Concept verslag raadsvergadering d.d. 1 april 2026
Tekst van het document
Conceptverslag Openbare raadsvergadering van woensdag 1 april 2026 om 19.30 uur Voorzitter: mevrouw A.M.C.G. Schouten Griffier: mevrouw V.H. Hornstra Aanwezig zijn de raadsleden: Mw. T.B. Berkhout (GL/PvdA), mw. J.C.L.L. Bijl (BAS), dhr. B. Bilbal (BAS), dhr. M. de Boer (GL/PvdA), mw. M.N. Bolte (LA), dhr. E. Bromlewe (GL/PvdA), dhr. A.C.C. Bronts (FVD), mw. P.M. Doets (D66), dhr. A.J. Epskamp (SPA), dhr. J.E. van Gorp (GL/PvdA), dhr. J.C. Hagens (LA), dhr. J. Hoekzema (OPA), dhr. G.M. van Iterson Scholten (GL/PvdA), mw. J.G.H.M. Jellema (BAS), mw. A.M.PA. de Jong-Koopman (D66), dhr. F.H.J. Jonk (CDA), mw. M.A. Kardinaal (GL/PvdA), dhr. V.H. Kloos (OPA), dhr. T.A.P. van Kralingen (OPA), dhr. C.D. Peetoom (VVD), dhr. T.C.B. Peetoom (FVD), dhr. K. Pinar (PvdD), dhr. G.W.J. Postma (BAS), mw. J. Pronk (GL/PvdA), dhr. L.A.J. Ruiter (BAS), mw. B. Schoonewil (VVD), dhr. T.C. Schotten (CDA), dhr. C.C. Schouten (D66), dhr. R. Seignette (GL/PvdA), dhr. S.H. Smit (D66), mw. S. Spek (CDA), mw. H.E.L. Veenhuijsen (GL/PvdA), dhr. J. van Velzen (VVD), mw. T. Vermeulen (OPA), dhr. M.E.R. Wiegman (VVD), dhr. R.E. Wijdoogen (SP), dhr. J.C. Wittebrood (FVD), dhr. C. Wouters (GL/PvdA) en dhr. D. Zwierenberg (SQ). Namens het college is aanwezig: de heer R.G. te Beest.
1 Opening en mededelingen De voorzitter opent de eerste raadsvergadering van het nieuwe politieke seizoen en heet iedereen van harte welkom. Speciale dank aan het Trompetterkorps dat de raadsleden, met klaroengeschal, heeft binnengehaald. Er zijn geen berichten van verhindering. 2 Installatie / beëdiging raadsleden De voorzitter heet iedereen nogmaals welkom. Vandaag markeert het begin van de bestuursperiode 2026-2030. Vanaf vandaag gaat het over verbinden, afwegen en besluiten. De combinatie van ervaring en vernieuwing is van grote waarde. De voorzitter vertrouwt erop dat raadsleden elkaar weten te vinden, dat men van elkaar leert en dat men elkaar scherp houdt, waar het nodig is. Er zijn 14 andere namen ten opzichte van de vorige raadsperiode. De voorzitter noemt de raadsleden, sommigen met een onderbreking als wethouder, die in de vorige periode ook al deel uitmaakte van de gemeenteraad. Hun ervaring vormt een belangrijke basis voor de aankomende periode. Mevrouw Veenhuijsen keert na een periode van afwezigheid terug. Anderen waren de afgelopen periode al commissielid. De voorzitter noemt de namen van deze nieuwe raadsleden. De heer Ruiter is tijdens de vorige periode tot het college toegetreden en nu voor het eerst raadslid van de gemeente Alkmaar.
Daarnaast zijn er vier nieuwe raadsleden (de heer Bronts, mevrouw Doets, mevrouw Pronk, de heer Wouters) die nog niet ieder commissielid of wethouder waren. Zij krijgen, bij installatie, de Vroedschapspenning uitgereikt. De voorzitter heeft uitleg gegeven over de oorsprong van deze penning. Waar vroeger slechts een heel beperkte groep het bestuur vormde, ziet men vandaag een brede vertegenwoordiging van de samenleving. Er zijn nog stappen te zetten als het gaat over evenwicht en representatie. Dat vraagt, zeker in deze tijd, om blijvende aandacht. Verschillen zullen er altijd zijn en dat is geen zwakte maar juist een kracht van de raad mits de raad de verschillen weet te benutten in een open debat, gericht op een gezamenlijk belang. De nieuwe raad borduurt voort op wat er al is. Voor de komende jaren zijn stevige ambities en stevige wensen voor de gemeente ingezet. Ontwikkelingen volgen elkaar snel op, dat wat elders gebeurt, is ook in Alkmaar voelbaar. Het vraagt om zorgvuldige afwegingen en duidelijke keuzes. De raad werkt voor en is gekozen door de inwoners van Alkmaar. Inwoners mogen veel van de raad vragen maar mogen raadsleden niet intimideren of beledigen. Mocht dit wel het geval zijn, dan verzoekt de voorzitter om er melding van te maken bij de voorzitter of bij de griffier.
De voorzitter spreekt de wens uit dat de raad elkaar blijft vasthouden in het gezamenlijke doel voor Alkmaar. Dat het debat met overtuiging wordt gevoerd, dat fracties het hartstochtelijk met elkaar oneens zijn, maar altijd met respect. En dat de raad heel veel plezier beleeft aan het mooie werk.
