Conceptverslag commissie Sociaal 07-09-2023

CONCEPT-VERSLAG Raadscommissie Sociaal Datum vergadering : 7 september 2023 Tijd : 19.30 uur Plaats : Raadzaal, Stadhuis Nadere informatie : mevrouw F. Jarratt, email: fjarratt@alkmaar.nl

Deelnemers: Voorzitterschap : De heer R. van Lier Commissieleden dhr. J. Alexander (SP), dhr. A. Bermon (SP), dhr. B. Bilbal (BAS), dhr. E. Bromlewe (GL), mw. F.A. Flietstra (OPA), mw. C.H. Garcia (GL), dhr. P.P.W. de Graaf (GL), mw. M.L.M. Houdijk (LA), mw. H.H. van Ingen Schenau- Wijker (SPA), mw. K. Kerssens (PvdA), mw. S.J. Meijnen (D66), dhr. W.J. Peters (VVD), dhr. K. Pinar, dhr. T.C. Schotten (CDA), mw. S. Spek (SPA), mw. T. Vermeulen (VVD), dhr. R.E. Wijdoogen (SP), M.E. Wijnkoop (PvdA), G.P.C.C. Zucotti (OPA). Portefeuillehouders : dhr. R.G. te Beest, dhr. A.J. Epskamp en mevrouw A.M.C.G. Schouten. Commissiegriffier : Mevrouw F. Jarratt

Mevrouw Vermeulen (VVD) heeft de vergadering verlaten om 21.02 uur.

1 Opening en mededelingen (19.30 uur) De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen van harte welkom. De fractie van de CU, de heer Wittebrood (FVD) en mevrouw Biesheuvel (LA) zijn verhinderd.

Wethouder Epskamp is gisteren bij een indringende bijeenkomst geweest inzake suïcidepreventie en is voornemens om er een themabijeenkomst in Alkmaar aan te wijden. De gemeenten Alkmaar en Hoorn zijn ketenpartner geworden.

2 Planning vergaderingen en raadsinformatiebijeenkomsten (19.32 uur) De PvdA stelt vragen over de planning van de raadsinformatiebijeenkomsten. • Er is toegezegd om een bijeenkomst te organiseren over het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA). De PvdA stelt voor om deze bijeenkomst in december 2023 te plannen. • Er staat een werkbezoek gepland aan de Hoornse Vaart. De PvdA vraagt met wie er gesproken wordt tijdens dit werkbezoek. De PvdA wil graag ook met de sportverenigingen, die gebruik maken van het zwembad, van gedachten wisselen over de toekomst van het zwembad. • De voorzitter deelt mee dat de raadsinformatiebijeenkomst toekomst Hoornse Vaart / Sportpaleis is verplaatst van 13 december naar 15 november om 20.30 uur. • De raadsinformatiebijeenkomst van 22 september a.s. betreffende De Hoornse Vaart is opgenomen in het overzicht van de commissie Sociaal. Deze bijeenkomst stond eerder onder het vakgebied van de commissie B&M.

3 Vaststelling agenda (19.34 uur) Er zijn twee agendapunten als bespreekstuk geagendeerd (agendapunt 10 en 11). De agenda is ongewijzigd vastgesteld.

4 Vaststelling verslag (19.35 uur) De laatste vergadering van de commissie sociaal is gecombineerd geweest met de commissie ruimte op 27 juni 2023. Om die reden is bij dit agendapunt geen concept verslag opgenomen. Het verslag is ongewijzigd vastgesteld.

5 Terugkoppeling AB vergaderingen Wethouder Epskamp heeft een schriftelijke terugkoppeling gegeven van de AB-vergadering GR GGD d.d. 12 juli 2023.

6 Toezeggingen (19.36 uur) De voorzitter vraagt of de commissie akkoord gaat met de afdoening van de toezeggingen. Er zijn geen vragen of opmerkingen vanuit de commissie.

7 Spreekrecht publiek (19.36 uur) Er zijn geen aanmeldingen voor het spreekrecht publiek.

8 Rondvraag (19.36 uur) Er zijn geen vragen voor de rondvraag.

9 Lijst ingekomen stukken (19.36 uur) De lijst ingekomen stukken is vastgesteld.

10 Raadsvoorstel Beleidskader Armoedebeleid en Schuldhulpverlening (19.37 uur) Eerste termijn van de commissie GL vraagt wat de overweging van het college is om de grens voor het armoedebeleid op 120% van het sociaal minimum te stellen. Kan de wethouder specifiek ingaan om de groep ‘werkende armen’? Hoe ziet het college de positie van de student binnen dit beleid en erop gebaseerde regelingen? Hoe kijkt het college aan tegen het voorstel om de aanvraagprocedure Bijzondere Bijstand mogelijk te vereenvoudigd door de gemeente zelf gegevens te laten opvragen bij de Belastingdienst (met toestemming van de aanvrager). En hoe kijkt het college naar haar eigen rol als schuldeiser in het kader van de schuldhulpverlening?

