projecten afgerond zoals de Actieparcoursen (UP 2), het Omgevingsplan (UP-5), de extra inkomsten (UP-6) en de Kanaaldijk 1 (UP11). Tot slot is de uitvoering gestart van De Groene Loper, mede op basis van de provinciale subsidie. Inhoudelijk zijn daarmee belangrijke stappen gezet in het uitvoeren van de Visie 2030, met een goede balans tussen gebiedsontwikkeling, participatie, natuurversterking en financiële voorbereiding. Het BTW-compensatiefinds (BCF) leidt bij hogere investeringen tot tijdelijke baten en bij lagere investeringen tot een directe verslechtering van het resultaat. Dit effect is groter dan eerder voorzien en maakt het financieel beeld minder stabiel en complexer gezien de wens van de raad om tot herstructurering van het recreatieschap te komen.

De jaarrekening 2025 laat zien dat inhoudelijk voortgang is geboekt op de uitvoering van de Visie 2030. Tegelijkertijd is de onttrekking aan de reserves aanzienlijk hoger dan begroot (€ 726.292 ten opzichte van € 393.487). De jaarrekening sluit positief vanwege een grotere onttrekking uit de reserve dan begroot. Conclusie: Geen zienswijze af te geven op de jaarrekening 2025 en in te stemmen met de resultaatsbestemming. 2. Begrotingswijziging 2026 Voor 2026 wordt ingezet op de verdere uitvoering en voorbereiding van de kernprojecten uit het bijgestelde uitvoeringsprogramma. De focus ligt op de realisatie van projecten aan de Wagenweg en in De Groene Loper. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan beleidsmatige en ruimtelijke ontwikkelingen, zoals de uitwerking van het hondenbeleid (beheerzonering), de aangepaste visieschets voor Geestmerweide en de voorbereiding van het ontvangst- en belevingsgebied Strand van Luna. Daarnaast wordt ingezet op het versterken van het verdienvermogen, onder meer via energieinitiatieven (zoals zonnepanelen en verkenning van windenergie), uitgifteprocedures voor de woonJaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Concept-begroting 2027 GR GAB

zorgcombinatie en groepsaccommodatie, en overleg met ondernemers over doorontwikkeling van bestaande locaties. Een deel van de projecten, waaronder de ontvangstgebieden Noord en Zuid en overige onderdelen van het oorspronkelijke uitvoeringsprogramma, is tijdelijk “on hold” gezet als gevolg van de bijstelling van het uitvoeringsprogramma naar €2,9 miljoen. Bestuurlijk wordt uitvoering gegeven aan de motie “Geestmerambacht; Missie geslaagd”, door gezamenlijk het onderzoek hiervoor te starten, zoals met uw raad is gedeeld met het Projectplan – Tussentijdse evaluatie Visie 2030 “Parkenlint tussen stad en dorp”. Financiele aspecten: De begrotingswijziging 2025 resulteert financieel in een hogere onttrekking uit de reserve dan eerder begroot. De oorspronkelijk begrote onttrekking bedroeg: €143.913, terwijl nu in de stukken van €730.744 als werkelijke onttrekking wordt uitgegaan. Belangrijkste oorzaak van deze wijziging is de aangepaste uitvoering van het UP (totaal € 2,9 miljoen i.p.v. € 6,1 miljoen), want dit leidt tot lagere ontvangsten uit het Btw-compensatiefonds (BCF) dan begroot (€ 398.000 nadeel). Daarnaast zijn er minder evenementenopbrengsten (€ 123.000 nadeel). Het is nog niet gelukt om evenementen te werven ter vervanging van Indian Summer en Elrow Festival.

