Concept verslag extra raadsvergadering d.d. 26 mei 2025

Conceptverslag Openbare extra raadsvergadering van maandag 26 mei 2025 Voorzitter: mevrouw A.M.C.G. Schouten Griffier: mevrouw V.H. Hornstra Aanwezig zijn de leden: mw. M. Biesheuvel (LA), mw. J.C.L.L. Bijl-Jellema (BAS), dhr. B. Bilbal (BAS), dhr. M. de Boer* (PvdA), mw. M.N. Bolte (LA), mw. C.A.M. Bouchier (GL), dhr. E. Bromlewe (GL), mw. D.F.M. Dubois- Veenhuis (BAS), dhr. M. Ezhar (LA), mw. C.H. Garcia (GL), dhr. J.E. van Gorp (D66), dhr. R.M. Haverlag (BAS), dhr. P.T. van der Heijde (SPA), dhr. J. Hoekzema (OPA), mw. A.M.P.A. de Jong (D66), dhr. F.H.J. Jonk (CDA), mw. M.A. Kardinaal (GL), dhr. V.H. Kloos (OPA), dhr. T.A.P. van Kralingen (OPA), dhr. G.P.J. Kuyper (CDA), dhr. R. van Lier (OPA), mw. S.J. Meijnen (D66), dhr. M. Nabih* (PvdA), dhr. W.J. Peters (VVD), dhr. K. Pinar (PvdD), dhr. G.W.J. Postma (BAS), dhr. J. van der Rhee (VVD), dhr. D. Rubio Borrajo (PvdA), dhr. R. Seignette (GL), mw. S. Spek (SPA), dhr. R.C.M.M. van Veen (CU), mw. T. Vermeulen (VVD), dhr. M.E.R. Wiegman* (VVD), dhr. R.E. Wijdoogen (SP), dhr. G.P.C.C. Zucotti (OPA). Wethouders: dhr. R.G. te Beest, wethouder C.D. Peetoom, dhr. C.C. Schouten en mw. A.J.A. van de Ven. Afwezig zijn: mw. E.C. Konijn (D66), mw. S.M. Pesie (PvdD), dhr. S.H. Smit (D66), dhr. J.C. Wittebrood (FVD) en wethouder J. Nieuwenhuizen. Later: dhr. M. de Boer (PvdA) – 19.37 uur dhr. M. Nabih (PvdA) – 19.45 uur dhr. M.E.R.

Wiegman (VVD) – 19.38 uur 1 Opening en mededelingen De voorzitter opent de raadsvergadering en heet iedereen van harte welkom. Deze extra raadsvergadering is aangevraagd door de fracties van SP, GL, PvdA, LA, PvdD en CU. De voorzitter noemt de afmeldingen en de raadsleden die later aanwezig zullen zijn. Mevrouw Bouchier roept de gemeenteraad nogmaals op om woensdag 28 mei a.s. naar Castricum te komen voor de regionale raadsinformatiebijeenkomst over de Gemeenschappelijke Regelingen. 2 Vaststelling agenda De agenda is ongewijzigd vastgesteld. 3 Spreekrecht publiek Voor het spreekrecht publiek hebben zich vier insprekers gemeld die allen spreken over erfpacht. De heer Claes spreekt namens de werkgroep Erfpacht. Wat de werkgroep Erfpacht betreft moet het anders. Teruggaan naar de bron. In het startdocument van januari 2024 staat exact wat het college gaat en moet doen. De erfpachtinkomsten voor de gemeente zouden op een gelijk niveau moeten blijven en er zou participatie moeten zijn. Helaas is er niet geparticipeerd. Erfpachters mochten luisteren maar alle argumenten van de werkgroep zijn genegeerd. Er is geen enkele reactie van het college ontvangen op het document van de werkgroep. Ook is er een petitie aangeboden met 400 handtekeningen waarop ook geen reactie is ontvangen.

