Concept verslag raadsvergadering d.d. 7 juli 2025

Conceptverslag Openbare raadsvergadering van maandag 7 juli 2025 om 16.00 uur Voorzitter: mevrouw A.M.C.G. Schouten Griffier: mevrouw V.H. Hornstra Aanwezig zijn de leden: dhr. H. Adriaanse, mw. M. Biesheuvel (LA), mw. J.C.L.L. Bijl-Jellema (BAS), dhr. B. Bilbal (BAS), dhr. M. de Boer (PvdA), mw. M.N. Bolte (LA), mw. C.A.M. Bouchier (GL), dhr. E. Bromlewe (GL), mw. dhr. M. Ezhar (LA), mw. C.H. Garcia (GL), dhr. J.E. van Gorp (D66), dhr. R.M. Haverlag (BAS), dhr. P.T. van der Heijde (S-vdH), mw. A.M.P.A. de Jong (D66), dhr. F.H.J. Jonk (CDA), mw. M.A. Kardinaal (GL), dhr. V.H. Kloos (OPA), mw. E.C. Konijn (D66), dhr. T.A.P. van Kralingen (OPA), dhr. G.P.J. Kuyper (CDA), dhr. R. van Lier (OPA), mw. S.J. Meijnen (D66), dhr. M. Nabih (PvdA), mw. S.M. Pesie (PvdD), dhr. W.J. Peters (VVD), dhr. K. Pinar (PvdD), dhr. G.W.J. Postma (BAS), dhr. J. van der Rhee (VVD), dhr. D. Rubio Borrajo (PvdA), dhr. R. Seignette (GL), dhr. S.H. Smit (D66), mw. S. Spek (S-vdH), dhr. R.C.M.M. van Veen (CU), mw. T. Vermeulen (VVD), dhr. M.E.R. Wiegman (VVD), dhr. R.E. Wijdoogen (SP), dhr. J.C. Wittebrood (FVD), dhr. G.P.C.C. Zucotti (OPA). Wethouders: dhr. J. Hoekzema, C.D. Peetoom, dhr. L.A.J. Ruiter, dhr. C.C. Schouten. Afwezig is het raadslid: D.F.M. Dubois- Veenhuis (BAS), en wethouder dhr. R.G. te Beest. Later: dhr. B. Bilbal (BAS) – 16.08 uur mw. C.H. Garcia (GL) – 16.05 uur dhr. P.T.

van der Heijde (S-vdH) – 16.37 uur dhr. T.A.P. van Kralingen (OPA) – 16.14 uur mw. S.J. Meijnen (D66) – 19.00 uur dhr. M. Nabih (PvdA) – 16.37 uur mw. S.M. Pesie (PvdD) – 16.24 uur dhr. W.J. Peters (VVD) – 16.30 uur dhr. G.W.J. Postma (BAS) – 19.00 uur dhr. R.C.M.M. van Veen (CU) – 16.11 uur mw. T. Vermeulen (VVD) – 19.00 uur 1 Opening en mededelingen De voorzitter opent de raadsvergadering en heet iedereen van harte welkom. Wethouder Peetoom zal de beantwoording van wethouder Te Beest voor zijn rekening nemen. Er zijn geen mededelingen vanuit de raad. 2 Vaststelling agenda De voorzitter stelt voor om de jaarrekening apart te behandelen en de kadernota en 1 e Burap in samenhang in de algemene beschouwingen. De heer Rubio Borrajo (PvdA) doet als tegenvoorstel om het separaat te behandelen. Op deze wijze hebben PvdA en GL de vergadering voorbereid. Besloten wordt om de agendapunten separaat te behandelen. De agenda is ongewijzigd vastgesteld. 3 Lijst van ingekomen stukken De lijst met ingekomen stukken is ongewijzigd vastgesteld. BESPREEKSTUKKEN 4 Raadsvoorstel Jaarstukken 2024 gemeente Alkmaar Eerste termijn van de raad De heer Smit (D66) constateert dat Alkmaar het jaar afsluit met een positief financieel resultaat van ruim 9,3 miljoen euro. Ruim 8 miljoen euro gaat naar de algemene reserves. Dat klinkt goed maar de meevallers zijn voornamelijk incidenteel.

Er komen moeilijke jaren aan. Ten opzichte van 2023 zijn het Eigen Vermogen en de Algemene Reserve gedaald. Ook het resultaat is lager. Zowel de kortere als de langlopende schulden zijn opgelopen en de solvabiliteit laat een dalende trend zien. Het ravijn voor

203

de komende jaren is nog steeds niet gedicht en dat baart D66 zorgen. De kosten voor Jeugdhulp stijgen ondanks het stabiel aantal cliënten. Toename wordt veroorzaakt door meer uren ambulante zorg. De inflatiecorrectie en stijgende Caolonen spelen een rol. Er zijn resultaten geboekt op beleidsterreinen die D66 Alkmaar belangrijk vindt. D66 noemt de resultaten op de beleidsterreinen diversiteitsbeleid en inclusie en participatie. Er is minder sprake van onderbesteding op budgetten. Er is een gemeentelijke ombudsman aangesteld, er wordt stevig ingezet op schuldenpreventie en bij problematische schulden wordt snel hulp geboden. Er is veel geïnvesteerd in de vergroening van de stad en het aantal gebruikers van de Alkmaar Pas groeit. D66 erkent dat niet alles in Alkmaar goed gaat maar veel zaken gaan wel goed. Er met geacteerd worden op de magere jaren om Alkmaar financieel gezond te houden. Mevrouw Spek (S-vdH) zegt dat men zich moet afvragen wat het kompas is van Alkmaar. Cijfers of inwoners? Wat S-vdH betreft moet de menselijke maat leidend zijn. De jaarrekening laat financiële stabiliteit zien maar de maatschappelijke tastbaarheid ontbreekt. S-vdH vraagt het college om bij de volgende rapportage structureel aan te geven wie er wordt bereikt, wat er voor hen verandert en waar de keuzes maatschappelijk impact maken.

S-vdH noemt de maatregelen die de achterban van S-vdH treffen en geeft voorbeelden. S-vdH hoopt dat schermlezers in het raadsportaal na de pilot wel werken. S-vdH wil graag dat de begroting een uitvoeringsparagraaf seniorenbeleid bevat. En dat fysieke en digitale toegankelijkheid verankerd wordt als randvoorwaarde en veiligheid bij gebiedsontwikkeling start bij de eerste schets. De heer Kuyper (CDA) zegt dat het CDA kennis heeft genomen van het lijvige financiële jaarverslag en de onderliggende stukken. Afspraken, zoals gemaakt in het coalitieakkoord, zijn gerealiseerd. Voor het CDA is het belangrijk dat iedereen mee kan doen in de samenleving. Bij voorkeur door middel van werk en, daar waar werken niet mogelijk is, door vrijwilligerswerk of gesubsidieerde arbeid. De instroom in de bijstand is teruggelopen en de uitstroom is toegenomen. Alkmaar doet het, op dit gebied, gemiddeld beter dat de meeste Nederlandse gemeenten. Het CDA complimenteert de uitvoeringsorganisatie Zaffier. Wel maakt het CDA zich zorgen over de almaar stijgende kosten voor de Jeugdzorg. Het CDA kan zich vinden in het door het college opgestelde raadsvoorstel. De heer Adriaanse (OPA) constateert dat meerdere colleges in de afgelopen decennia een verantwoord financieel beleid hebben gevoerd en dat heeft geleid tot een goede financiële positie van Alkmaar.

Het weerstandsvermogen is 2 en dat is hoger dan de doelstelling. Ook de schuldquote is goed. De solvabiliteit is wel verlaagd maar, wat OPA betreft, moet er wel gekeken worden naar de belastingratio. Er zit potentieel in. OPA wil de lage gemeentelijke belastingen wel behouden omdat het een geweldige asset is voor het vestigingsklimaat voor bedrijven en de koopkracht van de inwoners. OPA is tevreden en positief gestemd. De uitdaging voor de toekomst is beheersbaar. OPA stemt in met het raadsvoorstel. De heer Rubio Borrajo (PvdA) spreekt mede namens GL. PvdA en GL zijn minder positief dan voorgaande sprekers over de toekomst. De vermogenspositie van Alkmaar is gedaald. Er is 11,7 miljoen euro onttrokken uit de algemene reserves. De solvabiliteitsratio zit ruimschoots onder het landelijk gemiddelde van Nederlandse gemeenten en dat is zorgwekkend. De netto schuldquote van Alkmaar is ook veel hoger dan het landelijk gemiddelde. Het is een nobel streven dat de gemeentelijke lasten laag zijn voor iedereen die woont en werkt in Alkmaar maar het is niet verantwoord als er ieder jaar miljoenen euro’s onttrokken moeten worden uit de algemene reserves. Echt zorgwekkend wordt het voor de ambities op de langere termijn. De heer Adriaanse (OPA) vraagt wat het verhogen van de gemeentelijke belastingen bijdraagt aan de solvabiliteitspositie en de schuldquote.

