Conceptverslag CIE Sociaal Ruimte - 01072021

CONCEPT-VERSLAG RAADSCOMMISSIE SOCIAAL RUIMTE Ter vaststelling in de vergadering van de commissie Sociaal van 9 september 2021

Datum vergadering : 1 juli 2021 Tijd : 19.30 uur Plaats : TMG Gebouw, Edisonweg 10 Nadere informatie : Mevrouw S. Zuiderduin. email: szuiderduin@alkmaar.nl

Deelnemers: Voorzitterschap : De heer R. van Lier Commissieleden : OPA, PvdA, CDA, VVD, GroenLinks, Leefbaar Alkmaar, D66, SPA, BAS, ChristenUnie, Partij voor de Dieren, zie intekenlijsten

Portefeuillehouders : De heer P. Verbruggen, de heer R. ter Beest, mevrouw E.C. Konijn en de heer P. Dijkman

Commissiegriffier : Mevrouw S. Zuiderduin

1 Opening en mededelingen (19.30) De voorzitter, de heer Van Lier, opent de vergadering. Er zijn geen mededelingen.

2 Vaststelling agenda (19.31) De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

3 Vaststelling verslag commissie Sociaal 12 mei 2021 (19.31) Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.

4 Terugkoppeling AB vergaderingen (19.32) Wethouder Verbruggen zegt dat er twee vergaderingen zijn geweest van het BT Halte Werk. Er is gesproken over de ontwikkeling van het participatiebedrijf (alle colleges hebben akkoord gegeven op de hoofdlijnennotitie). Na het reces wordt het raadsvoorstel voorgelegd aan de raad. Ook is er uitgebreid stilgestaan bij de gevolgen van COVID-19 (TONK, TOZO en vroeg signalering van schulden bij ondernemers). Ook zijn de SIZA-procedure en de goedkeurende verklaring accountant zijn besproken en er is uitgebreid stilgestaan bij de convenanten van bewind voering. Er zijn samenwerkingsovereenkomsten met bewindvoerders afgesproken die gericht zijn op kwaliteit. Ook wordt er ingezet op een heroriëntatie voor ondernemers na de COVID-periode. Hiervoor worden alle aanvragers van TOZO 4 benaderd. Ook is er gesproken over jongerentoeslag voor zelfstandig wonende jongeren die te weinig geld hebben om zelfstandig te kunnen wonen. Er zijn geen vragen vanuit de commissie.

5 Toezeggingen (19.36) o Maandelijks kort memo Stand van Zaken Digitaal Kind Dossier; De termijn is niet haalbaar gebleken, is doorgeschoven naar het derde kwartaal. o Verdieping klanttevredenheidsonderzoek Halte Werk; heeft vertraging opgelopen door corona. Er wordt gewerkt aan een permanent tevredenheidsonderzoek. De commissie wordt, na het reces nader geïnformeerd. o Informeren over wijze van terugkoppeling brief inzake De Baanbreker. De commissie heeft per mail een reactie ontvangen. De informatie staat in het politiek portaal. De afdoeningstermijnen van de overige toezeggingen liggen in de toekomst.

6 Spreekrecht publiek (19.37) Er hebben zich geen insprekers aangemeld voor het algemeen spreekrecht. De insprekers voor agendapunt 11 zullen bij het agendapunt inspreken.

7 Informatie corona maatregelen (19.38) Er zijn geen vragen vanuit de commissie of mededelingen vanuit het college.

8 Rondvraag (19.38)

Er wordt geen gebruik gemaakt van de rondvraag.

9 Lijst ingekomen stukken (19.38) Er zijn geen vragen over de lijst ingekomen stukken.

10 Commissievoorstel OPA Beleidsregels gebruikelijke hulp (19.38) Het college heeft 28 mei ter informatie aan de raad 'Beleidsregels gebruikelijke hulp 25 mei 2021’ aangeboden. Dit document staat op de Lijst Ingekomen Stukken. De fracties van OPA, SPA en Leefbaar Alkmaar willen de Beleidsregels opiniërend bespreken en vragen van de commissie een uitspraak over de afschaffing van de vergoeding voor niet-gebruikelijke zorg en een mening over de vernieuwde definitie van Mantelzorg.

Eerste termijn van de commissie OPA heeft deze beleidsregels geagendeerd aangezien men zich grote zorgen maakt over de gevolgen die deze beleidsregels kunnen hebben voor inwoners. Er is veel onduidelijkheid ontstaan door deze beleidsregels. In het commissievoorstel zijn vragen gesteld die niet nader toegelicht hoeven te worden. OPA vindt het afschaffen van de beleidsregel niet gebruikelijke hulp en het daarbij behorende lage PGB tarief, een beleidswijziging waar de gemeenteraad zich over moet kunnen uitspreken. OPA heeft heel veel vragen gesteld maar bij het lezen van de antwoorden werd het OPA steeds onduidelijker. Een voorbeeld is dat huisgenoten uitsluitend gebruikelijke helpers kunnen zijn en nooit mantelzorgers. In de beantwoording van de vragen staat dat er niets veranderd maar in de ogen van heel veel mantelzorgers is dit een grote verandering. Er zou verwarring zijn ontstaan omdat het begrip gebruikelijke hulp nog niet bestond. Mantelzorgers worden gezien als geen gebruikelijke helpers. Deze spraakverwarring zorgt er voor dat mantelzorgers er niets meer van begrijpen. De niet gebruikelijke hulp wordt afgeschaft maar uit de beantwoording van de technische vragen blijkt dat het PGB wel blijft bestaan en dat er een besparing wordt gerealiseerd van 200.000 euro. OPA denkt dat het of het een of het ander is.

De fractie van OPA vraagt het college om duidelijkheid te verschaffen. Heel veel mantelzorgers voelen zich in de steek gelaten en geschoffeerd. Inderdaad komt niet gebruikelijke hulp niet veel voor. Voor de bureaucratie biedt dit een kans maar voor de menselijke maat een misser. Het CDA is in verwarring aangezien OPA spreekt over het afschaffen van de regel niet gebruikelijke zorg. Het CDA heeft het nergens kunnen vinden dat de regeling wordt afgeschaft. De vraag is waar OPA zich op baseert. OPA zegt dat in de beleidsregels van 2018, die terug te vinden zijn in de centrale registratie van decentrale regelgeving, omschreven staat wat tot dan toe gebruikelijk was. OPA vraagt om duidelijkheid en vraagt aandacht voor het ontbreken van de menselijke maat. Men realiseert zich niet wat de financiële maar vooral ook de emotionele gevolgen zijn vooral voor mantelzorgers. OPA vraagt zich af hoe andere fracties ernaar kijken zodat in de gemeenteraad van 8 juli a.s. meer duidelijkheid kan worden gegeven aan het college. OPA heeft een motie in gedachten die men samen met de andere fracties wil vormgeven.

SPA memoreert dat de raad een maand of vier geleden gezamenlijk heeft vastgesteld dat het totaal van de beheersmaatregelen een bedrag van 900.000 euro zou bedragen. In de kaderbrief staat een bedrag van 1 miljoen euro. Er zit dus een omissie tussen deze twee bedragen. SPA sluit zich aan bij de woorden van OPA dat dit wel degelijk een beleidswijziging is die aan de raad moet worden voorgelegd. SPA heeft kennis genomen van de brief van de voorzitter van de CR van Geriant en heeft de indruk dat dit college mantelzorgers tegen hun wil in gelukkig wil maken. Dat kan niet de bedoeling zijn. OPA heeft al gewezen op de menselijke maat en SPA sluit zich graag bij deze woorden aan. SPA vraagt zich af waarom het college nu zoveel haast maakt met het doorvoeren van deze twee wijzigingen.

Leefbaar Alkmaar citeert de definities van mantelzorg en gebruikelijke zorg uit het rapport van het CPB. De fractie vraagt zich af waarom een bestaande definitie van het begrip mantelzorg moet worden geherdefinieerd. Zoals OPA al heeft aangegeven wordt hiermee verwarring geschept en worden mantelzorgers gedupeerd. Mantelzorgers zijn onmisbaar in de zorgketen. Mantelzorg is veel meer dan gewone zorg voor elkaar. De afgelopen jaren leek het alsof de mantelzorger eindelijk serieus werd genomen maar dit wordt nu in een keer teniet gedaan. Niemand is gebaat bij herdefiniëring en daarom moet dit onzalige plan direct van tafel.