62
De kinderburgemeester, Bo Schmidt, feliciteert de raadsleden met hun benoeming. Zij vindt het heel belangrijk dat alle kinderen in Alkmaar zich veilig voelen zowel thuis, op school als op straat. Als kinderen zich veilig voelen dan durven ze meer, leren ze beter en weten ze echt hoe het is om kind te zijn. Hun stem moet meegenomen worden in de keuzes die in de raad worden gemaakt. De commissie Onderzoek Geloofsbrieven heeft gisteren, bij het afscheid van de vorige gemeenteraad, verslag gedaan van het onderzoek naar de geloofsbrieven van de te benoemen raadsleden. De vorige gemeenteraad heeft besloten dat allen worden toegelaten tot deze gemeenteraad. Voordat de nieuwe raad met het werk kan beginnen, dienen de raadsleden de eed- of de belofte af te leggen. Allereerst worden de mensen, die aangegeven hebben de eed te willen afleggen, naar voren geroepen en daarna de mensen die de belofte willen afleggen. Onderstaande personen leggen de eed af. Dhr. A.C.C. Bronts (FVD), dhr. A.J. Epskamp (SPA), dhr. F.H.J. Jonk (CDA), dhr. T.C.B. Peetoom (FVD), dhr. G.W.J. Postma (BAS), dhr. L.A.J. Ruiter (BAS), dhr. T.C. Schotten (CDA), dhr. C.C. Schouten (D66), dhr. J.C. Wittebrood (FVD) en dhr. D. Zwierenberg (SQ) leggen de eed af. De voorzitter leest de tekst voor en de raadsleden spreken de woorden ‘zo waarlijk helpe mij God almachtig’ uit. Onderstaande personen leggen de belofte af. Mw.
T.B. Berkhout (GL/PvdA), mw. J.C.L.L. Bijl (BAS), dhr. B. Bilbal (BAS), dhr. M. de Boer (GL/PvdA), mw. M.N. Bolte (LA), dhr. E. Bromlewe (GL/PvdA), mw. P.M. Doets (D66), dhr. J.E. van Gorp (GL/PvdA), dhr. J.C. Hagens (LA), dhr. J. Hoekzema (OPA), dhr. G.M. van Iterson Scholten (GL/PvdA), mw. J.G.H.M. Jellema (BAS), mw. A.M.PA. de Jong-Koopman (D66), mw. M.A. Kardinaal (GL/PvdA), dhr. V.H. Kloos (OPA). De voorzitter leest de tekst voor en de raadsleden spreken de woorden ‘dat verklaar en beloof ik’ uit. Onderstaande personen leggen de belofte af. dhr. T.A.P. van Kralingen (OPA), dhr. C.D. Peetoom (VVD), dhr. K. Pinar (PvdD), mw. J. Pronk (GL/PvdA), mw. B. Schoonewil (VVD), dhr. R. Seignette (GL/PvdA), dhr. S.H. Smit (D66), mw. S. Spek (CDA), mw. H.E.L. Veenhuijsen (GL/PvdA), dhr. J. van Velzen (VVD), mw. T. Vermeulen (OPA), dhr. M.E.R. Wiegman (VVD), dhr. R.E. Wijdoogen (SP), dhr. C. Wouters (GL/PvdA). De voorzitter leest de tekst voor en de raadsleden spreken de woorden ‘dat verklaar en beloof ik’ uit. 3 Vaststelling agenda De agenda is ongewijzigd vastgesteld. BENOEMINGEN 4 (Tijdelijke) benoeming plv. raadsvoorzitter, (plv.) commissievoorzitters en leden werkgeverscommissie Voorgesteld besluit: de raad besluit tijdelijk te benoemen 1. tot eerste plaatsvervangend voorzitter van de raad: de heer R. Seignette; 2. tot tweede plaatsvervangend raadsvoorzitter: mevrouw T.
Vermeulen; 3. tot commissievoorzitters: mevrouw T. Vermeulen, de heer. F. Jonk, de heer R. Seignette en de heer J. van Velzen; 4. tot leden van de werkgevercommissie: mevrouw M. de Jong-Koopman, mevrouw T. Vermeulen, de heer V. Kloos en de heer B. Bilbal. Het voorstel is, bij acclamatie, aangenomen. De vergadering wordt geschorst voor het feliciteren van de raadsleden en het maken van een groepsfoto van de nieuwe raad. De voorzitter heropent de vergadering.