De heer Rubio Borrajo antwoordt dat door het verhogen van de inkomsten door gemeentelijke heffingen de financiële positie van de gemeente verbetert. De heer Adriaanse vermoedt dat PvdA en GL de extra middelen wil gebruiken om allerlei zaken te financieren. De heer Rubio Borrajo zegt dat PvdA en GL deze gelden waarschijnlijk wel wil aanwenden voor heel belangrijke sociaal maatschappelijke aspecten. De meerjarenbegroting is, wat PvdA en GL betreft, een sprookje. Er zullen harde keuzes gemaakt moeten worden. PvdA en GL staan achter veel van de genoemde ambities maar de realiteit is dat het niet betaalbaar is. De schuldquote zal in 2028 stijgen naar 120%. De solvabiliteit daalt dan naar 9,6%. PvdA en GL verwachten dat de Provincie, Alkmaar onder financiële curatele zal gaan stellen als Alkmaar zich vasthoudt aan de meerjarenbegroting. Als aandachtspunten noemt PvdA en GL; de SiSa-regelingen. Het is een grote uitdaging voor het ambtelijk apparaat om de SiSa-uitkeringen van het Rijk goed en nuttig te besteden. De vraag is hoe de gemeente Alkmaar de komende jaren veel

204

beter gebruik kan maken van deze regelingen. PvdA en GL vragen een reactie van het college over de rechtmatigheidsverantwoording en een plan van aanpak. Reactie van het college in eerste termijn Wethouder Schouten antwoordt dat er al veel gedaan wordt met de SiSa-regelingen. Het college probeert zoveel mogelijk externe financieringsbronnen in te zetten. Ten aanzien van de aanbestedingsonrechtmatigheden; het is fout gegaan maar ook uitlegbaar. Een concreet voorbeeld is het energieleverend geluidsscherm dan onder de Europese aanbestedingseis zou blijven maar door het uitbreken van de oorlog in Oekraïne zijn de materiaalkosten enorm gestegen. De andere onrechtmatigheid ging over de opvang van Oekraïners bij de Rijper Eilanden, een bewuste keuze van het college waarbij gekozen is voor de menselijke maat. De heer Rubio Borrajo (PvdA) verwijst naar het advies van de accountant over de SiSa-regelingen. De PvdA en GL hadden een plan van aanpak verwacht van de wethouder dan wel een toezegging. Wethouder Schouten zegt dat er van rijkswege is aangegeven dat er meerdere SPUK’s gaan vervallen. Er is heel veel onduidelijkheid over de SiSaregelingen. De wethouder kan dus geen concreet plan van aanpak toezeggen in verband met de onduidelijkheid vanuit het Rijk.

De heer Rubio Borrajo vraagt wat de wethouder kan doen om PvdA en GL gerust te stellen dat het college er in het komende boekjaar wel beter mee aan de slag gaat. Wethouder Schouten verwijst naar de cijfers waarin staat dat het ieder jaar meer en beter wordt. Wethouder Ruiter zegt dat het CDA een opmerking heeft gemaakt over de stijging van de kosten voor Jeugdzorg. Met het programma ‘Grip op Jeugd’ wordt getracht om meer grip te krijgen op de uitgaven. Er wordt gekeken naar de aanbestedingen en de zorgindicaties. Wethouder Peetoom, namens wethouder Te Beest en wethouder Epskamp. Ieder jaar wordt er een overzicht gestuurd aan de raad, op basis van de seniorenagenda, per actielijn wat er precies is gebeurd. Dit overzicht is in april 2025 nog aan de raad verzonden door wethouder Te Beest. Tweede termijn van de raad De heer Adriaanse (OPA) merkt op dat de solvabiliteit 24,9 is dus conform het gemiddelde in Nederland. Stemming Stemverklaring de heer Rubio Borrajo (PvdA): PvdA en GL stemmen voor de jaarrekening 2024 maar PvdA en GL maken zich ernstig zorgen over de toekomstige ambities en de betaalbaarheid. Het raadsvoorstel is unaniem aangenomen. 5 Raadsvoorstel 1e bestuursrapportage 2025 Eerste termijn van de raad De heer Rubio Borrajo (PvdA) spreekt mede namens GL. Onderstaande motie is ingediend en toegelicht.

5-M-1 Motie - GL PvdA SP CU LA - Alkmaar stelt weer Startersleningen open De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 7 juli 2025, Constaterende dat: • het budget voor Startersleningen voor 2024 en 2025 al eind 2024 geheel was uitgegeven (Raadsinformatiebrief 31 januari 2025)- door stijgende rentekosten voor de gemeente en het fors toegenomen aantal aanvragen; • de verordening Startersleningen van kracht blijft, maar toekennen van nieuwe Startersleningen pas kan als de raad besluit extra budget toe te kennen. Overwegende dat: • een Starterslening extra financiële ruimte is om een eerste woning te kopen; • een Starterslening een woning binnen handbereik brengt van lagere inkomensgroepen: gebruikers van een Starterslening gemiddeld voor goedkopere woningen gaan dan starters zonder Starterslening. • in 2024 een piek was in de uitgaven aan startersleningen - mede door beschikbaar komen van sociale koopwoningen in Ringerscomplex en Jaagpad- maar dit niet elk jaar het geval hoeft te zijn; 205

• ook de komende jaren sociale koopwoningen worden gebouwd en bestaande woningen beschikbaar komen waarbij we Alkmaarse starters een kans willen geven op een eerste woning; • de hoogte van de startersleningen in Alkmaar €60.000 kan bedragen, maar in veel gemeenten deze lening lager is; • wanneer de gemeente Alkmaar het leenbedrag zou verlagen, er meer mensen gebruik kunnen maken van de starterslening. Bovendien is een lager leenbedrag ook sneller afgelost. • de kosten per lening dan ook voor Alkmaar lager uitvallen; • een lagere starterslening net zo goed Alkmaarse starters het laatste eindje helpt bij wat zij niet rond krijgen voor een koopwoning. Verzoekt het College van Burgemeester en Wethouders: 1. Het negatief begrotingssaldo in Burap 1 2025 te vergroten met €350.000, waarmee vanaf september 2025 zo’n 40 tot 50 aanvragen voor een Starterslening kunnen worden gehonoreerd; 2. Het extra budget dat hiervoor beschikbaar wordt gesteld te alloceren vanuit de algemene reserve, dan wel dat de gemeenteraad een ander voorstel van het college hierover ontvangt; 3. De verordening Starterslening aan te passen met een maximum te lenen bedrag van €40.000; 4. Bij de begroting voor 2026 eenzelfde bedrag voor 2026 te bestemmen voor aanvragen voor een Starterslening; 5.

In 2026 bij de voorjaarsnota de stand van zaken te rapporteren met betrekking tot de uitnutting van het budget voor startersleningen. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: T. Bouchier (GL), D. Rubio Borrajo (PvdA), R. Wijdoogen (SP), R. van Veen (CU), M. Ezhar (LA)

De heer Zucotti (OPA) vindt het goed dat het onderwerp ‘startersleningen’ alle aandacht krijgt. OPA en PvdA en GL hebben, in een eerder stadium contact met elkaar gehad en afgesproken om met elkaar samen te werken op dit onderwerp. OPA vraagt waarom deze motie vandaag ingediend moet worden terwijl OPA en PvdA en GL nog niet tot overeenstemming zijn gekomen over de tekst. OPA beoogt een structurele oplossing. De heer Rubio Borrajo zegt dat de motie vandaag is ingediend aangezien vandaag de Burap wordt besproken waar het onderwerp ‘startersleningen’ in voorkomt. De PvdA en GL nemen de uitgestoken hand van OPA heel graag aan. Deze motie repareert voor de korte termijn maar de PvdA wil heel graag in overleg met OPA over een structurele oplossing. De PvdA biedt aan om gezamenlijk naar de motie te kijken om draagvlak te krijgen. De heer Zucotti vindt het niet logisch om de motie bij de Burap in te dienen. De heer Rubio Borrajo bestrijdt dat deze motie onderdeel is van de verkiezingscampagne van de PvdA en GL. Er zijn drie mede-indieners wat bewijst dat er wel degelijk sprake is van samenwerking. De heer Van der Rhee (VVD) verwijst naar de toelichting van de PvdA waarin gesproken is over de have’s en have-not’s.