ChristenUnie constateert dat er een Babylonische spraakverwarring is ontstaan door de verschillende begrippen en definities. De ChristenUnie realiseert zich dat dit een opiniërende bespreking is maar

2 Raadscommissie Sociaal Ruimte 1 juli 2021

heeft ook een paar vragen aan het college. De fractie leest in de beantwoording dat de PGB voor de niet gebruikelijke zorg niet wordt afgeschaft. Bedoelen de indieners van dit voorstel dat de gebruikelijke zorg ook moet terugkomen Het is de ChristenUnie opgevallen dat er kwaliteitseisen aan de PGB gesteld worden voor gecontracteerde aanbieders maar hoe zit het dan met de niet professionele hulpverleners? De ChristenUnie vraagt zich af of er voor een mantelzorger wel PGB kan worden aangevraagd bijvoorbeeld bij hulp in de huishouding, dagbesteding en respijtzorg. Of is alle hulp, die door een mantelzorger wordt gedaan onbetaald? De fractie is van mening dat de partner van de zorgvrager wel een PGB zou kunnen aanvragen zodat hij of zij in deeltijd kan gaan werken. OPA zegt dat het PGB dat de partner kan aanvragen juist het PGB is voor niet gebruikelijke zorg. De ChristenUnie zegt dat zo iemand dan ook gebruikelijke en niet gebruikelijke zorg verleent. Voor de ChristenUnie is het onduidelijk waarom een huisgenoot geen mantelzorger kan zijn. Op de website van Mantelzorg Nederland staat dat het ook hulp van huisgenoten kan zijn. Wat de ChristenUnie betreft maakt het niet uit of huisgenoten ook mantelzorgers zijn of gebruikelijke zorg verlenen als ze maar dezelfde faciliteiten krijgen.

De vraag is of een huisgenoot, die gebruikelijke zorg verleent, ook welkom is in het mantelzorgcentrum voor ondersteuning. OPA merkt op dat volgens de definitie gebruikelijke zorg verplicht is en mantelzorg is altijd vrijwillig. Daar zit het grote verschil. Voor gebruikelijke zorg kan men dus geen mantelzorgcompliment krijgen. De ChristenUnie heeft niet kunnen achterhalen waar de beheersing van de kosten is te behalen bij dit onderdeel van gebruikelijke hulp/maatschappelijke ondersteuning. Worden er betere, scherpere criteria opgesteld voor de gebruikelijke zorg in gesprek met de leefgemeenschap zodat er minder vaak professionele hulp nodig is? Voor de ChristenUnie is het belangrijk dat de zorgvrager optimaal geholpen wordt hetzij via de gebruikelijke zorg, hetzij via mantelzorg of door de inschakeling van vrijwilligers. De zorgverlener moet ook optimaal ondersteund worden. De ChristenUnie begrijpt dat alle vormen van ondersteuning in stand blijven. De fractie zal dus niet volledig meegaan met dit commissievoorstel. De ChristenUnie pleit ervoor om niet alleen een mantelzorgcompliment maar ook een gebruikelijke zorg compliment uit te delen. OPA vraagt wat de reden van het college zou zijn om de beleidsregels aan te passen als er, volgens de ChristenUnie, toch niets verandert. De ChristenUnie ziet dit niet als een ander beleidsvoorstel maar als een update van het huidige beleid.

SPA constateert dat deze update dan wel 200.000 euro opbrengt. De ChristenUnie zegt dat dit zo kan zijn.

BAS zegt dat de kans op overbelasting van mantelzorgers door de coronacrisis is toegenomen. De overheid moet er alles aan doen om dit te voorkomen. BAS deelt de zorgen van de indieners van het commissievoorstel en sluit zich aan bij de woorden van de indieners. Het lijkt er steeds meer op dat de overheid mantelzorg probeert af te dwingen. BAS vindt dit geen goede ontwikkeling.

GroenLinks denkt dat men met dit commissievoorstel voorbij gaat aan de beheersmaatregelen. De fractie van GroenLinks is het niet eens met welke beheersmaatregel in het Sociaal Domein dan ook. Men betreurt deze ontwikkeling en maakt zich zorgen over de toekomst van het Sociaal Domein. In dat licht is GroenLinks het eens met het door de indieners gestelde vergaderdoel. Met het eerste vergaderdoel wordt de regelvrijheid ontnomen. Het is jammer dat er wordt uitgegaan van betaalde participatie voor naastenzorg. GroenLinks vergelijkt het met het landelijk beleid dat door GroenLinks wordt afgekeurd. De optie van het lage PGB moet toegankelijk blijven als de situatie erom vraagt. De Wmo consulenten moeten mogelijkheden kunnen aanbieden en geen beperkingen. Het herdefiniëren van het begrip Mantelzorg is een principekwestie. GroenLinks begrijpt niet waarom dit nodig is. Het is verwarrend. Het lijkt er inderdaad op dat mantelzorg steeds meer wordt gezien als een verplichting. GroenLinks wil de discussie voeren hoe de raad überhaupt tegen de beheersmaatregelen in het Sociaal Domein aankijkt.

De VVD vindt de dat de beleidsregels van de gemeente Alkmaar nu beter aansluiten bij de intentie van de Wmo. Er kan maatwerk worden geboden in specifieke gevallen. Ook kan deze wijziging dienen als beheersmaatregel. Gebruikelijk hulp verdient extra aandacht en daarom is het belangrijk dat benodigde hulp tijdig wordt gesignaleerd. Het is belangrijk om te weten waar de grens ligt van gebruikelijke hulp. De aangescherpte beleidsregels geven nu wel duidelijkheid in dit grijze gebied. De VVD vindt het niet wenselijk dat een mantelzorger zijn/haar baan opzegt om betaalde zorg te gaan verrichten. De Wmo is bedoeld als vangnet. De prioriteit van de VVD ligt bij het verzorgen van een eigen inkomen. Het belang van de een mag niet ten koste gaan van het belang van de ander. Over vergaderdoel 1 hoeft wat de VVD betreft geen uitspraak gedaan te worden aangezien het afschaffen van het PGB sociaal netwerktarief niet aan de orde is. Gezien het raadsbesluit van 23 januari 2020, vaststelling van de verordening maatschappelijke ondersteuning Alkmaar, is 3 Raadscommissie Sociaal Ruimte 1 juli 2021

vergaderdoel 2 ook niet aan de orde. Het genoemde raadsbesluit is unaniem aangenomen door de raad. Partij voor de Dieren bedankt de indieners voor het agenderen van dit commissievoorstel en wacht de beantwoording door het college af. De fractie vraagt zich wel af waarom het college een dergelijk besluit zou willen uitvoeren zonder de gemeenteraad hierbij te betrekken. De Partij voor de Dieren vindt dit een perfecte casus voor macht en tegenmacht. De fractie constateert dat het college blijkbaar van mening is dat alleen meedoen en geld verdienen inhoudt dat men meedoet aan de maatschappij. Wat de Partij voor de Dieren betreft is er meer dan geld verdienen. De Partij voor de Dieren heeft de indruk dat het inschakelen van een professional de enige oplossing wordt voor familieleden die graag willen zorgen voor hun familie.

D66 constateert dat regels vaak op vele manieren kunnen worden uitgelegd. Wat de fractie van D66 betreft gaat het om doelstelling en resultaat. Het is voor niemand van belang om de uitleg dusdanig ter discussie te stellen dat onnodige en grote onzekerheid en onvrede wordt gezaaid. Het doel wordt samen met de hulpvragers bepaald. Er moet een zorgvuldige afweging worden gemaakt bij het intakegesprek over de mogelijkheden die iemand zelf heeft om hulp en ondersteuning op een andere manier te regelen. En er moet ondersteuning worden geregeld voor de mensen die dit echt nodig hebben. Uit de beantwoording van de technische vragen blijkt dat dit onverkort de ambitie blijft. Als de menselijke maat niet wordt gehanteerd dan moet de gemeenteraad ingrijpen. D66 heeft er alle vertrouwen in dat het college toeziet op een goede uitvoering. Dat inwoners hun eigen verantwoordelijkheid nemen maar dat niemand tussen wal en schip valt. GroenLinks wijst erop dat het voor de raad heel ongrijpbaar wordt als het beleid eenmaal uitgevoerd wordt. D66 gaat uit van vertrouwen in professionals. De Wmo consulenten gaan zorgvuldig om met iedere inwoner die om hulp komt vragen. D66 heeft alle vertrouwen in de uitvoering van het beleid. OPA is het in zijn algemeenheid eens met D66 maar het gaat om twee specifieke uitvoeringsregels die ingrijpen in het leven van mensen.