De PvdA verwijst naar pagina 4 waarin het college aankondigt dat men in de tweede helft van 2023 een nalevingskader gaat vaststellen. De PvdA ziet deze alinea als nieuw beleid en vraagt duiding aan het college wat er precies mee bedoeld wordt. Wanneer kan een uitkeringsgerechtigde zijn/haar uitkering echt verliezen? Het lijkt in tegenstrijd met vertrouwen, persoonlijke aandacht en maatwerk.

De SP verwijst naar de opmerking dat misbruik bestraft moet worden. De SP vindt dat dit via de rechter moet en wil er voor waken dat men een nieuw kindertoeslagschandaal krijgt. De SP mist de armoedemonitor. Kan de commissie deze aangepaste armoedemonitor nog ontvangen? Hoe kijkt het college er tegenaan als schuldenpreventie en budgetbeheer al op scholen gaat beginnen? De SP wil graag dat de begeleiding door Humanitas wordt verlengd naar 1,5 jaar om, na een inwerktijd, het hele procesjaar mee te maken. Hoe kijkt de wethouder tegen dit voorstel aan? De SP is benieuwd naar de budgetcursus van Zaffier. Is dit hetzelfde als de hulp die Humanitas aanbiedt? Statushouders beginnen vaak met een uitkering omdat asielzoekers niet mogen werken. Ziet de wethouder ook mogelijkheid om mensen eerder in het proces te gaan betrekken zodat ze een werkritme opbouwen om de doorstroom naar werk te vereenvoudigen. Wanneer kan de commissie het communicatieplan voor ouderen verwachten? De SP pleit voor een 1 loketfunctie bij Zaffier ook als men niet alles kan behandelen zodat er in ieder geval een goede doorverwijzing plaatsvindt naar de juiste instanties.

De VVD leest dat er meer leer- werktrajecten moet komen. De trajecten moeten ingekocht worden op basis van resultaat. Gaat het college ermee aan de slag om dit op langere termijn te creëren. Mensen die werken moeten er financieel op vooruit gaan ten opzichte van mensen met een uitwerking die niet werken. De VVD vindt, om de armoedeval te verkleinen, moeten de armoederegelingen gelijkmatiger afgebouwd worden naar mate het inkomen stijgt. Is dat ook de intentie van het college? De VVD vindt dat kwetsbare inwoners bij de gemeente een aanspreekpunt moeten hebben die hen kan helpen bij het oplossen van hun financiële problemen (en dus geen anoniem telefoonnummer dat ze moeten bellen) en hulp om weer aan het werk te kunnen.

De PvdD gaat in op de motie ‘Alkmaar laat niemand vallen’. Het college beschouwt de motie als afgedaan. Het college heeft acties in gang gezet maar het risico is groot dat inwoners ook dit jaar moeite hebben om het hoofd boven water te houden. Is het college bereid om ook dit jaar weer tijdig te handelen en inwoners proactief te informeren? De PvdD is tevreden dat er in het armoedebeleid aandacht wordt besteed aan energiearmoede. Er zijn kleine regelingen in het leven geroepen maar de PvdD hoopt op een structurele aanpak met meer diepgaande interventies zoals een isolatieplan voor sociale huurwoningen. Hoe kijkt het college aan tegen de mogelijkheid van een kans-fonds. Is het college bereid om te onderzoeken of een kans-fonds ook in Alkmaar gerealiseerd kan worden? Helaas zijn er in Noord-Holland Noord geen dierenvoedselbanken. Sommige voedselbanken leveren ook diervoeding maar niet structureel. 2 Raadscommissie Sociaal 7 september 2023

Kan het college ervoor zorgen dat er ook een dierenvoedselbank in Alkmaar komt of dat de voedselbank structureel ook diervoeding in het aanbod heeft. De PvdD pleit voor een bescheiden bijdrage vanuit de gemeente voor minima ter compensatie van dierenartskosten.

SPA mist participatie en inspraak van inwoners en belangstellenden. De vraag is hoe het college deze participatie kan oppakken. Het aanvragen van hulp moet in verhouding staan tot het feitelijk resultaat. Het gevoel van afhankelijkheid veroorzaakt stress en dat kan de gemeente extra geld kosten. Hoe kan het college het aanvragen van regelingen eenvoudiger maken en de wachttijd verkorten. Senioren kunnen angstig zijn om hulp te vragen. Welke middelen worden er ingezet om expliciet de doelgroep senioren te bereiken?

De wethouder vraagt een schorsing van enkele minuten om alle vragen, ook de technische vragen, adequaat te kunnen beantwoorden.