Participantenbijdrage en financieringslasten In de Programmabegroting 2026 was oorspronkelijk een bedrag van €477.507 opgenomen. De totale participantenbijdrage 2026 is in de begrotingswijziging 2026 voor Alkmaar op €508.593 vastgesteld. Dit is inclusief de financieringslasten (ad €31.085) voor het bijgesteld UP van €2,9 miljoen en wordt daarmee verklaard. Conclusie: De begrotingswijziging 2026 laat zien dat doordat het uitvoeringsprogramma is bijgesteld (van circa €6,1 mln naar €2,9 mln), er investeringen worden gefaseerd of doorgeschoven en daarmee BTWopbrengsten later of lager binnenkomen zoals ook in de jaarrekening 2025 zichtbaar is geworden. Dit heeft direct effect op de exploitatie en reserves. Deze systematiek leidt tot een financieel beeld dat onvoldoende voorspelbaar en daarmee beperkt bestuurbaar is. Dit is onwenselijk, aangezien dergelijke schommelingen niet bepalend mogen zijn voor zowel het investeringsniveau als de ontwikkeling van gemeentelijke bijdragen. Gelet op deze uitkomsten wordt voorgesteld de huidige toepassing en verwerking van het BCF te herzien om te komen tot een stabieler en transparanter financieel model, dat tussentijdse financiële bijstellingen tijdig en volledig weergeeft. 3. Concept-Programmabegroting 2027 In 2027 wordt ingezet op de verdere uitvoering en afronding van onderdelen uit het bijgestelde uitvoeringsprogramma.

De nadruk ligt daarbij op de afronding van het recreatief netwerk Wagenweg, de verdere ontwikkeling en uitgifte van percelen langs de Wagenweg, de afronding van De Groene Loper en de voorbereiding van het ontvangst- en belevingsgebied Strand van Luna in afgeslankte vorm. Daarnaast wordt gewerkt aan beleidsmatige en ruimtelijke uitwerkingen, waaronder beheerzonering binnen het hondenbeleid en de actualisatie van de visieschets Geestmerweide. Ook blijft het recreatieschap inzetten op het versterken van het verdienvermogen van het gebied, onder meer via energie-initiatieven, gebiedsontwikkeling en overleg met ondernemers over de doorontwikkeling van bestaande functies binnen het recreatiegebied. Financieel Beeld De programmabegroting 2027 maakt duidelijk dat het recreatieschap zich in een financieel kantelpunt bevindt. Het begrote tekort van € 546.360 wordt nog gedekt uit de reserves, maar deze zijn in 2027 uitgeput. Om de reserves minimaal op € 0 te houden, zijn in 2027 incidentele stortingen van de deelnemende gemeenten nodig. Voor Alkmaar betekent dit een bijdrage van €103.417 (totaal €192.957). Daarmee wordt de afhankelijkheid van gemeentelijke bijdragen direct concreet.

Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Concept-begroting 2027 GR GAB

De totale lasten van het recreatieschap zijn in 2027 zijn met € 3.064.794 hoger dan de begroting 2026 na wijziging (€ 2.932.364): een stijging van € 132.430 (nadeel). De belangrijkste wijzigingen zijn de indexering van 2027 t.o.v. 2026 (€ 177.000 nadeel). Zowel de bedrijfskosten als de kosten inzet RNH zijn geïndexeerd met 7,60% (index Noord-Holland Noord). Daarnaast zijn de kosten door het in beheer nemen van de nieuwe inrichting in De Groene Loper (€ 10.000 nadeel). Voordelen zijn er op de voorbereidingen uit het uitvoerings-programma (€ 50.000 voordeel) en afname kosten van incidentele projecten (€ 5.000 voordeel). De geraamde baten in 2027 (€ 2.518.434) zijn aanzienlijk hoger vergeleken met de geraamde baten van de begroting 2026 (€ 2.201.620). Dit verschil van € 316.814 (voordeel) wordt verklaard door begrote incidentele stortingen participanten (+€ 193.000 ). Indexering van de baten 2027 t.o.v. 2026 (+€ 90.000). Zowel de reguliere participantenbijdrage als baten uit huren, pachten en evenementen zijn geïndexeerd met 7,60% (index Noord-Holland Noord). De stapsgewijze structurele verhoging van de participantenbijdrage(+€ 80.000 ). Maar ook hogere opbrengsten uit de ontwikkelingen Wagenweg (+€ 50.000). Minder inkomsten btw-compensatiefonds als baten (€ 96.000 nadeel). De gevraagde bijdrage van de gemeente Alkmaar voor de Programmabegroting 2027 bedraagt €705.969.

