Concept-verslag Gezamenlijke commissie d.d. 12 februari 2026

CONCEPT-VERSLAG Gezamenlijke commissievergadering Datum vergadering Tijd Plaats Nadere informatie Deelnemers: Voorzitterschap: Commissieleden:

Portefeuillehouder: Commissiegriffier:

: 12 februari 2026 : 19.30 uur : Raadzaal, Stadhuis : de heer E. Persijn. Email: epersijn@alkmaar.nl

mevrouw C.A.M. Bouchier dhr. L. Balder (GL), mw. A.T.H. van de Berg (OlV), mw. M. Biesheuvel (LA), dhr. B. Bilbal (BAS), mw. R. Borgman (SP), mw. Y. van den Brakel-Visser (CDA), mw. D.F.M. Dubois-Veenhuis (BAS), dhr. J. Gunst (VVD), dhr. P.N. Janmaat (LA), mw. A.M.P.A. de Jong (D66), Mw. C.G. Kerssens (SPA), dhr. V.H. Kloos (OPA), dhr. L.E. Kok (PvdA), mw. E.C. Konijn-Vermaas (D66), dhr. T.A.P. van Kralingen (OPA), dhr. G.P.J. Kuyper (CDA), dhr. T.C.B. Peetoom (FVD), dhr. K. Pinar (PvdD), dhr. T.C. Schotten (CDA), mw. S. Spek (SvdH), dhr. J.J. Tamis (D66), dhr. R.C.M.M. van Veen (CU), mw. T. Vermeulen (OlV, dhr. R.E. Wijdoogen (SP) de heer R.G. te Beest de heer E. Persijn

1. Opening en mededelingen (19.30) De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen van harte welkom. Er zijn geen berichten van verhindering ontvangen. OlV merkt op dat het raadslid de heer Van Lier afwezig is. Er zijn geen mededelingen vanuit de commissie en/of het college. 2. Vaststelling agenda (19.32) De SP wil graag agendapunt 6 en 7, vanwege de raakvlakken, gezamenlijk behandelen. De commissie heeft er geen bezwaar tegen mits er twee leden van de fractie het woord mogen voeren. Aldus besloten. 3. Rondvraag OPA stelt vragen over het onderwerp ‘onbegrepen gedrag en overlast’. Kan het college de cijfers, zoals deze in het NHD genoemd zijn, bevestigen? (1 op de 5 acties van de politie heeft te maken met mensen met onbegrepen gedrag). Heeft het een relatie met de wachtlijsten binnen de GGZ? Is het geen ‘dweilen met de kraan open?’. OPA heeft respect voor de instellingen. OPA vraagt of er niet eens gesproken moet worden over de effectiviteit van de samenwerking tussen politie en maatschappelijke instellingen of men, met elkaar, op de goede weg is. Het signaal is niet nieuw. Wethouder Te Beest spreekt mede namens burgemeester Schouten. Het aantal meldingen in de eenheid Noord-Holland, met betrekking tot mensen met onbegrepen gedrag, is opnieuw fors toegenomen. Van 12.290 meldingen in 2024 tot 15.302 meldingen in 2025. Landelijk is er een stijging te zien van 24,5%.

In de gemeente Alkmaar is een stijging te zien van 15,3% wat relatief gezien beter is dan landelijk. Wethouder Te Beest vindt het zorgwekkend. Landelijk gezien gaat 1 op de 5 politieuren naar situaties waarin de kern eigenlijk geen veiligheidsvraag maar een zorgvraag is. Agenten doen wat nodig is, in acute crisissituaties, maar het is veelal geen structurele oplossing. Er is wel degelijk een relatie tussen de wachtlijsten GGZ / maatschappelijke opvang. De gemeente gaat over de Wmo en zorg. Zorginstellingen worden landelijk gefinancierd vanuit de WLZ. De overlast in de wijken is een feit. Landelijk is dit probleem expliciet in het coalitieakkoord opgenomen. Wat de wethouder betreft betekent het extra geld vanuit het Rijk in zorgcapaciteit. In de maatschappelijke opvang is er soms ook een probleem in de doorstroming. In zekere zin is het voor de gemeenten ‘dweilen met de kraan open’. Blijven dweilen is een taak van gemeenten om het probleem te minimaliseren. OPA vraagt of het college wil lobbyen in Den Haag, eventueel samen met de VNG, om het signaal van Alkmaar door te geven. Wethouder Te Beest zegt dit toe. En er wordt al veel gelobbyd via de VNG ten aanzien van dit onderwerp.

SPA vraagt aandacht voor het snoeibeleid in het park De Groene Voet. Bewoners vrezen voor een kaalslag doordat bomen zijn voorzien van witte stippen. SPA vraagt wat het plan is. Wethouder Te Beest zegt een schriftelijke terugkoppeling toe vanuit het college. Termijn: binnen twee weken. 4. Spreekrecht publiek (19.40) Er zijn geen insprekers die gebruik willen maken van het spreekrecht publiek. TE BESPREKEN 5. Raadsvoorstel Kadernota 2027 Gemeenschappelijke Regeling Zaffier (19.40) Eerste termijn van de commissie Het CDA citeert uit een Bijbelverhaal over talenten. Iedereen heeft talenten meegekregen maar bij sommige mensen komen de talenten er iets minder goed uit dan bij anderen. Het CDA is blij met een organisatie als Zaffier die mensen helpt om hun talenten te ontwikkelen. Zaffier krijgt te maken met veel nieuwe wetgeving maar het CDA heeft begrepen dat Zaffier de taken kan uitoefenen binnen de budgetten. De kadernota voorziet erin dat Zaffier haar doelstellingen kan halen. Het CDA gaat akkoord met het raadsvoorstel om geen zienswijze af te geven. OPA vraagt of het CDA zich er van bewust is dat de Alkmaarse premie ervan af gaat. Het CDA zegt dat, zolang de grens van de bijstandsnorm gehanteerd wordt, het CDA ermee eens is. FVD leest in het raadsvoorstel een houding van het college van ‘het zal wel’.