D66 heeft in de beantwoording van de technische vragen gelezen dat er altijd ruimte blijft voor maatwerk en dat als mensen ondersteuning nodig hebben dat ze deze ondersteuning ook krijgen. OPA en D66 voeren een korte discussie die geen nieuwe informatie oplevert.

De PvdA zegt dat de afschaffing van het PGB laag tarief en het begrip mantelzorg vanavond ter discussie staat maar dan is niet nodig want deze vergoeding is helemaal niet afgeschaft ook niet voor mensen die samen een huishouden vormen. Het college heeft ervoor gekozen om deze vergoeding alleen nog in uitzonderingssituaties toe te kennen aan mensen die deel uit maken van een huishouden. De PvdA deelt de zorg van het college dat degene die zorg verleent na het overlijden van de zorgvrager geen baan meer heeft, geen recht op een uitkering en geen PGB. OPA wijst erop dat het verstrekken van een PGB laag tarief al redelijk uitzonderlijk is. OPA vraagt zich af hoeveel banen hiermee gewonnen worden en of dit in verhouding staat tot de kwaliteit van de zorg die thuis geleverd kan worden is ook maar zeer de vraag. Waarom vindt de PvdA het niet belangrijk dat juist deze specifieke situaties kunnen blijven voortbestaan voor de mensen die deze hulp geven en krijgen. De PvdA zegt dat er niets verandert voor inwoners die in een specifieke situatie hulp nodig hebben. Ook in de toekomst blijven maatwerkvoorzieningen mogelijk. Het verandert wel voor de inwoners die gewoon voor elkaar kunnen zorgen. Er is een definitie toegevoegd over wat gebruikelijke zorg is en wat daar de grenzen van zijn. Er verdwijnt dus niets, er wordt iets toegevoegd.

OPA zegt dat dit niet in de toelichting op de beleidsregels staat. Het CDA vraagt waar OPA het op baseert dat in de toekomst alles afgeschaft gaat worden. OPA citeert uit de beantwoording van de technische vragen en constateert dat, ook als het te zwaar wordt, dat mensen elkaar gewoon moeten blijven helpen. Door de bureaucratie wordt inwoners ontnomen waar ze recht op hebben. Het CDA heeft niet gevraagd om de definitie maar heeft geen antwoord gekregen op de vraag dat er in de toekomst iets afgeschaft wordt. OPA zegt dat het volstrekt onduidelijk is of de vergoeding voor niet gebruikelijke hulp nu wel of niet blijft bestaan. Als men de beleidsregels en de toelichting goed leest dan wordt de vergoeding afgeschaft. Als men de beantwoording van de technische vragen leest dan is het dubieus. Het is wenselijk dat er helderheid over komt. Het CDA concludeert dat er nergens staat dat er iets afgeschaft wordt en dat dit een hersenspinsel is van OPA. OPA zegt dat er geschreven staat dat met het afschaffen van het PGB een besparing gerealiseerd kan worden van 200.000 euro. Dat PGB is bedoeld voor niet gebruikelijke hulp. De VVD maakt een opmerking over de wijze waarop het debat verloopt en vraagt de voorzitter om zijn taak uit te voeren. De voorzitter vindt dat het debat goed verloopt en geeft ruimte aan de discussie.

GroenLinks zegt dat er nu eenmaal een taakstelling is op het Sociaal Domein (de wethouder knikt nee). GroenLinks denkt dat er kritisch moet worden gekeken naar de beheersmaatregelen die worden voorgesteld. Ze vraagt zich af hoe andere fracties er

4 Raadscommissie Sociaal Ruimte 1 juli 2021

tegenover staan om dit integraal te behandelen en niet specifiek op deze twee punten. Het CDA twijfelt of dit kan worden gezien als een bezuiniging op het Sociaal Domein. D66 begrijpt ook niet hoe GroenLinks het over bezuinigingen kan hebben als er wordt gesproken over beheersmaatregelen. SPA merkt op dat er met betrokkenheid en zorgvuldigheid naar deze regeling moet worden gekeken. De PvdA zegt dat mantelzorgers meer gebaat zijn bij goede ondersteuning dan een financiële vergoeding. Er wordt ten onrechte gesproken over herijking van mantelzorg. Het college heeft niets anders gedaan dan de definitie van gebruikelijke hulp aanscherpen. Mantelzorgers blijven gewoon mantelzorgers met recht op alle ondersteuning die daarbij hoort. GroenLinks zegt dat het een recht is om minder uren te gaan werken als men daar behoefte aan heeft. Het is prettig als een gemeente daarin kan voorzien en het is nog prettiger als het voordeliger is dan professionele zorg. De PvdA zegt dat het in de praktijk niet zo werkt. De PvdA maakt zich wel zorgen over de bijgevoegde mail van een verontruste mantelzorger maar het is niet het college die onrust heeft veroorzaakt maar de fractie van OPA. OPA vindt het verdrietig dat het mantelzorgcentrum haar achterban heeft geïnformeerd met het de mededeling dat OPA dit suggereert terwijl er in de krant stond dat OPA er voor waarschuwde.

Het mantelzorgcentrum heeft het woord ‘suggereert’ later terug genomen want niet OPA komt met dit voorstel maar het college en OPA heeft er juist voor gewaarschuwd. De PvdA heeft moeite met de tendentieuze wijze waarop in de media en in het commissievoorstel gesproken wordt door de fractie van OPA.

Het CDA sluit zich aan bij de woorden van de PvdA over de tendentieuze wijze waarop er gesproken is door OPA. Het CDA vindt dat er heel goed voor mantelzorgers gezorgd moet worden. De fractie geeft een korte schets waar de Wmo voor dient. De gemeente en het mantelzorgcentrum ondersteunen de mantelzorgers en er wordt gekeken of het aanbod passend is bij hun hulpvraag. Er wordt maatwerk geleverd met als doel de mantelzorger zoveel mogelijk te ontlasten tot de draagkracht en draaglast weer in balans is. OPA vraagt wie er, volgens het CDA, een mantelzorger is. Het CDA zegt dat OPA daar zelf al antwoord op heeft gegeven. OPA vraagt of het CDA het dus eens is met de definitie van het college dat als de verzorgende tot dezelfde leefeenheid behoort dat hij/zij dan geen mantelzorger meer is. Het CDA zegt dat bij de invoering van de Wmo in 2015 er al gesproken is over gebruikelijke zorg en mantelzorg. Dat er een overlapping is, is al vanaf het begin af aan bekend. Dat het college nu duidelijkheid verschaft wat met deze twee begrippen wordt bedoeld, daar is het CDA heel blij mee. Het is niet juist dat mantelzorgers nu bang gemaakt worden dat er een grote wijziging heeft plaatsgevonden. Dat is niet de manier om met kwetsbare inwoners om te gaan. De ChristenUnie vraagt wat het in de praktijk nu uitmaakt of het nu mantelzorger heet of een gebruikelijke hulpzorgverlener.

OPA vindt dit een hele goede vraag. Dat is precies waar het over gaat. Inwoners die mantelzorg verlenen begrijpen niets van deze herdefiniëring. Bij het herdefiniëren van begrippen ontstaat er onrust in de samenleving. De PvdA verwijst naar de beantwoording van het college op vraag 8 over het mantelzorgcompliment. Het CDA zegt dat het PGB de minst wenselijke manier is omdat de mantelzorger geld krijgt en daarbij een hoop extra administratieve lasten. Soms is een PGB wel passend en de mogelijkheid om een PGB te krijgen blijft aanwezig. Het CDA begrijpt niet waarom dit commissievoorstel inhoudelijk voorligt. Het schept verwarring en brengt onzekerheid mee voor een kwetsbare groep mensen. Het CDA vraagt aan het college om het document bij het commissievoorstel, dat niet terug te vinden is, aan de commissie aan te leveren. Ook vraagt de fractie of het college ook de Wmo raad heeft geconsulteerd. En zo ja, wat was de reactie van de Wmo raad?