In de Kadernota was oorspronkelijk €536.434,- opgenomen. Uitvoering zienswijze Kadernota 2027: Het bestuur geeft aan de lijn van de zienswijze van de raad te herkennen en te onderschrijven. De Programmabegroting 2027 bevat volgens het bestuur een eerste actueel financieel beeld, maar is nog niet volledig doordat de uitwerking van de financiering van het Uitvoeringsprogramma nog loopt. Het bestuur zegt toe de financiële effecten, inclusief de samenhang tussen investeringen, exploitatie, BCF, reserves en participantenbijdragen, na afronding van deze uitwerking integraal inzichtelijk te maken in de najaarsrapportage 2026 en de Kadernota 2028. Daarnaast wordt het lopende evaluatie- en governanceproces benut om scenario’s voor een toekomstbestendige governance- en financieringsstructuur uit te werken, inclusief financiële consequenties. Het bestuur bevestigt tot slot dat uitvoering wordt gegeven aan het bijgestelde Uitvoeringsprogramma (€ 2,9 mln) en dat nieuwe projecten pas na afronding van de evaluatie en governancebesluitvorming worden overwogen. De financiële effecten voor de deelnemende gemeenten zijn daardoor niet volledig en integraal verwerkt in de voorliggende Programmabegroting 2027. Essentiële onderdelen van de gemeentelijke bijdrage, waaronder financieringslasten en incidentele stortingen, blijken uit aanvullende bijlagen en separate overzichten.

Hierdoor wijkt het totaalbeeld uit deze aanvullende stukken af van het beeld dat uit de formele begroting zelf volgt. Deze wijze van presenteren leidt tot een gefragmenteerd financieel beeld en belemmert een zorgvuldige bestuurlijke beoordeling. De raad acht het noodzakelijk dat toekomstige begrotingsstukken alle financiële consequenties integraal en consistent in de formele begroting verwerken, zodat besluitvorming plaatsvindt op basis van één volledig en controleerbaar financieel kader. Er is daarmee niet voldaan aan de zienswijze op de Kadernota 2027 en stukken geven onvolledig beeld. Er wordt voorgesteld de begroting 2027 in deze vorm aan te houden. Conclusie De programmabegroting laat een structurele omslag zien. De reserves zijn uitgeput en gemeenten worden structureel financierend. Tegelijkertijd ontbreekt een integraal meerjarig financieel kader en zijn scenario’s niet uitgewerkt, terwijl hier in de Zienswijze op de Kadernota 2027 expliciet om is gevraagd. Daarmee is nog niet voldaan aan eerder vastgestelde kaders van de raad. De begroting maakt de structurele afhankelijkheid van gemeentelijke bijdragen expliciet, zonder dat alternatieve scenario’s of risico’s zijn uitgewerkt.

Dit biedt onvoldoende basis voor besluitvorming over structurele verplichtingen en daarom geen grond om in te stemmen met de begroting zoals die nu is Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Concept-begroting 2027 GR GAB

gepresenteerd. Daarom wordt voorgesteld de begroting aan te houden, in lijn met de reactie van het bestuur op de zienswijze in de aanbiedbrief en dit nadrukkelijk te verbinden aan het verkrijgen van een integraal meerjarig financieel beeld met de eerder gevraagde uitgewerkte scenario’s. Daarbij dient ook het governance-traject als kader voor de toekomstige keuzes te worden betrokken. Hiermee wordt geborgd dat vervolgstappen plaatsvinden in samenhang en met expliciete bestuurlijke afwegingen, passend bij de nieuwe financiële fase waarin het recreatieschap zich bevindt. Daarnaast is de FUGR indexatie dermate omvangrijk (maar niet volledig gecompenseerd vanuit het gemeentefonds) dat hierop wordt voorgesteld om binnen het bestuur alternatieven te verkennen en kiezen. Kanttekeningen en Alternatieven 1.