De vraag is of de PvdA ermee wil zeggen dat iedereen die huurt in Alkmaar tot de have-not’s behoort? De heer Rubio Borrajo heeft deze metafoor gebruikt voor de groeiende inkomensongelijkheid in Nederland. De heer Smit (D66) wil graag meedenken over het belangrijke onderwerp dat in de motie wordt aangesneden. D66 vraagt om deze motie aan te houden en op een ander moment indienen zodat er uitgebreid over gesproken kan worden. De heer Rubio Borrajo vraagt wat dan de denkrichting is van D66. De heer Rubio Borrajo herhaalt wat hij gezegd heeft in de beantwoording op de vraag van OPA. De heer Smit vraagt of PvdA en GL het niet zonde vinden dat deze motie het op deze wijze niet gaat halen. De heer Rubio Borrajo hoort geen inhoudelijke argumenten waarom deze motie nu niet ingediend kan worden. Het bedrag, dat in de motie genoemd staat, is verlaagd zodat meer mensen er gebruik van kunnen maken. Een maximaal te lenen bedrag van 40.000 euro komt overeen met het gemiddelde bedrag dat in Nederland gehanteerd wordt conform informatie van de VNG. Mevrouw Spek (S-vdH) ziet resultaten maar het ontbreekt aan richting en samenhang. Het seniorenbeleid is niet goed zichtbaar. Digitale en fysieke toegankelijkheid krijgt geen structurele aandacht, jongeren zien woningen onbereikbaar worden, het eurokaartje voor het OV verdwijnt in 2027 zonder alternatief.

Jongeren voelen zich niet gehoord en dat is een signaal. S-vdH wil graag een structurele uitvoering en een beschikbaar budget voor de uitvoering van de seniorenagenda in de begroting 2026. S-vdH dient waarschijnlijk een motie in bij de begrotingsbehandeling. De fractie wil dat veiligheid zichtbaar wordt in het ontwerp zodra de beantwoording op de artikel 42-vragen beschikbaar is. Ook het jongerenbeleid moet uitgewerkt worden. De communicatie moet inclusief worden. De heer 206

Kloos (OPA) vraagt of de opmerkingen van S-vdH betrekking hebben op de Burap of op de kadernota. Mevrouw Spek heeft een gecombineerde bijdrage voorbereid. De bezuinigingen, die genoemd staan in de kadernota, raken de achterban van S-vdH direct. Een lastenverhoging moet worden vermeden via her prioritering van investeringsmiddelen. Alkmaar is een stad van inspiratie, ontmoeting en beleving. S-vdH pleit voor het behoud van Dag en Dauw, het geheugenkoor en Vier het Leven. Cultuur voor ouderen dichtbij en met begeleiding. Cultuur buiten het centrum moet ook bereikbaar zijn voor ouderen. De toeristische stad moet in balans zijn. De Kaasmarkt in prachtig maar de stad moet ook leefbaar blijven voor inwoners. S-vdH is trots op het veteranenbankje dat zal worden geplaatst aan de Kanaaloever bij de Huiswaarderbrug. S-vdH pleit voor huisartsenzorg in de wijk en beleid dat zichtbaar is in het dagelijks leven. Coalitieafspraken gelden ook in financieel spannende tijden. De heer Pinar (PvdD) geeft een reactie op de motie 5-M-1. De PvdD stemt in met het raadsvoorstel maar zal tegen de motie stemmen. De reden is dat de PvdD het niet eens is met de maatregelen aan de vraagkant van het probleem. Dit soort oplossingen veroorzaken nog meer kapitaalruimte en mede daardoor gaan de prijzen van woningen omhoog.

De heer Van der Rhee (VVD) merkt op, over motie 5-M-1, dat de VVD nu begrijpt waarom PvdA en GL de agendapunten separaat wilde behandelen. Het is ingewikkeld als bij de jaarrekening de noodklok wordt geluid over grote financiële tekorten en vervolgens bij de Burap een motie wordt ingediend om het tekort met 350.000 euro te vergroten. Stemming Het raadsvoorstel is unaniem aangenomen. Stemverklaring de heer Ezhar (LA): Het is voor jongeren heel moeilijk is om een eerste huis te kopen en LA wil de jongeren graag een steuntje in de rug geven. Om die reden dient LA de motie mede in. Voor motie 5-M-1 stemmen: LA, CU, SP, PvdA, GL. Tegen motie 5-M-1 stemmen: PvdD, FVD, S-vdH, VVD, CDA, BAS, D66, OPA. De motie is verworpen met 13 stemmen voor en 20 stemmen tegen. 6 Raadsvoorstel Kadernota 2026-2029 Eerste termijn van de raad De heer Smit (D66) zegt dat bezuinigen altijd lastig is. Het vraagt om het maken van keuzes. Bij de ombuigingsmaatregelen zijn alle programma’s aan de beurt gekomen om het structureel tekort te dekken. Harde afspraken uit het coalitieakkoord blijven nog steeds overeind. De directe lasten voor de inwoners stijgen niet maar de effecten van de bezuinigingen zijn onvermijdelijk voelbaar voor inwoners en maatschappelijke organisaties.

Er moet bezuinigd worden om ook in de toekomst een goede financiële basis te hebben als gemeente voor de dienstverlening aan de inwoners. D66 noemt een aantal punten uit de 50 ombuigingsmaatregelen. Er gaat 25.000 euro af van de onderwijsagenda. D66 vraagt de wethouder of de agenda dan nog wel uitgevoerd kan worden. En wat wordt er niet meer gedaan? Mevrouw Kardinaal (GL) is verbaasd dat D66, als onderwijspartij, niet begint over rijke schoolomgeving, brede schoolactiviteiten of schoolontbijt. Maakt D66 geen zorgen over kansenongelijkheid? De heer Smit hoopt dat onderwijs voor alle fracties een belangrijk onderwerp is. D66 gaat niet verplicht stellen wat scholen wel en niet moeten doen. Dat is niet de taak van D66. Waar weinig vraag naar is, kan wat D66 betreft, op bezuinigd worden. Er wordt 17.000 euro bezuinigd op representatie. D66 vraagt wat het concreet betekent. Valt er iets weg van lobbyactiviteiten waar recent afspraken over zijn gemaakt? De verlaging van klimaatmaatregelen is voor D66 een pijnlijk punt want het klimaat kent geen pauzeknop. Het uitstellen van klimaatmaatregelen voelt voor D66 als achteruitgang. D66 ontvangt graag in het tweede kwartaal van 2026 een actuele duurzaamheidsmonitor. Wat zijn de scenario’s die recht doen aan de gestelde ambities en de aan de financiële werkelijkheid. De raad kan dan, op basis van de informatie, een richting geven in 2027.

De heer Pinar (PvdD) vraagt welke conclusie D66 trekt over de kadernota als er bezuinigd wordt op klimaatmaatregelen. De heer Smit zegt dat D66 zich sterk maakt voor meerdere beleidsterreinen dan alleen het klimaat. D66 staat ervoor dat er realistische begrotingen en keuzes gemaakt worden. De heer Pinar verwacht wel een consistent gedrag van D66. De PvdD verwacht niet dat D66 het feit dat men bij voorkeur niet wil bezuinigen op klimaatmaatregelen kan verkopen binnen

207

de coalitie. De heer Smit bestrijdt de aanname van de PvdD. De heer Smit herhaalt dat D66 staat voor realistisch beleid. Er wordt ook bezuinigd op het sociaal domein. Vooral de bezuiniging op de kinderopvang met sociaal medische indicatie baart D66 zorgen. Bezuinigen op preventie bij de jeugd leidt vaak tot verhoging van de kosten op langere termijn. D66 vraagt het college om goed te monitoren zodat er evaluatie plaats kan vinden in Q2-2026. Kan het college toezeggen dat er, indien nodig, heroverwegingen kunnen plaatsvinden. Mevrouw Kardinaal (GL) vraagt of jongeren gelijke kansen krijgen als er wordt bezuinigd op de kinderopvang? Hoe heeft D66 een afweging gemaakt bij het indienen van het amendement. Waarin dient D66 geen amendement in dat is gericht op jeugd en jongeren. De gehandicaptenparkeerkaart zou kostendekkend moeten zijn maar blijkt het niet te zijn. Er komt een bijdrage voor alle aanvragers, ook voor aanvragers die afgewezen worden. D66 ziet alternatieven die voor de inwoners prettiger kunnen overkomen. Laat inwoners, die zonder goede reden niet zijn komen opdagen bij een keuring, betalen. Maak een administratieve herkeuring mogelijk voor gehandicapten door bij de eerste keuring duidelijk aan te geven als er geen verbetering van de medische situatie zal optreden. Een medische keuring is dan niet nodig.

