DEF Rapportage stand van zaken Veiligheid eerste helft 2021
Tekst van het document
RAPPORTAGE STAND VAN ZAKEN VEILIGHEID 1e helft 2021
Inhoudsopgave Aanleiding en context .......................................................................................................................................... 2 Aanleiding.......................................................................................................................................................... 2 Invloed coronacrisis op uitvoering veiligheidsbeleid ................................................................................... 2 Beleidsmatige voortgang op prioriteiten Kadernota Veiligheid 2019 - 2022 .............................................. 3 Prioriteit 1 - Georganiseerde criminaliteit ..................................................................................................... 3 Doorlopende lokale aanpak ............................................................................................................. 3 Melden en signaleren ...................................................................................................................... 3 Verstoren en aanpakken ................................................................................................................. 4 Ontwikkelingen 1e helft 2021 ..........................................................................................................
4 Feiten en cijfers prioriteit 1: georganiseerde criminaliteit ................................................................ 7 Prioriteit 2 - Zorg en Veiligheid ....................................................................................................................... 8 Overleg ‘Veiligheid en Zorg’ ............................................................................................................ 8 PGA-OGGZ ..................................................................................................................................... 8 Woonoverlast ................................................................................................................................... 9 Jeugd en jongerenwerk ................................................................................................................... 9 Feiten en cijfers prioriteit 2: zorg en veiligheid .............................................................................. 11 Prioriteit 3 - Veilig Uitgaan ............................................................................................................................ 12 De gevolgen van de coronamaatregelen ......................................................................................
12 Convenant Veilig Uitgaan .............................................................................................................. 12 Andere onderwerpen ..................................................................................................................................... 13 Digitale criminaliteit en weerbaarheid ............................................................................................ 13 Camerabewaking en crowdmanagement ...................................................................................... 13 Politiecapaciteit en inzet ................................................................................................................ 14 Wapeninleveractie ......................................................................................................................... 14 Aanpak straatintimidatie ................................................................................................................ 15 Pilot handhaving op het water ....................................................................................................... 15 Pilot korte wapenstok ....................................................................................................................
16 Woninginbraken ............................................................................................................................. 16 Avondklokrellen ............................................................................................................................. 16 Gebiedsgericht samenwerken ....................................................................................................... 16 Subjectieve veiligheid: notitie monitor veiligheidsbeeld Alkmaar .................................................. 17 Feiten en cijfers inzet Veiligheidsregio NHN 1 januari – 1 mei 2021 ............................................ 17 Politiecijfers 1 juli 2021 ...................................................................................................................................... 18 Driehoeksmonitor ........................................................................................................................................... 18 Open data politie ............................................................................................................................................ 18 Notitie Monitor Veiligheidsbeeld Alkmaar 2021 ............................................................................................. 19
1
Aanleiding en context Aanleiding Op 4 april 2019 heeft de gemeenteraad de Kadernota Veiligheid Alkmaar 2019- 2022 goedgekeurd. Hiermee heeft de gemeenteraad de koers bepaald voor het veiligheids- beleid. Om de koers te bewaken en zo nodig bij te stellen, doen de burgemeester en het college twee keer per jaar verslag over de uitvoering van het veiligheidsbeleid aan de commissie 'bestuur en middelen’. Deze rapportage informeert de commissie over de ‘Stand van zaken Veiligheid’ in de eerste helft van 2021 en vraagt de commissieleden actief mee te denken over mogelijke aanpassingen van het beleid aan de hand van de volgende punten:
1. Voortgang op de prioriteiten uit de Kadernota Veiligheid 2019-2022 en overige veiligheidsthema's in de eerste helft van 2021
2. Politiecijfers 1 juli 2021 (driehoeksmonitor, bijlage 1)
3. Notitie Monitor Veiligheidsbeeld Alkmaar 2021 (bijlage 2)
Invloed coronacrisis op uitvoering veiligheidsbeleid Ook de eerste helft van 2021 stond in het teken van de coronacrisis. De handhaving op de anderhalvemeter-regel, de mondkapjesplicht, de avondklok en de quarantaineverplichting hebben veel inzet gevraagd. Dat geldt ook voor de vergunningverlening, de voorbereiding en begeleiding van manifestaties en demonstraties tegen het coronabeleid, het voorkomen of stoppen van illegale feesten, de versoepelingen van de maatregelen, de interpretatievragen daarover, etcetera. Dit alles had een duidelijke invloed gehad op de uitvoering van het veiligheidsbeleid van de gemeente, maar ook op de taken van politie en handhaving, gebiedsmedewerkers en andere ambtenaren die zich bezighouden met veiligheid. Zoals ook is aangegeven in de vorige rapportage ‘Stand van zaken Veiligheid’ kunnen de resultaten die beschreven worden in deze rapportage niet los worden gezien van de ontwikkelingen die hierboven beschreven zijn.
2
Beleidsmatige voortgang op prioriteiten Kadernota Veiligheid 2019 - 2022 Prioriteit 1 - Georganiseerde criminaliteit Verschijningsvormen van georganiseerde criminaliteit:
Landelijke ontwikkelingen In september 2019 werd Nederland opgeschrikt door de moord op kroongetuigeadvocaat Derk Wiersum, voor zijn eigen woning in Amsterdam. Op 6 juli 2021 werd misdaadjournalist Peter R. de Vries op klaarlichte dag in het centrum van Amsterdam neergeschoten. Deze brute moorden op publieke figuren die zich inzetten voor de rechten van anderen, laten zien waar de georganiseerde criminaliteit voor staat: machtsvertoon, intimidatie, grof geweld, voor eigen rechter spelen en het uit de weg ruimen van alles wat weerstand biedt. Dit wordt ook wel ‘de ondermijning van de democratische rechtsstaat’ genoemd.
Doorlopende lokale aanpak Georganiseerde criminelen gebruiken vaak legale organisaties en diensten uit de bovenwereld voor illegale praktijken in de onderwereld. Voorbeelden van zulke diensten zijn vergunnings-, uitkerings- en woningaanvragen. Er zijn dus verschillende momenten waarop wij als (lokale) overheid in contact kunnen komen met burgers met slechte bedoelingen. Om de democratische rechtsstaat te beschermen, pakken wij ondermijning aan met vroegsignalering, preventie en repressie. Het is belangrijk om hierbij samen te werken met andere overheidsorganisaties. Binnen de gemeente is daarom aandacht voor:
Melden en signaleren Medewerkers van de gemeente Alkmaar krijgen regelmatig een training om signalen van ondermijning te leren herkennen. Ook wordt nieuws op het gebied van ondermijning doorgegeven aan belangrijke personen van verschillende afdelingen in het signaleringsoverleg. Er is verder een intern meldpunt (Niet-Pluis) opgezet. Via nietpluis@alkmaar.nl kunnen medewerkers signalen van ondermijning doorgeven. Het idee is om meldingen die hier binnenkomen op een beveiligde map in het zaaksysteem op te slaan. Zo kan de status van meldingen worden bijgehouden en kan gemakkelijk een overzicht worden opgevraagd van het aantal en soort meldingen. Door capaciteitstekort bij I&A zal dit pas in 2022 mogelijk zijn. Alkmaar is ook aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem (MMA), waar alle inwoners anoniem informatie kunnen geven over criminaliteit.