Draagvlak:

De recreatiegebieden voorzien in een grote behoefte bij het publiek. Regelmatig worden ook bezoekersaantallen gemeten. 2.

Aansluiting externe partijen

Alkmaar heeft zich door deelname als verbonden partij voor onbepaalde tijd tot het beheer van het recreatiegebied Geestmerambacht verplicht. 3.

Juridische consequenties

De recreatieschappen zijn openbare lichamen op basis van artikel 8, lid 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Op basis van art. 35 van deze Wet dient de begroting, de begrotingswijziging en de jaarrekening van een openbaar lichaam voor een zienswijze te worden aangeboden aan de raden van de deelnemende gemeenten. 4.

Ingezet beleid Visie 2030 Recreatiegebied Geestmerambacht

De uitvoering van de Visie 2030 en het daarop gebaseerde Uitvoeringsplan gelden voor de huidige koers van het recreatieschap en daarmee de financieringsbehoefte nog steeds als uitgangspunt. Wel is het Uitvoeringsplan bijgesteld door het AB tot een bedrag van € 2,9 mln met de uitvoeringsprojecten De Groene Loper, Wagenweg- Evenemententerrein en Park van Luna. Financiële aspecten Het recreatieschap bevindt zich in een structurele financiële overgangsfase. Waar eerder sprake was van inzet van tijdelijke middelen, ontstaat nu een situatie waarin structurele gemeentelijke bijdragen bepalend worden. Het financiele beeld is niet eenduidig uit de stukken gebeleken. Het bedrag in de aanbiedbrief verschilt van de toegezonden begroting. Vooralsnog worden de bedragen uit de begroting aanhouden om onduidelijkheden te voorkomen. De reguliere participantenbijdrage € 540.381 is vanuit de reguliere begroting geprognosticeerd. (was €536.434,- in Kadernota 2027) • De bijdrage van €62.171 ter dekking van de financieringskosten van het UP is nog niet begroot. Dit bedrag is de uitkomst van de toegekende financieringsvraag bij de behandeling van de Kadernota 2027.E • en gevraagde incidentele storting van €103.417 om de reserves van het schap aan te vullen is niet begroot. De geschetste ontwikkeling onderstreept dat het huidige financiële model in belangrijke mate •

afhankelijk is van tijdelijke en conjunctuurgevoelige factoren, waardoor structurele stabiliteit niet vanzelfsprekend is.

Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Concept-begroting 2027 GR GAB

Financiële tabel Onderdelen

Bedrag in 2027

Vaste bijdrage volgens verdeling + index uit

€ 540.381

Begroting 2027

Toelichting Gebaseerd op 53,60% en indexatie van 7,4% vanaf 2025

Financieringskosten

€62.171

UP twv €2,9 miljoen

Incidentele storting

€103.417

Nog niet ingevuld

Met dit besluit wordt de bijdrage van €540.381 en de Financieringskosten van €62.171 meegenomen. Meerjarige schets* Jaar

Reguliere bijdrage

Lening

Bijstorting

Totaal

2027

€571.467

€31.085

€103.417

€705.969

2028

€574.426

€62.171

€383.459

€1.020.056

2029

€610.614

€62.171

€308.314

€981.099

2030

€649.720

€62.171

€229.038

€940.929

2031

€690.775

€62.171

€202.955

€955.901

2032

€733.444

€62.171

€113.767

€909.382

2033

€779.831

€62.171

€60.793

€902.795

2034

€828.769

€62.171

€0

€890.940

* Overzicht op basis van meegestuurde bijlage 7. Participantenbijdrage, het leningcomponent en incidentele stortingen 2027-2034. De bijstortingen (ad. €1,4 miljoen over 7 jaar) zijn nog niet eerder in deze vorm gepresenteerd. Bijlagen 0.