D66 dient een amendement in over de aanpassing bezuiniging op het mantelzorgcompliment.

6-A-3 Amendement – D66 OPA BAS VVD CDA S-vdH SP – Aanpassing bezuiniging op mantelzorgcompliment De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 7 juli 2025, Voorgesteld Besluit: 1. De Kadernota 2026-2029 vast te stellen. Te wijzigen / aan te vullen met: Besluit: 1. De Kadernota 2026-2029 vast te stellen, met dien verstande dat de volgende bezuinigingsmaatregelen onder nummer 13: ‘Verlagen waardering mantelzorgers’ als volgt wordt aangepast: Was: 13. Verlagen waardering mantelzorgers De bijstelling bestaat enerzijds uit een structurele onderbesteding van € 30.000 en anderzijds een verlaging van het mantelzorgcompliment naar € 150 euro i.p.v. € 200. Dit levert een besparing op van € 80.000. Wordt: 13. Verlagen waardering mantelzorgers De bijstelling bestaat uit een structurele onderbesteding van € 30.000. De hierdoor wegvallende ombuiging van in totaal € 80.000 te dekken door een onttrekking uit de algemene reserves TOELICHTING Mantelzorgers spelen een cruciale rol in onze samenleving. Hun inzet biedt niet alleen directe voordelen voor de zorgvrager, maar ook voor de maatschappij als geheel. Mantelzorg maakt het mogelijk dat mensen in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen en mantelzorg beperkt de druk op professionele zorginstanties. Het ontvangen van een compliment geeft mantelzorgers het gevoel dat hun inzet gezien én gewaardeerd wordt.

Het bevestigt ook dat hun werk niet vanzelfsprekend is en het stimuleert hen om de zorgrelatie vol te houden. Verlaging van de compensatie zal worden ervaren als persoonlijk gemis van waardering en is een signaal dat hun onmisbare bijdrage aan de samenleving minder serieus wordt genomen. Ondertekend door: S. Smit (D66), V. Kloos (OPA), J.C.L.L. Bijl (BAS), J. van der Rhee (VVD), S. Spek (SPA), R.Wijdoogen (SP)

Mevrouw Kardinaal (GL) vraagt waarom D66 er nu juist een klein deel mantelzorg uitpikt met het amendement. De heer Smit zegt dat het altijd lastig is om keuzes te maken. D66 vindt het uitermate belangrijk dat mantelzorg gewaardeerd wordt en dat er niet minder mantelzorg verleend wordt. Dat is waardevol voor degene die mantelzorg krijgt maar ook voor de kosten. Alleen al het signaal om te bezuinigen op het mantelzorgcompliment is een slecht signaal. Mevrouw Kardinaal zegt dat met het amendement van D66 het mantelzorgcompliment maar aan een deel van de mantelzorgers kan worden toebedeeld. Met het amendement 6-A-1 kan dit wel. Is D66 bereid om amendement 6-A-1 208

mede in te dienen of te steunen? De heer Smit zegt dat de onderbesteding wordt aangepakt en dat is goed. D66 verwacht niet dat er minder mantelzorgers beloond zullen worden. D66 zal amendement 6A-1 niet steunen. Veiligheidsmaatregelen worden versoberd o.a. op het gebied van crowdcontrol en cameratoezicht. D66 zal, bij de terugkoppeling door het college, overwegen welke maatregelen er toch genomen gaan worden. Veiligheid van inwoners en bezoekers blijft een prioriteit. Op de post beleidsuitvoering, ruimtelijke plannen en planologisch beleid wordt 400.000 euro bezuinigd. D66 vraagt of het college D66 gerust kan stellen en aangeven dan deze bezuinigingen geen invloed hebben op de woningbouwactiviteiten. D66 is blij dat in de kadernota de ambitie bestaat om te blijven investeren. D66 is tevreden met de investering voor de uitvoering van het programma ‘Grip op de Jeugd’. D66 staat echt achter het plan om forenzenbelasting in te voeren. Op deze manier betalen tweede huizenbezitters ook mee aan benodigde voorzieningen. De heer Kloos (OPA) complimenteert het college met de kadernota. OPA is blij dat men doet wat men beloofd heeft. Naast de inwoners staan is iets anders dan inwoners precies vertellen hoe ze moeten leven. OPA dient onderstaande motie in en licht de motie toe.

6-M-1 Motie – OPA D66 BAS VVD CDA S-vdH – Wat te doen met 100 miljoen De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 7 juli 2025, Constaterende dat: • dat de lobby van het college richting het rijk om extra middelen te krijgen voor o.a. de ontwikkeling van woningbouw succesvol is geweest; • dat het college deze maanden hard aan het werk gaat om de aanvraag in te dienen. Overwegende dat: • dat de raad een kaderstellende rol heeft wanneer het gaat om een dergelijke aanvraag met grote impact op de gemeente; • dat een eigen bijdrage van de gemeente randvoorwaardelijk is om een bijdrage van het rijk te ontvangen; • dat voor een adequate woningbouw goede infrastructuur noodzakelijk is. Verzoekt het college: 1. In de aanvraag om ieder geval op te nemen: • Aanleg Bestevaerstraatbrug; • Ondertunneling spoor Helderseweg; • Vergroting garage Kanaalschiereiland; • Versnelde uitplaatsingen van bedrijven ten behoeve van woningbouw; • Ontwikkeling Stompetoren West. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: V. Kloos (OPA), S. Smit (D66), P. Bijl (BAS), J. van de Rhee (VVD), F. Jonk (CDA), S. Spek (S-vdH)

Mevrouw Kardinaal (GL) vraagt wat er met de doorstroming op de ring Alkmaar is gebeurd die niet meer op het wensenlijstje in de motie staat. Het budget is bedoeld voor de regio om de woningbouw op gang te helpen. Hoe denkt OPA dat het vergroten van de parkeergarage op het Kanaalschiereiland bijdraagt aan de woningbouwopgave. De heer Kloos had verwacht dat GL vooraf aan de vergadering op de motie zou reageren. De N242 wordt niet in de motie genoemd aangezien er prioriteiten moeten worden gesteld en bovendien heeft de N242 al heel veel aandacht. De Kanaalschiereilandgarage is heel belangrijk voor de economie van Alkmaar. Als er meer mensen in het centrum gaan wonen dan kunnen ze parkeren in de Kanaalschiereilandgarage. De heer Pinar (PvdD) vraagt wat de reden is dat OPA haar wensenlijst in 1 motie indient. Er staan wensen in waarover PvdD en OPA het eens zijn maar er staan ook wensen in waar de PvdD zich niet in kan vinden. De heer Kloos vraagt om een voorbeeld hoe de PvdD de motie wil splitsen. De heer Pinar zegt dat de ondertunneling spoor Helderseweg en versnelde uitplaatsing van bedrijven ten behoeve van woningbouw voor de PvdD goede punten zijn. De heer Kloos zegt dat OPA een politiek statement heeft willen afgeven waar men voorstander van is. De heer Kloos is bereid om met zijn collega’s, tijdens de schorsing, te overleggen of het praktisch is om de motie te splitsen.

209

OPA heeft gesproken met Alkmaar Marketing en heeft begrepen dat de MRA ook reclame gaat maken voor de culturele instellingen in Alkmaar. OPA verwacht dat toeristen, die doorverwezen worden, veel geld gaan uitgeven in Alkmaar. In de kadernota wordt gesproken over het mogelijk naar Alkmaar halen van een kerstevenement maar OPA heeft nog niet het gevoel dat de dynamiek in de stad aanwezig is om van 2025 een echt groot kerstfeest in de stad te maken. OPA heeft zorgen over de Wmo. OPA is kritisch op de bezuinigingen op de WMO maar OPA is gerustgesteld dat uit de beantwoording op de technische vragen blijkt dat ouderen, die echt zorg nodig hebben, geen last zullen hebben van de bezuinigingen maar OPA is er ook verbaasd over. OPA vraagt het college te bevestigen wat er in de beantwoording op de technische vragen is gesteld. De afvalstoffenheffing gaat fors omhoog. De afspraak is gemaakt dat het kostendekkend moet zijn. OPA heeft technische vragen gesteld over hoe efficiënt de HVC werkt in verhouding tot andere partijen. Wat doet HVC eraan om de kosten zo laag mogelijk te houden. Er is een enorme bezuiniging op Stadswerk072 aangekondigd en daar maakt OPA zich zorgen over. Er zou een onderhoudsplan per wijk worden geformuleerd in overleg met de inwoners. De vraag is hoe concreet het al gebeurd is.