Beantwoording door het college in eerste termijn Wethouder Konijn benadrukt dat er bij de kadernota is aangegeven dat er 9 miljoen euro moet worden gezocht, 8 miljoen euro in beheersmaatregelen die niet het beleid van de raad aantasten. Dit geldt voor zowel Wmo als Jeugdhulp. De raad heeft bij de kadernota aangegeven dat het bedrag van 1 miljoen euro niet ten koste mag gaan van de zorg. Daar moet bij de begroting rekening mee gehouden worden. Er wordt afgewacht welke financiële vergoeding er vanuit het Rijk komt. De verantwoording vindt plaats via de P&C cyclus.

Wethouder Te Beest zegt dat dit een onderwerp is dat iedereen aan het hart gaat. Het college heeft geprobeerd om de commissie te voorzien van alle informatie via een memo en door middel van het beantwoorden van de technische vragen. De notitie over de Wmo verordening komt nog voort uit de tijd van de AWBZ. De datum in 2018 is niet de datum waarop deze notitie geschreven is, het zijn oude regels die al lang niet meer van toepassing zijn. Het CDA vraagt of deze notitie dus niets met de Wmo te maken heeft aangezien de Wmo in 2015 is ingevoerd en niet in 2013. Wethouder Te Beest zegt dat deze notitie van voor 2015. De nadere regel komt voort uit het feit dat er behoefte is aan verduidelijking op het begrip ‘gebruikelijke hulp’. De handvatten voor de uitvoering heeft het college 5 Raadscommissie Sociaal Ruimte 1 juli 2021

proberen te geven met dit document. Het is geenszins een herdefiniëring van het begrip mantelzorg. De wettelijke definitie is opgenomen in de Wmo beleidsverordeningen. Het college streeft niet naar een systeemwereld, de menselijke maat wordt gehanteerd. Het hele gezin moet betrokken worden bij het keukentafelgesprek. Deze beheersmaatregel past prima binnen de uitgangspunten van de Wmo. Er zijn redenen waarom het niet altijd gewenst is om in de PGB terecht te komen aangezien het ook ingrijpt op de sociale relatie. De wethouder benadrukt dat het gaat om de gemeentelijke hulp (Wmo). Er is dus geen sprake van een definitiewijziging of dat er iets wordt afgeschaft. Er waren geen nadere regels. Het bewijs wordt uiteindelijk geleverd in de uitvoering. Als de gemeente de verkeerde dingen doet dan kan de raad ingrijpen. Beheersmaatregelen zijn geen doel op zich maar mogelijkheden om binnen bestaand beleid de zorg naar de toekomst toe ook betaalbaar te houden. OPA merkt op dat als er eigenlijk niets verandert, waarom dan deze beleidsregels waarin duidelijk staat dat definities veranderen. Waar echt gesproken wordt over herijking. Wethouder Te Beest zegt dat deze beleidsregels handvatten zijn voor de uitvoering. Bijvoorbeeld de PGB wordt niet afgeschaft maar in de leefwereld van het eigen gezin wordt er veel terughoudender mee omgegaan.

OPA vraagt of het PGB binnen het gezin dus minder toegekend wordt. Wethouder Te Beest zegt dat als men langs de lijnen gaat van de vragen die in de notitie staan, dan komt men minder snel bij het PGB uit. Dan komt men uit bij een oplossing die zowel voor het gezin als voor de omgeving een goede oplossing is. Het automatisme om voor niet gebruikelijke hulp het instrument PGB in te zetten, die vanzelfsprekendheid is er wel vanaf. OPA vraagt hoe vanzelfsprekend het is als het maar om een gering aantal situaties gaat. Wethouder Te Beest antwoordt dat de Wmo zich ook in de tijd ontwikkelt. De gemeente probeert zo dicht mogelijk bij de ontwikkeling van de Wmo te komen. Uiteindelijk is het allemaal maatwerk. Er is periodiek overleg met de Wmo-raad. Dit is ook met hen besproken. De aanscherping werd absoluut begrepen door de Wmo-raad zolang het maatwerk maar leidend is.

Tweede termijn van de commissie GroenLinks begrijpt de intentie van het college en denkt dat deze intentie ook goed is maar dit klinkt echt als een maatregel die toch beperkend werkt in de mogelijkheden die de Wmo-consulent heeft.

Het CDA vindt het jammer dat er een document bij het commissievoorstel zit dat eigenlijk niet juist is. Dat is verwarrend. Het CDA zou graag met de andere fracties willen afspreken dat er geen politiek wordt bedreven over de ruggen van mantelzorgers. Laat de mantelzorgers gewoon in hun waarde.

OPA vindt ook dat de mantelzorgers deze verwarring niet verdienen maar deze verwarring is er wel. OPA denkt dat het goed is om deze verwarring uit de wereld te helpen door tijdens de raadsvergadering van 8 juli 2021 met een motie te komen die maximale helderheid schept over wat er nu wel en wat er nu niet gaat veranderen. Door middel van een motie kan de raad er een uitspraak over doen.

11 Raadsvoorstel Kredietaanvraag schetsontwerp herinrichting openbare ruimte Laat-west (21.08) Het college wil de openbare ruimte op de Laat-west verbeteren. De openbare ruimte is schraal en stenig vormgegeven met weinig verblijfskwaliteiten en het aantal leegstaande panden is groot. Parallel aan het vormgeven van een betere openbare ruimte zijn eigenaren bezig met grootschalige herontwikkeling van bijvoorbeeld het voormalig V&D pand en het voormalig Primark pand. In beide herontwikkelingsprojecten wordt detailhandel en wonen gecombineerd. Deze ontwikkeling draagt bij aan het creëren van een gemengder gebied en vraagt om een openbare ruimte die ook de woonfunctie ondersteunt. In het voorstel vraagt het college de raad in te stemmen met het ontwerp, met het principebesluit om te komen tot voetgangersgebied tijdens kernwinkeltijden en een (aanvullend) krediet.

Insprekers De heer De Waard spreekt namens de bewoners van de Oudegracht (buren van de Laat), De bewoners zijn het eens met aanpassing van de Laat om deze straat weer aantrekkelijk te maken voor inwoners, bedrijven en bezoekers. De bewoners hebben wel zorgen over mogelijke gevolgen van de beoogde veranderingen voor bewoners en bezoekers van de Oudegracht. Er is nu al sprake van verkeersstromen die dwars door elkaar heen lopen. De verkeersregels worden niet gevolgd en van handhaving is vrijwel geen sprake. Dit zal nog verder verslechteren als de verkeersdruk omhoog gaat. Ook het aantal gestalde fietsen op de Oudegracht zal toenemen als de Laat niet meer toegankelijk is

6 Raadscommissie Sociaal Ruimte 1 juli 2021

voor de fiets. De omwonenden zijn pas laat geïnformeerd over de vernieuwingen van de Laat-west maar denken graag mee.

Vragen vanuit de commissie OPA vraagt wanneer de bewoners betrokken zijn bij het proces. De heer De Waard zegt dat de bewoners van de Oudegracht via de media geïnformeerd zijn over de plannen terwijl zij toch direct betrokkenen zijn. OPA vraagt of fietsers de grootste zorg zijn of gaat het om de verkeersdruk die omhoog gaat. De heer De Waard zegt dat de problematiek breder is maar de fiets is wel de grootste katalysator. Als de fietser niet meer welkom is op de Laat dan zullen er andere fietsroutes en fiets- parkeerplekken ontstaan.

GroenLinks vraagt wat er voor nodig is om de Oudegracht een goed alternatief te laten zijn voor de fietsers. De heer De Waard antwoordt dat er eigenlijk geen goed alternatief is omdat de druk nu al dermate hoog is dat men geen verhoging van de fietsdruk kan gebruiken. Als men de Oudegracht toch als alternatieve fietsroute ziet dan zal er toch wat gedaan moeten worden aan verduidelijking van regels en zeker ook aan handhaving. De officiële rijrichting op de gracht wordt nu genegeerd. De Oudegracht leent zich niet voor een hoge verkeersdruk. Het is smal, er is geen stoep. GroenLinks vraagt of het een oplossing is als dit deel van de Oudegracht alleen toegankelijk is voor autoverkeer bewoners en dus niet voor doorgaand autoverkeer. De heer De Waard zegt dat er ook bezorgdiensten zijn die via dit deel van de Oudegracht rijden. De inspreker is benieuwd hoe het gehandhaafd wordt als alleen automobilisten, die daar wonen, daar mogen rijden.