In het startdocument staat dat er een afgerond onderzoek moet komen naar de grondwaardebepaling van alle soorten erfpachtrecht. Waarschijnlijk is dat alleen gelukt voor de woningcorporaties, voor de particuliere erfpachters van de grondgebonden woningen bestond het onderzoek uit drie telefoongesprekken met makelaars. De werkgroep wil er samen met de gemeente uitkomen en wil duidelijkheid over wat er betaald moet worden en door wie. De werkgroep wil geen rechtszaken maar dan moet er wel geparticipeerd worden. Mevrouw Klein Nagenvoort is van mening dat het college zwijgt als erfpachters hun diepste zorgen uitspreken over de wijze waarop het canon is vastgesteld. De desinteresse van het college is tastbaar. Er zijn niet of nauwelijks vragen gesteld naar aanleiding van de erfpacht. 143

Vanuit de gemeente is slechts uitgelegd waarom dingen gaan zoals ze gaan. Er is gezegd dat de gemeente het beleid maakt. Inbreng door anderen is genegeerd. Ook de aanvraag voor een gesprek met de burgemeester werd afgewimpeld. Het college is ziende blind en horende doof. De raad komt in actie als het gaat over andere onderwerpen gaat dan erfpacht. De erfpachters horen blijkbaar niet bij de eliteclub van de Alkmaarders. Helaas is het niet gelukt om samen de weg van participatie te bewandelen. Waarom het niet is gelukt is de inspreker volkomen onduidelijk. Ze benadrukt dat de erfpachters geen ‘rupsjes nooit genoeg’ zijn. De heer Van der Park citeert uit hoofdstuk 1 van het verkiezingsprogramma van de fractie van OPA aangaande participatie. De erfpachters vragen niet om afwijzing van het beleid maar om tijd om recht te doen aan een regeling die een enorme impact heeft op het leven van duizenden Alkmaarders. Wat het college beweert over de zogenaamde tweejaarstermijn klopt juridisch niet. Erfpachters moeten twee jaar van tevoren geïnformeerd worden over de wijzigingen in de voorwaarden. Het hele beleid hoeft dan nog niet afgerond te zijn. Voor de canonhoogte zelf geldt een termijn van 6 maanden. Ook de heer Van der Park is ontevreden over de participatie. Het onderzoeksrapport van Deloitte is nog steeds niet openbaar. Het recht op voorbereiding wordt de erfpachters dus ontnomen.

Erfpachters willen het niet juridiseren maar staan juridisch sterk. Het zou jammer zijn als een rechter moet afdwingen wat de gemeenteraad vandaag kan organiseren. De inspreker roept op om een tijdelijke werkgroep in te richten waarin bewoners, raadsleden en deskundigen samen zoeken naar een regeling die wel uitlegbaar en verdedigbaar is. Laat onafhankelijk toetsen of het beleid echt voldoet aan de gedane belofte (betaalbaarheid, redelijkheid en transparantie). De heer Van Os doet nog een keer een oproep richting de raad om het college op te roepen om het voorstel uit te stellen. Het kan toch niet zijn dat de raad een voorstel laat passeren waarbij de wethouder zich niet aan de wet houdt. Er zijn geen taxatierapporten. In de huidige algemene bepalingen staat dat de grondwaarde moet worden bepaald en dat erfpachters er bezwaar tegen kunnen maken. De adviseur van de gemeente is zeker niet onafhankelijk en is ook geen taxateur. Er is op dit moment geen enkele sprake van betrouwbaarheid van de gemeente. De wethouder moet zich houden aan het beleid dat is vastgesteld in een voorgaande periode. De wethouder kan er slechts van afwijken als beleid, op dit punt, gewijzigd is. Het beleid is sinds 2019 niet gewijzigd. De heer Van Os breekt een lans voor erfpachters, die gepensioneerd zijn, op het moment dat de tweede termijn erfpacht ingaat die dubbel getroffen worden.