3
Verstoren en aanpakken Meldingen worden door politie (en wanneer nodig door andere partners, zoals de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ISZW)) onderzocht. Daarna wordt samen bepaald welke acties nodig en mogelijk zijn. In het ene geval is dit strafrechtelijk ingrijpen door politie en in het andere geval een bestuurlijke rapportage aan de burgemeester, waarin wordt gevraagd om bestuurlijk ingrijpen. Bij bepaalde gevallen (zoals bij CTER) heeft het Zorg- en Veiligheidshuis de leiding. Toch blijft de inhoudelijke controle op de aanpak altijd bij gemeente, politie en/of Openbaar Ministerie (OM). Bij ingewikkelde en een combinatie van problemen (vaak op het gebied van witwassen, fraude en drugscriminaliteit) wordt hulp van het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) gevraagd. Dit kan leiden tot een RIEC-casus, waardoor naast het OM, politie en gemeente ook de Belastingdienst, FIOD en andere partners betrokken kunnen worden.
Ontwikkelingen 1e helft 2021 Onderzoek kappers- en telecomzaken binnenstad Het gebiedsteam Centrum liet eind 2020 weten zich zorgen te maken over het grote aantal kappers- en telecomzaken in de binnenstad van Alkmaar. Het was vooral opvallend dat in sommige straten dezelfde soort winkels direct naast elkaar zitten. In deze winkels zijn vaak weinig of geen klanten te zien. De vraag was dan ook of dit een teken is van ondermijning. Het afgelopen half jaar hebben we hier onderzoek naar gedaan. Door gebruik te maken van openbare bronnen (zoals de Kamer van Koophandel en het Kadaster) is informatie verzameld over de verschillende kappers- en telecomzaken in de binnenstad. De eerste resultaten laten zien dat er een aantal straten en panden verder onderzocht moeten worden, maar er bij de meeste zaken niets aan de hand lijkt. De resultaten worden op dit moment verder uitgewerkt.
Toezicht prostitutie Een deelproject van het regionale project ‘Uitbuiting’ (ook wel ‘mensenhandel’ genoemd) richt zich op de overgang van het toezicht op prostitutie van politie naar gemeenten. De gemeente was altijd al verantwoordelijk voor de uitvoering van het bestuurlijk toezicht op prostitutie (net als voor de controle op andere vergunningen die de gemeente afgeeft). De politie heeft de controles op prostitutie de laatste jaren overgenomen. Landelijk is nu besloten dat deze taak teruggaat naar de gemeenten. De gemeente Alkmaar zal net als Zaanstad en Haarlem 'coördinerend gemeente' worden in Noord-Holland per 2022. Inmiddels is een aantal boa’s opgeleid voor het doen van deze controles. In de eerste helft van dit jaar zijn samen met de AVIM (vreemdelingenpolitie) al verschillende controles uitgevoerd. Als het tijdens de controles om uitbuiting of mensenhandel blijkt te gaan, zal het team ‘mensenhandel’ van de politie de zaak overnemen.
Damoclessluitingen
Nieuw Damoclesbeleid In de vorige rapportage 'Stand van zaken Veiligheid' zijn de Damoclessluitingen (op grond van 13b Opiumwet) de meest gebruikte bevoegdheid van de burgemeester in de aanpak van ondermijning genoemd. Om ervoor te zorgen dat criminelen die zich bezighouden met drugsproductie- en/of handel vanuit woningen en/of bedrijfspanden ook nog eens in elke gemeente hetzelfde aangepakt worden, is begin 2021 een regionaal plan gemaakt om het Damoclesbeleid in alle 34 gemeenten van Noord-Holland gelijk te trekken. Er is een beleid gemaakt waar de meeste gemeenten achter staan. Een paar grotere gemeenten (waaronder Alkmaar) gebruiken in hun beleid tot nu toe strengere sluitingstermijnen en willen hier graag aan vasthouden. Daarom is besloten het Alkmaarse Damoclesbeleid aan te passen aan het regionale beleid waar mogelijk (zoals het toepassen van andere regels voor sociale huurwoningen, door de woningnood) en vast te houden aan het nultolerantiebeleid waar
4
nodig. Het nieuwe beleid wordt in Q3 vastgesteld door de burgemeester. Uitslagen van eerdere rechtszaken, die een strengere toetsing van de rechter laten zien, worden hierin ook meegenomen.
Damoclesanalyse In de eerste helft van 2021 zijn de Damoclessluitingen vanaf 2019 onderzocht. Op deze manier wilden we netwerken in kaart brengen en meer inzicht krijgen in de sluitingen: om welke wijken gaat het, om welk type gebouw (koopwoning, sociale huurwoning of bedrijfspand), om soft- of harddrugs, gaat het om productie of handel? De resultaten laten zien dat er vooral veel Damoclesacties (sluitingen en waarschuwingen) zijn in de wijken De Mare en Overdie. Het gaat vooral om (sociale) huurwoningen. Er zijn opvallend minder sluitingen van bedrijfspanden, maar we kunnen hiermee niet zeggen dat op industrieterreinen minder drugscriminaliteit is. Het onderzoek laat geen groot georganiseerd crimineel netwerk zien achter de drugscriminaliteit in Alkmaar.
Criminelen bij gesloten Damoclespand zorgen voor onrust in de wijk
Al jaren klaagden buurtbewoners over overlast door drugsproducenten- en gebruikers in en om een woning. De woning is gesloten volgens het Damoclesbeleid. De sloten zijn vervangen en op de ramen en deuren zijn zegels en posters geplakt die laten zien dat de woning is gesloten.
Na het sluiten is de woning verschillende keren opengebroken door personen die hier eerder overlast veroorzaakten. Hierna is de woning tijdelijk dichtgemaakt door houten platen voor de ramen en deuren te plaatsen. Omdat dit er natuurlijk niet prettig uitzag voor omwonenden, is hen duidelijk verteld waarom hiervoor is gekozen. Ze snapten dit en gingen hiermee akkoord.
Pas toen de woning een tijd niet meer werd bezocht, zijn de houten platen weggehaald. Na een jaar is de woning weer geopend en is de bewoner weer in de woning gaan wonen. De bewoner heeft een persoonlijk traject gevolgd om verdere overlast te voorkomen. De buurtbewoners en het gebiedsteam houden de situatie in de gaten.
Politie-inval in bedrijfsloods: grote drugsvondst
Na een tip vond de politie in april 2021 in een bedrijfsloods aan de Edisonweg een grote hoeveelheid harddrugs. Het leek erop dat de opslagplaats werd gebruikt om de drugs te verpakken. In het pand werd niemand aangehouden. De politie heeft een paar maanden lang onderzoek gedaan naar waar de drugs vandaan kwamen. Juli 2021 werd de bestuurlijke rapportage van de politie met de gemeente gedeeld. Over de uitkomsten van dit politieonderzoek kan nog niks worden bekendgemaakt. Omdat zo’n grote hoeveelheid harddrugs is gevonden, lijkt Alkmaar niet meer alleen te maken te hebben met plaatselijke drugscriminelen, maar lijken er ook grotere, mogelijk internationale netwerken in onze gemeente aanwezig te zijn. Op dit moment kijken we naar bestuurlijke maatregelen die genomen kunnen worden in deze zaak.