FVD mist een zienswijze over de uitvoeringskosten die met 7,59% stijgen door indexatie. Kan het college concreet aangeven wat de te verwachten extra instroom is in de participatiewet en welk financieel risico er is voor Alkmaar als het BUIG budget niet volledig wordt gecompenseerd? De CPI was 3,3%, de Cao-lonen 5%. 7,59% is dan behoorlijk hoog. Welke parameters zijn er exact gebruikt? En zou het percentage nog herijkt kunnen worden? De VVD complimenteert Zaffier dat ze goed rond weten te komen met de financiële middelen die ze beschikbaar hebben. De VVD vindt het jammer dat er geen vergelijkingscijfers worden vermeld in het raadsvoorstel. De VVD geeft het mee als advies om de leesbaarheid te vergroten. De VVD stemt in met het raadsvoorstel. D66 sluit zich aan bij de complimenten voor Zaffier en vat samen wat er is verteld door de directeur van Zaffier tijdens de raadsinformatieavond. Wat D66 betreft is de paragraaf ‘inburgering’ een aandachtspunt. Vroeg signalering en preventie, ook bij problematische schulden, is belangrijk voor D66. Zaffier heeft stevig ingezet op dit punt. Zaffier slaagt er niet alleen in om de bezetting in aantal maar ook op kwaliteit op peil te houden. Een mooie prestatie in tijden van krapte op de arbeidsmarkt. D66 kan zich vinden in het voorstel van het college om geen zienswijze af te geven.

Wat D66 betreft kan het raadsvoorstel als hamerstuk worden doorgeleid naar de raadsvergadering. De CU waardeert de inspanning van Zaffier om de basis op orde te brengen en de ambitie om nu verder te investeren op kwaliteit, integrale dienstverlening en samenwerking. De kadernota geeft aan dat Zaffier beschikt over minimale weerstandscapaciteit en geen stille reserves. Dit betekent dat financiële tegenvallers direct moeten worden opgevangen door de deelnemende gemeenten. De solvabiliteitsratio blijft de komende jaren laag. De CU vindt het een zorgelijk uitgangspunt zeker gezien de te verwachten toename van het aantal uitkeringen en de extra lasten door nieuwe wetgeving en de instroom van Oekraïense ontheemden. Ziet het college dit ook als zorgelijk en zo ja, is het dan niet belangrijk om dit signaal af te geven. De CU maakt zich eveneens zorgen over de personele capaciteit. De CU vraagt aandacht voor het risico op overbelasting van consulenten en het waarborgen van de menselijke maat. De vraag is of het college het ook als risico ziet. En is de wethouder bereid om deze zorgen mee te nemen in het AB-overleg? LA beoordeelt de, door Zaffier gemaakte, keuzes op het effect op de kwetsbare Alkmaarders. Ambitie is geen doel op zichzelf maar moet ten dienste staan van de inwoners.

Het baart LA zorgen dat er tegelijkertijd wordt gesproken over het doorzetten van eerdere besparingen terwijl de druk op de uitvoering toeneemt. De doelgroepen worden zwaarder, de begeleiding intensiever en bijdragen vanuit het Rijk zijn onzeker. Voor kwetsbare inwoners betekent dit het risico op minder maatwerk en minder persoonlijke aandacht. Bezuinigen op Zaffier is nooit neutraal beleid. LA vraagt het college om expliciet te bevestigen dat, bij financiële druk binnen Zaffier, niet verder wordt bezuinigd op de zorg voor de meest kwetsbare inwoners. 2 Gezamenlijke commissie 12 februari 2026

En vindt het college een nog hogere caseload, minder begeleiding en/of langere wachttijden acceptabel? Als ambitie, organisatieontwikkeling en uitvoering niet allemaal tegelijkertijd betaalbaar blijken, welke keuzes maakt het college dan? En is het college bereid om vast te leggen dat de primaire dienstverlening aan inwoners altijd gaat voor nieuwe ontwikkelprogramma’s. En hoe verhoudt de groei in ambities en programma’s zich tot de toenemende uitvoeringsdruk van de zwaardere doelgroepen? Is het college bereid om de ambities te faseren of te temporiseren als het nodig is om de kwaliteit van de ondersteuning zelf te waarborgen? De VVD vraagt welke keuzes LA dan zelf zou maken. En de vragen die aan het college worden gesteld zijn keuzes die door de raad gemaakt worden. LA wil weten hoe het college erin staat. LA is niet enthousiast over bezuinigingen in de zorg in het algemeen. LA zou andere keuzes maken dan er in de raad besloten is. De VVD merkt op dat er dan iets anders tegenover moet staan. Er zal dan toch financiering moeten worden gevonden. LA zou er dan voor kiezen om de OZB enigszins te verhogen. OPA vraagt met welk percentage LA de OZB dan zou willen verhogen. LA heeft de cijfers niet paraat maar zegt toe dat ze er in de gemeenteraad op terug zal komen. De SP vraagt of LA zich ervan bewust is dat het eigenlijk helemaal niet nodig is.