Bij uitstel van het besluit moet er ook goed gekeken worden naar de consequenties voor gepensioneerde erfpachters. De inspreker roept de raad op om het college opdracht te geven om tot uitstel van het voorgenomen beleid over te gaan. De erfpachters zouden dan weer enige vertrouwen in het college en de coalitiepartijen kunnen krijgen. 4 Raadsvoorstel Zienswijze concept Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Tijdens de vorige raadsvergadering staakten de stemmen. Om die reden wordt er opnieuw gestemd over dit onderwerp. Als de stemmen wederom staken, dan is het amendement verworpen en zal er worden gestemd over het tweede amendement en het raadsvoorstel. AMENDEMENT 4-A-1 Onderwerp Raadsvoorstel zienswijze concept Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer– “Ook jij een fijne vakantie” De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 15 mei 2025 Voorgesteld Besluit: 1. Een zienswijze in te dienen op het concept van de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer, inhoudende de volgende uitspraken: a. Van Schiphol wordt gevraagd zich te houden aan de geldende wet- en regelgeving op het gebied van milieu, bovenwettelijke eisen worden niet gesteld; b. De Minister van I&W wordt gevraagd te werken aan actuele normen voor geluidemissie van vliegverkeer, die kunnen worden vertaald in vergunningvoorschriften; c.

Bij de actualisering van het Luchthavenindelingsbesluit Schiphol, wordt de Minister van I&W gevraagd zorg te dragen voor een hogere aanvliegroute boven de gemeente Alkmaar. d. Het belang van de economische waarde van Schiphol voor de gemeente en de regio Alkmaar worden onderkend; e. De raad staat neutraal tegenover het openstellen van luchthaven Lelystad; 2. Voor het overige in te stemmen met het concept van de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer. Te wijzigen in/aan te vullen met:

144

Besluit: 1. Een zienswijze in te dienen op het concept van de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer, inhoudende de volgende uitspraken: a. Van Schiphol wordt gevraagd zich te houden aan de geldende wet- en regelgeving op het gebied van milieu, bovenwettelijke eisen worden niet gesteld; b. De Minister van I&W wordt gevraagd te werken aan actuele normen voor geluidemissie van vliegverkeer, die kunnen worden vertaald in vergunningvoorschriften; c. Bij de actualisering van het Luchthavenindelingsbesluit Schiphol, wordt de Minister van I&W gevraagd zorg te dragen voor een hogere aanvliegroute boven de gemeente Alkmaar. d. Het belang van de economische waarde van Schiphol voor de gemeente en de regio Alkmaar worden onderkend; e. De raad is voorstander van het openstellen van luchthaven Lelystad; 2. Voor het overige in te stemmen met het concept van de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer. TOELICHTING Overlast door luchtlawaai moet eerlijk worden verdeeld. Vakanties voor Alkmaarders moeten bereikbaar en betaalbaar blijven. Vakantievluchten gaan door de niet-opening van luchthaven Lelystad nu ook vanuit Brussel plaatsvinden. Wanneer een luchthaven als vertrekpunt verder weg ligt (bijvoorbeeld in Brussel of Düsseldorf), begint de vakantie later en wordt duurder voor de Alkmaarders. Door de opening van luchthaven Lelystad zorgen we ervoor dat de werkgelegenheid in Nederland blijft.

Ondertekend door: V. Kloos (OPA)

AMENDEMENT 4-A-2 Onderwerp: Raadsvoorstel Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer – Minimaliseer geluidshinder aan de randen van de nacht De raad van de gemeente Alkmaar in vergadering bijeen d.d. 15 mei 2025 Voorgesteld Besluit: 1. Een zienswijze in te dienen op het concept van de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer, inhoudende de volgende uitspraken: a. Van Schiphol wordt gevraagd zich te houden aan de geldende wet- en regelgeving op het gebied van milieu, bovenwettelijke eisen worden niet gesteld; b. De Minister van I&W wordt gevraagd te werken aan actuele normen voor geluidemissie van vliegverkeer, die kunnen worden vertaald in vergunningvoorschriften; c. Bij de actualisering van het Luchthavenindelingsbesluit Schiphol, wordt de Minister van I&W gevraagd zorg te dragen voor een hogere aanvliegroute boven de gemeente Alkmaar. d. Het belang van de economische waarde van Schiphol voor de gemeente en de regio Alkmaar worden onderkend; e. De raad staat neutraal tegenover het openstellen van luchthaven Lelystad; 2. Voor het overige in te stemmen met het concept van de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Besluit: Lid 1 aan te vullen met: f. Van Schiphol wordt gevraagd de vluchten in de nacht (dus de periode tussen 11 uur ’s avonds en 7 uur ’s ochtends) te minimaliseren, teneinde geluidsoverlast voor inwoners van Alkmaar en de dorpen in het zuiden van de gemeente zo veel mogelijk te beperken.