Blijft het college het stoeptegeloffensief wel uitvoeren? OPA vraagt een toezegging dat de bezuinigingen geen consequenties heeft voor het stoeptegeloffensief. En wat gaat de inwoner merken van het verlagen van het onderhoudsniveau van B naar C. Het vergroenen van schoolpleinen schijnt te kunnen bijdragen dat het onderling pestgedrag minder wordt. Het college is al bezig met het vergroenen van schoolpleinen maar wellicht kan de stadshovenier het schoolplein, samen met de leerlingen, onderhouden. OPA sluit zich aan bij de woorden van D66 ten aanzien van het mantelzorgcompliment. OPA heeft er vertrouwen in dat deze coalitie gezamenlijk de termijn van vier jaar afrondt. Wat OPA betreft is de reden dat men elkaar vertrouwt en dat verschil er mag zijn. Er is onderling respect voor elkaar. Stabiliteit is een groot goed in Alkmaar. Mevrouw Bolte (LA) vraagt wat OPA bedoelt met dat OPA een lokale partij is met volledig Alkmaarse genen. Denkt OPA dat er ook fracties in de gemeenteraad zijn die geen volledig Alkmaarse genen hebben? De heer Kloos bedoelt ermee dat OPA bestaat uit volledige Alkmaarders. Wat OPA betreft zijn er ook fracties die geen volledig Alkmaarse genen hebben. OPA is altijd voorstander van leuke dingen zoals de ijsbeer bij het Noord-Hollands Kanaal. Echter, deze ijsbeer is maar tijdelijk en OPA wil zich ervoor inzetten dat de ijsbeer in Alkmaar kan blijven.

De vraag aan het college is of het college ervoor kan zorgen dat dit prachtige kunstwerk in Alkmaar kan blijven. De heer Wittebrood (FVD) vraagt of OPA weet wat de ijsbeer gekost heeft en sinds wanneer gelooft OPA in het klimaatsprookje? De heer Kloos vindt het jammer dat FVD er zo negatief tegenaan kijkt. Het gaat OPA de gezelligheid. Inwoners en bezoekers vinden de ijsbeer grappig. De achterliggende gedachte boeit OPA niet echt. De heer Wittebrood zegt dat deze ijsbeer 25.000 euro aan belastinggeld heeft gekost om te waarschuwen voor smeltende poolkappen. Mevrouw Kardinaal (GL) mist in het betoog van OPA aandacht voor het eurobuskaartje dat verdwijnt terwijl OPA er zo hard voor gelobbyd heeft. GL mist het eurokaartje wel. De heer Kloos zegt dat OPA het eurokaartje nog niet mist aangezien het eurokaart het komende jaar nog niet wordt afgeschaft. Iedere fractie kan het eurokaartje weer opnemen in het verkiezingsprogramma. Uiteindelijk moeten er bepaalde afwegingen worden gemaakt. Mevrouw Kardinaal (GL) spreekt mede namens de PvdA. GL en PvdA vertegenwoordigen een grote groep inwoners die de verharding van de maatschappij zat zijn. Een samenleving maakt men samen. Mevrouw Kardinaal citeert uit het coalitieakkoord waarin werd beloofd om haar de Alkmaarders te luisteren. Sommige debatten worden niet eens gevoerd en, zonder enige inhoudelijke bijdrage van de coalitie, weggestemd.

Als bewoners anders denken, dan wordt er gebulderd ‘afspraak is afspraak’. Alle burgerinitiatieven zijn naar de prullenbak verwezen. Het gaat GL en PvdA om de inhoud. Amendementen en moties zijn binnen de coalitie gezamenlijk afgevinkt. GL en PvdA vinden het zeer oncollegiaal. Dit politiek machtsvertoon getuigt van weinig democratische ambitie. Er is 1 beloofde dialoogsessie gehouden over het ravijn. De tweede sessie was een inhoudelijke PowerPointpresentatie. GL en PvdA geloven dat het anders kan en dienen een amendement in. Vraag aan het college waar de BUIG-gelden nu voor gebruikt gaan worden. Het programma ‘Grip op Jeugd’ wordt gepresenteerd als een investering. Is deze investering daadwerkelijk bestemd voor de betere zorg of is het primair een financiële operatie? Committeert het college zich nog aan de klimaatdoelstellingen? Kan het college beloven dat de nieuwe duurzaamheidsmonitor even goed inzicht geeft in de Alkmaarse uitstoot? Kan het college aangeven hoeveel hectaren groen zij de komende jaren willen en kunnen toevoegen? 210

6-A-1 Amendement - GL PvdA LA PvdD - Brede schouders kunnen meer dragen De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 7 juli 2025 Voorgesteld Besluit: 1. De Kadernota 2026-2029 vast te stellen. Te wijzigen / aan te vullen met: Besluit: 1. De Kadernota 2026-2029 vast te stellen, met dien verstande dat de volgende bezuinigingsmaatregelen geen doorgang vinden: • Nummer 12. Sturen op toekomstbestendigheid Wmo maatwerk (€ 1.241.000) • Nummer 13. Verlagen waardering mantelzorgers (€ 110.000) • Nummer 14. Verminderen kinderopvang met sociaal medische indicatie ouder (€ 55.000) • Nummer 24. Verlaging algemene post lokaal planologisch beleid (€ 270.000) • Nummer 28. Aanvraagprocedure gehandicaptenparkeerkaart kostendekkend maken (€ 84.000) • Nummer 31. Ombuigingsscenario’s Stadswerk (€ 1.400.000) • Nummer 48c. Ombuigingsscenario’s Gemeenschappelijke regelingen – Zaffier: o De besparingsmaatregelen ten aanzien van de collectieve zorgverzekering (€ 736.000); o De besparingsmaatregelen ten aanzien van de individuele inkomenstoeslag (€ 902.000).

En de hierdoor wegvallende ombuiging van in totaal € 4.798.000 te compenseren door de volgende alternatieve maatregelen: • Een verhoging van de parkeeropbrengsten door een tariefverhoging van 10% (€ 1.020.900) • Een verhoging van de onroerendezaakbelasting (OZB) met 12,5% (€ 3.774.250) TOELICHTING Aangaande de ombuigingsvoorstellen- bezuinigingsvoorstellen van dit college, waarbij de inwoners met het laagste inkomen, onze kinderen, jeugd en onze inwoners die zich in een kwetsbare situatie bevinden. Juist zij zijn gebaat bij goede maatschappelijke preventieve voorzieningen, ondersteuning, hulp , zorg en een sociaal vangnet. Dat de daarbij behorende uitvoeringsinstanties ook nog eens onevenredig hard geraakt worden door de bezuinigingsdrift van dit college vindt GroenLinks-PVDA onacceptabel. Mantelzorgers verdienen waar mogelijk meer waardering gezien de zorg die zij bieden en de wijze waarop zij de samenleving ontlasten. Bezuinigen op hun beloningen is niet uit te leggen. Bezuinigingen op preventie van onze jeugd, middels ombuigingen-bezuinigingen op ons jonge kinderen met sociaal medische indicatie die nu niet meer op een kinderdagverblijf worden geplaatst. Opvoedondersteuningspunten die verdwijnen, veilig thuis die moet bezuinigen. Het verkleint het recht op gelijke kansen bij de start van je je jonge leven.

Kinderen uit achterstandswijken hebben vaak te maken met een opeenstapeling van achterstanden, zowel op sociaal als educatief gebied. Deze achterstanden kunnen leiden tot een verminderde kwaliteit van leven en minder kansen in de toekomst. Kinderen en jongeren worden nu onevenredig hard geraakt en nog verder op achterstand gezet. Extra geld halen bij aanvragers van een gehandicaptenparkeerkaart is moeilijk uit te leggen in een gemeente die inclusiviteit en toegankelijkheid in een hoog vaandel heeft staan. Dit werkt drempelverhogend en kan mensen beperken in hun mobiliteit. Terwijl het belang van woningbouw door alle partijen in Alkmaar als topprioriteit omschreven wordt zien we dat er bezuinigd wordt op planologisch beleid. Dit is onverantwoord gezien de lange doorlooptijden die er nog altijd zijn voor gebiedsontwikkelingen. Extra bezuinigen op de dienstverleningsovereenkomst van Stadswerk zal leiden tot meer klachten en minder capaciteit om in te spelen op vragen van inwoners. De slagkracht om de noodzakelijke vergroening van de gemeente te bewerkstelligen neemt hiermee af. Uit de monitoring kwaliteit openbare ruimte blijkt dat Alkmaar een krappe voldoende haalt als het gaat om het onderhoud van de buitenruimte. Hier verder op bezuinigen sluit niet aan bij de wensen van onze inwoners.