Zaffier moet juist investeren om geld terug te krijgen. LA kan het alleen maar beamen en bedankt de SP voor de toevoeging. FVD vraagt of LA ervan op de hoogte is dat het OZB-percentage de afgelopen jaren al veel meer stijgt dan de inflatie. LA komt erop terug in de raadsvergadering. De PvdA, mede namens GL, stelt vragen aan het college. De participatiewet in balans moet in 2027 volledig tot uitvoer komen. Daarmee verschuift de toetsing op rechtmatigheid en het wijzen op rechten en plichten naar meer vertrouwen in maatwerk. PvdA en GL verwachten dat deze wijziging meer druk legt op de uitvoeringscapaciteit. Ook wordt er een toename in de instroom van de bijstand verwacht. PvdA en GL hebben eerder al aandacht gevraagd voor de bezuiniging op de bestaanszekerheid van Alkmaarders en waarschuwt voor het waterbedeffect door de keuzes die worden voorgesteld. Hoe worden Alkmaarders geholpen om wel waardig te blijven meedoen in de samenleving? Wat PvdA en GL betreft maakt de kadernota nog te weinig concreet hoe de andere vorm van participatie zal worden gerealiseerd. Ziet het college het aantal van 57 banen, voor mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt, als voldoende en hoe wordt voorkomen dat de focus blijft liggen op de ‘kansrijke’ doelgroep.

PvdA en GL vinden het positief dat Leren en Werken in 2027 verder wordt uitgebouwd maar in hoeverre zijn de gestelde doelen haalbaar voor de organisatie? Is de extra financiering vanuit het Rijk voor het op weg helpen van statushouders voldoende om de druk op de bestaande capaciteit weg te nemen? PvdA en GL constateren dat er een enorme druk op de uitvoeringsorganisatie Zaffier wordt gelegd. De vraag is of de gemeente wel voldoende doet om Zaffier haar taken te laten uitvoeren. PvdA en GL vragen het college of er voldoende oog is voor digitale autonomie. Als er nu wijzigingen in de digitale systemen worden aangebracht, zou het dan niet verstandig zijn om in te zetten op Nederlandse of Europese partijen om daarmee de afhankelijkheid te verkleinen. De PvdD vindt het een goed uitgangspunt dat de transformatie zoveel mogelijk plaatsvindt binnen de bestaande financiële middelen. De PvdD vindt het goed om te zien dat Zaffier anticipeert op een stijging van bijstandsgerechtigden. Als Oekraïense ontheemden niet effectief worden begeleid dan vallen ze op termijn onder de participatiewet en dat is een significant (financieel) risico. Wat de PvdD betreft moet Zaffier uiterst kritisch en terughoudend omgaan met AI. Statushouders en mensen die in het AZC verblijven moeten, wat de PvdD betreft intensiever worden begeleid naar werk.

Veel vluchtelingen en statushouders hebben vaardigheden die nuttig kunnen zijn voor de samenleving en ze willen ook graag zelfstandig worden. De financiële risico’s zijn al genoemd door eerdere sprekers. De PvdD vraagt het college of er niet bezuinigd wordt op de voorzieningen van Zaffier als het financieel tegen zit. OPA ziet de genoemde risico’s als een forse uitdaging. De gemeentelijke bijdrage aan de CZV is aangescherpt per 1 januari 2026. Deze bijdrage geldt alleen nog voor inwoners met een inkomen tot aan de bijstandsnorm. Voor inwoners, boven de bijstandsnorm, kan het financiële druk opleveren soms wel tot 35 euro per maand. Hoe wordt deze wijziging gemonitord en is er een aanpak voor inwoners die erdoor in de problemen dreigen te komen. OlV vindt dat cybersecurity speciale aandacht moet krijgen. OlV stemt in met het voorstel van het college om geen zienswijze in te dienen. SvdH vindt dat mensen niet moeten verdwalen in systemen maar geholpen moeten worden door een organisatie die tijd en aandacht voor hen heeft. 3 Gezamenlijke commissie 12 februari 2026

Zaffier moet de ruimte en middelen hebben om de menselijke maat te leveren. De gemeente moet haar verantwoordelijkheid nemen voor een sterke sociale basis en dat ziet SvdH terug in het raadsvoorstel. SvdH stemt in met het voorgenomen besluit. De SP is trots op Zaffier. De landelijke druk komt bovenop de uitdagingen die Zaffier zelf al signaleert. De wetgeving legt een zware druk op de uitvoeringscapaciteit. De financiële buffers van Zaffier zijn beperkt. De SP vindt het belangrijk om een zienswijze af te geven om te laten zien dat de gemeente haar inwoners niet in de kou laat staan. De SP wil aantonen dat er wordt geïnvesteerd in een sterke sociale basis. Investeren in Zaffier is investeren in bestaanszekerheid. De SP noemt de belangrijkste redenen om te investeren. Een ambitieuze investering kan juist geld opleveren. Als er geen zienswijze wordt afgegeven dan geeft de gemeente de regie uit handen. SPA is ook trots op Zaffier en zeer tevreden over de ontwikkeling. De nadruk op preventie vindt SPA positief. SPA sluit zich aan bij de zorgen, die al door andere fracties zijn geuit, over financiële buffers. Hoe weegt het college de risico’s en hoe de raad tijdig wordt meegenomen wanneer de balans onder druk komt te staan. BAS stelt de vraag aan het college, gezien de inhoud van de kadernota, of het echt verantwoord is om geen zienswijze af te geven.