TOELICHTING Met de Agenda Vliegverkeer zet de regio in ‘op een nachtsluiting van tenminste 00:00-05:00 uur, waarbij aandacht moet komen voor de pieken in de randen van de nacht.’. Dat is eerste is sterk, dat tweede te mager. Inzet is om ook in de randen van de nacht – dus tussen 23:00 en 0:00 en 05:00 en 07:00 de geluidsoverlast te minimaliseren. De Agenda Vliegverkeer is duidelijk over de geluidshinder rondom Schiphol: ‘In deelgebieden dichtbij Schiphol worden mensen langdurig blootgesteld aan geluidbelasting die uitstijgt boven de advieswaarde van de WHO voor omgevingsgeluid. Ook op grote afstand van Schiphol ervaren mensen ernstige hinder en slaapverstoringen. De percentages mensen die overlast ervaren zijn hier weliswaar lager, maar dit gebied is zo groot dat in totaal veel bewoners in de wijde omgeving rondom Schiphol ernstige geluidhinder ondervinden’. 145

Onderzoek van de GGD/GHOR (Belevingsonderzoek geluidhinder en slaapverstoring luchtvaart, 2020) laat zien dat in de gemeente Alkmaar 3 tot 10% van de inwoners ernstige geluidshinder ervaart. Uit verdiepende onderzoek van de GGD Kennemerland (2020) blijkt dat slaapverstoring door vliegtuigen in de vroege ochtend (tussen 05-07 uur) als een ernstige stressfactor beleefd. De meeste geluidshinder vindt plaats in het zuidelijke deel van de gemeente Alkmaar, in het bijzonder de dorpen in de Schermer (Graft, De Rijp, Zuidschermer, Oost-Graftdijk en West-Graftdijk). Dat geluidsoverlast (juist in de randen van de nacht) een serieus probleem is in de gemeente Alkmaar blijkt ook uit diverse fora op internet (facebook, vliegherrie.nl). Ondergetekenden pleiten derhalve voor een scherpere zienswijze daar waar het gaat om de geluidsoverlast in de randen van de nacht. De inzet die nu is opgenomen in de Agenda is te mager (‘er moet aandacht komen voor (geluidshinder, red) in de randen van de nacht’) en doet geen recht aan de ervaren overlast onder onze inwoners. Om die reden is lid f toegevoegd. Ondertekend door: R. van Veen (CU), R. Seignette (GL), M. Nabih (PvdA), R. Wijdoogen (SP)

Stemming Voor het amendement 15-A-1 stemmen: LA, SPA, VVD, BAS, OPA. Tegen het amendement 15-A-1 stemmen: PvdD, CDA, CU, SP, PvdA, GL, D66 Met 18 stemmen voor en 16 stemmen tegen is het amendement aangenomen. Voor het amendement 15-A-2 stemmen: LA, PvdD, CDA, CU, SP, PvdA, GL, D66 Tegen het amendement 15-A-2 stemmen: SPA, VVD, BAS, OPA. Met 19 stemmen voor en 15 stemmen tegen is het amendement aan genomen. Stemverklaring de heer Seignette (GL): GL en PvdA zijn tegen het positieve signaal voor de opening van Lelystad Airport en om die reden zullen zij tegen het geamendeerde raadsvoorstel stemmen. Voor het geamendeerde raadsvoorstel stemmen: LA, SPA, VVD, CDA, CU, BAS, D66, OPA Tegen het geamendeerde raadsvoorstel stemmen: PvdD, SP, PvdA, GL. Met 24 stemmen voor en 10 stemmen tegen is het raadsvoorstel aangenomen. 5 Erfpacht Eerste termijn van de raad De heer Wijdoogen (SP) geeft een voorbeeld uit de praktijk van een inwoner die zich gechanteerd voelt door de gemeente en in de financiële problemen komt als de erfpacht omhoog gaat. De erfpachters hebben regelmatig ingesproken om hun zorgen te uiten. Er is grote maatschappelijke onrust. De SP vindt dat in geval van onrust, de dialoog moet worden aangegaan met de inwoners zodat de onrust wordt weggenomen. Het zou in ieder geval netjes zijn als er wordt gereageerd op correspondentie.