Met de bezuinigingen als het verlagen van de inkomensgrens en eigen bijdrage voor de individuele inkomenstoeslag en het afschaffen van de collectieve zorgverzekering worden de armste Alkmaarders het hardst geraakt door de voorliggende bezuinigingen. Daarnaast wordt er in tegenstelling tot het benchmarken van de forensenbelasting NIET word gekeken naar het benchmarken van de parkeerkosten en OZB van Alkmaar. Met een beperkte verhoging van de parkeerkosten van 10 procent en een OZB verhoging die neerkomt op extra kosten van ongeveer 6 euro per huishouden per maand. Kunnen de meest impactvolle bezuinigingen voorkomen worden. Daarom komt GroenLinks-PVDA Alkmaar met dit concrete tegenvoorstel-amendement, waar de breedste schouders de zwaarste lasten dragen en we jonge en oude mensen in kwetsbare posities ontzien. We willen hiermee aantonen dat andere politiek keuzes wel denkbaar zijn. En we nog steeds het financiële ravijn gat op een andere wijze kunnen dichten, 211

als de politieke wil er is. Dat vinden we sociaal en rechtvaardig besturen. Ondertekend door: M. Kardinaal (GL), David Rubio Borrajo (PvdA), M. Bolte (LA), K. Pinar (PvdD), R. Wijdoogen (SP)

Mevrouw Bijl (BAS) zegt dat de fractie van BAS ziet dat het college goed werk levert. Alkmaar wordt stabiel bestuurd en dat is belangrijk. Het college heeft de bezuinigingen eerlijk verdeeld over verschillende domeinen. BAS vindt het goed dat de lasten voor inwoners niet omhoog zijn gegaan. Op deze manier blijft Alkmaar een fijne en betaalbare plek om te wonen. BAS is trots dat Alkmaar is aangewezen als regiolocatie voor de woningbouw. Wat gaat het college doen om ervoor te zorgen dat de nieuwe woningen ook echt beschikbaar komen voor Alkmaarders zelf. BAS vindt het belangrijk dat er, naast woningen, ook voldoende ruimte voor bedrijven beschikbaar komt. Inwoners moeten ook in Alkmaar kunnen werken. Het programma ‘Grip op Jeugd’ vindt BAS een verstandige keuze. De koers richting meer collectieve voorzieningen in het kader van de Wmo vindt BAS begrijpelijk. BAS is medeindiener van het amendement 6-A-3. Vanuit de coalitieafspraken mist BAS nog het gereed komen van de Popelmanspoort (volgens planning 6 maart 2026 klaar) en de herinrichting van het Hofplein. De uitvoering van het plan ‘Rode Toren’. BAS vraagt het college of er een planning is voor de laatstgenoemde projecten. De kwaliteit van de binnenstad is ook een speerpunt van BAS. BAS vraagt om de Langestraat te vergroenen bijvoorbeeld met mooie slanke leilinden.

BAS stelt voor om het gras langs de Singel in de lente en zomer kort te maaien zodat Alkmaarders zich in het park kunnen ontspannen. Het voorkomt ook dat hondenpoep blijft liggen in het hoge gras. De levendigheid in de dorpen is belangrijk. BAS maakt zich zorgen om het Winterfeest in de Rijp dat financieel onder druk staat. BAS vraagt het college wat zij kunnen doen om ervoor te zorgen dat dit feest blijft bestaan. Ook de Gondelvaart in Koedijk heeft problemen doordat er onvoldoende ruimte is om te bouwen. Kan het college ervoor zorgen dat de Gondelvaart niet verloren gaat. Er is overlast van jongeren met fatbikes in winkelcentrum De Mare. BAS verwacht dat er nu echt gehandhaafd wordt zodat de Mare een veilige winkelomgeving is voor de inwoners. BAS vindt het heel jammer dat de LIDL supermarkt in Koedijk gesloten is maar de gemeente heeft er weinig invloed op. BAS dient motie 6-M-1 mede in. Mevrouw Kardinaal (GL) vraagt hoe BAS denkt dat het voorzieningenpeil hoog gehouden kan worden als er een bezuiniging wordt voorgesteld van 3,5 miljoen euro op Stadswerk072. Mevrouw Bijl heeft slechts gevraagd om de Singel in het geheel te maaien. De buitengebieden worden allemaal op niveau C gezet. Mevrouw Kardinaal vraagt als een inwoner op bijstandsniveau zou mogen kiezen tussen niet bezuinigen op de Wmo en de Popelmanspoort en/of de Rode Toren.

Wat zou deze inwoner dan kiezen? Mevrouw Bijl zou zelf kiezen voor de Rode Toren en gaat verder de discussie niet aan. De heer Van der Rhee (VVD) is trots op het college en deze coalitie. Motie 6-M-1 en amendement 6-A-3 worden beiden mede ingediend door de VVD. De VVD stemt in met de kadernota. De VVD stemt niet in met de amendementen 6-A-1 en 6-A-2. Het meer en hoger belasten van hardwerkende Alkmaarders is een hobby die ‘links’ nooit zal afleren. De heer Van Veen (CU) verbaast zich erover dat het amendement 6-A-2 van CU door de VVD wordt weggezet als linkse hobby. Is de VVD het niet met CU eens dat de afvalstoffenheffing ook wordt geïnd door de gemeente. De heer Van der Rhee is er wel mee eens, de afvalstoffenheffing moet kostendekkend zijn. De heer Van Veen merkt op dat een verhoging van 6% wel een forse extra kostenpost is voor de Alkmaarders. De heer Van der Rhee vindt de afvalstoffenheffing in ieder geval een eerlijkere heffing dan de OZB. De VVD wil de OZB of de parkeertarieven niet verhogen. De lasten voor Alkmaarders worden laag gehouden aangezien het leven steeds duurder wordt en alleen op deze manier kunnen inwoners boodschappen blijven doen en hun woning blijven betalen. Mevrouw Bolte (LA) wijst erop dat regiogemeenten de OZB wel verhogen. Zijn deze gemeenten verkeerd bezig volgens de VVD? De heer Van der Rhee vindt inderdaad dat deze gemeenten verkeerd bezig zijn.

Mevrouw Kardinaal (GL) wijst erop dat het gaat om een verhoging van 2,30 euro per maand. De VVD doet net of het om enorme bedragen gaat. De heer Van der Rhee legt liever forenzenbelasting op aan mensen, die niet in Alkmaar wonen maar die wel gebruik maken van de voorzieningen in Alkmaar, dan aan Alkmaarders zelf. Elke euro kan maar een keer uitgegeven worden. De VVD maakt andere keuzes dan GL en PvdA. Er wordt nog steeds geïnvesteerd in de Jeugdzorg en het behoud van de mooie stad Alkmaar en de dorpen. De VVD heeft ervoor gezorgd dat zowel Stompetoren-West als de ring Alkmaar in het coalitieprogramma van de Provincie terecht is gekomen. De VVD is heel gelukkig met de raadsbesluiten die er zijn genomen op het gebied van sport en het zichtbaar maken van de Molen van Piet. Mevrouw Bolte merkt op dat de VVD het zichtbaar maken van de Molen van Piet toch te duur

212

vond. De heer Van der Rhee wijst erop dat hijzelf de motie om het mogelijk te maken heeft ingediend en hij is dankbaar dat deze motie door een groot deel van de raad gesteund werd. Er wordt geïnvesteerd in bereikbaarheid en dat is van niet te onderschatte waarde voor Alkmaar. De VVD wil niet stil komen te staan door het destructieve wensdenken van ‘links’ over mobiliteit. Er is ruimte nodig voor Alkmaarse spoedzoekers en daar wordt inmiddels in voorzien. De VVD maakt zich druk over de veiligheid. Niet alleen in het verkeer maar ook op straat. Seksuele straatintimidatie, polarisatie en radicalisering en maatschappelijke onrust wordt niet voldoende teruggedrongen. Polarisatie wordt veroorzaakt door vreselijke sit-ins en social mediakanalen. De VVD vraagt hoe de eerste bezoeken aan het Holocaustmuseum zijn verlopen, naar aanleiding van de door de VVD ingediende motie. En hoeveel bezoeken staan er op stapel voor het komend schooljaar? De heer Pinar (PvdD) vraagt wat de VVD bedoelt met vreselijke sit-ins. De heer Van der Rhee zegt dat de Joodse gemeenschap wordt geïntimideerd en dat vindt hij vreselijk. De heer Pinar vraagt om een onderbouwing. Heeft de heer Van der Rhee voorbeelden die bekend zijn bij de burgemeester. De heer Van der Rhee zegt dat de VVD geen technische vragen heeft gesteld over het aantal meldingen dat wel of niet gedaan wordt.