Beantwoording door het college in eerste termijn Wethouder Te Beest beantwoordt, na een korte toelichting, de vragen van de fracties. Er is op punten geëvalueerd maar er is geen integraal evaluatierapport opgesteld. De wethouder vindt dit wel een gemis. De intentie van het college is om vanaf nu wel tussentijdse evaluaties te houden. Er wordt een dashboard gemaakt door Zaffier voor monitoring van het armoedebeleid. In de bijlage staan de regelingen, die het college gebruikt, om het beleidskader uit te voeren. Wat het college betreft is dit een dynamisch document. Ten aanzien van de discussie over 120-150% van het sociaal minimum. De keuze om het percentage op te hogen naar 150% was, wat het college betreft, een tijdelijke maatregel op basis van de kennis die men toentertijd had. Volgend jaar wil men dit anders doen vanwege gemaakte afspraken in het coalitieakkoord. Ook zijn de aanvragen tussen 120-150% minimaal. Het landelijk stelsel is gebouwd op de norm van 120% waardoor er risico’s worden gelopen ten aanzien van toeslagen/belastingen. Het college wil een standvastig beleid op de langere termijn. Bij calamiteiten grijpt de Rijksoverheid ook in door uitkeringen en toeslagen te verhogen. GL heeft een vraag gesteld over de werkende armen. Als er nu niet veel gebruik wordt gemaakt door deze doelgroep dan loopt de gemeente ook niet veel risico.

Wethouder Te Beest zegt dat het college geen uitzonderingen wil creëren in verband met een consistent beleid en aansluiting bij de landelijke richtlijnen. De PvdA merkt op dat de evaluatie van de Alkmaar Pas nog niet is geëffectueerd. Is het niet beter om eerst evaluatie af te wachten voordat er een besluit wordt genomen om deze maatregel terug te draaien. Wethouder Te Beest zegt dat als een besluit wordt teruggedraaid dan wordt het teruggedraaid voor een jaar. Het college wil geen jojobeleid. De wethouder merkt op dat ook in het verkiezingsprogramma van de PvdA staat dat 120% een stevige basis is. D66 vraagt aan de wethouder of de informatie klopt dat inwoners, die boven de 120% zitten, maar die wel in de problemen komen wel degelijk geholpen worden met behulp van maatwerk. Wethouder Te Beest zegt dat het antwoord ‘ja’ is maar dat geldt voor iedere inwoner die in nood is. De zoektocht van de studenten is ingewikkeld, ook landelijk. Door de landelijke richtlijnen komt een student vaak niet voor armoedebeleid in aanmerking. Bij hoge nood staat de deur altijd open maar dan vanuit het reguliere beleidskader. Er wordt wel gekeken wat er gedaan kan worden voor de groep studenten zonder te vervallen in inkomenspolitiek. GL vraagt wat de principiële reden is dat de student uitgesloten is bij gebruikmaking van de Alkmaar Pas.

Wethouder Te Beest zegt dat de Rijksoverheid deze uitzondering maakt en niet de gemeente zelf. Een student kan wel zelf een Alkmaar Pas voor 17 euro aanschaffen. Als een student onder de armoedegrens komt dan zal de gemeente het niet blokkeren dat hij/zij dan gebruik mag maken van de gratis Alkmaar Pas. Dat is dan maatwerk. GL: de gemeente maakt een keuze om regelingen te financieren via de bijzondere bijstand. De gemeente zou het ook als een autonome gemeentelijke regeling kunnen inrichten. GL begrijpt niet waarom het college niet kiest voor deze mogelijkheid. Wethouder Te Beest zegt dat het college het als een permanente regel ziet om te kijken of regelingen eenvoudiger en beter kunnen. Het is belangrijk dat er een contactpersoon is die mensen begeleidt naar de juiste plekken. De SP vraagt wanneer de commissie het communicatieplan kan verwachten. Wethouder Te Beest zegt toe deze vraag technisch te beantwoorden. GL vraagt om een tijdspad te koppelen aan het vereenvoudigen van de procedures. Wanneer kan de commissie de resultaten verwachten? Wethouder Te Beest beschouwt dit als een permanente opdracht voor Zaffier. Hij zegt toe dit onderwerp te agenderen voor het overleg met Zaffier. Als hij een terugkoppeling kan geven, dan zal hij het niet nalaten maar, voor zover bekend, is het op dit moment geen groot probleem.

Als de gemeente zelf schuldenaar is dan zal er maatwerk moeten worden geleverd. De eerste verantwoordelijkheid ligt bij degene die hulp nodig heeft, als men er zelf niet uitkomt dan heeft de overheid een rol te vervullen. GL vraagt of het de moeite waard is om er een klein onderzoek naar te doen. GL denkt dat het om een vrij grote groep gaat. 3 Raadscommissie Sociaal 7 september 2023