CTER en corona Binnen CTER spelen er nu andere problemen dan eerder. Een paar jaar geleden lag de focus van CTER vooral op religieus extremisme (jihadisme). Nu zien we meer problemen op het gebied van rechtsextremisme, anti-overheidsdenken en complottheorieën. Burgers hebben in Nederland de ruimte om kritisch te zijn op het doen en laten van de overheid. Deze vrijheid van meningsuiting zorgt tegenwoordig ook voor het verspreiden van informatie die niet klopt en het zorgt voor het uitvergroten van verschillen en maatschappelijke onrust. Dit gebeurt vooral op social media, waar iedereen informatie kan delen en vinden. Dit is een wereldwijd probleem. De coronacrisis, waar veel verschillende meningen en discussies over bestaan, heeft hierbij een grote rol gespeeld. De sfeer op sociale media kan ook gevolgen hebben in het openbare leven (zie ook de avondklokrellen, pagina 16). In Alkmaar zijn er de laatste tijd
5
veel manifestaties en demonstraties geweest. Hier bieden we ruimte aan en tot nu toe gaat dit goed, maar we merken wel dat de spanningen tussen burgers en de ontevredenheid steeds groter worden. Maatschappelijke onrust vraagt veel van onze eigen handhavers, van onze vergunningverleners én van onze politiemensen. Als de regels en voorwaarden tijdens de manifestaties steeds minder goed nageleefd worden, kan dit betekenen dat de voorwaarden strenger moeten worden of er uiteindelijk geen toestemming meer wordt gegeven voor bepaalde gevallen. We volgen de ontwikkelingen en aanpakken in andere steden.
Regionale projecten Ondermijning is een breed begrip met verschillende verschijningsvormen en houdt zich niet aan gemeentegrenzen. Dit vraagt om een aanpak op lokaal niveau én regionaal niveau. Vanuit NH Samen Veilig (NHSV) lopen er daarom verschillende projecten op het gebied van ondermijning. NHSV is een samenwerkingsverband van 34 gemeenten, politie en het Openbaar Ministerie binnen de eenheid Noord-Holland. De gemeente Alkmaar doet mee aan de volgende regionale projecten:
Criminele Aanwas: Dit project doet onderzoek naar criminele jongeren en probeert te voorkomen dat ze de georganiseerde criminaliteit ingaan. Zware criminelen zijn ooit begonnen op de uitkijk van een productielocatie of als dealer van hennep. Als jongeren in beeld komen met kleine criminaliteit proberen we deze jongeren daarom weer op het goede pad te brengen. In prioriteit 2 ‘Zorg en veiligheid’ wordt meer verteld over de inzet van jongerenwerkers, PGA-overleggen en groepsaanpakken.
Intensiveren Afpakken: Dit project richt zich op de groep die uiteindelijk toch is beland in de georganiseerde criminaliteit. Als taakstraffen of een gevangenisstraf niet meer lijken te helpen, wordt gekeken naar bestuurlijke 'afpak-mogelijkheden'. Dit is bijvoorbeeld het afpakken van status door het slim inzetten van communicatiemiddelen, het afpakken van bezit zoals bijvoorbeeld auto's of dure horloges met strafrecht of het afpakken van uitkeringen of vergunningen. Zo wordt geprobeerd om criminelen op een andere manier te raken en verdere illegale activiteiten te voorkomen. Het project ‘Intensiveren Afpakken’ laat organisaties zien wat hun 'afpak- mogelijkheden' zijn en hoe ze deze kunnen gebruiken.
Financial Intelligence Team (FIT): Het project ‘Intensiveren Afpakken’ is verbonden aan het FIT project. Dit project biedt mogelijkheden om onverklaarbaar crimineel vermogen snel aan te pakken. Dit doet het FIT door financiële signalen sneller en eenvoudiger te delen en te verwerken. Door met bestaande informatie op een andere manier naar een gebied te kijken, komt het FIT meer te weten over bepaalde personen, bedrijven en criminele netwerken die tot dan toe vaak buiten beeld wisten te blijven. Dit wordt vervolgens direct omgezet in actie, bijvoorbeeld een inning van belastingschuld of gemeentelijke schuld en het intrekken van vergunningen.
Integraal Intelligence Project Synthetische drugs (IIPSy): Op dit moment is de aanpak van synthetische drugsproductie niet waterdicht. De laatste jaren is er meer aandacht geweest voor de productie van softdrugs. Het project IIPSy onderzoekt hoe goed gemeenten nu eigenlijk op de hoogte zijn van de synthetische drugsproductie in hun gemeente. De gemeente Alkmaar heeft voor dit onderzoek informatie aangeleverd uit bestuurlijke rapportages van de politie. In Q3 worden de onderzoeksresultaten verwacht met aanbevelingen. Met deze informatie kan de provincie uiteindelijk starten met een (preventieve) aanpak.
6
Uitbuiting: Het project ‘Uitbuiting’ (mensenhandel) bestaat uit vijf deelprojecten: 1. Het ontwikkelen van gemeentelijke prostitutiecontroleteams (zie hierboven) 2. Het ontwikkelen van een dashboard van het prostitutieaanbod in de regio voor toezicht 3. Bewustwording op het thema arbeidsuitbuiting 4. Bewustwording op het thema criminele uitbuiting 5. Basisniveau bestuurlijke aanpak mensenhandel Gemeente Alkmaar is bestuurlijk trekker van dit project.
CTER: Het project CTER richt zich op bewustwording en het delen van kennis over dit onderwerp, de aanpak van CTER, het verbeteren van de werkprocessen, de aanpak van specifieke gevallen, de bestuurlijke betrokkenheid en online bevoegdheden.
Raadsinformatiebijeenkomst Ondermijning Na de vorige bespreking van de rapportage 'Stand van zaken Veiligheid', heeft een commissielid gevraagd om een raadsinformatiebijeenkomst over ondermijning. Deze avond staat gepland op 17 november 2021. We werken op dit moment aan het programma.
Feiten en cijfers prioriteit 1: georganiseerde criminaliteit
7
Prioriteit 2 - Zorg en Veiligheid
Overleg ‘Veiligheid en Zorg’ Om veiligheidsproblemen op te lossen zijn vaak zorgmaatregelen nodig, bijvoorbeeld passende huisvesting, verslavingszorg, geestelijke gezondheidszorg, dagbesteding, nacht- opvang, coaching, begeleiding, etc. We zien dat zorgmaatregelen soms pas worden ingezet, als er al een veiligheidsprobleem is. De veiligheidspartners schakelen dan zorgpartners in om tot een oplossing te komen. We willen dat graag omdraaien en de veiligheidspartners juist een laatste schakel laten zijn. Dit gebeurt al steeds vaker in de gebiedsteams, waarin zorg- en veiligheidspartners veel samenwerken. Ook is er sinds juni 2021 een bestuurlijk overleg ‘Veiligheid en Zorg’. In dit overleg werken de portefeuillehouders samen aan vraagstukken waar veiligheid en zorg een rol spelen en worden ingewikkelde gevallen besproken. Hierdoor wordt steeds duidelijker welke gevallen urgent zijn en waar nog verbetering nodig is. Ook kunnen oplossingen hier samen worden gezocht en gevonden.