Hij baseert zich op de contacten die hij heeft met de Joodse gemeenschap, met de mensen die niet meer langs of door het station durven te gaan, met de mensen die thuis de menora niet meer voor het raam durven te zetten. De heer Van der Rhee komt graag voor iedereen op die het zwaar heeft. Mevrouw Kardinaal (GL) hoopt dat de VVD de mening van GL en PvdA deelt dat er verschillende vormen van demonstratierecht zijn en dat het aan de burgemeester is om te controleren op veiligheid en andere onjuistheden. Tot op heden is het altijd ordentelijk verlopen. De heer Van der Rhee is het er mee eens dat de burgemeester uiteraard doet wat zij kan in overleg met de andere leden van de driehoek maar dat wil niet zeggen dat het niet intimiderend is. De heer Pinar (PvdD) heeft er moeite mee dat er een beeld wordt geschetst dat niet overeenkomt met de realiteit. De PvdD ziet geen verband tussen de sit-ins en het feit dat men de menora niet meer voor het raam durft te zetten. De PvdD ziet het als een vorm van ‘ophitserij’. De heer Van der Rhee ziet het anders. Er wordt intimidatie gevoeld door de Joodse gemeenschap. De fractievoorzitters van de VVD en de PvdD zullen het op dit punt nooit eens worden. De heer Van der Rhee gaat in op de verkokering binnen de gemeente. Er wordt onvoldoende gekeken naar wat de inwoners nodig hebben. De voorbeelden zijn klein, maar legio en veelzeggend.

De vraag is hoe het college er naar kijkt. In deze kadernota komt de gemeente uit op een sluitende begroting in 2026 en dat is mooi maar daarna loopt het tekort snel op en is de gemeente niet uit de zorgen. De VVD heeft waardering voor het feit hoe het college de financiën aangepakt heeft. De heer Jonk (CDA) vindt het goed nieuws dat de begroting 2026 sluitend is in deze moeilijke tijden. Het CDA vindt het prima om hier en daar onderbesteding uit de begroting te halen en er is goed gekeken naar mogelijke extra inkomsten zoals forenzenbelasting / toeristenbelasting wat de Alkmaarse inwoner niet treft. Deze kadernota geeft goed inzicht waar de uitdagingen de komende jaren liggen. Het CDA kiest voor soberheid en degelijkheid met betrekking tot de investeringen dus niet voor onnodige franje. Er moet rekening gehouden met het onvoorspelbare beleid vanuit de landelijke overheid. Een aantal zaken is, wat het CDA betreft, nog niet helder genoeg in de kadernota bijvoorbeeld wat betekent het bedrag van 100 miljoen euro voor de ontwikkelingen binnen de gemeente. De gemeente moet er ook zelf in investeren maar deze posten zijn nog niet in de begroting en de meer jaren investeringsprognose opgenomen. Het CDA vraagt een reactie van het college hoe het college hiermee om denkt te gaan. Hetzelfde geldt voor de investering in de Alkmaarse Jeugdzorg.

Het CDA vraagt het college om de raad proactief op de hoogte te houden. Een gezonde financiële huishouding is voor het CDA heel belangrijk zowel de exploitatie als de schuldenpositie. Structurele uitgaven dienen met structurele inkomsten gedekt te worden. Financiële afspraken in het coalitieakkoord zijn voor het CDA nog steeds leidend. Nieuw voor oud en dekking zoeken binnen de huidige programma’s. Het CDA maakt zich zorgen over het Sociaal Domein en de openbare buitenruimte. Het CDA vraagt het college met klem om de ombuigingen, voor het overgrote deel en maximaal, uit verbetering en efficiency en ingrijpen in de organisatie en sturing te laten gaan en niet in dienstverlening, veiligheid voor de inwoners en omgevingsbeleving. Er worden woningen gebouwd maar er moet naar de toekomst toe ook meer werk gedaan kunnen worden in Alkmaar. Het uitbreiden van bedrijventerreinen moet ook onderdeel zijn van huisvesting en wonen. Na 2026 is de kadernota niet sluitend meer. Het CDA verzoekt om vroegtijdig, in samenwerking met de raad, te kijken wat er nodig is om gaten in de begroting 2027 en verder te dichten. Er moet dus vooruit gedacht en gehandeld worden. Wat het CDA betreft is het uitgangspunt ‘zonder goed plan geen geld’. Het is mogelijk om te kijken wat er mogelijk is qua bezuinigingen in de publieke ruimte.

Het CDA vraagt om er scherp op te zijn richting uitvoerende diensten (meer efficiency en minder overhead). De 213

bezuinigingen mogen niet ten koste gaan van leefbaarheid en leefomgeving. Het CDA vraagt om het stoeptegeloffensief uit te breiden en proactief in te zetten in wijken en dorpen om de mogelijk grotere problemen voor een klein deel het hoofd te bieden. De inwoner mag, wat het CDA betreft, eigenlijk niet veel merken van de financiële opgave voor de gemeente. Het CDA vraagt om een evaluatie naar de toekomst toe op Stadswerk072. Wat heeft uitplaatsing van de werkzaamheden uiteindelijk opgeleverd en is het nodig om te heroverwegen? Het CDA zal instemmen met het raadsvoorstel. De amendementen 6-A-1 en 6-A-2 zal het CDA niet steunen. Het CDA kiest niet voor de weg van de minste weerstand. Mevrouw Kardinaal (GL) is van mening dat het college juist wel kiest voor de weg van de minste weerstand. Er wordt bezuinigd maar er wordt niet naar andere oplossingen gekeken. De heer Jonk is het niet met GL eens. Er is gekeken naar 50 maatregelen waar de lasten voor de gemeente kunnen worden verlaagd of de inkomsten kunnen worden verhoogd of waar lucht uit de begroting gehaald kan worden. Er is een zorgvuldige afweging gemaakt en niet eenvoudig ‘het sausje van de OZB eroverheen gegooid’ zoals GL en PvdA voorstellen. Mevrouw Kardinaal merkt op dat het CDA het amendement 6-A-1 niet goed gelezen heeft.

Ook GL en PvdA gaan mee in een aantal bezuinigingsvoorstellen en heeft slechts gevraagd om de meest pijnlijke keuzes eruit te halen door een kleine OZB-verhoging. Als het CDA zich echt zorgen maakt dan had men het amendement 6-A-1 kunnen steunen. Amendement 6-A-3 krijgt steun van het CDA. Motie 6-M-1 ziet het CDA als richtinggevend voor het college voor uitwerking. Het college moet, na de zomer, komen met een plan en richtlijn. De voorzitter schorst de vergadering om 18.10 uur voor de dinerpauze. De vergadering wordt hervat om 19.15 uur. Vervolg eerste termijn van de raad Mevrouw Bolte (LA) complimenteert het college met de duidelijke kadernota. LA is tevreden over het beleid van het college op verschillende gebieden. De Cultuurvisie is ambitieus en de nieuwbouwplannen voor het Sportpaleis en De Hoornse Vaart zijn een goede zaak. Het zijn nodige investeringen met het oog op een groeiend aantal inwoners. LA was ook verrast over de mobiliteitsvisie. Er moet snel haast worden gemaakt met de uitvoering van de plannen om de stad verkeersveiliger te maken. Statistisch gezien gebeuren er teveel ongelukken in Alkmaar. Het Verkeersveiligheidsplan is een goede aanzet. LA hoopt dat er snel overgegaan wordt tot de realisatie van de locaties Driehoek Vroonermeer en de uitbreiding van de locatie aan de Bestevaerstraat.

De aanpak van de geluidsoverlast bij laden en lossen in (en buiten) de binnenstad vergt een lange adem. Er worden gesprekken gevoerd en er zijn metingen verricht die moeten leiden tot concrete maatregelen. LA is teleurgesteld dat de coalitie geen heil ziet in een woningbouwregisseur. In het verleden waren de ervaringen met een woningbouwregisseur positief. Sommige bouwplannen zitten muurvast, het college zal uiteraard zijn best doen, maar het lijkt LA een goede zaak om een aanjager te hebben aangezien er teveel bouwplannen zijn die vertraging oplopen of stranden. De vraag van LA is hoe het college deze projecten op gang gaat brengen. LA vindt dat het college een onvoldoende scoort op Sociaal Beleid. De oppositie wilde de bezuinigingen bij Zaffier en de GGD afzwakken maar de coalitie wilde er niet aan. Tekenend is ook het erfpachtbeleid en het voorstel dat het mantelzorgcompliment wordt teruggebracht van 200 naar 150 euro. Het sociale en minimabeleid stemt treurig. LA is ronduit ontevreden over de gang van zaken omtrent opvang asielzoekers. De aankoop van de panden aan de Robonsbosweg is een flater. LA spreekt van financieel wanbeleid. LA is verbaasd dat het college zelf aangeeft tevreden te zijn met deze investering. LA vindt het onbegrijpelijk en onaanvaardbaar. LA constateert dat de spreidingswet onvoldoende is uitgevoerd. De wethouder beschouwt de toezegging als afgedaan.