De ChristenUnie vraagt of de bewoners meldingen hebben gedaan dat er niet gehandhaafd wordt. De heer De Waard zegt dat dit de dagelijkse praktijk is. Hij heeft er geen melding van gedaan bij handhaving of de gebiedsconsulent.

De Partij voor de Dieren vraagt of de zorgen van de bewoners weggenomen worden als er strikt gehandhaafd zou worden? De heer De Waard zegt dat men dan wel een heel eind komt maar het is een utopie dat er strikt gehandhaafd kan worden. En bovendien zijn de regels niet voor iedereen duidelijk. Uiteraard zal meer handhaving meer rust brengen.

Mevrouw Verrel, spreekt ook namens de bewoners van de Oudegracht. Als fietsers omgeleid worden via de Ridderstraat richting de Oudegracht dan krijgt dit deel van de Oudegracht zeker 4 tot 5 keer meer verkeer te verwerken en het is nu al niet te doen. Zoals gezegd, alles loopt door elkaar en de bebording verandert ook steeds waardoor de regels onduidelijk zijn. Mevrouw Verrel heeft begrepen dat de handhaving het opgegeven heeft. De bewoners zijn erg geschrokken van het laatste krantenartikel van 1,5 maand geleden dat er drie scenario’s waren. De bewoners konden enigszins instemmen met het tweede scenario (groene aankleding en fiets werd gedoogd). Dit scenario schijnt nu van de baan te zijn en nu wordt de fiets, tijdens de kerntijden, echt geweerd van de Laat-west. Er gaat tijdens de kerntijden heel veel verkeer over de Laat. De bevoorrading gaat plaatsvinden vanaf de Zilverstraat, de Ridderstraat naar de Breedstraat. Dit betekent dat de rijrichting verandert waardoor autoverkeer vlak langs de voordeur rijdt van de bewoners. Er is geen stoep, er zijn veel gezinnen met kleine kinderen, er is niet genoeg ruimte dus de auto’s gaan uitwijken voor de fietsers en wandelaars die allemaal langs de grachtkant lopen. Er ontstaat dus een heel gevaarlijke situatie ook door de brommers en scooters die langsrijden.

Aan de overkant wonen veel oudere mensen die hun auto een halve meter van de gracht parkeren waardoor de rijstrook kleiner wordt. Al dit verkeer kan er dus zeker niet meer langs.

De heer Francken kijkt vanuit het perspectief van de bezoeker. Men ziet regelmatig toeristen op de Oudegracht die de mooie panden bekijken. Vanuit citymarketing is het heel belangrijk dat er veel toeristen komen. Het probleem is dat er geen trottoir is waardoor de toeristen in groepen op de straat lopen en dan moeten er ook nog auto’s, scooters en (brom)fietsen langs. Dit gaat een keer helemaal fout. Het toeristisch perspectief moet dus niet vergeten worden. Het historisch aanzicht van de stad moet zoveel mogelijk behouden blijven. Het is essentieel dat mensen kunnen blijven genieten van dit deel van de gracht.

Vragen vanuit de commissie De Partij voor de Dieren vraagt hoe de heer Francken het zou vinden als er geen auto’s meer op dit deel van de Oudegracht zouden mogen komen. De heer Francken antwoordt dat hij dit een prachtige 7 Raadscommissie Sociaal Ruimte 1 juli 2021

gedachte zou vinden. Tussen de bomen zouden er dan bankjes geplaatst kunnen worden waar mensen kunnen zitten. De inspreker heeft zelf ook een auto maar ziet dit niet als een belemmering.

De vergadering wordt voor enkele minuten geschorst.

Eerste termijn van de commissie OPA memoreert dat fietsen een gele sticker kregen op het moment dat ze niet in de fietsenkelder onder het Canadaplein werden geplaatst. OPA is geen voorstander van deze betutteling maar maakt zich wel sterk voor het behoud van de mooie historische binnenstad en de tussenstraatjes. Er is een amendement ingediend om de tussenstraatjes te behouden voor winkels. OPA maakt het college een compliment voor het participatietraject met de ondernemers en bewoners van de Laat. De gracht op de Laat had de voorkeur voor OPA maar de ondernemers willen een groene variant. OPA vindt het noodzakelijk dat de Laat opgeknapt wordt en zal het raadsvoorstel ook steunen. Er wordt een principebesluit genomen dat fietsers niet meer op de Laat zouden kunnen fietsen. Is dit definitief of kan dit later nog worden aangepast? Er wordt vanuit gegaan dat er bij de voormalige V&D locatie ook een fietsenstalling komt maar deze fietsenstalling is er voorlopig nog niet. Ook de fietsenstalling op de Breedstraat is er nog niet. Helaas lijken de bewoners van de Oudegracht vergeten te zijn in het participatietraject. Het college heeft een onderzoek aangekondigd of de verkeersstromen op de Oudegracht wel mogelijk zijn. De vraag is of de inbreng van de insprekers daarbij meegenomen wordt.

Als er teveel verkeerstromen komen op een smalle weg dan is het gevaarlijk en vervelend voor het woongenot van de bewoners maar ook voor de toeristen.

De Partij voor de Dieren vraagt om de inbreng van de insprekers mee te nemen. De fractie vindt het vreemd dat 1/3 van de straat op de Oudegracht wordt gebruikt voor geparkeerde auto’s. Wat de Partij voor de Dieren betreft krijgen bewoners, bezoekers en fietsers de ruimte die ze echt nodig hebben. De fractie pleit ervoor om geparkeerde auto’s niet meer toe te staan op de Laat. De VVD vraagt waar de bewoners dan hun auto moeten parkeren. De Partij voor de Dieren zegt dat er oplossingen voor gezocht kunnen worden (deelauto’s, minder auto’s, auto’s kunnen worden geparkeerd in de parkeergarages). De VVD vindt het een discutabele redenering dat bewoners hun auto dan maar weg moeten doen en gebruik moeten maken van deelauto’s. De Partij voor de Dieren denkt dat dit voor tweede auto’s zeker een optie is. De fractie ondersteunt het voorstel om de Laat te vergroenen uiteraard van harte. Wat de Partij voor de Dieren betreft wordt de Laat de groenste straat van Alkmaar. De fractie stelt verduidelijkingsvragen hoe het gevraagde budget besteed wordt. Bij de hoek Ridderstraat/Laat staan dezelfde bomen ingetekend als die er nu staan plus zitplekken en fonteinen maar net zoveel steen als er nu is. De Partij voor de Dieren vraagt hoe groot het oppervlakte van de Laat is dat nu ‘groen’ wordt of hoeveel oppervlakte steen verdwijnt er.

De verstening zit niet alleen op de grond maar ook op de gevels. Kunnen natuur inclusieve gevels ook terugkomen in het vervolgontwerp? De fractie heeft vragen over de kunstmatige waterstromen die nu worden voorgesteld omdat er juist wordt gevraagd om zuinig te zijn met water op de warmste dagen van het jaar en ook zullen de pompen energie verbruiken. Waarom is er voor dit ontwerp gekozen in een tijd dat er juist ook ingezet moet worden op energiereductie. Wordt hiermee niet het verkeerde signaal afgegeven.

SPA merkt op dat de participatie van de bewoners bij dit project zwak naar voren is gekomen terwijl de participatie door de ondernemers prima geregeld was. De fractie wil niet steeds geconfronteerd worden met gedoe omtrent de participatie. Ook pleit SPA ervoor om voortaan duidelijke taal te gebruiken in raadsvoorstellen (wie, wat, waar, waarom en wanneer). Op dit deel van de Laat zijn veel modewinkels en filiaalbedrijven. De vraag is waar Alkmaar zich nu in onderscheid van andere winkelsteden. SPA vindt dat dit onderscheid scherper kan en vraagt er extra aandacht voor. Het urgentie voor het verbeteren van de openbare ruimte van de Laat-west is heel hoog. Voetgangers worden belemmerd door geparkeerde fietsen van bezoekers en bewoners, uitdijende terrassen en uitstallingen en grote vrachtwagens. De gemeente is er zelf debet aan, het gaat om dat er gehandhaafd wordt, nu en in de voorgestelde situatie. Groene vlakken met ruimten voor terras of openbare zitgelegenheid is een uitstekend uitgangspunt voor SPA waarbij er wel nadrukkelijk aandacht moet zijn voor de ondernemer die nu ook al een terras exploiteert. Het weren van fietsen op de Laat is niet prettig voor mensen die slecht ter been zijn. Ondernemers gaan mogelijkerwijs omzet missen als mensen niet meer met de fiets bij hun winkel mogen komen.