63
5 Raadsvoorstel benoeming commissieleden Voorgesteld besluit Tot commissielid te benoemen: Voor D66: dhr. J.J. Tamis, dhr. H.E.G. Stevens, dhr. S. Gul. Voor OPA: mw. M.J. Velders, dhr. G.P.C.C. Zucotti. Voor VVD: dhr. D.F.B. Wilshaus, dhr. J. Blankendaal, dhr. J. Gunst Voor CDA: dhr. I.R. Janga, dhr. G.P.J. Kuyper, dhr. N. Seignette Voor FVD: dhr. R.A. Braam-van Alphen, dhr. M.A. Schuijt, dhr. R. Kruithof-Wagenaar Voor LA: mw. M. Biesheuvel, mw. M.L.M. Houdijk, dhr. P.N. Janmaat Voor SPA: mw. C.G. Kerssens, dhr. M.L.A. Warmer, mw. B.J.M. van Nimwegen Voor PvdD: dhr. J. Bevaart, mw. A.P. Scholtz, mw. L.C.E. Jonker Voor Status Quo: dhr. R. van Lier Voor SP: dhr. J. Alexander, dhr. W. de Vries, mw. R. Borgman Er is een commissie Onderzoek Geloofsbrieven samengesteld bestaande uit de heer Wouters, de heer Ruiter en de heer Smit. Zij hebben de geloofsbrieven van de commissieleden voorafgaand aan de vergadering onderzocht. De voorzitter van de commissie, de heer Ruiter, deelt de bevindingen van de commissie met de raad. De geloofsbrieven zijn onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat de personen aan alle, door de wet gestelde, eisen voldoen. De commissie adviseert om over te gaan tot de benoeming van de commissieleden. De voorzitter stelt voor om de benoeming van de commissieleden vandaag en de benoeming van de commissieleden tijdens de raadsvergadering van 16 april a.s.
bij acclamatie te laten plaatsvinden. De raad is akkoord met de benoeming bij acclamatie. De onderstaande commissieleden leggen de eed af. Dhr. J. Alexander (SP), dhr. J. Gunst (VVD), mw. M.L.M. Houdijk (LA), dhr. I.R. Janga (CDA), dhr. R. Kruithof-Wagenaar (FVD), dhr. G.P.J. Kuyper (CDA), dhr. M.A. Schuijt (FVD). De voorzitter leest de tekst voor en de commissieleden spreken de woorden ‘zo waarlijk helpe mij God almachtig’ uit. De onderstaande commissieleden leggen de belofte af. Dhr. J. Bevaart (PvdD), mw. M. Biesheuvel (LA), dhr. J. Blankendaal (VVD), mw. R. Borgman (SP), dhr. R.A. Braam-van Alphen (FVD), dhr. S. Gul (D66), dhr. P.N. Janmaat (LA), mw. L.C.E. Jonker (PvdD), mw. C.G. Kerssens (SPA), dhr. R. van Lier (SQ). De voorzitter leest de tekst voor en de commissieleden spreken de woorden ‘dat verklaar en beloof ik’ uit. De onderstaande commissieleden leggen de belofte af. Mw. B.J.M. van Nimwegen (SPA), mw. A.P. Scholtz (PvdD), dhr. N. Seignette (CDA), dhr. H.E.G. Stevens (D66), dhr. J.J. Tamis (D66), mw. M.J. Velders (OPA), dhr. W. de Vries (SP), dhr. M.L.A. Warmer (SPA), dhr. D.F.B. Wilshaus (VVD), dhr. G.P.C.C. Zucotti (OPA). De voorzitter leest de tekst voor en de commissieleden spreken de woorden ‘dat verklaar en beloof ik’ uit. De heer Seignette (GL/PvdA) heeft helaas de vergadering moeten verlaten.
6 Duidingsdebat Eerste termijn van de raad Mevrouw Kardinaal (GL/PvdA) feliciteert de zojuist benoemde raadsleden en bedankt de inwoners van alle wijken en dorpen voor het overweldigende aantal stemmen dat is uitgebracht op de progressieve Alkmaarse fractie. GL/PvdA is blij dat de opkomst hoger was dan vier jaar geleden. De lijn van GL/PvdA is om met iedereen te gaan verkennen op inhoud, vanuit vertrouwen en met de blik vooruit. Mevrouw Kardinaal dient motie 6-M-1 in en geeft een toelichting.
64
Er is draagvlak bij de fracties voor het aanstellen van de heer Briët als verkenner aangezien hij de regio goed kent en ervaring heeft als bestuurder. GL/PvdA is gecharmeerd van de positieve ontwikkelingen die men de afgelopen paar jaar in de gemeente Bergen heeft gezien. Een gemeenteraad waar, ondanks de verschillen, veel samengewerkt wordt om lastige keuzes te maken met draagvlak.
6-M-1 Motie GL/PvdA – Start Alkmaarse verkenning De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 1 april 2026, Constaterende dat: • Inwoners van Alkmaar op 18 maart 2026 een nieuwe gemeenteraad hebben verkozen; • De partijen GroenLinks-PvdA, BAS, Forum voor Democratie en Status Quo samen vijf zetels hebben gewonnen; • De partijen OPA, Leefbaar Alkmaar, Partij voor de Dieren, SPA en de ChristenUnie samen vijf zetels hebben verloren; • GroenLinks-PvdA met negen zetels de grootste partij in de gemeenteraad is. Overwegende dat: • Het snel vormen van een stabiele coalitie in het belang van de gemeente Alkmaar is; • Er helder inzicht dient te komen in de politieke inhoudelijke overeenkomsten en verschillen tussen alle partijen; • Alle twaalf fracties in de raad op een constructieve en gedegen wijze bij dit proces worden betrokken. Spreekt uit: 1. De heer E. Briët aan te stellen als verkenner; 2. De verkenner de opdracht mee te geven om een advies uit te brengen voor een stabiele meerderheidscoalitie en de raad verslag te doen van zijn bevindingen tijdens de raadsvergadering van 16 april 2026. 3. Dat de verkenner dit zal doen op basis van het voeren van gesprekken, in beslotenheid, met alle gekozen partijen in Alkmaar. Hij verkent daarbij welke coalitiemogelijkheden de fracties voor zich zien en welke voorwaarden/bezwaren coalitievorming in de weg kunnen staan. 4.