Het kan de moeite lonen om er structurele afspraken over te maken. Wethouder Te Beest zegt toe dat dit onderdeel zal uitmaken van de bespreking armoedemonitor. Ten aanzien van de vraag van de SP over bestraffing bij misbruik zegt de wethouder dat men weg moet blijven uit systeemdenken en maatwerk moet leveren. De mens moet voorop staan. Er is gevraagd om het nalevingskader in relatie tot de tegenprestatie. De tegenprestatie heeft niets te maken met het armoedebeleid maar wel met de participatiewet en dat geldt ook voor de leer/werktrajecten. Het armoedebeleid is regulier beleid, alleen de verordeningen moeten worden geactualiseerd. De PvdA vraagt waarom de tegenprestatie wordt genoemd in het armoedebeleid als het bij het participatiebeleid hoort. Wethouder Te Beest antwoordt dat de relatie tussen armoede en werk wordt genoemd in de algemene inleiding. Werken is een van de belangrijkste middelen om uit de armoede te blijven. De suggesties van fracties over Humanitas en Kans-fonds worden met de ambtelijke organisatie besproken maar de wethouder is er vooralsnog terughoudend in. Het moet wel effectief zijn. Statushouders worden vanaf het begin meegenomen in de preventie. De wethouder is het ermee eens dat het een kwetsbare doelgroep is. Een vast aanspreekpunt voor kwetsbare inwoners is heel belangrijk voor de vertrouwensband.

De vragen van de PvdD over de energiearmoede hoort bij de Alkmaarse Duurzaamheidsagenda. De overheid is terughoudend in het initiëren van een dierenvoedselbank. Als er behoefte is vanuit de samenleving dan zullen de initiatiefnemers van de voedselbank er zeker op inspelen. Er wordt al aandacht besteed aan budgetbeheer en schuldenpreventie op scholen. De PvdD merkt op dat een deel van de vragen nog niet beantwoord is. Wethouder Te Beest antwoordt dat het college, de motie echt als afgedaan beschouwt. Het armoedebeleid moet het antwoord zijn op die motie. De tegemoetkoming in de dierenartskosten is geregeld via de Alkmaar Pas. De PvdD verwijst naar de technische vragen waarin de PvdD ervoor pleit om ieder jaar een bescheiden bedrag vrij te maken voor een tegemoetkoming voor minima voor dierenartskosten (deze stelling behoort in de tweede termijn). De PvdD vraagt de wethouder om een toezegging dat er, in de komende periode, weer goed en effectief wordt gecommuniceerd met inwoners over de mogelijke voorzieningen. Wethouder Te Beest hoeft dit niet toe te zeggen want dit staat al in de nota. De VVD heeft een vraag gesteld over de verkleining van de armoedeval en het afbouwen van de regelingen. Wethouder Te Beest zegt dat dit een logische procedure is die gevolgd moet worden. GL vraagt of het college gaat overwegen om dit vanaf 120% af te bouwen.

Wethouder Te Beest zegt dat de norm 120% is en dat is het uitgangspunt. Bij nood is er een aantal regelingen mogelijk (zie bijlage 2) die het leed kunnen verzachten. Als het echt niet goed gaat, dan is er altijd nog een hardheidsclausule.

Tweede termijn van de commissie Het CDA is blij met de toezegging van tussentijdse evaluaties. Het CDA kan zich vinden in het voorgestelde beleid en stemt in met het raadsvoorstel.

OPA bedankt het college voor de uitgebreide beantwoording. De evaluaties zien er goed en weloverwogen uit. OPA stemt in met het raadsvoorstel dat in overeenstemming is met het coalitieakkoord.

GL is blij dat het armoedebeleid is geüpdatet en effectiever is gemaakt. GL vraagt zich wel af of het genoeg zal zijn. De laatste evaluaties zijn in 2021 gedaan waardoor de effecten van corona nog niet zichtbaar zijn. Bovendien was er nog geen sprake van de Oekraïne oorlog en sterke inflatie. GL overweegt een motie of amendement om toch te opteren voor 150%. GL is van mening dat de studenten er ook bij horen.

De VVD is zeer content met het voorliggende voorstel. Werken moet altijd lonen. De VVD vindt dat er een tegenprestatie moet worden verricht voor het ontvangen van een uitkering. De grens is, voor de Alkmaarse VVD, altijd 120% geweest, ondersteuning door de Alkmaar Pas is prima. De doorstroom naar de arbeidsmarkt moet goed in de gaten worden gehouden. Uitkeringsgerechtigden moeten voldoende gesteund en gestimuleerd worden om aan het werk te gaan. Het schuldhulpverleningstraject moet worden versneld. De maximale duur, voordat iemand een schuldhulpverleningstraject krijgt, moet echt naar zes maanden.

D66 vindt onafhankelijkheid, zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid heel belangrijke waarden. Het is goed dat dit beleid niet alleen gericht is op reparatie maar ook op preventie. Het is belangrijk dat het vertrouwen in de Alkmaarder centraal staat. D66 pleit altijd voor integraliteit en dit komt ook terug in dit raadsvoorstel. De fractie is blij met de focuspunten en de genoemde pijlers. Wat D66 betreft mag dit raadsvoorstel worden doorgeleid als hamerstuk naar de raad.