PGA-OGGZ Bij de regionale persoonsgerichte aanpak van personen met verward gedrag en een ernstig veiligheidsrisico (PGA-OGGZ) wordt eerst een analyse gemaakt en daarna regelmatig informatie uitgewisseld. Dit zorgt voor een duidelijk beeld van de persoon en zijn/haar gedrag en problemen. De resultaten, zoals minder overlast of verward gedrag, politiecontacten en betere leefomstandigheden zijn wisselend per aanpak. Het gebrek aan en/of het lastig krijgen van een geschikte woning of verblijfsplaats is hierbij het grootste probleem (ook landelijk). In de regio is nu duidelijk welke mogelijkheden er voor de doelgroep in Noord-Holland Noord zijn en welke missen. Ook is voor alle PGA-cliënten een woonprofiel gemaakt. Met deze woonprofielen wordt vanuit het project voorrang gegeven aan het regelen van woningen buiten woonwijken (Skaeve Huse), van meer ‘Housing First’-plekken en ‘Longcare’-voorzieningen op terreinen van zorginstellingen. Hier kunnen mensen langere tijd wonen in een overzichtelijke omgeving met toezicht en (soms) beveiliging. Er wordt op het moment gewerkt aan passende woningen. De gemeente Heiloo ontwikkelt twee individuele woningen voor de doelgroep. GGZ NHN en Esdégé-Reigersdaal hebben een paar ingewikkelde PGA-cliënten (tijdelijk) een woning gegeven op hun terreinen. De gemeente Alkmaar breidt het aantal ‘Housing First’-plekken uit van 15 naar 40.
Ook zijn creatieve oplossingen bedacht, zoals het kopen van een caravan, een tijdelijk verblijf in een hotel of in een ‘pipowagen’. Verder worden in de gemeente Alkmaar, in West- Friesland en in de Kop van Noord-Holland plekken voor woningen buiten woonwijken gezocht. Binnen de eigen regio, maar ook op andere plekken in het land is bewezen dat een passende plek met passende zorg werkt. Meerdere cliënten uit de aanpak die voor veel overlast zorgden en gevaarlijk waren, zijn sinds ze een passende woonplek met begeleiding op maat hebben al meer dan een jaar stabiel en goed in contact met zorgpartners en begeleiding. Dit zorgt er uiteindelijk ook voor dat er zo goed als geen overlastmeldingen meer zijn. Ondanks al het werk en de goede resultaten van de gezamenlijke aanpak, stijgt het aantal probleemsituaties met personen met verward gedrag nog steeds. Ook dit is een landelijke ontwikkeling. Veel meldingen worden veroorzaakt door een kleine groep personen, die vaak ook al bekend zijn uit de PGA.
8
Zorg en veiligheid op de Paardenmarkt
Sinds een paar jaar zijn we bezig met een aanpak voor (overlastgevende) dak- en thuislozen op en rondom de Paardenmarkt. De resultaten zijn wisselend. We zien dat “de” aanpak niet bestaat en dat de problemen vaak weer terugkomen. Een goede aanpak lijkt te bestaan uit een mix van zorg- en veiligheidsinterventies (alcoholverbod/verblijfsontzegging). Voor de Paardenmarktgroep was de aanpak aan de ene kant om de betrokken personen de juiste zorg te bieden en aan de andere kant de overlast met verboden en handhaving te beperken. We zien dat handhaving de problemen niet oplost maar de situatie alleen tijdelijk verbetert. De echte oplossing moet worden gevonden in bijvoorbeeld een goede woning, begeleiding of andere vormen van zorg.
Sinds een half jaar bespreken zorg- en veiligheidspartners situaties zoals de Paardenmarkt in het 'OGGZ-overlast op straat’-overleg. Hier staan problemen met dak- en thuislozen en personen met ernstig verward gedrag uit verschillende gebieden in Alkmaar centraal. Door samen te werken met alle andere partijen die een rol spelen bij de aanpak van deze groep, proberen we overlastgevers te helpen hun gedrag te veranderen. Verder zien steeds vaker dat deze groep geen vaste locatie heeft, maar zich verplaatst als ergens zwaardere handhavings- maatregelen worden genomen. Ook daarom is een centraal overleg belangrijk.
Woonoverlast Ondanks alle coronamaatregelen, de oproepen om vooral thuis te blijven en het vele thuiswerken, is geen grote stijging van woonoverlast te zien in vergelijking met vorige jaren.
Jeugd en jongerenwerk Meldingen jeugdoverlast Het aantal meldingen van jeugdoverlast was in 2020 flink gestegen. Deze ontwikkeling was niet alleen te zien in Alkmaar, maar in heel Nederland. In de vorige rapportage ‘Stand van zaken Veiligheid’ is te lezen dat dit vooral een gevolg was van de coronamaatregelen. Aan de ene kant is meer overlast veroorzaakt en aan de andere kant is ook meer overlast gemeld. In het eerste half jaar van 2021 is in Alkmaar in vergelijking met 2020 een daling te zien van 566 naar 485 meldingen. In vergelijking met de landelijke cijfers doen we het in Alkmaar goed. Landelijk stijgt het aantal jeugdoverlastmeldingen nog steeds. We hopen het aantal jeugdoverlastmeldingen in onze gemeente nog verder te verlagen door ‘outreachend’ jongerenwerkers in te zetten in de hele gemeente (zie hieronder). Ook proberen we in te spelen op de negatieve gevolgen van corona voor jeugd en jongeren met een goede besteding van een bijdrage vanuit het Rijk.
Inzet van jongerenwerk Eind 2020 is het ‘Beleidskader Jongerenwerk 2021-2024’ goedgekeurd door de gemeenteraad. Eén van de doelen uit dit beleidskader is meer ‘outreachend’ jongerenwerk inzetten. Outreachend werken betekent proberen om problemen vroeg te herkennen en aan te pakken. Sinds mei 2021 is een team van jongerenwerkers van LINK gestart met outreachend jongerenwerk voor onze gemeente. Elke jongerenwerker heeft zijn eigen gebied in Alkmaar (Noord, Oost, Zuid, West en Centrum) en werkt samen met de jongerenwerker van het gebied ernaast. Per wijk voeren ze wijkanalyses uit door (virtueel) in de wijk aanwezig te zijn en contact te houden met belangrijke partners: wijkagenten, zorgprofessionals, scholen, bewonersondernemingen en verenigingen. Deze wijkanalyses laten zien wat er in de wijk speelt rondom ‘jeugd’. Ook geven ze aan waar aandacht voor nodig is en waar behoefte aan is op het gebied van veiligheid, zorg, onderwijs, werk en inkomen en sport en cultuur. De jongerenwerkers kijken samen met de gebiedsteams naar de resultaten van de wijkanalyses. Jongerenwerkers gaan dan gelijk aan de slag met de belangrijkste uitkomsten. Later dit jaar worden groepen en individuele probleemjongeren in beeld gebracht.
Als er hulp voor hen nodig is, wordt contact opgenomen met het Centrum voor jeugd en gezin, jongerencoaching, het jongerenloket of een andere partij die deze jongere verder kan
9
helpen. De outreachend jongerenwerkers zijn nu duidelijk aanwezig op straat en in gesprek met jongeren. Waar we eerder alleen outreachend jongerenwerkers in De Mare en Overdie hadden, zijn ze nu in heel Alkmaar aan het werk. En mét resultaat.