Op de raadsvergadering van 16 april 2026 in debat te zullen gaan over het advies van de verkenner. 5. Na de raadsvergadering van 16 april 2026 het inhoudelijke onderhandelingsproces (informatie) op te starten. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: M. Kardinaal (GL/PvdA)
De verkiezingsuitslag biedt, wat GL/PvdA betreft goede uitgangspunten voor een stabiele meerderheidscoalitie. De gemeente Alkmaar staat, de komende jaren, voor een aantal lastige uitdagingen. Een verdere impuls van de lokale woningbouw, de toekomst van het sociale stelsel en een groene vooruitstrevende economie. GL/PvdA heeft gekeken naar de verkiezingsprogramma’s. Het verkiezingsprogramma van D66 komt voor ruim 80% overeen met het verkiezingsprogramma van GL/PvdA. Mevrouw Kardinaal ziet erin een duidelijk signaal van de Alkmaarse kiezers dat een samenwerking tussen de twee grootste progressieve fracties een voorkeur heeft. Inhoudelijk start de formatie dus met 14 progressieve zetels. Deze zetels kunnen worden aangevuld met diverse mogelijkheden dan wel lokaal, midden en liberaal. BAS heeft een zetel gewonnen, OPA en LA verliezen enigszins en er is, heel knap, een nieuwe fractie bij gekomen. GL/PvdA wenst de heer Zwierenberg veel succes de komende vier jaar. Bij alle lokale fracties ziet GL/PvdA zeker op woningbouw, groen en burgerparticipatie veel punten waar men elkaar zou moeten kunnen vinden. VVD en CDA hebben hun exacte zetelaantal behouden. Met het CDA-verkiezingsprogramma is er overlap op woningbouw, leefbare wijken en dorpen en ook op sociaal vlak ziet GL/PvdA veel kansen.
Met het verkiezingsprogramma van de VVD zitten wel wat verschillen maar GL/PvdA kent de VVD als een pragmatische fractie. In eerdere colleges hebben GL/PvdA en VVD op inhoud goed samengewerkt. Ook in het verkiezingsprogramma van de VVD staat meer groen vermeld en een paragraaf over het versnellen van de woningbouw. Er wordt gekeken naar een stabiele meerderheidscoalitie met vier of vijf partijen. De heer Kloos (OPA) bedankt mevrouw Kardinaal voor haar respectvolle betoog. OPA stelt een vraag over de motie. Kan GL/PvdA zich voorstellen dat de verkenner ook een variant onderzoekt waar GL/PvdA geen deel van uitmaakt?
65
Mevrouw Kardinaal zegt dat de verkenner deze vraag ook gesteld heeft aan de fractie van GL/PvdA. De uitgangspunten staan helder verwoord in de motie. Volg de verkiezingsuitslag, GL/PvdA zou het prettig vinden als de verkenner dat doet, maar tegelijkertijd is tegen de verkenner gezegd, daar waar een stabiele coalitie uit de verkenning vloeit, dan heeft GL/PvdA het bij voorkeur direct op tafel in plaats van dat er halverwege weer geworsteld wordt binnen de raad. De gemeente Alkmaar heeft het meest baat bij een stabiele coalitie. De heer Van Gorp (D66) wil alle 48.168 Alkmaarders, die hun stem hebben uitgebracht, van harte bedanken voor hun deelname aan het democratisch proces. Een bijzondere dank aan de 6.137 Alkmaarders die met hun stem het vertrouwen in D66 Alkmaar hebben uitgesproken. Voor D66 is het, het beste resultaat ooit, en daar is D66 enorm blij mee. D66 gaat zich de komende vier jaar enorm hard inzetten om de verantwoordelijkheid, die bij het vertrouwen hoort, in te zetten in tastbare resultaten voor Alkmaar. D66 feliciteert GL/PvdA van harte met een behaalde resultaat. FVD is, als enige fractie, met twee zetels gegroeid. D66 feliciteert FVD. SQ is als nieuwe partij in de raad gekomen en dat is een bijzonder prestatie. Ook BAS heeft een zetel gewonnen, D66 feliciteert BAS met het resultaat. D66 constateert dat er best wel weinig verschuivingen zijn.