4 Raadscommissie Sociaal 7 september 2023

GL vraagt hoe D66 kijkt naar de positie van de student binnen dit beleidskader. Wil D66 met GL meedenken over een manier om de student er expliciet in te betrekken? D66 is tevreden met het antwoord van de wethouder. D66 denkt niet dat studenten buiten de boot vallen. Er wordt maatwerk toegepast als de student om hulp komt vragen. D66 is altijd bereid om mee te denken maar belooft niet dat men het op dezelfde manier als GL wil aanvliegen.

De PvdD merkt op dat menselijke maat en bestaanszekerheid begrippen zijn. Het gaat, wat de PvdD betreft, om empathie en inlevingsvermogen. De fractie hoopt dat het college empathie als een pijler gaat gebruiken bij de verdere ontwikkeling van dit beleid. Door bestaanszekerheid worden mensen ondernemender, ze participeren in de maatschappij. De PvdD vindt het Kansenfonds zeer waardevol. Het is een experiment en om die reden is het budgetneutraal voor gemeenten. D66 vraagt hoe het Kansenfonds budgetneutraal kan zijn. De PvdD wijst erop dat het gaat om een selectie van de bijstandsgerechtigden. Ondersteuning komt uit een fonds dat ondersteund wordt door diverse instanties. De PvdD heeft een gematigd positief beeld over de stukken. Wat de fractie betreft zijn er aanvullingen en verbetering nodig. De PvdD vindt het teleurstellend dat het college een sociaal minimum wil hanteren van 120% en is voorstander van een hoger percentage. Het is goed dat het college speciaal aandacht wil besteden aan Alkmaarders met een migratieachtergrond. De PvdD mist het fenomeen van discriminatie op de arbeidsmarkt en overweegt een amendement of een motie. Ook wil de PvdD zich sterk maken voor een dierenvoedselbank. Er is een structurele vraag naar diervoeding bij de voedselbank maar er is niet altijd aanbod aanwezig. Wellicht dient de PvdD enkele moties in over genoemde onderwerpen.

Wat de PvdD betreft is het een bespreekstuk.

BAS maakt zich zorgen over de toename van schulden en kinderen die opgroeien in armoede. Schuldpreventie is heel belangrijk. BAS stemt in met het raadsvoorstel.

De SP is overwegend positief over het raadsvoorstel maar maakt zich wel zorgen over dat Zaffier niet alle schuldenproblematiek kan/wil behandelen. Voor de SP is het heel belangrijk dat er goed doorverwezen wordt. Vroeg signalering is voor de SP ook enorm belangrijk. De SP wil dat er eerder in het proces wordt ingegrepen om te voorkomen dat de schulden al fors opgelopen zijn. De schuld is dan al niet meer op te lossen voor mensen met een laag inkomen. De SP vindt het heel jammer dat de 120-150% regeling eruit is. De SP vindt ook dat werken moet lonen maar niet door de onderkant extra te belasten. Mensen op bijstandsniveau komen vaak per maand 100 tot 500 euro te kort. Als het college de Alkmaar Pas niet wil inzetten om mensen uit een isolement te halen, dan vraagt de SP zich af hoe het college het dan wil aanpakken dat mensen deelnemen aan de samenleving. Menselijke waardigheid staat voorop. De SP dringt aan op zorgvuldigheid ten aanzien van vermeende fraude. Een fout is snel gemaakt door onbekwaamheid en stress. De menselijke maat moet altijd leidend zijn.

De PvdA bedankt de ambtenaren voor het overzicht van de bijlage van alle regelingen die er al zijn. Echte oplossingen, om de armoede te bestrijden, moeten van het Rijk komen. Het streven is dat het aantal kinderen, dat in armoede opgroeit, in 2025 met de helft is verminderd. De PvdA kan zich goed vinden in het goedlopende integrale beleid, er is volop aandacht voor jeugd en jongeren en er is ook ruimte voor het bijstellen van beleid als dit nodig is bij bijzondere gebeurtenissen. De PvdA sluit zich aan de woorden van GL over het verhogen van het percentage van 120 naar 150%. De gemeente kan de Rijkssubsidie gebruiken om deze verhoging te financieren.

(Mevrouw Houdijk leest de tekst van mevrouw Biesheuvel voor). LA constateert dat de economische vooruitzichten voor 2024 niet best zijn. De gemeente moet en kan ondersteuning geven. Een punt van zorg is dat in de gemeente Alkmaar veel geregeld wordt via de Alkmaar Pas. De verordening met de verruiming van 120 naar 150% wordt vanavond niet behandeld maar als er op een later moment wordt besloten om deze verruiming voor 2024 terug te draaien dan is er een grote groep die naar alle waarschijnlijkheid tussen wal en schip zal vallen. LA vindt het zorgelijk dat kinderen, die net boven de minimagrens zitten, niets krijgen. LA vindt dat het college ruimhartig moet zijn en, in ieder geval voor kinderen, de grens van 150% aan moet houden. Ook voor het verduurzamen van woningen pleit LA voor een ruimere regeling voor gezinnen die net boven de minimumgrens zitten zodat mensen, met een klein inkomen, toch kunnen investeren in verduurzaming van hun woning. LA geeft het college in overweging om het gemeentelijk zorgverzekeringspakket ook aan te bieden aan de groep die valt tussen de 120 en 150% van het sociaal minimum om te voorkomen dat deze groep de zorgpremies niet meer zal kunnen betalen, schulden krijgen of de zorg zullen gaan mijden. D66 wijst erop dat er een fors bedrag wordt uitgetrokken voor het beleidskader armoedebeleid.