SPA vraagt aandacht voor de opmerking van een van de insprekers over het autoverkeer rijdende vanaf de Zilverstraat. SPA steunt het raadsvoorstel.

8 Raadscommissie Sociaal Ruimte 1 juli 2021

GroenLinks vindt dat de binnenstad ook een huiskamer mag zijn waar mensen elkaar ontmoeten. Het raadsvoorstel past in de verandering die GroenLinks wil voor de binnenstad. Eindelijk aan de slag met duurzame stadslogistiek, veel groen, een prettige verblijfsruimte voor het winkelend publiek. Ook de Laat-oost mag wat GroenLinks betreft groen en autovrij worden. Een fijne woon-, werk- en winkelstraat. De fractie heeft enkele bedenkingen bij het raadsvoorstel. Als fietsen worden geweerd van de Laat dan zou er, wat GroenLinks betreft, eerst een goed alternatief moeten komen voordat een doorgaande route wordt afgesloten voor de fiets. De stalling in de Breedstraat is niet toegankelijk met de fiets vanaf de Laat. Als men besluit tot het weren van de fiets op de Laat dan zou de auto moeten worden geweerd van de Oudegracht. Het is niet wenselijk als de fietser wordt verbannen naar een onveilig alternatief. De Laat is nu echt een belangrijke fietsverbinding. Ten aanzien van het kredietvoorstel wordt aan het college gevraagd of het daar dan bij blijft. Zitten de fietsenstallingen en aanpassingen aan de Oudegracht al in dat bedrag? GroenLinks is geen voorstander van beslispunt 2 ‘Het principebesluit om voor de Laat-west te komen tot voetgangersgebied tijdens kernwinkeltijden’ omdat er nog geen alternatief is.

En als er geen alternatieven zijn dan kan men nog denken aan ‘fiets te gast’ op de Laat. GroenLinks overweegt een amendement in te dienen tijdens de komende raadsvergadering. OPA vraagt hoe GroenLinks dat dan ziet ‘fiets te gast’ op de Laat. Hoe is dit praktisch haalbaar? GroenLinks zegt dat de voetgangers dan prioriteit hebben en dat de fiets te gast is maar dat het wel mogelijk is om met de fiets op de Laat te komen als je daar wil zijn. De Partij voor de Dieren vraagt zich af hoe men dan omgaat met fietskoeriers/maaltijdbezorgers die behoorlijk snel gaan. Hoe wordt dit gehandhaafd? GroenLinks vindt dat er eerst onderzocht moet worden of er goede alternatieven zijn. Ook bezorgdiensten zullen zich moeten houden aan ‘fiets te gast’. Men ontkomt niet aan handhaving. SPA geeft de suggestie mee om eens te kijken naar de fietsstraat in het winkelgebied van Drachten/Smallingerland.

Het CDA is ook blij dat de Laat-west aangepast gaat worden. De fractie begrijpt de wens om dit gebied tot voetgangerszone om te vormen. Het CDA denkt dat met dit plan de aantrekkelijkheid van de binnenstad wordt vergroot en dat dit een positief effect zal opleveren voor de ondernemers. Door de vergrijzing groeit de groep kwetsbare verkeersdeelnemers. Mensen met een beperking stellen andere eisen aan voetgangersroutes dan mensen zonder beperkingen. Het is goed om snelle e-bikes te weren. Het CDA begrijpt het principebesluit maar de twijfel zit wel bij de toekomstige verkeersradiaal voor de fiets. Alternatieven kosten geld. De vraag is of dit al in deze kredietaanvraag is opgenomen of dat de raad hiervoor een nieuw voorstel krijgt. Ook het CDA pleit ervoor dat de Laat per fiets bereikbaar blijft. De vraag is of het krediet alleen gebruikt wordt voor het schetsontwerp of zit er een voorziening in voor de punten die als risicovol of onvoorzien worden genoemd. Wat gaat het college doen als blijkt dat men toch een grootschalige opgraving wil doen op de Laat. Het CDA staat positief tegenover het raadsvoorstel maar er zal een alternatief moeten komen voor de doorgaande route voor het fietsverkeer.

De ChristenUnie streeft naar een bloeiende binnenstad en daar zijn stevige impulsen voor nodig. De uitstraling van het kernwinkelgebied moet toekomstgericht zijn. Het gevoel van veiligheid dient ook op orde te zijn. Met fietsers tussen de bezoekers door is het altijd opletten op de Laat. De ChristenUnie ziet de Laat-west graag fietsvrij net als de Langestraat en is verheugd dat dit opgenomen is in de plannen van het college. Ondanks dat het een principebesluit is, ziet de ChristenUnie graag dat het uitgevoerd gaat worden. De herinrichting van de Laat-west, zoals opgenomen in het schetsontwerp, kan rekenen op de steun van de ChristenUnie. De vraag is wel waarom de raad geen besluit heeft kunnen nemen tussen een gracht en een groene inrichting op de Laat. Het is bekend dat een gracht op de Laat een te dure variant bleek te zijn en wellicht heeft participatie deels ook een rol gespeeld. De fractie is blij met de twee fonteinen en de waterlijn die er tussen loopt. Ook de ontmoetings- en verblijfsplekken zien er goed uit. De ChristenUnie stelt een vraag over de eventuele bijdrage van het Rijk. Klopt het dat er in het gevraagd krediet nog geen rekening is gehouden met een bijdrage vanuit het Rijk? Als er wel een bijdrage door het Rijk wordt verstrekt wil het college dan de jaarlijkse last verlagen of kiest het college voor een korte looptijd van het krediet.

Het verzoek van de ChristenUnie is om de Oudegracht goed mee te nemen in het participatietraject omtrent het onderzoek naar de fietsradialen.

De VVD steunt de keuze van de ondernemers en de inwoners, die geparticipeerd hebben, om van de Laat een voetgangersgebied te maken. De Laat-west is verbonden met de Langestraat door middel van de tussenliggende straatjes, een kwaliteitsslag is noodzakelijk, het kernwinkelgebied moet verkleind worden. In de Laat-oost zitten nog veel winkeliers en bedrijven. Zij krijgen nu te horen dat hun partners in de Laat-west een prachtige upgrade krijgen. Heeft het college al nagedacht over de 9 Raadscommissie Sociaal Ruimte 1 juli 2021

winkeliers en bedrijven die gevestigd zijn in de Laat-oost. Kan het college een rol spelen om de winkeliers van de Laat-oost naar de Laat-west te laten verhuizen. Of kunnen de winkeliers en bedrijven op een andere manier worden gefaciliteerd om onderdeel te worden van het kernwinkelgebied. De bestrating is ook een aandachtspunt voor de VVD met de verharding in de Langestraat in het achterhoofd. De VVD geeft de suggestie mee om de nieuwe bestrating van de Langestraat, mits blijkt dat deze bestrating goed voldoet, ook te gebruiken voor de Laat-west. Op deze manier wordt een aaneengesloten bestrating gecreëerd waardoor het winkelend publiek het kernwinkelgebied uitstekend kan herkennen. De ChristenUnie wijst erop dat het kapotrijden van de tegels in de Langestraat is veroorzaakt door het zware vrachtverkeer. In het voorliggende voorstel staat beschreven dat er helemaal geen vrachtverkeer komt in de Laat-west. De VVD vindt dit des te beter omdat de tegels dan helemaal niet meer kapot kunnen gaan. Ten aanzien van de afschrijvingstermijn van 40 jaar merkt de VVD op dat de termijn voor de afschrijving in de Langestraat is gehalveerd. Wat is de reden dat er nu opnieuw voor een afschrijftermijn van 40 jaar is gekozen terwijl men weet dat dit deel intensief gebruikt gaat worden.