Beantwoording door het college in eerste termijn Wethouder Te Beest bedankt de commissie voor de steun voor Zaffier. De wethouder vraagt FVD om de gestelde technische vragen schriftelijk in te dienen. Zaffier is altijd bereid om met raads- en commissieleden in gesprek te gaan over de inhoudelijke vragen die door fracties gesteld zijn over het beleid. De commissieleden hebben vorige week de mogelijkheid gehad om deze vragen aan Zaffier te stellen tijdens de regionale bijeenkomst. Het advies van de VVD om vergelijkende cijfers toe te voegen neemt de wethouder mee. Er zal worden gekeken of vergelijkende cijfers van toegevoegde waarde zijn. De realiteit is dat de risico’s voor Zaffier niet minder worden. De verwachting is dat de begroting voor 2027 rond te krijgen is met het huidige budget. Als de risico’s zich gaan voordoen dan komt het college terug bij de raad (en dat geldt voor iedere GR). Als de raad dat niet wil, dan zal er voor een andere systematiek gekozen moeten worden (hogere financiële reserve). Het is voor een organisatie of een wethouder altijd lastig om extra geld te vragen als een risico zich voordoet. Het is belangrijk om gezamenlijk de risico’s te benoemen. ICT-gerelateerde zaken/cybersecurity wordt in de loop van de jaren een steeds groter risico binnen de organisaties. De CU merkt op dat er al zichtbaar is dat de instroom gaat komen.

Moet er dan in de kadernota niet vermeld worden dat er meer medewerkers nodig zijn? En kan het budget dan niet verhoogd worden? De CU mist een concreet plan om het op te gaan vangen. Wethouder Te Beest antwoordt, met de kennis van nu, dat het een realistische begroting is. Er is nu nog geen aanleiding om extra budget te vragen voor de genoemde risico’s. Er wordt niets afgedaan aan de basisvoorziening. Verbeteringen, die kunnen worden gerealiseerd, gaan niet ten koste van de basisvoorziening. Er is opgemerkt door verschillende fracties dat er niet bezuinigd mag worden als het financieel tegen zit. De raad neemt er zelf een besluit over bij de kadernota. De maatregelen, die het afgelopen jaar zijn genomen, zijn vervelend genoeg. Het bezuinigingsbesluit is gezamenlijk genomen. Via de armoedemonitor wordt gekeken of er geen mensen zijn die daardoor ‘door het ijs zakken’. Tweede termijn van de commissie De SP en OPA voeren een korte discussie die geen rechtstreekse relatie heeft met het raadsvoorstel. De SP maakt zich zorgen over de reserve van Zaffier. De SP ondersteunt de woorden van het college dat het een negatief effect heeft op het imago van een organisatie als er om extra geld moet worden gevraagd. De SP bespreekt in de fractie of het een hamerstuk kan worden of dat het als bespreekstuk moet worden in de raad en dat de SP nog met een eigen zienswijze komt.

De CU bedankt de wethouder voor de beantwoording. De CU wilde het punt maken dat er veel meer geld nodig is om alles te doen. De voorzitter stelt voor om het raadsvoorstel als hamerstuk te agenderen. Als de SP er toch nog over wil spreken in de raad, dan zal het vooraf worden aangekondigd.

4 Gezamenlijke commissie 12 februari 2026

6. Raadsvoorstel Kadernota 2027 Gemeenschappelijke Regeling GGD Hollands Noorden (20.35) 7. Raadsvoorstel Zienswijze begrotingswijziging 2026 Veilig Thuis Eerste termijn van de commissie OPA heeft al in oktober 2024 gevraagd om een evaluatie van de organisatie Veilig Thuis en het college heeft een evaluatie toegezegd. In januari 2025 blijkt besloten te zijn dat er geen evaluatie van de organisatie gedaan wordt en OPA maakt er ernstig bezwaar tegen. Als er wordt gevraagd om extra geld, om de wachtlijsten weg te werken, dan moet men een organisatie ook durven evalueren, aldus OPA. OPA voelt zich niet serieus genomen en wil het raadsvoorstel bespreken in de raad. OPA vraagt naar de toedracht van het besluit in januari 2025. Heeft het college een minderheidsstandpunt ingenomen ten aanzien van de evaluatie? En hoe is het mogelijk dat het college de raad nu om extra geld vraagt voor Veilig Thuis. OPA maakt zich enorm boos dat het blijkbaar belangrijker is om een organisatie te beschermen dan dat mensen, die huiselijk geweld meemaken, worden beschermd. De SP vraagt of OPA met de SP wil samenwerken om te kijken hoe de wachtlijsten zo klein mogelijk gemaakt kunnen worden. OPA heeft een ander uitgangspunt dan de SP. OPA wil het budget niet verhogen maar kijken naar de effectiviteit van de organisatie.