Hoe denkt LA deze suggesties te gaan financieren? Wil LA andere zaken uit het beleidskader niet doen? 5 Raadscommissie Sociaal 7 september 2023

Mevrouw Houdijk van LA kan deze vraag nu niet beantwoorden aangezien zij niet is ingevoerd op dit dossier (de woordvoerder mevrouw Biesheuvel is, wegens ziekte, afwezig). D66 zal deze vraag in de raad stellen.

SPA staat achter het beleidskader. De elementen, om het beleid effectief te maken, zijn aanwezig. SPA vindt participatie en inspraak van inwoners belangrijk. De vraag is welke kanalen er ingezet worden om senioren te bereiken die angstig zijn om hulp te vragen. Wat SPA betreft is sociale media niet de juiste weg.

De voorzitter schorst de vergadering voor 20 minuten.

Wethouder Te Beest heeft toegezegd dat; - De rol van de gemeente als schuldeiser wordt onderzocht. - De vereenvoudiging van de procedures armoedebeleid wordt onderzocht.

De voorzitter constateert dat dit agendapunt wordt doorgeleid als bespreekstuk naar de raadsvergadering van 28 september a.s.

11 Raadsvoorstel rekenkameronderzoek personen met onbegrepen gedrag (21.25 uur) Eerste termijn van de commissie Het CDA vraagt of de wethouder wil toezeggen dat er een uitvoeringsagenda wordt gemaakt en zo ja, op welke termijn.

PvdA merkt op dat een van de grootste zorgen de personen met onbegrepen gedrag zijn, die niet zichtbaar zijn (stil leed, armoede). ‘De groene golf ambtenaar’ lijkt een nieuwe gecreëerde functie. Is het een idee om deze ambtenaar lid te laten worden van het gebiedsteam. Is er een verbinding te maken met GALA/Integraal Zorgakkoord?

SP merkt op dat er na overlastklachten bij handhaving en/of gebiedsregisseur soms geen verbetering is. De vraag is of er een analyse wordt gemaakt van de oorzaak van de incidenten en is het plaatsingscriterium ‘goede buur’ dan goed gehanteerd en wordt er gecontroleerd op naleving van dit criterium? Wie voert de regie bij het oplossen van een probleem? De SP deelt de zorg van de rekenkamercommissie met betrekking tot de ‘groene golf ambtenaar’ en vreest dat er met deze functie nog meer versnippering gaat optreden. Kan het college aangeven wat de status is van lopende trajecten in de regio? En kan het college aangeven wat de status is van de tweejarige pilot aan de Pettemerstraat en wat zijn de plannen van het college als deze pilot niet het gewenste resultaat oplevert?

SPA vindt het belangrijk dat de gemeente meer de eindverantwoording en de regie neemt. Er zijn veel initiatieven, organisaties en ideeën en SPA is benieuwd hoe de wethouder dit gaat oppakken en wanneer men dit kan verwachten.

GL vraagt of de wethouder het er mee eens is dat het zinvol is om wel een integraal beleidskader op te stellen. Is er wellicht een rol weggelegd voor de regionale raadswerkgroep aangezien gemeenteraden op afstand staan. Het is begrijpelijk dat er met de huidige manier van registreren geen zinvolle cijfers te produceren zijn. De vraag is of dit in de toekomst niet anders kan.

D66 vraagt of de wethouder ook de Skaeve Huse wil meenemen. D66 is erg benieuwd naar de uitwerking daarvan.

De VVD heeft begrepen dat de ‘groene golf ambtenaar’ fungeert als het oliemannetje bij problemen bij mensen met onbegrepen gedrag. De vraag is of deze veronderstelling juist is.

Beantwoording door het college in eerste termijn Wethouder Epskamp gaat in op de ‘groene golf ambtenaar’. Dit is een ambtenaar die de cliënt snel door de organisatie moet heen leiden. D66 merkt op dat er ook gesproken wordt over 1 regisseur per casus. Is dat hetzelfde als de ‘groene golf ambtenaar’? Wethouder Epskamp antwoordt ‘ja’. De meeste antwoorden op de gestelde vragen zijn terug te vinden in de conclusies van de rekenkamercommissie.