De huidige coalitie is van 23 naar 22 zetels verschoven, een kleine daling, maar blijft stabiel. De kiezer heeft dus waardering uitgesproken voor de verantwoordelijkheid die deze fracties genomen hebben om de broodnodige stabiliteit terug te brengen in het stadsbestuur van Alkmaar. D66 heeft wel een idee hoe men de puzzel van de formatie wil gaan leggen maar staat eerst stil bij het proces. De afgelopen jaren is gebleken dat de verhoudingen behoorlijk op scherp konden worden gezet waarmee het proces niet met de zorg doorlopen wordt die het verdient. Openheid en eerlijkheid, respect voor gemaakte afspraken en de bereidheid om elkaar iets te gunnen, zijn daarbij cruciaal. GL/PvdA heeft een voorzet gedaan waarbij men nadrukkelijk open stond voor de wensen vanuit andere fracties. D66 waardeert deze houding. Aangezien er geen tegenvoorstel ligt, verwacht D66 dat de raad zich achter deze verkenner zal scharen. D66 vindt het een goede start. D66 zal de verkenner aangeven dat D66 een coalitie wil met bestuurskracht, gestoeld op onderling vertrouwen vanuit het politieke midden. D66 denkt in eerste instantie aan een motorblok met het CDA, de VVD en D66. Van daaruit ziet men twee opties die wellicht kansrijk zijn. De eerste optie is doorgaan met de huidige coalitie. De afgelopen periode is er prettig met elkaar samen gewerkt. Er is rust teruggebracht en er zijn resultaten geboekt.
De tweede optie is een samenwerking met GL/PvdA, die dicht bij D66 staat en daardoor een zeer aantrekkelijke partner is. Beide opties komen aan een stabiele meerderheid. Met beide opties denkt D66 goed te kunnen samenwerken en denkt men goede stappen te zetten in het belang van Alkmaar. Ook D66 wil alle mogelijkheden verkennen en gaat het gesprek met de verkenner open en constructief in. Mevrouw Bijl (BAS) zegt dat de fractie van BAS met trots terugkijkt op de afgelopen raadsperiode en de recente verkiezingsuitslag. BAS is beloond met vijf zetels en ziet het als een duidelijke waardering en steun in de rug voor het harde werk dat BAS, als fractie, heeft geleverd ondanks het verlies van de oprichter Ben Bijl en de wisseling van wethouder. De fractie heeft aangetoond dat BAS een stabiele en betrouwbare partij is. Het vertrouwen van de kiezer wil BAS, de komende raadsperiode, omzetten in concrete resultaten voor alle Alkmaarders. BAS feliciteert GL/PvdA met het behalen van de 9 raadszetels. Tegelijkertijd ziet BAS dat FVD twee zetels heeft gewonnen en daarmee ook een duidelijke winnaar is. SQ is nieuw toegetreden tot de raad. BAS feliciteert SQ van harte. Er is afscheid genomen van de CU. BAS bedankt de heer Van Veen voor zijn jarenlange inzet voor de Alkmaarse politiek.
Hoewel GL/PvdA de grootste is geworden in Alkmaar, is het zwaartepunt van de gemeenteraad naar rechts opgeschoven. Het is een uitslag die ruimte laat voor verschillende interpretaties en samenstellingen. BAS pleit voor een stabiele en brede coalitie. De afgelopen drie jaar heeft de coalitie laten zien dat stabiliteit in het bestuur werkt en resultaat oplevert. BAS is voorstander van een dergelijke stabiele coalitie als de afgelopen drie jaar en wil deze lijn voortzetten. Voor BAS zijn twee zaken van groot belang. BAS ziet graag een goede en brede mix van lokaal en landelijke fracties en hecht sterk aan bestuurlijke stabiliteit. BAS staat klaar om verantwoordelijkheid te nemen. De heer Peetoom (VVD) bedankt de Alkmaarders voor hun stem. De VVD heeft iets meer stemmen gekregen dan vier jaar geleden en ziet het als een kleine beloning dat er de afgelopen vier jaar goed gepresteerd is zowel met de fractie als, als college. De VVD feliciteert de fracties, die zetels hebben gewonnen, van harte. De VVD sluit zich aan bij de woorden van BAS dat het zetelaantal iets naar centrumrechts is opgeschoven. De VVD is er blij mee. Verder zijn er niet heel veel verschuivingen, de uitslag is stabiel, de coalitie uit de vorige periode is stabiel gebleven.
66
De VVD heeft vertrouwen in de verkenner en is blij dat fracties de ruimte hebben gekregen om op het voorstel van GL/PvdA te reageren. De VVD werkt met alle fracties heel graag samen en wil graag verantwoordelijkheid nemen voor een stabiele coalitie en een stabiel college. De VVD ziet hetzelfde motorblok als D66 wat recht doet aan de verkiezingsuitslag. Ook VVD wil graag door met de fracties waarmee de VVD nu in de coalitie zit maar GL/PvdA is ook een serieuze optie. De grootste fractie mag de leiding in de verkenning nemen. De VVD hoopt op een leuke sfeer en een goede samenwerking. De heer Kloos (OPA) feliciteert GL/PvdA met deze prestatie van formaat. Ook FVD heeft een duidelijke winst geboekt. BAS heeft de afgelopen paar jaar veel meegemaakt en toch een geweldige prestatie neergezet. OPA is blij met het duidingsdebat aangezien het bijdraagt aan de goede sfeer in de gemeenteraad. Er wordt nu met een constructieve houding met elkaar omgegaan. Ook OPA wil vooruit kijken en daar worden de eerste stappen voor gezet. In de motie wordt gepleit voor een neutrale verkenner. In tweede termijn komt OPA terug op beide moties. GL/PvdA heeft gewonnen maar bij elkaar opgeteld waren de twee fracties al de grootste fractie van Alkmaar. De huidige coalitie heeft het enorm goed gedaan. Het college en de coalitie hebben stand gehouden, de coalitie heeft eenheid uitgestraald.