De VVD is een groot voorstander van de schaduwrijke functie van bomen en sluit zich aan bij de vraag van de Partij voor de Dieren of de gevels van de winkels op de Laat-west wellicht vergroend kunnen worden. Het verzoek van de VVD aan het college is om de inspraakreacties van de bewoners van de Oudegracht te betrekken bij de verdere afwikkeling van het fietsverkeer.

D66 vindt dit een mooi plan. Toekomstbestendig, gezond, leefbaar en klimaat adaptief. Het vergroenen van de gevels is een goed idee. D66 ziet kleine stappen in de goede richting voor het afwikkelen van de stadslogistiek. De laad- en losvoorziening wordt voorzien op maximaal 100 meter afstand van het afleverpunt. D66 neemt aan dat dit alleen geldt voor dit specifieke project. Het lijkt de fractie van D66 lastig om te handhaven dat fietsers buiten de kernwinkeltijden wel over de Laat mogen fietsen. En ook D66 vraagt zich af wat er geregeld wordt voor de mindervalide fietsers. Hoe kunnen zij, op de fiets, tot dicht bij de winkels komen? D66 is voorstander van een wandelgebied maar het moet wel duidelijk en uitvoerbaar zijn ook met betrekking tot de doorfietsroutes. Het verzoek aan het college is om er rekening mee te houden tijdens de uitwerking. De plannen zijn dit keer aangepast naar aanleiding van de participatie van ondernemers en bewoners. Er is ook aandacht geweest voor doelgroepen die zijdelings betrokken zijn bij dit plan. Niet iedereen kan tevreden worden gesteld. Het verzoek is om de bezwaren, maar mogelijk, nog mee te nemen in de uitvoering zeker met betrekking tot het verkeer in de omliggende straten. In het algemeen is D66 tevreden over de gevolgde participatieprocedure. Dit is mogelijk een basis om te volgen bij andere RO projecten.

Indien er mooie archeologische vondsten worden gedaan op de Laat, wil het college er dan over nadenken om deze vondsten een plek te geven in de publieke ruimte. Fysiek of op een digitale wijze zoals bij de Noord- Zuidlijn in Amsterdam. D66 vraagt zich af of het gevraagde krediet realistisch is. De fractie wil niet bezuinigen op de tegels om te voorkomen dat dezelfde situatie ontstaat als in de Langestraat.

De PvdA vindt het idee om de voetgangers alle ruimte te geven goed aansluiten bij de uitgangspunten voor het kernwinkelgebied. Op dit moment zijn er veel obstakels in de looproute en weinig plekken in de schaduw (bezoekers blijven daarom ook weg op warme dagen). Een groenere, koele Laat zal een verademing zijn. Het parkeren van de fietsen is nog wel een uitdaging. Een fietsenstalling onder het oude V&D-pand zou een mooie locatie zijn maar bij voorkeur komt er ook een overdekte fietsenstalling aan de andere kant van de Laat-west. De PvdA geeft de suggestie mee om van de Breedstraat een soort fiets-parkeerstraat te maken (uiteraard moet dit nog wel overlegd worden met de bewoners). GroenLinks vraagt hoe de fietsers er dan moeten komen. Ze mogen niet meer over de Laat. De PvdA zegt dat men bijvoorbeeld een klein stukje van de Laat nog wel voor fietsers bereikbaar kan maken zodat ze de bocht kunnen nemen richting Breedstraat. Het gaat erom dat de inwoners nog wel op de fiets naar de binnenstad kunnen. De PvdA vraagt het college om de haalbaarheid te onderzoeken. Ook vraagt de fractie zich af of de projectontwikkeling van de voormalige V&D ongeveer gelijk zal lopen met de herinrichting van de Laat-west. De PvdA stemt in met het kredietvoorstel omdat men het beter in een keer goed kan doen.

Het is wel van belang om het grotere plaatje in beeld te houden en de effecten op de omliggende straten goed door te nemen. Er ligt een kans om de verkeerssituatie op de Oudegracht aan te pakken. De PvdA staat niet negatief tegenover de voorstellen zoals deze door GroenLinks en de Partij voor de Dieren zijn genoemd.

Leefbaar Alkmaar wil de Laat vergroenen en verduurzamen. De bevoorrading van de winkels en horeca wordt we ingewikkelder als grote vrachtwagens de Laat niet meer op kunnen rijden. Het is onduidelijk wie de extra kostenpost voor deze aanpassing op de stadslogistiek moet gaan betalen, de 10 Raadscommissie Sociaal Ruimte 1 juli 2021

ondernemer of de gemeente. Vooral voor kleine ondernemers zal dit een grote investering worden. Leefbaar Alkmaar heeft ernstige bedenkingen bij deze zogenaamde duurzame logistiek en vraagt het college om te zoeken naar oplossingen die voor iedere ondernemer aantrekkelijk kunnen zijn. De Fietsersbond pleit ervoor dat fietsers ook worden toegelaten op de Laat na de herinrichting. 80% van de respondenten op de online enquête wil echter dat de Laat voetgangersgebied wordt. De vrees is dat snelle e-bikes voor gevaarlijke situaties kunnen gaan zorgen. Door de groene inrichting van het verblijfsgebied is er onvoldoende ruimte om fietsen te kunnen stallen. Leefbaar Alkmaar vindt het een juiste keuze om fietsen, tijdens winkeltijden, te weren van de Laat. De fractie is benieuwd naar de ideeën van het college hoe het fiets parkeren moet worden opgelost. Het aanpassen van de fietsradiaal vergt ingrijpende maatregelen in de bestaande infrastructuur bijvoorbeeld op de Oudegracht. Leefbaar Alkmaar vraagt of het college al ideeën heeft voor het aanpassen van de fietsradiaal. D66 vraagt of Leefbaar Alkmaar de mening van D66 deelt dat het idee voor duurzame stadslogistiek juist wordt ondersteund door de ondernemers. Leefbaar Alkmaar heeft ook andere geluiden gehoord met name van de kleinere ondernemers die zich echt zorgen maken over de financiering.

D66 wijst erop dat uit de participatie blijkt dat het grootste deel van de ondernemers duurzame stadslogistiek juist aanmoedigt. Leefbaar Alkmaar denkt dat er nog goed naar gekeken moet worden met name naar de financiering.

BAS is positief over de voorliggende plannen en vindt dat de leegstaande panden van de voormalige V&D en Primark zo snel mogelijk herontwikkeld moeten worden. BAS vindt dat de alternatieve fietsroutes veilig moeten zijn en vindt dat er na een half jaar een evaluatie moet plaatsvinden. Een extra krediet van 2 miljoen euro vindt BAS een goede investering. De Laat wordt hiermee aantrekkelijker, groener, klimaatadaptiever en voorzien van een royale flaneerzone waar het winkelend publiek rustig kan wandelen. Het weren van fietsers door een royale parkeergarage te maken in het oude V&D pand is een mooi plan al is dit project voorlopig nog niet klaar. BAS vraagt zich af hoe dit in de tussentijd opgelost wordt. De fractie van BAS is voorstander van het vergroenen van de Prachtstraatjes maar vraagt ook aandacht voor de Oude Stad. De vindbaarheid van de Oude Stad voor het winkelend publiek moet omhoog. Is het mogelijk om ook de Oude Stad mee te nemen in de upgrade?

Beantwoording door het college in eerste termijn Wethouder Dijkman wijst erop dat de kernwinkeltijden van 11.00 tot 17.00 uur zijn. Het is een keuze tussen kwaliteit en het verlies van waarde als winkelstad. Het is een zorgelijke situatie waar de winkeliers in Alkmaar zich in bevinden. Er is al veel leegstand. Het gaat enerzijds om het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte. Dit beperkt zich niet tot de Laat-west maar op dit moment ligt het kredietvoorstel voor de Laat-west voor. Het college komt binnenkort weer bij de raad terug over de aanpak van leegstand in de binnenstad. Er loopt een traject met ondernemers, het Kadaster en ook met de eigenaren van de panden. Er moet toegewerkt worden naar een nieuwe realiteit. De winkels in het kernwinkelgebied moeten geen eenheidsworst zijn. Ook daar moet over nagedacht worden. Tijdens het participatietraject zijn er 1350 reacties ontvangen waarvan de meeste inwoners van Alkmaar zijn. Ongetwijfeld zijn er ook inwoners van de Oudegracht die hebben gereageerd. Ook is er contact geweest met Hart van Alkmaar, 20 inwoners van de Oudegracht hebben zich aangemeld voor de verdiepingssessies. De wethouder wijst erop dat dit fase 1 is, de wensen van de bewoners van de omliggende straten worden zeker meegenomen in het vervolgtraject. Er wordt gezocht naar een balans, de stad moet goed bereikbaar zijn.