De voorstellen om de toeristenbelasting te verhogen en forenzenbelasting in te voeren kunnen op steun van LA rekenen. Het college heeft extra aandacht voor de Jeugdzorg. LA hoopt dat de voorgestelde investeringen vruchten gaan afwerpen. LA is teleurgesteld over de aangekondigde bezuinigingen op de onderwijsagenda en is het niet eens met het voorstel om juist te bezuinigen op het onderhoud van de wegen. LA vindt het onderhoud van de wegen nu al mager en zal na bezuiniging zwaar onvoldoende zijn. LA realiseert zich dat het voor het college lastig is om te opereren in deze onvoorspelbare tijd maar wat LA betreft wordt er een verkeerde afslag genomen. Het moet geen wedstrijd worden welke gemeente de laagste OZB heeft. Als de lasten iets moeten stijgen om een leefbare en sociale stad te zijn, dan heeft LA er geen problemen mee. LA is blij dat in amendement 6-A-3 wordt gesproken over Stompetoren-West waar LA en het CDA zich enorm voor heeft ingezet.

214

De heer Pinar (PvdD) noemt landelijke ontwikkelingen die lokale gevolgen hebben. De PvdD wil niet dat er in de stad en dorpen een heksenjacht wordt gevoerd tegen mensen die zich in een kwetsbare positie bevinden. Ook wil de PvdD niet dat inwoners worden opgepakt omdat ze kwetsbaren helpen. De PvdD vraagt of de burgemeester van plan is om deze rampzalige wet, als deze wordt ingevoerd, toe te passen. En welke stappen gaat het college nemen om te voorkomen dat de gemeente Alkmaar acties onderneemt waar men achteraf wellicht spijt van krijgt. Het is goed dat Defensie Nederland wil beschermen maar de PvdD maakt wel bezwaar tegen oefeningen met helikopters die laag overvliegen over het grondgebied van Alkmaar. Het college heeft een zienswijze ingediend die slechts 1 paragraaf bevat over de leefbaarheid in de dorpen. De PvdD vraagt speciale aandacht voor de Eilandspolder. Als het college dit gebied niet gaat beschermen, wie gaat het dan wel doen? Is het college bereid om een vervolg te geven aan de zienswijze ter bescherming van de grutto. De gemeente gaat 300.000 euro bezuinigen op de circulaire economie en stoppen met de CO2-prestatieladder. De PvdD vindt het onacceptabel. Hoe gaat het college ervoor zorgen dat deze bezuinigingen geen negatief effect hebben op de lange termijn. De kadernota kon en kan beter.

Niemand kiest een stad om te wonen vanwege het feit dat de rioolheffing laag is. Inwoners willen een gezonde, schone en groene leefomgeving. Kinderen moeten veilig naar school kunnen fietsen. Een stad moet een goed cultuuraanbod hebben. Er moet sprake zijn van een hechte gemeenschap, sociale cohesie. Goede OV-verbindingen en sportfaciliteiten. Dat kost geld en dat is niet erg wat de PvdD betreft. De PvdD dient het amendement 6-A-1 mede in. De PvdD hoopt op brede steun zodat er bij de begrotingsbehandeling realistischer en rechtvaardiger begroot kan worden. Mevrouw Spek (S-vdH) heeft haar betoog al gehouden bij agendapunt 5. De heer Wittebrood (FVD) constateert dat Alkmaar goede besluiten heeft genomen dit jaar over het nieuwe Sportpaleis, De Hoornse Vaart, de Cultuurvisie maar er is ook verlies van saamhorigheid in de stad. Er zijn vechtpartijen, mishandeling, steekpartijen, geen zaken waar FVD blij van wordt. Het gaat dus een beetje goed en een beetje slecht met Alkmaar. Wat FVD betreft is het Alkmaar, dat men kent en waar men van houdt, een beetje aan het verdwijnen. Er heerst een andere sfeer in de stad. Het is minder gezellig en minder vertrouwd. Het is een gevoel dat breed leeft bij de achterban van FVD. FVD is niet blij dat bijna de gehele raad een motie heeft aangenomen om bijna een half miljoen euro uit te geven aan Skaeve Huse. De overlastgever wordt beloond.

FVD had het geld bij voorkeur ergens anders aan besteed. Voor hetzelfde geld hadden alle basisschoolleerlingen in Alkmaar gratis kunnen sporten. FVD zegt dat het college iedere keer heeft gezegd dat de spreidingswet in Alkmaar zou worden uitgevoerd maar het college heeft geen enkele plek kunnen vinden. FVD heeft technische vragen gesteld wat de reden is maar tot nu toe nog geen reactie ontvangen. FVD hoort graag een reactie van het college en deze reactie kan ook zijn dat het college de spreidingswet niet gaat uitvoeren en dat zou FVD helemaal niet erg vinden. De raad wil controleren wat het college doet. Er is een Rijksbudget van 100 miljoen voor woningbouw. Er worden goede punten bij genoemd maar ook FVD mist een aanpak voor de ring Alkmaar. Er moet echt wat gebeuren met de ring Alkmaar/de N242. In Oudorp worden veel woningen toegevoegd en deze mensen moeten naar hun werk. Als er niets wordt gedaan aan de Nieuwe Schermerweg of aan de ring dan loopt het verkeer helemaal vast. FVD steunt de Bestevaerstraatbrug al is het een druppel op een gloeiende plaat. FVD vindt het belangrijk dat er kleinschalig wordt gebouwd voor Alkmaarders. Is het college bereid om vaker een update te geven hoeveel woningen er naar Alkmaarders, naar mensen uit de regio en naar Amsterdammers gaan. FVD komt in tweede termijn terug op de amendementen en de motie.

De heer Wijdoogen (SP) is van mening dat een samenleving gebouwd moet worden. Wat hebben inwoners in Alkmaar nodig om zo goed mogelijk vooruit te kunnen. Dus geen symptoombestrijding. Het stellen van Alkmaarders First, burgerinitiatieven standaard afwijzen of negeren, verlagen budget bewonersinitiatieven en mantelzorgcompliment, bezuinigen op Stadswerk072, is niet de juiste methode wat de SP betreft. De SP spreekt over rechtse neo-liberalistische prioriteiten. De coalitie ziet het verschil tussen arm en rijk het liefst zo groot mogelijk. De SP ziet graag een samenleving waar arm en rijk samenleven met buurthuizen, goede voorzieningen, speelplaatsen en gemeenschappelijke ruimten. Als er achterstandswijken gecreëerd worden, wordt er heel bewust een tweedeling in de samenleving gecreëerd. Zaffier moet worden ondersteund om inwoners werkervaring op te laten doen en een werkritme te laten opbouwen. Er moet worden geïnvesteerd in ondernemerschap waarbij werkplekken gecreëerd worden. Mensen moeten in hun kracht worden gezet en de kans krijgen om zich door te ontwikkelen. Voer een leegstandsverordening in zodat er, of meer bedrijvigheid kan ontstaan of dat er plekken komen voor huisvesting. Zorg dat er voldoende te doen is in alle wijken 215

voor jongeren tussen de 12 en 21 jaar zodat ze gezamenlijk activiteiten kunnen doen en met hun handen kunnen werken (maak techniek weer leuk en stoer). De SP hoort zeer regelmatig dat er niets te doen is voor jongeren. Als er activiteiten voor jongeren worden georganiseerd dan zullen de kosten voor Jeugdzorg ook omlaag gaan. Zet de jongeren/inwoners in hun kracht en werk aan de voorkant. De SP heeft lijsten opgevraagd van aanbestedingen in de Jeugdzorg en Wmo. De SP roept op tot een transformatie in denken. De SP wil na de zomer een raadsinformatiebijeenkomst organiseren om te laten zien hoe het op andere locaties wel gelukt is. Waar de kosten omlaag zijn gegaan. De SP roept het college op om te kijken wat er dan wel nodig is door echte participatie. Durf het coalitiebeleid bij te stellen op basis van nieuwe inzichten. De SP vindt het een kadernota zonder visie. De volk vertegenwoordigende taak van de raad wordt vergeten. Bel bij mensen aan om informatie op te halen, luister naar de inwoners. De SP is en blijft voorstander van een burgerberaad. De SP steunt de amendementen 6-A-1, 6-A-2 en 6-A-3. Motie 6-M-1 vindt de SP voor de bühne dus deze motie wordt niet gesteund door de SP. De heer Van Veen (CU) staat vandaag stil bij het moreel kompas. De CU complimenteert het college en de ambtelijke organisatie met de leesbaarheid van de kadernota.