De Veilig Thuis organisatie doet veel goed maar OPA is van mening dat er effectiever methoden zijn. De SP is het eens met een evaluatie. Wat de SP betreft hoeft er niet direct geld bij maar de SP wil wel het probleem oplossen. Wat de SP betreft hebben OPA en de SP hetzelfde doel. D66 wijst op het feit dat er per 1 januari 2026 een nieuwe wet integrale suïcide preventie is ingevoerd. D66 bedankt voor het beantwoorden van de technische vragen over deze wet en ziet graag een spoedige uitwerking van de wet. Communicatie, niet alleen aan de gemeenteraden maar ook aan de inwoners. Kan het college, uiterlijk in Q3-2026, de raad op de hoogte stellen van de genomen of de te nemen maatregelen. D66 vindt ook dat er een evaluatie moet komen als het is toegezegd aan de raad maar een evaluatie lost de wachtlijsten niet op. Veilig Thuis heeft, afgelopen jaar tijdens de feestdagen, een piek gezien in het aantal meldingen. Het is lastig om de personeelsformatie te baseren op piekmomenten. Veilig Thuis heeft goede ervaringen met een pilot waar men mee door wil gaan. Wat D66 betreft krijgt Veilig Thuis ‘groen licht’. D66 begrijpt de intentie van OPA maar kiest voor een andere benadering. Geld lost het eigenlijke probleem niet op. Preventie moet ervoor zorgen dat mensen geen beroep hoeven doen op Veilig Thuis. OlV is, net als OPA, van mening dat de evaluatie al had moeten plaatsvinden.

D66 begrijpt ook dat er Europese regels zijn voor aanbestedingen maar dat maakt het voor de GGD wel lastig in de bedrijfsvoering. D66 snapt dat er scherp aan de wind moet worden gezeild maar daarbij mag de kwaliteit van de hulpverlening niet uit het oog worden verloren. D66 is blij dat het digitaal kind dossier nu op orde is. SPA heeft het gevoel dat er meer grip komt op de GGD. De ambities van de GGD nemen toe terwijl de personele en financiële ruimte beperkt blijft. Net als bij Zaffier ziet SPA ook voor de GGD een hoog risico ten aanzien van de Rijksbijdragen. Hoe wordt geborgd dat de raad tijdig zicht krijgt in de financiële risico’s zodat de raad niet voor onverwachte extra kosten komt te staan. Wat Veilig Thuis betreft kan SPA zich vinden in de zienswijze. Het valt SPA wel op dat het Rijk steeds weer nieuwe eisen stelt terwijl de financiële consequenties bij de gemeente komen te liggen. SPA roept op om er scherp op te blijven. BAS ziet punten waar men alert op moet blijven zoals het lage weerstandsvermogen, de jeugdgezondheidszorg krijgt steeds meer taken en er is een digitaliseringsopgave. BAS vindt dat het college wel richting mag geven aan bovengenoemde essentiële thema’s. BAS vraagt het college om deze punten expliciet mee te geven aan het bestuur van de GGD ook als er formeel geen zienswijze wordt ingediend. Ook BAS verwijst naar de pilot van Veilig Thuis.

7 dagen per week, 8 uur per dag vindt BAS redelijk voor de nieuwe aanpak van Veilig Thuis. BAS vindt het bedrag van 52.000 euro ook redelijk en verwacht dat, met deze nieuwe aanpak, dat de aanpak van huiselijk geweld in een stroomversnelling komt. Het terugdringen van de wachtlijsten is het allerbelangrijkste. LA vindt het erg belangrijk dat Veilig Thuis goed en gestructureerd werkt. Actief wachtlijstbeheer is geen luxe maar een noodzakelijke voorwaarde om aan de wettelijke eisen te voldoen en om daadwerkelijk zicht te houden op de veiligheid van kinderen en gezinnen, in afwachting van hulp. Vraag aan het college; hoe gaat Veilig Thuis concreet borgen dat met de voorgestelde middelen, op korte termijn, wel structureel wordt voldaan aan de wettelijke termijn van vijf dagen na een melding. En op welke wijze wordt gemeten of actief wachtlijstbeheer daadwerkelijk leidt tot meer veiligheid in 5 Gezamenlijke commissie 12 februari 2026

gezinnen en minder escalaties tijdens de wachttijd. Hoe gaat Veilig Thuis borgen dat deelname aan de ZSM-tafel niet ten koste gaat van de primaire taken. LA begrijpt dat de gemeente gevraagd wordt om financiële middelen beschikbaar te stellen voor extra taken. Bezuinigen op Veilig Thuis, direct of indirect, is voor LA onacceptabel. Hoe wordt voorkomen dat gemeenten in de toekomst alsnog moeten bezuinigen op Veilig Thuis als gevolg van de bredere financiële druk op het sociaal domein. Bezuinigen op de wettelijke taken van de GGD vindt LA onwenselijk en onverstandig. LA is wel kritisch ten aanzien van extra financiële bijdragen vanuit de gemeente. De GGD mag geen bodemloze put worden. Extra middelen zijn slechts bespreekbaar als helder is waarom deze middelen nodig zijn, hoe ze worden ingezet en hoe herhaling van financiële tekorten wordt voorkomen. LA verwacht dat de GGD blijvend investeert in financieel management, risicobeheersing en een realistisch weerstandsvermogen.