Een principebesluit betekent dat er nog wel gedegen onderzoek moet worden gedaan om de verkeersmobiliteit op te lossen. OPA vraagt zich af wat het college gaat doen als er geen goed alternatief is voor de verkeersmobiliteit. Gaat het principebesluit dan niet door? Wethouder Dijkman kan zich bijna niet voorstellen dat er geen oplossing is. Er wordt gesproken over een principebesluit om een escape te bieden anders is het een definitief besluit. GroenLinks vraagt waarom er niet voor gekozen is om eerst goed onderzoek te doen naar de alternatieven. Het gaat om een hele belangrijke verbindingsstraat voor fietsers. Wethouder Dijkman zegt dat dit een belangenafweging is. Er moet gekozen worden voor de hoogste kwaliteit en deze kwaliteit wordt niet bereikt als er fietsers met hoge snelheid over de Laat fietsen tijdens de kernwinkeltijden. GroenLinks zou eerder kiezen voor een formulering van het raadsbesluit als ‘we gaan het onderzoeken met het oog op’ in plaats van een principebesluit. OPA had begrepen dat GroenLinks van mening is dat de fiets over de Laat moet blijven rijden. GroenLinks zegt dat OPA het niet goed begrepen heeft. De fractie vindt dat er een goed alternatief moet zijn. Wat GroenLinks betreft wordt er te makkelijk over gesproken in het raadsvoorstel terwijl men weet dat er meerdere belangen zijn en dat het moeilijk zal zijn om alternatieven te vinden.

GroenLinks vindt dat men deze informatie nodig heeft om een dergelijk besluit te kunnen nemen. 11 Raadscommissie Sociaal Ruimte 1 juli 2021

Wethouder Te Beest zegt dat dit ook een kans biedt om de fietsbereikbaarheid in de binnenstad als geheel weer eens goed onder de loep te nemen. OPA vraagt wanneer het onderzoek gestart wordt. En hoe wordt het onderzoek gedaan? Wanneer wordt de raad geïnformeerd over dit onderzoek? Wethouder Te Beest weet niet exact wanneer het onderzoek is afgerond. De opdracht wordt nu geschreven en het college is voornemens om tijdens de zomervakantie al een start te maken. OPA vindt het wel heel belangrijk dat er snel duidelijkheid komt. Wethouder Te Beest begrijpt de wens van OPA. Het college zal kijken wat er mogelijk is. SPA beluistert twijfel bij GroenLinks of er nu sprake is van een principebesluit of van een point of no return. GroenLinks ziet bij voorkeur verwoord dat er nog onderzoek wordt gedaan dan dat er een principebesluit wordt genomen. Er is nog zoveel onduidelijk en dat stelt GroenLinks niet gerust. De fractie zou willen dat het helderder verwoord werd. GroenLinks heeft meer nodig om tot een principebesluit te komen. De ChristenUnie heeft, in eerste termijn, gevraagd of er in het kredietvoorstel rekening is gehouden met de bijdrage vanuit het Rijk. Wethouder Dijkman antwoordt dat als er een bijdrage vanuit het Rijk komt dan zal dit worden ingeboekt en als dekking worden gebruikt van het krediet dat nu aan de raad wordt gevraagd.

Als er duidelijkheid over is dan zou de afschrijvingstermijn wellicht van 40 naar 20 jaar kunnen of wellicht wordt het investeringsbedrag verlaagd. Er wordt goed gekeken naar de haalbaarheid van een afschrijvingstermijn van 40 jaar. OPA heeft nog gevraagd hoe het fiets-parkeren wordt opgelost tot de tijd dat de fietsparkeerkelder in het voormalig V&D gebouw is gerealiseerd. Wethouder Dijkman zegt dat de insteek is om de fietsparkeerkelder gelijk op te laten lopen met de herinrichting van de Laat- west. De suggestie om de gevels te vergroenen wordt meegenomen. De minder valide fietsers kunnen wel een ontheffing aanvragen om met de fiets bij de winkels te komen. De suggestie om mooie archeologische vondsten te etaleren wordt ook meegenomen. Er wordt al onderzoek gedaan naar duurzame stadslogistiek. GroenLinks heeft nog gevraagd of de extra aanpassingskosten voor de fietsradiaal al zijn meegenomen in het kredietvoorstel. Wethouder Dijkman antwoordt dat dit kredietvoorstel betrekking heeft op de herinrichting van de Laat. De ChristenUnie vraagt of de fietsparkeerkelder in het voormalig V&D-gebouw dus niet in deze kosten zit. Wethouder Dijkman zegt dat het college nog in onderhandeling is wat de bijdrage van de gemeente wordt. Het college komt nog met een kredietvoorstel naar de raad. Het CDA heeft nog gevraagd of risico’s zijn meegenomen in het kredietvoorstel.

Wethouder Dijkman antwoordt dat risico’s altijd worden meegenomen bij een kredietvoorstel (5-10%). Bestrating, zoals voor het proefstuk in de Langestraat is gebruikt, is duurder dan de reguliere tegels die worden gebruikt voor de bestrating in Alkmaar. Wethouder Te Beest voegt toe dat er ook gekeken wordt naar bestrating dat past bij een klimaat adaptieve inrichting. Wethouder Dijkman zegt dat de vindbaarheid van de straten in de Oude Stad de aandacht heeft. Voor wat betreft eventuele vertraging die ontstaat als er uitgebreidere archeologische opgravingen worden gedaan, zegt de wethouder dat archeologen niet verwachten dat er bijzondere archeologische vondsten worden gedaan op de Laat-west.

Tweede termijn van de commissie De ChristenUnie was erg enthousiast maar maakt zich nu wel zorgen over de extra kosten die er nog bijkomen (fietscirculatieplannen, fietsparkeerkelder). Jammer dat er geen integraal kredietvoorstel is aangeboden maar wel fijn dat de raad nu al meegenomen wordt in de plannen.

GroenLinks is blij met de ambitie van het college maar maakt zich nog steeds zorgen over de fietsradiaal. De fractie hoopt dat er een formulering in het raadsvoorstel gevonden kan worden dat er ook een scenario is waar men op terug kan vallen en dat er gekeken wordt naar alle belangen. GroenLinks zal met een voorstel komen tijdens de raad.

SPA is benieuwd naar de aanpak van de leegstand. De fractie constateert dat de participatie van de bewoners van de Oudegracht tot nu toe achtergebleven is. SPA deelt de zorg van GroenLinks over het onderzoek naar de fietsradialen. Ook maakt de fractie zich nog steeds zorgen over de bereikbaarheid voor minder valide bewoners. Ook SPA verwacht dat er binnen afzienbare termijn een verzoek zal worden gedaan voor een aanvullend budget.

Beantwoording door het college in tweede termijn Wethouder Dijkman gaat nog in op het overleg met de eigenaren van de leegstaande panden. Er zal ook gekeken worden of de ondernemers op de Laat-oost niet willen verhuizen naar de Laat-west. Dit betekent ook nog een financiële investering. De Provincie is bereid om ook een bijdrage te leveren. Ook dit project begint met participatie. De commissie wordt hiervan op de hoogte gehouden.

12 Raadscommissie Sociaal Ruimte 1 juli 2021

De voorzitter constateert dat dit raadsvoorstel als bespreekstuk wordt doorgeleid naar de raad van 8 juli 2021. Door het college is toegezegd dat er zo spoedig mogelijk een memo wordt toegezonden over de termijn van het onderzoek naar de verkeersstromen. Er wordt gekeken naar een betere verwijzing naar het Fnidsen en de Hekelstraat. Ook zullen de groene initiatieven meegenomen worden en er is aandacht voor het tentoonstellen van archeologische vondsten in de publieke ruimte. SPA memoreert dat de gemeente gehouden is aan het verdrag van Malta met betrekking tot de archeologische vondsten.

12 Sluiting (22.55u) De voorzitter sluit de vergadering.

13 Raadscommissie Sociaal Ruimte 1 juli 2021