6 Raadscommissie Sociaal 7 september 2023

In het raadsvoorstel staat, bij conclusie 1 ‘zorg dat in ieder relevant beleidsveld aandacht is voor mensen met onbegrepen gedrag’ en dat het college deze aanbeveling overneemt. In het rapport staat ook de aanbeveling om meer aandacht te geven aan de gesignaleerde verbeterpunten. De commissie Zorg en Veiligheid NHN is bezig met een onderzoek. De tussentijdse conclusies worden vermoedelijk in de commissie van november 2023 besproken. De uitwerking van deze problematiek is geen gemeentelijke aangelegenheid. Het gaat uit van de capaciteit van de partners, de gemeente denkt erin mee maar gaat er uiteindelijk niet over. De VVD stelt een vraag over de toewijzing van de woningen aan deze doelgroep. Verbetert deze situatie of is er juist sprake van een verslechtering. Wethouder Epskamp heeft geen exact inzicht in de huidige situatie maar zal ervoor zorgen dat er inzicht in komt. Er zijn verbeteringen mogelijk in de interne processen. Deze verbeteringen zijn ook in gang gezet en meegenomen in de terugkoppeling richting commissie. De SP vraagt of de gemeente, als accounthouder, geen besluit kan nemen. Wethouder Epskamp zegt dat er, in de samenwerking, in goed overleg met elkaar wordt gezocht naar oplossingen. Ten aanzien van GALA/Integraal Zorgakkoord wordt het plan van aanpak gemaakt door de gemeente. Het plan van aanpak is gericht op preventie.

De wijkcoach probeert inzicht te krijgen in de doelgroep. Organisaties die zich bezig houden met daklozen- en nachtopvang zijn betrokken bij het opstellen van kaders in het plan van aanpak en worden betrokken bij de uitvoering. De plannen rondom GALA moeten in november 2023 zijn ingediend. Er wordt met man en macht gewerkt om ervoor te zorgen dat de pilot in de Pettemerstraat een succes wordt. Mensen moeten zich daar veilig voelen. De technische vragen zullen via een memo worden beantwoord. Burgemeester Schouten beantwoordt als portefeuillehouder Orde en Veiligheid de gestelde vraag over burenoverlast. Er is gevraagd naar het ‘goede buur’ criterium. De burgemeester is niet bekend met dit criterium. Personen met onbegrepen gedrag zijn vaak niet in staat om een goede buur te zijn en hebben begeleiding nodig. Woningcorporaties in Alkmaar spelen een actieve en goede rol bij deze casuïstiek. De SP vult aan dat het goede buur principe onderdeel is van Housing First. Wethouder Epskamp verwijst naar de conclusies van de rekenkamercommissie als antwoord op de vraag van het CDA over het uitvoeringsprogramma. Het integraal beleidskader komt er. Naar aanleiding van de vraag of zaken regionaal kunnen worden opgepakt zegt de wethouder dat de raadswerkgroep zelf haar agenda bepaalt (mevrouw Bouchier en mevrouw Konijn zijn de trekkers van deze werkgroep).

Voor goed beleid zijn goede onderliggende cijfers nodig. De wethouder zegt toe dat er wordt gewerkt aan een goede cijfermatige onderbouwing.

Tweede termijn van de commissie De PvdA heeft het werkbezoek aan de daklozenopvang zeer gewaardeerd. De PvdA blijft struikelen over het begrip ‘groene golf ambtenaar’ en zou het liever coach willen noemen. De PvdA ziet bij voorkeur dat deze ambtenaren indalen in de gebiedsdienst in verband met fragmentatie. De PvdA gaat akkoord met het raadsvoorstel.

OPA heeft uit de technische toelichting van de rekenkamercommissie begrepen dat het een heel complex onderwerp is. De aanbevelingen sluiten grotendeels aan bij de uitgangspunten in het coalitieakkoord. Veel aanbevelingen zijn al opgenomen in de uitvoering. Ook wat OPA betreft is het een hamerstuk.

GL is onder de indruk van alle initiatieven die al worden genomen. GL is blij met de toezegging dat er alsnog een integraal beleidskader komt en dat er werk gemaakt gaat worden van de cijfers. GL onderstreept het verzoek om in te zetten op preventie en vroeg signalering. GL roept op om met ervaringsdeskundigen te praten. Het raadsvoorstel mag als hamerstuk door naar de raad.

D66 is ook blij dat het college de aanbevelingen omarmt. Wat D66 betreft mag het college aan de slag.

De VVD heeft begrepen dat dit het laatste rapport van de Rekenkamercommissie (RKC) oude stijl is. De VVD is blij met de voorgestelde nieuwe werkwijze van de RKC. Het college en de ambtelijke organisatie zijn prima op weg met de aanpak personen met onbegrepen gedrag. De verbeterpunten zijn een aanscherping van beleid. De bestuurlijke zienswijze komt er mee overeen. De VVD denkt dat de ‘groen golf ambtenaar’ juist een cruciale rol kan gaan spelen als oliemannetje.