Hoe denkt de wethouder over de huidige en de toekomstige financiële positie van de GGD? Welke lessen zijn er getrokken uit eerdere financiële tegenvallers en wat is er structureel veranderd om herhaling te voorkomen? Hoe borgt het college dat de GGD geen structureel beroep blijft doen op gemeenten bij financiële tegenvallers? Kan de wethouder garanderen dat financiële druk niet zal leiden tot verschraling van de zorg en preventie? De SP maakt zich vooral zorgen over de verwachting, die de GGD schetst, bij Veilig Thuis. De SP schetst voorbeelden uit de praktijk. Door personeelstekort wordt het steeds moeilijker om moeders en kinderen, die te maken hebben met huiselijk geweld, veiligheid te bieden die ze nodig hebben. Er is een hoog ziekteverzuim bij de Jeugd Gezondheidszorg en Veilig Thuis. Er is snel goed personeel nodig om inwoners veilig te houden. De SP ziet niet hoe de GGD concreet personeel gaat werven. Hoe toegankelijk worden functies gemaakt voor pas afgestudeerde sociaal werkers? Of voor voormalige leraren, wijkagenten, verpleegkundigen. Vraag aan het college of de juiste mensen binnen gehaald kunnen worden bijvoorbeeld via traineeships die voldoen aan het beroepsregister (deze laatste vraag heeft betrekking op de uitvoering).

GL, mede namens de PvdA, vindt het opvallend dat er belangrijke doelen worden genoemd als ambitie richting 2027 zonder aan te geven hoe concreet de doelen zijn. Hoe ziet het college de rol van de gemeente in het concretiseren van de doelen. En is het college bereid om nu al suïcidepreventie als structurele prioriteit te behandelen en daar dus ook structureel middelen voor vrij te maken. Door nu in de kadernota geen extra financiële reserves op te nemen voor risico’s wordt het probleem doorgeschoven naar de toekomst. GL en PvdA zien in dat er bezuinigd moet worden maar het voelt wel alsof het college de kop in het zand steekt. Heeft het college al een plan als de reserve op is en welk scenario ziet het college dan voor zich? SPA vraagt of GL ervan op de hoogte is dat de raad heeft besloten dat de GGD geen hoge reserve mag opbouwen. En dat de raad de GGD heeft gevraagd om extra financiering aan de gemeenteraad voor te leggen. GL is er zeker van op de hoogte maar GL en PvdA zijn bang dat de GGD het in de uitvoering extra moeilijk gaat krijgen. De GGD besteedt enkel laagdrempelige opvoedondersteuning uit. GL en PvdA vragen wat de gedachte erachter is. Incidentele keuze of past het bij een bredere ontwikkeling? GL en PvdA missen nog voldoende houvast aan thema’s zoals armoede, mentale gezondheid en gezondheidsgelijkheid.

Wat GL en PvdA betreft blijven het daadwerkelijk prioriteiten voor de GGD. Voor wat betreft de kosten voor bedrijf continuïteit management; hoe borgt het college dat extra inzet niet ten koste gaat van de uitvoering en sociale en preventieve taken van de GGD. GL en PvdD zijn positief over het nieuwe wachtlijstbeheer en de continuering van de specifieke expertise van Veilig Thuis aan de ZSM-tafel. Te weinig personele capaciteit voor het aantal meldingen, lijkt een trend te worden bij Veilig Thuis. Hoe gaat het college er een integrale visie op innemen om meer in te zetten op preventie. GL en PvdA maken zich enorm veel zorgen over de wachtlijsten en vraagt zich af of de begrotingswijziging wel voldoende is. Wordt er wel voldoende gedaan om de inwoners voldoende te beschermen? En denkt het college dat het plan van aanpak het mogelijk maakt om het budgetneutraal te kunnen bewerkstelligen. De VVD sluit zich grotendeels aan bij de woorden van OPA over Veilig Thuis. De VVD vraagt waarom de evaluatie niet gedaan is. De VVD vindt het goed dat er een zienswijze is opgenomen om extra geld ter beschikking te stellen onder voorwaarde dat de termijn van het wachtlijstbeheer gehaald gaat worden. LA vraagt, als deze garantie niet gegeven kan worden, wil de VVD dan geen extra middelen toekennen zodat het probleem helemaal niet opgelost wordt.

De VVD vindt het belangrijk dat uit evaluatie blijkt dat het noodzakelijk is. De VVD vraagt de wethouder of de GGD geen extra middelen krijgt als de voorwaarde van het wachtlijstbeheer niet gehaald wordt. Vanuit de technische beantwoording blijkt dat het een voorwaardelijke toezegging is. De VVD is niet enthousiast als de GGD de gemeenten om een bedrag zou vragen om het weerstandsvermogen te verbeteren. 6 Gezamenlijke commissie 12 februari 2026

PvdD ziet graag dat preventieve maatregelen tegen roken en vapen een significante plek krijgen als het over jeugdgezondheidszorg gaat. Met beter opvoeden is het probleem niet op te lossen. De PvdD is benieuwd hoe de GGD vermogen gaat opbouwen De PvdD deelt de mening van de VVD dat de GGD met een toekomstbestendig plan moet komen waar de gemeenteraad een besluit over neemt. SvdH maakt zich zorgen over het feit dat de GGD aangeeft dat de structurele middelen ontoereikend zijn voor de wettelijke taken. Een betrouwbare overheid hoort de basis op orde te hebben. Hoe wordt geborgd dat de GGD haar wettelijke taken kan blijven uitvoeren en hoe realistisch acht het college de financiële onderbouwing in de kadernota. SvdH heeft waardering voor de GGD maar waardering moet wel gevolgd worden door realistische randvoorwaarden. De druk op Veilig Thuis blijft toenemen. SvdH noemt het letselspreekuur dat in de regio is opgezet. Het is heel goed dat het spreekuur er is gekomen in het kader van vroeg signalering. Hoe wordt geborgd dat het letselspreekuur duurzaam kan blijven bestaan. Hoe wordt het structureel ingebed in de regionale aanpak huiselijk geweld. SvdH is in de veronderstelling dat de IGJ, Veilig Thuis moet evalueren. Graag een reactie van de wethouder. OlV sluit zich aan bij het betoog van OPA.