Het draagvlak voor deze coalitie is vergroot doordat FVD twee zetels heeft gewonnen. FVD heeft de coalitie, in 95% van de gevallen, gesteund. OPA pleit, als eerste voorkeur, voor het voortzetten van de coalitie uit de vorige periode. Er is niets in achterkamertjes besloten. Ondanks de verschillende opvattingen heeft de coalitie, met respect voor elkaar, samengewerkt. Verschil mag er zijn. OPA heeft er begrip voor dat er meerdere keuzes mogelijk zijn bijvoorbeeld GL/PvdA met OPA en BAS, die als lokale partijen ook samen 9 zetels hebben, plus de VVD voor de evenwicht in het beleid. OPA heeft er respect voor hoe GL/PvdA de afgelopen drie jaar oppositie heeft gevoerd. De heer Wittebrood (FVD) bedankt de 4.080 Alkmaarders die op FVD gestemd hebben. FVD is enorm trots en vereerd dat FVD steun heeft gekregen uit de samenleving. FVD feliciteert de andere fracties, die gewonnen hebben, met de winst. En het is heel knap van Status Quo om met een nieuwe partij in de raad te komen. FVD kan zich vinden in de verkenner die voorgesteld wordt en gelooft dat er echt een neutraal onderzoek gedaan zal worden waarbij open gestaan wordt voor alle opties, varianten en fracties. FVD is blij dat het op deze manier gaat en ziet dat er een aantal opties mogelijk is. De eerste variant is om door te gaan met de huidige coalitie.
De huidige coalitie heeft heel licht verloren maar nog absoluut een meerderheid. Een andere optie is GL/PvdA met fracties vanuit de huidige coalitie. FVD voegt een derde optie toe en dient een motie in om deze optie onderdeel te laten uitmaken van de verkenning om de twee zetels die FVD gewonnen heeft, gewicht te geven. De FVD vindt het belangrijk dat er ook gekeken wordt naar wisselende meerderheden.
6-M-2 Motie FVD SQ – Verbreed de verkenning De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 1 april 2026, Constaterende dat: • de huidige politieke versnippering vraagt om een innovatieve aanpak van de coalitievorming; • traditionele, dichtgetimmerde coalitieakkoorden de dualistische verhouding tussen raad en coalitie onder druk kunnen zetten; • er op diverse grote maatschappelijke thema’s verschillende inhoudelijke meerderheden te vinden zijn. Overwegende dat: • GL-PVDA een motie ingediend heeft om te zoeken naar een stabiele meerderheidscoalitie; • het democratisch proces gebaat is bij een open debat waarbij per onderwerp gezocht wordt naar het breedst mogelijke draagvlak; • de verkenner een sleutelrol vervult in het in kaart brengen van de stabiliteit en slagvaardigheid van een toekomstig bestuur; • wisselende meerderheden de weg vrijmaakt voor een meer thema-gerichte politiek. Verzoekt: 1. Om in de verkennende fase óók expliciet de partijen te vragen hoe ze kijken naar wisselende meerderheden per beleidsonderwerp en hierover in het eindverslag concreet te rapporteren. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: J. Wittebrood (FVD), D. Zwierenberg (SQ)
67
Mevrouw Vermeulen (OPA) vraagt of FVD niet bang is dat vooraf alles dichtgetimmerd wordt waardoor de politieke discussie dood slaat. De heer Wittebrood is van mening dat het eerder tegenovergesteld is aangezien er geen standaard meerderheid is maar een aantal fracties dat naar hun eigen achterban kan gaan en/of het voorstel beoordelen op basis van hun eigen verkiezingsprogramma. Er kan zonder dwang van de coalitie worden gestemd over een onderwerp. De heer Jonk (CDA) zegt dat het CDA tevreden is met het zetelbehoud. Het CDA bedankt de kiezers. Het CDA had gehoopt op een zetel meer. Het CDA constateert dat de landelijke fracties in het midden, te weten CDA, D66 en VVD, al hun zetels hebben weten te behouden (het stabiele midden). Het CDA wil het stabiele midden met kernwaarden als solidariteit, gespreide verantwoordelijkheid, rentmeesterschap en publieke gerechtigheid, graag terugzien in de nieuwe coalitie. Solidariteit is omzien naar degenen die de overheid het hardst nodig hebben. Gespreide verantwoordelijkheid is de plicht om ook moeilijke dossiers op te lossen. Rentmeesterschap is de CDA-vertaling om Alkmaar klaar te stomen voor nieuwe generaties. Gerechtigheid is een rechtvaardig Alkmaar. Het CDA ziet weinig spectaculaire verandering in de verkiezingsuitslag. Het CDA feliciteert FVD met de groei met 2 extra zetels en heet Status Quo welkom in de raad.