Het CDA bedankt de RKC voor het gedane onderzoek en de aanbevelingen en de griffie voor het opnemen en toezenden van de digitale toelichting door de RKC. Het CDA kan zich vinden in de aanbevelingen die in het raadsvoorstel staan. Wat het CDA betreft mag dit een hamerstuk zijn.

7 Raadscommissie Sociaal 7 september 2023

LA merkt op dat het rapport positief maar ook kritisch is. Door de media is sprake van negatieve framing van mensen zonder woning aangezien het accent wordt gelegd op de overlast veroorzakende daklozen. In de 24-uurs opvang wordt veel goed werk verricht. Echter, het aantal bedden in de 24- uursopvang zal in de toekomst niet toereikend zijn. LA vindt dat er zo snel mogelijk moet worden ingezet op de Skaeve Huse en houdt een pleidooi voor Skaeve Huse met doorstroming naar een flexwoning. Het verzoek aan de wethouder is om vaart te maken met deze flexwoningen. Versnippering in de aanpak van het probleem moet echt verdwijnen. LA kan zich niet verenigen met het aanstellen van ‘groene golf ambtenaren’. Wat LA betreft moeten er geen medewerkers bij maar wel extra opvang. D66 is van mening dat een ‘groene golf ambtenaar’ de versnippering juist tegen gaat. LA ziet het als een extra schakel die bij elke ketenpartner hun informatie moeten halen. Dat kost extra geld voor de gemeente. Het is overbodig aangezien er al zoveel professionals zijn met verstand van zaken die hiermee aan de slag kunnen. D66 trekt de vergelijking met het ‘1 gezin 1 plan’ principe in de Jeugdzorg. Dit werkt enorm goed. LA kan zich goed voorstellen dat het goed werkt voor de jeugd aangezien kinderen extra kwetsbaar zijn. D66 en LA verschillen van mening op dit punt.

OPA vraagt of LA de huidige aanpak niet goed vindt vanwege de versnippering. LA zegt dat de versnippering zelf een probleem is. De gemeenteraad kan niet voldoende sturen omdat de versnippering zo groot is. De PvdA vraagt wat LA dan de goede oplossing vindt om de fragmentatie aan te pakken. LA denkt dat de instanties gezamenlijk veel beter naar elkaar toe kunnen groeien. De SP vindt een ‘groene golf ambtenaar’ bij nader inzien toch een goed initiatief als het iemand is met een helicopterview die partijen bij elkaar brengt mits er door deze ambtenaar niet nog meer versnippering plaatsvindt. LA vindt dat deze ambtenaar dan wel de kennis moet hebben van alle disciplines waar hij/zij mee te maken heeft en dat is een zware taak. De SP ziet dit anders.

SPA kan zich vinden in het raadsvoorstel en beschouwt het als een hamerstuk.

SP begint met een citaat van een teleurgestelde zorgverlener. De SP is van mening dat er geld voor de zorg moet zijn en is positiever gestemd over dit voorstel dan voor de beantwoording door de wethouder. Toch heeft de SP het gevoel dat men terug is in 2015 bij het begin van de decentralisatie zeker gezien de grote groep mensen met, minder complex, onbegrepen gedrag. De SP vraagt zich af of de juiste volgorde wordt gekozen voor het in kaart brengen van deze doelgroep en een eventueel vervolgtraject. Huisvesting is het probleem. De SP stemt in met het raadsvoorstel en doet een beroep op het college om, met dezelfde voortvarendheid en politieke wil als bij het plannen van de dorpshuizen Stompetoren en Schermerhorn, onderkomens te realiseren zoals Skaeve Huse en/of flexwoningen. De VVD vraagt of de SP heeft bedoeld met het citaat dat alle overleggen veel geld kosten en dat het geld beter aan de zorg kan worden besteed. De SP heeft niet bedoeld dat overleggen niet nuttig zijn maar het geld zou men eigenlijk willen gebruiken om ervoor te zorgen dat mensen voldoende onderkomens hebben. De VVD vraagt hoe de SP denkt dat de nieuwe opvang aan de Helderseweg is gerealiseerd. Deze opvang is gerealiseerd door veel overleg over budget voor de verhuizing.

De SP kan zich voorstellen dat een zorgverlener gefrustreerd raakt als de mensen die het betreft iedere keer teleurgesteld worden en de straat op worden gestuurd en niet het onderkomen krijgen met de zorg die ze verdienen. De VVD is van mening dat de gemeente haar uiterste best doet maar niet iedereen tevreden kan stellen. SP en VVD worden het niet met elkaar eens.

De voorzitter constateert dat het raadsvoorstel als hamerstuk wordt doorgeleid naar de gemeenteraad van 28 september a.s.

12 Sluiting (22.23 uur) De voorzitter bedankt de aanwezigen voor de positieve en constructieve vergadering.

8 Raadscommissie Sociaal 7 september 2023