Outreachend jongerenwerk in Alkmaar West
In mei 2021 meldden bewoners bij politie en handhaving overlast rondom een voetbalkooi bij hen in de straat. Overdag is er een groepje jongeren dat jongere kinderen wegstuurt en laat op de avond nog muziek draait en voetbalt. Ook wordt er geplast in de stegen rondom de voetbalkooi. Bewoners hebben de jongeren hier zelf over gesproken, maar zonder resultaat.
Het gebiedsteam heeft de meldingen besproken en is gestart met verschillende acties. Zo hebben de gebiedsregisseur en de wijkagent met bewoners gesproken. Er is afgesproken dat politie en/of handhaving regelmatig 's avonds bij de voetbalkooi langsgaat. Als er overlast is, gaan zij in gesprek met de jongeren, worden hun namen opgeschreven en worden ze weggestuurd. Met de bewoners is afgesproken dat zij blijven melden bij politie en handhaving, zodat duidelijk wordt of het probleem nog speelt.
Na deze acties bleek dat dezelfde groep voor overlast bleef zorgen. De jongerenwerker van LINK heeft contact gelegd met deze jongeren en gevraagd waarom ze zo laat nog bij de voetbalkooi zaten. Ook heeft de jongerenwerker naar het probleem van de bewoners geluisterd. Met het verhaal van de bewoners is hij teruggegaan naar de jongeren. Samen hebben ze gekeken naar een plaats waar zij wel kunnen chillen en er is uitgezocht welke (sport)activiteiten georganiseerd kunnen worden voor de jongeren. De jongeren en de omwonenden voelden zich hier gehoord en de rust is weer terug rondom de voetbalkooi.
Naast de inzet van meer outreachend jongerenwerkers, zijn het afgelopen half jaar de eerste bijeenkomsten gepland om de jongerenwerkers beter met elkaar en met de samenwerkingspartners te laten samenwerken. We verwachten dat hier aan het einde van 2021 afspraken over gemaakt zijn. Zo wordt nog verder invulling gegeven aan het beleidskader ‘jongerenwerk’.
Persoonsgerichte Aanpak (PGA) De PGA in het Zorg- en Veiligheidshuis is een individuele aanpak van jongeren die betrokken zijn bij criminele activiteiten en blijven zorgen voor overlast. De aanpak is nu gericht op vier jongeren. Zij hebben allemaal contact met een eigen coach met wie zij een klik hebben. De coach neemt de tijd om vertrouwen op te bouwen met de jongere en is er altijd voor hem/haar, ook als het minder goed gaat. De coach helpt bij vragen over inkomen, wonen en dagbesteding en brengt de jongere in contact met andere professionals van de PGA. De andere professionals in de PGA helpen de jongeren verder en sturen bij waar nodig. In het afgelopen half jaar is er voor één jongere een nieuwe coach gevonden, waardoor het contact met hem nu beter is. Voor een andere jongere is de coaching even stopgezet, omdat hij voor langere tijd een straf uitzit. Met deze jongere leek het de goede kant op te gaan, maar de professionals konden niet zien dat hij tegelijkertijd bezig was met criminele activiteiten.
Groepsaanpakken De Mare en Overdie-Kooimeer Bij de groepsaanpakken in het Zorg- en Veiligheidshuis is niet alleen aandacht voor de verschillende personen, maar ook voor de relaties en het gedrag binnen de groep. Ook wordt gekeken naar het gebied waarin deze groep heeft gezorgd voor overlast. Bij groepsaanpak De Mare is vorig jaar een jongerencoach gestart met ervaring in het begeleiden van jongeren die in contact zijn geweest met justitie (‘veiligheidscoach’). De coach zoekt de jongeren op in hun eigen omgeving en zoekt waar nodig contact met de ouders. Samen met de jongeren maakt hij een plan voor bijvoorbeeld dagbesteding, huisvesting en financiën. Dit plan voeren ze daarna samen uit. Het idee hierachter is dat zo niet meer alleen óver de jongeren gepraat wordt, maar ook mét hen. Met deze groepsaanpak kan verder contact worden gelegd met
10
jongeren die anders moeilijk te bereiken zijn. Sinds eind juni is er ook een ‘veiligheidscoach’ gestart voor de groepsaanpak in Overdie. Tot nu toe zorgt deze nieuwe aanpak voor een betere verbinding tussen de jongeren en de professionals. We hopen steeds meer en vaker veiligheidscoaches in te zetten. Omdat er nu maar twee veiligheidscoaches zijn voor de begeleiding van zo'n 30 jongeren in de groepsaanpakken, vragen we in de programmabegroting van 2022 om uitbreiding. Voor de jongeren die niet meer te bereiken zijn met een coach, geen hulp accepteren en ‘verharden’ in hun criminele carrière wordt samen met de driehoek onderzocht wat de mogelijkheden zijn.
Jongerencoaching groepsaanpak
De professionals van de groepsaanpak hielden al een tijd een jongere in de gaten die in contact bleef komen met de politie. Door criminele activiteiten had hij schulden in het criminele circuit, waardoor hij soms bij zijn ouders thuis bezocht werd door criminelen. Dit zorgde voor onrust en overlast voor buurtbewoners.
Een veiligheidscoach heeft contact opgenomen met de jongen. De coach zag dat hij verslaafd was en psychische problemen had. Door zijn gedrag was de jongen niet meer welkom thuis en hij had dus geen woning meer. In korte tijd heeft de jongerencoach een goede relatie opgebouwd met de jongen, die eerst geen hulp wilde. De coach heeft samen met de jongen een plan van aanpak gemaakt voor zijn verslaving en psychische problemen, inkomen, woning en dagbesteding. Doordat de problemen nu duidelijk waren, kon ook hulp gevraagd worden van andere professionals uit de groepsaanpak.
De jongen heeft weer een positief beeld van de toekomst. Hij heeft een dak boven zijn hoofd en er wordt gewerkt aan zijn verslaving en psychische problemen. De volgende stap is om deze jongen te helpen bij het vinden van werk en dagbesteding. De inzet van de jongerencoach heeft niet alleen een positieve invloed op de jongen zelf gehad, maar ook op de buurtbewoners en de andere jongeren van de groepsaanpak. Het is nu duidelijk rustiger in de wijk.
Feiten en cijfers prioriteit 2: zorg en veiligheid
11
Prioriteit 3 - Veilig Uitgaan
De gevolgen van de coronamaatregelen Ook in de eerste helft van 2021 hebben de coronamaatregelen grote gevolgen gehad voor de horeca, evenementen, manifestaties en demonstraties in de gemeente. Samen met ondernemers en organisatoren is steeds naar mogelijkheden gezocht om in deze situatie toch bezoekers te ontvangen, activiteiten te organiseren, manifestaties te faciliteren en te zorgen voor omzet bij gedupeerden.