Het CDA vindt het oprecht jammer dat de CU geen zetel in de raad meer heeft. Het CDA feliciteert GL/PvdA. Wat het CDA betreft is het niet meer dan vanzelfsprekend dat de grootste fractie het voortouw neemt in de verkenning van de nieuwe coalitie. Wat het CDA betreft zijn er twee mogelijkheden; een coalitie over links of een coalitie om en nabij de huidige coalitie. Het CDA ziet zichzelf graag terugkomen in de coalitie met een ruggengraat van CDA, VVD en D66 omdat de overheid consistent en betrouwbaar moet zijn. Het CDA geeft de verkenner het vertrouwen om te bepalen over hoe en wat er mogelijk is om een nieuwe coalitie te bouwen. Voor het CDA zijn de volgende thema’s belangrijk; woningbouw voor jong en oud en voor bijzondere doelgroepen. Het CDA wil de woningzoekenden ook een stem geven om iedereen een dak boven het hoofd te verstrekken. Voor woningbouw voor bijzondere doelgroepen heeft de gemeente een wettelijke taak. Solidariteit moet samen gaan met draagvlak in de lokale samenleving. Het CDA wil een stevig sociaal beleid behouden. Participatie is het beste medicijn om mee te doen in de samenleving. Een goede Jeugdzorg is belangrijk aangezien de jeugd het fundament is voor de toekomst. Bij rechtvaardigheid horen ook verplichtingen die het CDA heel serieus neemt. Respect houden voor elkaar mening en weg blijven bij polarisatie. Het CDA steunt motie 6-M-1.
Motie 6-M-2 vindt het CDA interessant, niet als alternatief voor een meerderheidscoalitie maar wel als aanmoediging om in de raad ruimte te houden voor besluitvorming over punten die niet in het coalitieakkoord staan. Het uitgangspunt moet zijn dat Alkmaar zich houdt aan landelijke, Europese en provinciale wetgeving. Het CDA ziet zichzelf niet in een coalitie met FVD maar wil wel constructief samenwerken zoals in de afgelopen periode. De heer Hagens (LA) feliciteert GL/PvdA, FVD, SQ en BAS met de winst. Andere fracties hebben een zetel verloren. LA ziet geen grote verschuivingen. Alkmaar heeft behoefte aan een stabiele coalitie. De voorkeur van LA gaat uit naar een coalitie waarin GL/PvdA en D66 samen een motorblok vormen aangevuld met VVD en CDA. Wat LA betreft zijn er meerdere opties. Wellicht is er ook een rol weggelegd voor LA als aanvulling op een coalitie van GL/PVDA, D66, VVD en CDA. LA gelooft, in tegenstelling tot OPA, in productvernieuwing. LA steunt motie 6-M-1 en heeft alle vertrouwen in de verkenner. De heer Wittebrood (FVD) wijst erop dat productvernieuwing mooi aansluit bij motie 6-M-2. Hoe staat LA tegenover deze motie? De heer Hagens zegt dat LA motie 6-M-2 ook zal steunen. De heer Pinar (PvdD) feliciteert eveneens de winnaars van deze verkiezing. De fracties, die een zetel hebben verloren, worden sterkte gewenst door de PvdD.
De PvdD vindt het jammer dat de fractie van CU is verdwenen. De uitslag van de verkiezingen was voor de PvdD, als fractie, teleurstellend. De PvdD bedankt de kiezers voor het vertrouwen. De PvdD blijft het donkergroene en sociale anker van de gemeenteraad in welke rol dan ook. Er is een duidelijke winnaar die het initiatief moet nemen om de verkenning te starten. Het aantal rechtse zetels is gegroeid, het aantal sociaaleconomische rechtvaardige zetels is minder geworden. De PvdD memoreert de turbulente periode die de raad de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. De PvdD verwacht de komende periode een grote inflatiegolf en denkt aan de inwoners die in een financieel kwetsbare positie zitten. Het is van belang dat er een stabiele coalitie wordt gevormd met een kundig college. Het college moet de belangen van de inwoners, mens en dier, en natuur/milieu beschermen. Met stabiliteit bedoelt PvdD geen coalitie met vier of vijf fracties. Stabiliteit is, wat de PvdD betreft, openheid, transparantie, goede afspraken en wederzijds vertrouwen. De PvdD heeft de afgelopen vier jaar in diverse gemeenten in coalities deelgenomen. Niet alleen met GL/PvdA en D66 maar ook met VVD en CDA. De PvdD is bereid om verantwoordelijkheid te nemen.
68
Als PvdD geen onderdeel gaat uitmaken van een coalitie dan gaat de PvdD zich, vanuit de oppositie, maximaal inzetten voor de inwoners met als motto ‘haarscherp op de inhoud, zacht op de persoon’. De heer Epskamp (SPA) zegt dat er geen beweging naar uiterste te zien is in Alkmaar maar vooral een bevestiging naar continuïteit en stabiliteit. De huidige coalitiepartijen behouden gezamenlijk een ruime meerderheid. Van 23 naar 22 zetels is geen afrekening maar een blijk van vertrouwen. Er zijn verschuivingen maar het totaalbeeld is, wat SPA betreft, helder. Er ligt een stevig mandaat voor voortzetting van de ingeslagen koers. SPA herkent het beeld van een politieke aardverschuiving niet. Deze uitslag vraagt om een volwassen duiding. De kiezer heeft een duidelijk signaal gegeven om stabiliteit te waarborgen en door te bouwen op dat wat werkt. Wat SPA betreft is het logisch om in de verkenning allereerst serieus te kijken naar voortzetting van de huidige coalitie. Daar ligt immers het meest directe democratische fundament. SPA steunt motie 6-M-1. Motie 6-M-2 kan, wat SPA betreft, meegenomen worden in de aanstaande gesprekken met de verkenner. SPA sluit de ogen niet voor de samenstelling van de raad. Goed bestuur vraagt om het vermogen om bruggen te slaan. En waar inhoudelijke overeenkomsten bestaan, zal SPA deze rol nadrukkelijk oppakken.