Aanbiedingsbrief Recreatieschap Geestmerambacht

1.

Raadsbesluit Dijk en Waard

2.

Brief Alkmaar GAB Kadernota 2027

3.

Jaarrekening 2025 GAB

4.

Infographic Jaarrekening

5.

Begrotingswijziging 2026 GAB

6.

Conceptbegroting 2027

7.

Bijlage Participantenbijdrage en Incidentele stortingen

8.

Brief Zienswijze Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Conceptbegroting 2027 GAB

Burgemeester en wethouders van Alkmaar, mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester

dhr. R.M. Reus, gemeentesecretaris

Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Concept-begroting 2027 GR GAB

Collegevergadering: 6 mei 2026

Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Concept-begroting 2027 GR GAB

RAADSBESLUIT Nr. De raad van de gemeente Alkmaar; Gelet op Het besluit van burgemeester en wethouders van 6 mei 2026 Het advies van de commissie Gezamenlijk 4 juni 2026 Het bepaalde in wet op Gemeenschappelijke Regelingen. Besluit; 1. Geen zienswijze af te geven op de jaarrekening 2025 en in te stemmen met de resultaatsbestemming. 2. De volgende zienswijze af te geven op de begrotingswijziging 2026. a) zijn zorg uit te spreken over de aanzienlijke afwijking tussen de vastgestelde begroting 2026 en de voorliggende begrotingswijziging 2026; b) vast te stellen dat deze systematiek leidt tot een financieel beeld dat onvoldoende voorspelbaar en daarmee beperkt bestuurbaar is, hetgeen onwenselijk wordt geacht; c) het Algemeen Bestuur te verzoeken de toepassing en verwerking van het BCF te herzien en te komen tot een stabieler en transparanter financieel model. 3.

De volgende zienswijze af te geven op de Conceptbegroting 2027: a) Ernstige zorgen uit te spreken over het verschil tussen de Kadernota 2027 en de voorliggende conceptbegroting 2027; b) Vast te stellen dat de conceptbegroting 2027 geen integraal en besluitrijp financieel beeld biedt, nu aanvullende financiële effecten en gemeentelijke bijdragen blijken uit separate bijlagen en overzichten en nog niet volledig in de begroting zelf zijn verwerkt; c) Kennis te nemen van de reactie van het Algemeen Bestuur dat verdere uitwerking van de financiering van het Uitvoeringsprogramma en de financiële samenhang nog volgt; d) Vast te stellen dat daarmee wordt erkend dat het financiële beeld nog in ontwikkeling is en de conceptbegroting daarmee aan te houden tot de uitwerking van het Algemeen Bestuur is ontvangen; e) Te bepalen dat aanvullende structurele financiële verplichtingen, waaronder eventuele incidentele stortingen, eerst aan de orde kunnen zijn nadat een integraal meerjarig financieel en governancekader aan de raad is voorgelegd; f) Het Algemeen Bestuur te verzoeken deze integrale uitwerking uiterlijk bij de Kadernota 2028 aan te bieden, in samenhang met het governanceonderzoek. 4.

De volgende zienswijze af te geven ten aanzien van de FUGR-systematiek: a) De gemeente Alkmaar maakt zich zorgen om de stijgende kosten die voortkomen uit de indexatie en constateert dat deze niet volledig worden gecompenseerd vanuit het Rijk. De gemeente Alkmaar gaat graag in gesprek met deelnemende gemeenten en gemeenschappelijke regelingen over een alternatief voor deze systematiek.''

5.

Het college opdracht te geven deze zienswijze kenbaar te maken aan het Algemeen Bestuur van het recreatieschap.

Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Concept-begroting 2027 GR GAB

De raad van Alkmaar, 18 juni 2026 mw. drs. A.M.C.G. Schouten, burgemeester mw. mr. V.H. Hornstra, griffier

Jaarrekening 2025, Begrotingswijziging 2026 en Concept-begroting 2027 GR GAB