OlV vindt het bijzonder dat het verzoek tot evaluatie totaal genegeerd wordt door Veilig Thuis en door het college. Wat heeft het college eraan gedaan om de evaluatie wel te laten plaatsvinden? En waarom is het niet gelukt? OlV vindt meer geld niet nodig. Wat OlV betreft moet Veilig Thuis de samenwerking opzoeken met organisaties die nauw aan Veilig Thuis gebonden zijn. OlV is zwaar teleurgesteld in het college ten aanzien van dit onderwerp. SvdH vraagt of OlV alleen teleurgesteld is dat er geen evaluatie heeft plaatsgevonden of is OlV wel tevreden over alle zaken die tot nu toe beantwoord zijn. OlV is niet tegen Veilig Thuis, er worden veel goede dingen gedaan maar als de evaluatie wel had plaatsgevonden dan hadden de wachtlijsten waarschijnlijk korter geweest. OlV komt er in de raad van 19 februari a.s. op terug. Slachtoffers worden niet geholpen en dit is toch de corebusiness van de GGD en Veilig Thuis. Het CDA spreekt waardering uit voor alle medewerkers van de GGD. Zij leveren essentieel werk voor de samenleving. Het CDA is tevreden dat de bezuinigingstaakstelling is uitgekomen op 4,1%. De GGD opereert zichtbaar efficiënt binnen de beschikbare middelen. De voorliggende taakuitbreiding bij Veilig Thuis zal echter wel leiden tot hogere kosten. Het CDA maakt zich zorgen over het structureel hoge ziekteverzuim binnen de organisatie.

Het CDA hoopt dat de inzet van de casemanagers helpt bij de daling in het verzuim en een lagere werkdruk voor het personeel. Het CDA ziet geen aanleiding om een zienswijze in te dienen. Het CDA kan zich vinden in de zienswijze bij de eerste begrotingswijziging Veilig Thuis in verband met structurele taakuitbreiding. Het CDA vindt dat kinderen, die uit huis zijn geplaatst of in een jeugdinstelling verblijven, klachten kwijt moeten kunnen bij Veilig Thuis. Het CDA vraagt of Veilig Thuis hiertoe mogelijkheden ziet via online bereikbaarheid of een spreekuur in de instelling. Graag een reactie van de wethouder. Dit geldt ook voor het ontbreken van aandacht van Veilig Thuis voor ouderenmishandeling. Het CDA stelt voor om dit onderwerp mee te nemen in het plan van aanpak of op een andere wijze. Dit geldt ook voor ouderen die in een verzorgings- of verpleeghuis verblijven. Er is een datum afgesproken (11 maart) en het CDA vraagt of het haalbaar is. De CU vraagt het college of er gezorgd kan worden dat er in ieder geval een weerstandscapaciteit ingesteld wordt van ‘1’ of moet de GGD zelf creatief boekhouden? De CU wil dat de GGD met een concreet en ambitieus plan komt om het weerstandsniveau zelf te versterken om financiële risico’s te beheersen die ze moeten kunnen opnemen in hun begroting.

Hierbij horen ook scenario’s voor onverwachte gebeurtenissen zoals een pandemie en een forse stijging bij Veilig Thuis. De CU mist een concrete aanpak om het personeelstekort structureel aan te pakken. De huidige maatregelen zijn nuttig maar onvoldoende structureel. De problematiek bij Veilig Thuis blijft een terugkerend punt. De CU vindt het onbegrijpelijk. De CU vindt het onacceptabel dat de wettelijke termijn van vijf dagen niet gehaald wordt. Het college kiest er voor om bij de begrotingswijziging wel een zienswijze af te geven maar bij de kadernota, waar hetzelfde probleem beschreven staat, niet. Waarom kiest het college ervoor om geen zienswijze af te geven bij de kadernota. De CU vraagt om wel een zienswijze af te geven met hetzelfde signaal. De CU wil weten welke aanvullende maatregelen nodig zijn om de wettelijke termijn wel te halen. OPA vraagt of de CU overweegt om een amendement in te dienen. De CU stelt voor om gezamenlijk de handschoen op te pakken. De CU maakt zich zorgen over de afnemende subsidies ten aanzien van aanvullende diensten. De CU mist een plan van aanpak om aankomende problemen op te lossen. De CU neemt het raadsvoorstel mee terug naar de fractie.