Horeca Het is voor de horeca tijdelijk toegestaan om terrassen uit te breiden. Er wordt ook geprobeerd om aan het einde van het jaar de winterterrassen op te zetten die vorige winter door de lockdown niet door konden gaan. Verder zijn de inrijtijden voor de binnenstad uitgebreid, zodat ondernemers gemakkelijker kunnen thuisbezorgen. De handhaving en het toezicht op de horeca ging vooral over het bespreken van misverstanden of overtredingen van de coronamaatregelen. Meestal was een goed overleg met de horecaondernemer genoeg om dit op te lossen. Er zijn 12 schriftelijke waarschuwingen voor overtredingen van de coronamaatregelen gegeven. Eén keer is een horecaonderneming door een overtreding tijdelijk gesloten. Bij controles zijn twee gele kaarten gegeven, omdat de exploitant zich niet aan de sluitingstijd voor het terras hield.
Evenementen Ook bij evenementen is steeds bekeken welke evenementen met de coronamaatregelen door konden gaan. Omdat het evenemententerrein gebruikt wordt als vaccinatielocatie van de GGD, is dit terrein niet beschikbaar. Hierdoor zijn verschillende organisatoren samen met de gemeenten op zoek zijn gegaan naar een nieuwe plaats voor hun evenementen. Helaas zijn er tot nu toe weinig evenementen. De enige evenementen die door konden gaan zijn: de wandelplus2daagse, het kickboxgala Enfusion, de ronde van de Westfriese Omringdijk en de zeskamp. Voorbeelden van evenementen waarvoor de voorbereidingen zijn gestart, zijn de zomerkermis, Showman’s Fair en Finally Fiesta. Voor deze evenementen is op P8 bij het AFAS stadion een XL sneltestlocatie door de Stichting Open Nederland ingericht.
Manifestaties en demonstraties Er zijn de eerste helft van 2021 18 manifestaties en demonstraties georganiseerd. Voorbeelden zijn de boerenprotesten, fakkeltochten, fietstocht ‘Fiets voor je leven’ en Klimaatalarm Alkmaar. Het was door de coronamaatregelen steeds een uitdaging om met organisatoren van manifestaties en demonstraties geschikte afspraken te maken.
Convenant Veilig Uitgaan Het convenant ‘Veilig Uitgaan’ is getekend door alle deelnemers. Uitgangspunt van het convenant is dat er samengewerkt wordt om uitgaan in Alkmaar nog plezieriger en daarmee veiliger te maken. Voor de bezoekers van de horeca maar ook voor de omwonenden, de horeca-exploitanten en de handhavende partners. In dit convenant zijn onder andere afspraken gemaakt over de samenwerking tussen de verschillende portiers en tussen portiers en de politie. Daarnaast is ook de inzet van handhaving en susteams opgenomen. Er wordt doorgegaan met de controle op de regels van het handhavingsbeleid horeca. Verder worden er afspraken gemaakt over de inzet van portiers, horecaontzeggingen, dronken bezoekers, drugs, seksuele intimidatie en veiligheid in het algemeen. Samen blijven we zoeken naar mogelijkheden om uitgaan in Alkmaar voor iedereen veilig te laten zijn. Ook na afloop van de coronamaatregelen. We kijken steeds welke (aanpassing van bestaande) maatregelen nodig zijn. Zo wordt er bijvoorbeeld nagedacht over de invoering van een gezamenlijk deurbeleid. We gebruiken de evaluatiemomenten van het convenant om onze samenwerking verder te ontwikkelen.
12
Andere onderwerpen
Digitale criminaliteit en weerbaarheid Laatste ontwikkelingen Digitale criminaliteit is misdaad waarbij gebruik wordt gemaakt van ICT of die gericht is op ICT. Digitale criminaliteit groeit elk jaar. Politiecijfers laten zien dat digitale criminaliteit in Noord- Holland in het eerste kwartaal van 2021 ten opzichte van het eerste kwartaal 2020 met 68% is gestegen. Vooral aangiften en meldingen van fraude met bankgegevens is explosief gestegen, net als helpdeskfraude. Het schadebedrag van cybercrime in Noord-Holland in het eerste kwartaal van 2021 is €5.661.567,24. Dat is een toename van €3.844.974,49 vergeleken met het 1e kwartaal van 2020. De totale schade is dus net als het aantal aangiften en meldingen veel hoger dan het voorgaande jaar. Ook is de gemiddelde schade per cybermisdrijf enorm gestegen. Naast fraude met bankgegevens zorgen factuurfraude en diefstal van cryptomunten voor de meeste financiële schade.
Projecten De gemeente heeft de taak om inwoners en ondernemers duidelijk te maken welke gevaren er online bestaan en ze te laten zien hoe ze zich online kunnen beschermen tegen criminaliteit. De gemeente zal daarom een campagne en activiteiten opzetten voor ondernemers, jongeren, ouderen en laaggeletterden. Hierbij werken we samen met NHSV en het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV). Twee regionale projecten zijn al gestart: • ‘Het slachtoffer spreekt’: met dit project worden slachtofferverhalen gezocht en gedeeld om de gevolgen van digitale criminaliteit duidelijk te maken. • ‘Geldezels': met verschillende acties probeert dit project te voorkomen dat jongeren hun bankrekening (laten) gebruiken om geld van criminelen naar iemand anders over te maken en wit te wassen. Ook wordt contact gezocht met daders (en hun ouders) binnen de gemeente, in samenwerking met de politie, om hen te overtuigen van de negatieve gevolgen van hun daden en herhaling te voorkomen. Begin 2021 is gezocht naar een projectleider cybercrime om de notitie ‘Cyberveiligheid: Achtergrondinformatie en uitvoeringsplan’, dat in Q3 2020 in de commissie besproken is, uit te voeren. Hiervoor is per juni 2021 een projectleider aangenomen.
Raadsinformatiebijeenkomst cybercrime Er is gevraagd om een raadsinformatiebijeenkomst over cybercrime. Deze avond staat gepland op 15 september 2021. Dan zal meer verteld worden over dit onderwerp door de projectleider, digitale wijkagent en Chief Information Security Officer (CISO).
Camerabewaking en crowdmanagement OOV-camera's We blijven werken aan de camerabewaking in onze gemeente. Op acht camera's is Intelligente Video Analyse (IVA) geïnstalleerd als test. Hierdoor zou de cameraobservant automatisch de goede beelden moeten zien als er iets gebeurt in het gebied van de camera's, zodat de observant met meer cameraposities tegelijk kan werken. De software werkt alleen nog niet helemaal goed. Het afstellen kost de observanten veel tijd. Daarnaast krijgen zij vaak een beeldalarm als beweging gezien wordt, terwijl dat niet de bedoeling was. De camera- observanten werken hieraan, zodat de software in de toekomst hopelijk meer oplevert. In het afgelopen half jaar hebben we in onze gemeente drie mobiele camera's neergezet voor openbare orde en veiligheid. Andere regiogemeenten maken af en toe gebruik van ons flexibele cameratoezicht. We krijgen steeds vaker de vraag van andere gemeenten uit de regio om aan te sluiten op onze cameratoezichtcentrale. We hebben hiervoor overeenkomsten gesloten met de gemeenten Hoorn en de SED-gemeenten en bekijken de mogelijkheden voor Den Helder en Schagen. Regionaal wordt gewerkt aan een voorstel om
13
de cameratoezichtruimte in Zaanstad te vervangen en te verplaatsen. Het liefst naar twee plaatsen binnen Noord-Holland: één in Alkmaar en één in Zaanstad.