Inwoners informeren is het basisprincipe maar de eerste trede van de participatieladder is om met inwoners in gesprek te gaan. De SP vindt dat er een te gehaast besluit wordt genomen als inwoners zich totaal niet gehoord voelen. Het college moet opnieuw om tafel met de inwoners. Als inwoners niet gehoord worden dan is er sprake van schijnparticipatie. Er is zeker nog tijd om tot een gedegen besluit te komen. Mevrouw Bouchier (GL) bedankt de insprekers en verwijst naar de RIB die de raad vandaag heeft ontvangen. Vanaf het begin af aan is de raad op het verkeerde been gezet omtrent de haast en urgentie. Er waren te weinig informatieavonden om alle vragen van inwoners te beantwoorden. Inwoners zijn voortvarend geïnformeerd en er zijn offertes verstuurd. Vervolgens zijn de offertes weer ingetrokken en is de informatie gewijzigd. Na de wensen en bedenkingen van de raad heeft het college in november 2024 aangegeven in overleg te gaan met de werkgroep Erfpacht. De werkgroep Erfpacht is uitgenodigd om te horen wat het besluit was van het college. De werkgroep Erfpacht heeft nooit reactie ontvangen op argumenten en aangeboden petities. De raad is bevoegd om het college ter verantwoording te roepen over de werkwijze, de onderbouwing van een besluit en de wijze van omgaan met inwoners. Mevrouw Bouchier licht de motie toe.

MOTIE 5-M-1 - Erfpacht: geen haastklus De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 26 mei 2025, Constaterende dat:

146

• Het college herhaaldelijk heeft gecommuniceerd dat dinsdag 27 mei 2025 een besluit moet zijn genomen vanwege het feit dat de eerste woningen in 2027 een nieuw tijdvak ingaan; • Deze info is ook vandaag 26 mei nog eens onderstreept in een raadsinformatiebrief: dit heeft echter alleen betrekking op de algemene bepalingen en daarmee is de informatie onvolledig en niet correctDe gemeente is wel wettelijk verplicht de erfpachters te informeren over de wijziging van de algemene bepalingen, twee jaar voor afloop van een volledig erfpacht tijdvak. Maar die algemene bepalingen zeggen nog niets over de hoogte van de erfpachtcanon (en dat is nu juist het discussiepunt tussen partijen). De informatie over de herziening van de canon heeft namelijk een andere uiterste termijn- uiterlijk 6 maanden voor afloop van het erfpachttijdvak.

Overwegende dat: • Om te komen tot nieuw erfpachtbeleid er een zorgvuldig belopen proces nodig is; • Die zorgvuldigheid nog kan worden vergroot, uit het volgende blijkt die zorgvuldigheid te ontbreken: -offertes werden gedaan aan erfpachters en offertes werden teruggetrokken; -de grondprijs als bepalende factor werd niet objectief en onafhankelijk onderbouwd maar een door ambtenaren voorgestelde grondprijs werd voorgelegd aan enkele makelaars- met de vraag of deze grondprijs correct was (dat is anders dan een onderzoeksbureau inschakelen en onbevooroordeeld en objectief laten berekenen wat een juiste prijs zou moeten zijn) ; - tot op de dag van vandaag het voor niemand duidelijk is waarop de financiële uitgangspunten zijn gebaseerd (de benodigde inkomsten wijzigden, het is niet duidelijk waarop deze zijn gebaseerd, berekeningen worden niet getoond, ook is geen inzicht in de bijdragen die van de diverse segmenten moet komen: woningcorporaties, erfpachters en overig (bedrijven, garages)). - particuliere erfpachters zeggen niet te weten wat hen te wachten staat, onzeker zijn over in hoeverre zij de erfpacht straks kunnen betalen en in hun woning kunnen blijven wonen.