7 Gezamenlijke commissie 12 februari 2026

FVD stelt de principiële vraag waar de concrete productiviteitsdoelen en meetbare efficiencyverbeteringen zijn. Wanneer ziet men lagere uitvoeringskosten terug? Innovatie is geen doel op zich. De vergadering wordt voor vijf minuten geschorst. Beantwoording door het college in eerste termijn Wethouder Te Beest stelt vast dat de GGD een grote en belangrijke organisatie is die goed werk doet, op heel veel terreinen, voor 17 gemeenten. Veilig Thuis is er een onderdeel van. De wethouder kan zich de redenatie van de CU ten aanzien van het afgeven van de zienswijze goed voorstellen. Als fracties er een amendement over in willen dienen, dan ziet de wethouder geen belemmering. In de beantwoording van de technische vragen is gedetailleerd weergegeven op welke momenten de raad is geïnformeerd over Veilig Thuis. Op deze wijze is het college tegemoet gekomen aan de wens om te evalueren. De wethouder heeft binnen het bestuur van de GGD aangedrongen om met een evaluatie aan de slag te gaan. De organisatie is bereid om zaken te evalueren die nog niet geëvalueerd zijn. In de memo is aangegeven wat er in de loop van de tijd allemaal geëvalueerd is maar het is geen totaalrapport. De wethouder heeft gesprekken gevoerd met de Directeur Publieke Gezondheid (DPG) en aangegeven dat de gemeenteraad op dit punt beter bediend wil worden.

Evaluatie is nuttig om de dienstverlening te verbeteren (niet evalueren om het evalueren zelf). De DPG is bereid om de diepte in te gaan om op deze manier de evaluatie tot een goed einde te brengen. Het is niet de intentie van de GGD om zichzelf te beschermen door middel van het opwerpen van een rookgordijn. De wethouder zit er bovenop om aan de wens van de gemeenteraad tegemoet te komen. Het is nog maar de vraag of het extra geld niet nodig is als de evaluatie is afgerond. De GGD is een behoorlijk afgeslankte organisatie die buitengewoon efficiënt probeert te werken. De GGD moet scherp aan de wind varen ten aanzien van personeel. De instroom van Veilig Thuis is niet altijd in te schatten, er zit geen vast patroon in. Als de GGD altijd de termijn van vijf dagen moet behalen, dan moet de GGD eigenlijk overbezetting creëren en dat is in tegenspraak met efficiënt werken. Er worden actieprogramma’s ingezet om gekwalificeerd personeel te werven en er wordt getracht om het ziekteverzuimpercentage zo laag mogelijk te houden. In de zienswijze is gevraagd om achtergrondinformatie (plan van aanpak hoe er wel aan de 5 dagen kan worden voldaan en zo niet, waarom dan niet). De raad heeft een uitgebreide memo ontvangen over suïcidepreventie. De gemeente Alkmaar is vooruitstrevend bezig en ook de GGD kijkt naar hun rol op Noord-Holland Noord niveau.

Op dit moment is het een gemeentelijke taak en de wethouder weet nog niet of de preventie verbetert als het op regionaal niveau wordt uitgevoerd. D66 heeft gevraagd wat er op dit moment in Alkmaar wordt gedaan aan suïcidepreventie. De wethouder verwijst naar de RIB van december 2025. De wethouder kijkt na of er informatie is die ontbreekt in de genoemde RIB. Het systeem, dat GR-en geen ruimte hebben om een buffer op te bouwen, brengt uitdagingen en risico’s met zich mee. Het wachtlijstbeheer is iets anders dan het verkorten van de doorlooptijd naar 5 dagen. De informatie klopt dat er iedere keer meer meldingen komen en dat zorgt voor extra druk op de budgetten van de GGD. Meer aandacht en publiciteit zorgt voor een hogere meldingsbereidheid. Gemeente en GGD doen ook aan preventie waarbij er raakvlakken zijn met armoedebeleid etc. De wethouder vermoedt dat letselspreekuurborging structureel is en heeft toegezegd navraag te doen. Het is een mooie extra voorziening. Het CDA heeft aandacht gevraagd voor ouderenmishandeling. De wethouder heeft toegezegd om dit onderwerp bij de GGD onder de aandacht te brengen. Tweede termijn van de commissie OPA trekt niet in twijfel dat er door de GGD goed werk wordt verricht. Het gaat OPA om het leveren van een bijdrage aan het voorkomen van wachtlijsten.

OPA vindt het heel normaal dat een organisatie zoals Veilig Thuis, na een bepaalde tijd, extern wordt geëvalueerd. Het gaat om gemeenschapsgeld waar kritisch naar gekeken mag worden. Het feit is dat er door het college besloten is dat er niet extern zou worden geëvalueerd. OPA komt er in de raad op terug als bespreekstuk. OPA maakt er ernstig bezwaar tegen dat als een fractie kritische vragen stelt dat het wordt geframed alsof medewerkers van Veilig Thuis niet goed zouden functioneren. GL, mede namens de PvdA, mist het antwoord op de vraag over de opvoedondersteuning. Wethouder Te Beest zegt dat de opvoedondersteuners (nog) niet wegbezuinigd zijn. Ze vallen nog onder de gemeente Alkmaar, er moet nog een nieuwe aanbesteding plaatsvinden. De VVD vindt het juist goed dat er voor iedere vraag om extra budget een goed onderbouwd voorstel komt. 8 Gezamenlijke commissie 12 februari 2026

OlV is niet tevreden over de beantwoording door de wethouder. OlV en OPA komen gezamenlijk in de raad van 19 februari op terug. De voorzitter constateert dat het raadsvoorstel wordt doorgeleid als bespreekstuk naar de raad. CU, OPA en OlV zullen een amendement indienen tijdens de raad. 8. Sluiting De voorzitter sluit de laatste commissievergadering van deze raadsperiode.

9 Gezamenlijke commissie 12 februari 2026