Crowdmanagement De telcamera’s in de Langestraat zijn uitgezet nadat de gemeente Enschede een boete heeft gekregen van de Autoriteit Persoonsgegevens. Daarna is gebruik gemaakt van gegevens van ‘cityhosts’ en handhavers om de drukte in goede banen te leiden. Doordat er steeds minder coronamaatregelen in de binnenstad gelden, zijn telcamera’s niet meer nodig.
Pilot flexibele ANPR-camera's Na de motie “Al is de dader nog zo snel, de camera achterhaalt hem wel” van 4 april 2019 is in oktober 2020 gestart met de pilot flexibele ANPR-camera's. Het doel van de pilot was om als gemeente flexibele ANPR-camera's te huren en op handige locaties te plaatsen. Zo konden ze worden gebruikt bij dringende veiligheidsproblemen in een wijk, zoals bijvoorbeeld een woninginbrakengolf. De pilot liep tot juni 2021. Elke week is door gemeente en politie bekeken of het gebruik van flexibele ANPR-camera's mogelijk was. Er is gesproken over camera's om diefstal van/uit voertuigen en benzinediefstal in Alkmaar Noord tegen te gaan. In beide gevallen kon uiteindelijk geen plek worden gevonden waar extra ANPR-camera's nodig waren, ook omdat het in verschillende gebieden gebeurde. Ook moet goed gekeken worden of de inzet van camera’s past bij de problemen en of er niet eerst voor andere maatregelen gekozen kan worden. Daar komt bij dat de pilot liep in coronatijd. In deze periode waren er maar weinig High Impact Crimes (HIC-feiten), zoals woninginbraken, overvallen, straatroven en geweld. Dit heeft invloed gehad op de resultaten, want hier richtte de pilot zich juist op. Op dit moment zijn er meerdere flexibele ANPR-camera's beschikbaar voor Noord- Holland.
Ons Basisteam kan deze camera's op eigen kosten gebruiken als hier een duidelijke reden voor is en aan de voorwaarden wordt voldaan. De gemeente en politie blijven daarom scherp in de gaten houden of er een situatie is waarbij flexibele ANPR-camera's gebruikt kunnen worden. Als we in de toekomst succesvoorbeelden hebben, kan de gemeente eigen ANPR-camera's aanschaffen. Voor nu is dat niet nodig.
Politiecapaciteit en inzet De komende jaren staan bij de politie in het teken van “Zorgvuldig Kiezen”. Er wordt steeds goed gekeken naar manieren om de politie-inzet nog beter aan te passen aan de plaatsen waar en momenten waarop de politie echt aanwezig moet zijn. Als de politie minder beschikbaar is, moeten er soms keuzen worden gemaakt waar de politie dan voor wordt ingezet. In de basisteamdriehoek, het Regionaal Bestuurlijk Overleg Politie en het Regionaal Justitieel Overleg worden hierover als het nodig is beslissingen genomen. Wanneer evenementen weer mogelijk zijn, zullen veel nieuwe aanvragen worden gedaan voor vergunningen voor deze evenementen. Bij het verlenen van een vergunning zal de beschikbaarheid van de politie een belangrijke factor zijn. Hierover worden voor de regio afspraken gemaakt in het V10-overleg, het overleg van alle voorzitters van de basisteamdriehoeken in de politie-eenheid Noord-Holland. We moeten er hierbij vanuit gaan dat de politie niet beschikbaar is voor (grote) evenementen die nu nog niet op de evenementenkalender staan.
Wapeninleveractie Eerder heeft de gemeenteraad met de motie “Wapens inleveren zonder straf” gevraagd om een (steek)wapen-inleveractie. Nu heeft de minister van Justitie en Veiligheid laten weten dat er in oktober 2021, tijdens de week van de veiligheid, een landelijke inzamelactie wordt georganiseerd. Alkmaar heeft laten weten daar aan mee te willen doen. De voorbereidingen hiervoor zijn gestart, in samenwerking met politie en OM. Het is geen op zichzelf staande actie, maar zal aanvullend zijn op onze andere plannen rondom jeugdaanpakken. We willen duidelijk maken dat het hebben van wapens niet normaal is en zo crimineel gedrag voorkomen.
14
Aanpak straatintimidatie Bij de bespreking van de rapportage ‘Stand van zaken Veiligheid 2e helft 2020’ in de commissie ‘bestuur en middelen’ is aandacht gevraagd voor het onderwerp straatintimidatie. De commissie heeft aan de hand van een memo meer informatie gekregen over de aanpak van het college en de burgemeester. In september zal met een stage-opdracht verder onderzoek worden gedaan naar straatintimidatie in Alkmaar. We willen straatintimidatie vooral aanpakken aan de voorkant en iedereen duidelijk maken dat straatintimidatie in deze gemeente niet normaal is. Een duidelijk standpunt innemen over straatintimidatie helpt niet alleen slachtoffers, maar ook omstanders om iemand aan te spreken op intimiderend gedrag. Dit geeft slachtoffers ook steun en helpt hen en omstanders om straatintimidatie door te geven via het meldpunt. Met dit meldpunt kunnen we meer te weten komen over de soorten straatintimidatie in Alkmaar en de grootte van het probleem. Via communicatie, jongerenwerkers en scholen willen we aandacht vragen voor (het standpunt over) straatintimidatie en duidelijk maken dat we samen moeten laten zien dat we dit in Alkmaar niet accepteren. Ook zullen we hier het meldpunt presenteren. Op dit moment werken we aan communicatieplan. In de aanpak van straatintimidatie blijft bestraffen belangrijk.
We weten dat het moeilijk is om straatintimidatie strafbaar te stellen en te beboeten. De aanpak van andere gemeenten heeft laten zien dat het verbod zoals bijvoorbeeld Rotterdam dat in de Apv had opgenomen, onverbindend is verklaard. Daarom is onderzocht hoe er wel een norm kan worden gesteld. Door straatintimidatie onder de ‘hinderlijk gedrag-bepaling’ in de Apv op te nemen, kan er tegen worden opgetreden in de openbare ruimte. Het gedrag is hiermee strafbaar, niet wat gezegd is. We weten verder dat overtredingen alleen bestraft kunnen worden als plegers op heterdaad betrapt worden door de politie of een Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA). Uit ervaringen in andere gemeenten blijkt dat in de praktijk lastig te zijn. Dit hebben we eerder in een memo aan de raad laten weten. We volgen ondertussen met belangstelling de ontwikkelingen rondom het intiatiefvoorstel van Assher en van Toorenburg, waardoor seksuele intimidatie mogelijk strafbaar wordt gesteld in het wetboek van strafrecht.