-voor particuliere erfpachters er niet voldoende informatieavonden waren om alle vragen beantwoord te krijgen- vervolgens verwezen is naar de website waar vragen en antwoorden zouden staan; deze website blijkt niet actueel en volstrekt achterhaalde en daardoor onjuiste informatie; -de werkgroep erfpacht als vertegenwoordiging van particuliere erfpachters enkele keren is uitgenodigd maar vooral informatie is gegeven vanuit de gemeente- met op een enkel punt inwilliging van 1 van de aangedragen punten van de werkgroep; er geen integrale schriftelijke reactie is gegeven op alle voorstellen van de werkgroep; -er op het laatste moment onderzoeksbureaus zijn ingeschakeld om te kijken of het proces zorgvuldig is belopen en de berekeningen/uitgangspunten voor de erfpachtberekening juist zijn.

Hierbij de werkgroep erfpacht volledig buiten is gehouden; er geen gesprek met hen is geweest zodat zij hun expertise en hun voorstellen konden delen; • Er nog voldoende tijd is om de onderzoeken te ontvangen, met de werkgroep erfpacht te delen en te bespreken met de raad vanuit hun controlerende functie; • Er nog voldoende tijd is om nog het overleg te hebben om te onderzoeken of men nog nader tot elkaar kan komen- hetgeen zou bijdragen aan het vertrouwen in dit proces en de besluitvorming; dit overleg dan een externe begeleiding verdient waarbij een voorzitter wordt aangezocht die de instemming heeft van beide partijen. Verzoekt het College: 1. Zo snel mogelijk in overleg te treden met erfpachters-onder voorzitterschap van een externe voorzitter met als doel tot een breed gedragen en onafhankelijk onderbouwd besluit te komen; 2. Pas na dit overleg met externe begeleiding, en uiterlijk voor 11 mei 2026, een definitief besluit te nemen over het nieuwe erfpachtbeleid en canonherziening m.b.t. de particuliere erfpacht. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: T. Bouchier (GL), D. Rubio Borrajo (PvdA), M. Bolte (LA), R. van Veen (CU), R. Wijdoogen (SP), K.

Pinar (PvdD) ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ---------Mevrouw Bolte (LA) is niet tevreden over het feit dat het college ernstige steken heeft laten vallen bij het bepalen van de grondwaarde. LA sluit zich aan bij de woorden van GL en constateringen en overwegingen in de motie. Als er twee woningen zijn waarvan de erfpacht eerder afloopt dan moet het college apart met deze erfpachters in gesprek. Alle overige erfpachters mogen er niet de dupe van zijn. De heer Van Veen (CU) is verontwaardigd dat de wethouder vertrekt voordat het erfpachtdossier fatsoenlijk is afgerond. CU vindt het geen behoorlijk bestuur.

147

De voorzitter memoreert dat het college heeft gevraagd om als college aangesproken te worden en niet de wethouder persoonlijk aan te spreken. De heer Van Veen biedt zijn excuses aan en constateert dat het college snel een complex dossier wil afhandelen. De CU vindt het onverantwoordelijk ten opzichte van de huidige en de toekomstige portefeuillehouder. De CU roept op om rustig de tijd te nemen zodat de nieuwe wethouder dit complexe dossier tot zich kan nemen om een goede overweging te maken en om een goede participatie te houden ook met de gemeenteraad. Bijna 10.000 Alkmaarders hebben te maken met de wijziging in het nieuwe erfpachtbeleid. Als de financiële lasten voor bewoners opeens fors gaan stijgen, zonder duidelijke redenen, dan is het niet alleen onrechtvaardig maar ook schadelijk voor het vertrouwen in de overheid. De heer Pinar (PvdD) vindt het opmerkelijk dat er geen duidelijk antwoord komt op technische vragen van de PvdD. De PvdD sluit zich aan bij de woorden van eerdere sprekers. De insprekers hebben zich constructief getoond en het zou het college sieren als men ook een constructieve houding aanneemt om het probleem op te lossen om rechtszaken te vermijden. De PvdD dringt aan op een zorgvuldig proces. De fracties van OPA, D66, CDA, BAS, VVD en SPA maken geen gebruik van de eerste termijn.