De heer Zwierenberg (SQ) bedankt voor de felicitaties en feliciteert alle winnaars van deze verkiezingen. Tijdens de campagne was het opvallend om te merken dat een aantal inwoners zich totaal niet gehoord voelde door de politiek of, erger nog, er helemaal klaar mee zijn. Status Quo is niet ontstaan vanuit een ideologie of landelijke lijn. De fractie is ontstaan uit de kloof hoe politiek georganiseerd is en hoe inwoners het ervaren. Er wordt te vaak over in plaats van met mensen gesproken. Het beleid start te vaak bij systemen en daarna pas de praktijk. Tijdens de campagne heeft SQ veel gesprekken gevoerd met Alkmaarders en dat zal SQ blijven doen. SQ wil meer duidelijkheid en meer bereikbaarheid en kijken naar praktische oplossingen. SQ dient de motie 6-M-2 mede in. De heer Wijdoogen (SP) bedankt iedereen die duidelijk zijn stem naar voren heeft gebracht. Felicitaties voor GL/PvdA, BAS, SQ en FVD. Het is jammer dat de CU deze periode niet in de raad zit. Er zijn wat verschuivingen aan linker en aan rechterzijde. De heer Kloos (OPA) merkt op dat de raad twee zetels naar rechts is verschoven. Dat is het feit. De heer Wijdoogen zegt dat het er om gaat dat iedere fractie anders is. Veel besluiten, die lastenverzwaring voor de inwoners teweeg brengen, zijn aan het einde van de vorige raadsperiode genomen dus deze worden nog niet gevoeld door de inwoners. De SP steunt motie 6-M-1.
De SP verwacht dat de kans erg groot is dat de SP een rol krijgt in de oppositie en de SP zal dan ook een stevige oppositierol gaan spelen o.a. op het gebied van de woningnood, bescherming en hulp aan kwetsbaren, armoedebeleid etc. Tweede termijn van de raad Mevrouw Kardinaal (GL/PvdA) merkt op dat alle 12 fracties op constructieve wijze bij het proces betrokken zijn, ook FVD. GL/PvdA zal motie 6-M-2 steunen. De verkiezingen zijn een nieuwe start voor de nieuwe raad. 1 op de 5 Alkmaarders, die naar de stembus ging, stemde op GL/PvdA en die verantwoordelijkheid weegt zwaar. Vanaf dag 1 heeft GL/PvdA iedereen meegenomen zorgvuldig meegenomen in het proces. Hiermee toont GL/PvdA aan dat men een betrouwbare partner is die van fouten heeft geleerd en die gegroeid is als fractie. De insteek van GL/PvdA is om deel te nemen aan de coalitie wat recht doet aan de verkiezingsuitslag. Mevrouw Bijl (BAS) zegt dat BAS motie 6-M-1 steunt. BAS is geen voorstander van Haagse fratsen dus zal de motie 6-M-2 niet steunen. Mevrouw Vermeulen (OPA) zegt dat OPA motie 6-M-1 zeker zal steunen. Wat motie 6-M-2 betreft, in eerste instantie heeft een meerderheidscoalitie de voorkeur maar OPA wil ook vernieuwen en wil dus zeker dat motie 6-M-2 ook onderzocht gaat worden. OPA steunt dus beide moties.
De heer Wittebrood (FVD) vindt het een mooi gebaar naar alle Alkmaarders die op FVD hebben gestemd dat een groot deel van de fracties, motie 6-M-2 wil gaan steunen. FVD begrijpt niet waarom BAS de mogelijkheid überhaupt niet wil onderzoeken. De heer Pinar (PvdD) zegt dat de PvdD motie 6-M-1 uiteraard zal steunen. Motie 6-M-2 wordt ook gesteund maar wel met de kanttekening dat de PvdD zich afvraagt wat er gedaan wordt als de verkenner ‘nee’ zegt.
69
De heer Epskamp (SPA) herhaalt wat hij in eerste termijn heeft gezegd over motie 6-M-1 en 6-M-2 en de huidige coalitie. SPA ziet niet in wat de verkiezingsuitslag zegt over dat GL/PvdA al dan niet in het college moeten. Het totaalbeeld is helder. Stemming Motie 6-M-1 is unaniem aangenomen. De voorzitter wenst de heer Briët veel succes en feliciteert hem met zijn verjaardag. Stemverklaring de heer Van Gorp (D66): D66 zet nadrukkelijk in op een meerderheidsvariant maar vindt het prima om ook andere mogelijkheden te verkennen. D66 stemt voor motie 6-M-2. Stemverklaring de heer Peetoom (VVD): de VVD sluit zich aan bij de woorden van D66. Voor motie 6-M-2 stemmen: Alle fracties behalve BAS. Tegen motie 6-M-2 stemt: BAS. De motie is aangenomen met 33 stemmen voor en 5 stemmen tegen. 7 Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 21.30 uur. Was getekend, Voorzitter
Griffier
70