Pilot handhaving op het water De binnenwateren van Alkmaar zijn enorm populair. Hoewel het gezellig druk kan zijn op het water, melden inwoners rondom het water ook steeds vaker overlast van hard varende bootjes, harde muziek en asociaal gedrag. Het is belangrijk dat inwoners en bezoekers met plezier van het water kunnen blijven genieten, maar anderen moeten hier geen last van hebben. Daarom zijn we gestart met de actiepunten uit ‘Alkmaarse Binnenwateren 2021-2026'. Er is een campagne gestart over gedrag en regels op het water op online communicatiekanalen en in de openbare ruimte (ook bij bekende vaarplekken en bootjesverhuurders in heel Alkmaar). Het doel is om iedereen die gebruik maakt van het water hiermee te bereiken. We proberen zo de belangrijkste informatie te geven en te zorgen voor een positieve kijk op de regels op het water en de handhaving daarvan. Samen met politie en handhaving worden ook promotiedagen georganiseerd. Politie en handhaving staan dan met het flyers en banners van de campagne op verschillende plekken in de gemeente. Ze vragen hier aandacht voor de vaarregels en hoe we met elkaar omgaan op het water. Ook kunnen mensen hier vragen stellen. Zo komen we in contact met gebruikers van het water, brengen we ze op de hoogte van de regels en laten het gezicht van politie en handhaving zien.
In 2022 gaan we daarnaast verder aan de slag met de registratie van boten, zoeken we contact met andere waterbeheerders en verbeteren we de faciliteiten voor waterrecreatie. We merken een toenemende behoefte aan handhaving op het water (vaartoezicht). Daarom doen we nu alvast mee aan de landelijke pilot ‘domein overschrijdend werken’. In dit project kunnen gemeentelijke handhavers voor een aantal artikelen uit het binnenvaartpolitie- regelement (BPR) boetes geven. Wanneer mogelijk wordt bij controles op het water samengewerkt met bijvoorbeeld Stichting Landschap Noord-Holland en de politie. Bij mooi
15
weer is er momenteel elke dag surveillance op de Alkmaarse wateren. In hoeverre we in 2022 extra capaciteit in kunnen zetten op het water hangt mede af van de prioriteitstelling in het handhavingsuitvoeringsplan (HUP) 2022 dat we later dit jaar zullen aanbieden aan de gemeenteraad.
Pilot korte wapenstok Handhaving doet sinds februari 2021 mee aan de landelijke pilot ‘korte wapenstok’. De boa’s die aan de voorwaarden van het ministerie voldeden, hebben een extra opleiding gevolgd en mogen de korte wapenstok dragen en gebruiken als dat nodig is. Deze pilot wordt gecontroleerd door het Openbaar Ministerie en de afdeling Korpscheftaken van de politie. Er is tot nu toe nog geen gebruik gemaakt van de korte wapenstok. Twee keer is de wapenstok uit voorzorg gepakt om een situatie onder controle te houden en collega’s van handhaving en politie bij een aanhouding van een verdachte te beschermen.
Woninginbraken Het aantal woninginbraken in Alkmaar is in vergelijking met het eerste half jaar van 2020 flink gedaald (van 119 naar 44). Toch moeten we het aantal woninginbraken goed in de gaten blijven houden. Vooral als met minder coronamaatregelen weer steeds meer mensen naar hun werk gaan. Ook zullen we proberen Alkmaarders te waarschuwen voor woninginbraken en tips geven om woninginbraak te voorkomen. Dit doen we via social mediakanalen.
Avondklokrellen Bij het invoeren van de avondklok ontstonden in een aantal steden in Nederland avondklokrellen. Ook in Alkmaar werd op verschillende plaatsen over rellen gesproken. De driehoek is hierdoor met spoed bij elkaar gekomen en heeft een aantal maatregelen uitgewerkt. Er zijn veiligheidsrisicogebieden aangewezen en er zijn lasten onder dwangsom opgelegd aan de personen die opriepen tot de rellen. Door deze snelle en effectieve samenwerking tussen gemeente, politie en OM zijn avondklokrellen in Alkmaar voorkomen.
Gebiedsgericht samenwerken In de eerste helft van 2021 zijn de gebiedsteams gestart met de acties van de gebieds- agenda’s. Elk gebied heeft een eigen agenda (www.alkmaar.nl/gebieden). Hierop staan acties die te maken hebben met de onderwerpen ‘Sociaal’, ‘Ondernemend’, ‘Schoon en heel’ en ‘Veilig’. De gebiedsmedewerkers Openbare Orde en Veiligheid werken aan de belangrijkste veiligheidsonderwerpen, zoals jeugdoverlast, problemen met zwervers en burenruzies. Samen met de gebiedshandhaver en de wijkagenten bekijken ze veiligheidsproblemen. Door de aanpak per gebied zijn veiligheidssituaties eerder bekend en duidelijker. Ook kan er sneller wat aan gedaan worden en is er meer contact met partners en bewoners.
Overlast winkelcentrum Hoefplan
In Alkmaar West werd er bij Winkelcentrum Hoefplan al lange tijd geklaagd over overlast van dronken dak- en thuislozen. Dit is op de gebiedsagenda gezet. Handhaving en politie hebben cijfers over deze situatie gedeeld en de gebiedsregisseur heeft om meer informatie gevraagd bij ondernemers en bewoners. De gebiedsmedewerker OOV is hiermee aan de slag gegaan met een alcoholverbod in en om het winkelcentrum. Bewoners en ondernemers zijn erg tevreden over deze maatregel en zien minder overlast.
Overlast Clarissenbolwerk
Op het Clarissenbolwerk werd in de zomer van 2020 grote overlast van bezoekers in het park gemeld. Het park werd door buurtbewoners beschreven als een festivalterrein. Het gebiedsteam heeft een plan van aanpak gemaakt om de balans tussen wonen en ontspannen weer terug te vinden. Er zijn verschillende maatregelen genomen (controles, waarschuwingen bij alcoholgebruik en boetes voor wildplassen en geluidsoverlast) en er
16
is regelmatig overleg tussen het gebiedsteam en bewoners om te bespreken of de maatregelen nog werken. Tot nu toe zorgt dit voor een goed resultaat: er wordt nog steeds veel gebruik gemaakt van het park, maar met minder overlast voor buurtbewoners.
Subjectieve veiligheid: notitie monitor veiligheidsbeeld Alkmaar Eind 2020 zijn de voorbereidingen gestart voor een tweede meting van het veiligheidsgevoel van de Alkmaarders. De meting is gedaan in het tweede kwartaal van 2021. Een overzicht van de resultaten van deze tweede meting zijn met deze rapportage meegestuurd. De resultaten worden ook op gebieds- en wijkniveau gepresenteerd. De gebiedsteams kunnen de resultaten van deze meting dan ook goed gebruiken voor de gebiedsgerichte aanpak.
Feiten en cijfers inzet Veiligheidsregio NHN 1 januari – 1 mei 2021
17
Politiecijfers 1 juli 2021 Driehoeksmonitor In bijlage 1 zijn de resultaten te vinden van de ‘driehoeksmonitor’ van politie.
Open data politie De politie deelt haar informatie op een landelijke website. Via https://data.politie.nl zijn extra cijfers te vinden van onze gemeente. Het gaat bijvoorbeeld om de reactietijd op PRIO 1- meldingen en om het aantal geregistreerde misdrijven per wijk.
18
Notitie Monitor Veiligheidsbeeld Alkmaar 2021 In bijlage 2 zijn de resultaten te vinden van de ‘monitor veiligheidsbeeld Alkmaar 2021’. In dit onderzoek is aan inwoners van de gemeente Alkmaar gevraagd hoe veilig ze zich voelen en hoe tevreden ze zijn met hun woonomgeving. Het onderzoek is uitgevoerd door I&O Research in opdracht van de gemeente Alkmaar.
19