Reactie van het college in eerste termijn Wethouder Van de Ven constateert dat de fracties, die deze extra raadsvergadering hebben aangevraagd, het college te veel haast verwijten en een gebrek aan participatie. Het college deelt deze opvatting niet. Bij het aantreden van dit college was al bekend dat de erfpacht geregeld moest worden en in het coalitieakkoord is afgesproken dat de erfpacht binnen 1 jaar of hooguit 2 jaar geregeld zou worden. Inmiddels is men 2 jaar verder. Vorig jaar zomer zijn er participatiebijeenkomsten georganiseerd met een voorstel waaruit bleek dat het eigenlijk niet goed genoeg was. Op basis van de uitkomst van de participatie heeft het college andere dingen onderzocht. Het college wilde niet meer uitgaan van de WOZ-waarde, aangezien het door de erfpachters als onrechtvaardig werd ervaren, de markttoeslag is eruit gehaald en het tijdspad is verlengd. Als er geen participatie is geweest hoe kan het dan dat het college het voorstel fundamenteel heeft gewijzigd. Het is niet altijd gegarandeerd bij participatie dat het ten volle tevredenheid is van de inwoners. Het college herkent zich niet in het verwijt dat er geen participatie is geweest en ook niet in verwijt dat het nu een haastklus is. Mevrouw Bouchier (GL) merkt op dat er geen reactie is gegeven op het voorstel van de werkgroep Erfpacht en ook niet op de petitie.

Wethouder Van de Ven zegt dat er met de werkgroep Erfpacht inhoudelijk is gesproken naar aanleiding van hun voorstel en het college heeft de petitie in ontvangst genomen. Daarna zijn er veel ambtelijke en bestuurlijke gesprekken geweest over de zienwijze van de werkgroep Erfpacht en de zienswijze van de gemeente. Mevrouw Bouchier zegt dat er geen reactie is geweest op het voorstel van de werkgroep Erfpacht. De werkgroep Erfpacht heeft ervaren dat ze uitleg kregen in plaats van dat ze mee hebben gesproken Wethouder Van de Ven herinnert zich dat gemeente en werkgroep Erfpacht wel degelijk met elkaar in gesprek zijn geweest over de visie van de werkgroep Erfpacht al is er niet op alle punten overeenstemming bereikt. Er is wel degelijk gekeken wat kan en wat voorlopig niet kan. De wethouder herinnert zich het gesprek als een buitengewoon serieus gesprek. Mevrouw Bolte (LA) zegt dat er makelaars zijn in Alkmaar die aangeboden hebben om mee te denken over erfpacht omdat zij er veel ervaring mee hebben. Deze makelaars zijn gepasseerd. Wat is de reden? Wethouder Van de Ven weet niet waar mevrouw Bolte op doelt. Er zijn door het college geen makelaars gepasseerd. De wethouder heeft begrepen dat de werkgroep Erfpacht zelf een makelaar in de arm heeft genomen die met een andere berekening is gekomen . Mevrouw Bolte zegt dat LA andere signalen heeft gehoord.

De heer Pinar (PvdD) zegt dat het uiteraard mogelijk is dat meningen verschillen tijdens een participatieproces maar de erfpachters hebben het participatietraject ervaren als eenrichtingsverkeer. Ze voelen zich niet serieus genomen. Gaat het college stappen zetten om dit gevoel bij de werkgroep Erfpacht weg te nemen? Zo ja, welke stappen? Wethouder Van de Ven herhaalt dat er op verschillende momenten, zowel ambtelijk als bestuurlijk, gesprekken zijn geweest met de werkgroep, zoals de raad in de tijdlijn heeft kunnen lezen. Naar aanleiding van de participatiebijeenkomst zijn er 600 vragen gesteld die allemaal beantwoord zijn. Er is veel mailverkeer geweest tussen de ambtelijke organisatie en de werkgroep Erfpacht en er is veel telefonisch contact geweest. De wethouder kan zich voorstellen dat de werkgroep het anders beleefd heeft maar het college herkent zich absoluut niet in het feit dat er geen sprake zou zijn geweest van participatie of van schijnparticipatie. De heer Pinar vraagt nogmaals of het college extra stappen gaat zetten om deze inwoners tegemoet te komen.

148

Wethouder Van de Ven zegt dat het college morgen een besluit gaat nemen over dit moeilijke dossier. Uiteraard kan er daarna gesproken worden over hoe nu verder. Het is van groot belang van de (tijdelijke) erfpachters dat er een besluit genomen wordt waarmee men verder kan. De heer Van Veen (CU) vraagt of het college zich ervan bewust is dat de groep erfpachters groter is dan de werkgroep Erfpacht. Wethouder Van de Ven herhaalt dat er bijna 600 vragen zijn ingediend dus het college is zich er terdege van bewust dat de groep erfpachters groter is dan de werkgroep. Deze erfpachters zijn geïnformeerd over de voortgang van het proces. Het proces ging op en neer vanwege het feit dat het college het voorstel wilde aanpassen op basis van de uitkomst van de bijeenkomsten en de wensen en de vragen van de erfpachters en de woningcorporaties. De heer Van Veen merkt op dat de bewonersavonden vol waren waardoor heel veel erfpachters niet bij de participatieavonden aanwezig konden zijn. Deze erfpachters zijn niet gehoord. Wethouder Van de Ven zegt dat er 5 tot 6 participatieavonden zijn georganiseerd. Er is geconstateerd dat de vragen van inwoners van gelijke strekking waren. Alle vragen zijn genoteerd en beantwoord.

De heer Wijdoogen (SP) vraagt of de mogelijkheid bestaat dat het college morgen besluit dat het besluit over de erfpacht wordt uitgesteld of is er niet meer te tornen aan het voorstel van het college? Wethouder Van de Ven antwoordt dat het college morgen een besluit zal nemen en de verwachting van het college is dat daarmee juist heel veel onrust wordt weggenomen. De heer Wijdoogen (SP) merkt op dat de beleving van het college en de erfpachters anders is over het afdoende beantwoorden van de gestelde vragen. Wethouder Van de Ven heeft niet alle antwoorden gelezen op de circa 600 vragen. Het is mogelijk dat nog niet alles duidelijk uitgelegd kon worden omdat er nog geen definitief besluit is genomen. Er is gezocht naar de beste manier om zoveel mogelijk duidelijkheid te bieden. De inkomsten voor de gemeente gelijk te houden en de kosten voor de erfpachters zoveel mogelijk te beperken. Dit zijn de drie hoofduitgangspunten waar het college mee aan de slag is gegaan. Deze puzzel wordt morgen, op een getoetste wijze, gelegd. Mevrouw Bolte (LA) zegt als het college morgen een besluit neemt, betekent het dan dat het college eruit is met de woningcorporaties? Wethouder Van de Ven zegt dat er overleg is geweest met de woningbouwcorporaties. Er is een buitengewoon goed gesprek gevoerd waarin veel overeenstemming was.

Mevrouw Bouchier (GL) herhaalt nogmaals dat er geen overleg is geweest met de werkgroep Erfpacht. Het besluit is aan de werkgroep Erfpacht uitgelegd. Wethouder Van de Ven zegt dat er twee bestuurlijke gesprekken zijn geweest met de werkgroep Erfpacht. Tijdens deze gesprekken is er overleg gepleegd met de werkgroep maar partijen zijn niet tot overeenstemming gekomen. Op verzoek van de werkgroep is afgesproken dat het college nogmaals zou verduidelijken hoe men tot de berekeningen is gekomen en er is door het college gevraagd aan de werkgroep om mee te denken over de maatwerkoplossingen. Mevrouw Bouchier vraagt of het college, tijdens het eerste bestuurlijke overleg met de werkgroep Erfpacht, nog open stond voor voorstellen van de werkgroep Erfpacht. Wethouder Van de Ven antwoordt dat het college op dat moment ook de wensen en bedenkingen van de gemeenteraad had ontvangen. Deze wensen en bedenkingen gaven behoorlijk wat sturing aan de ruimte en mogelijkheden die het college had. Dat is ook overlegd met de werkgroep Erfpacht. Mevrouw Bolte (LA) vraagt waarom de raad niet is geïnformeerd dat het college goed overleg heeft gehad met de werkgroep Erfpacht. Wethouder Van de Ven antwoordt dat het overleg heel recent is geweest en uiteindelijk deel uitmaakt van de besluitvorming door het college.

Het college had twee opdrachten meegekregen van de raad; praten met de woningcorporaties en met de werkgroep. Het college heeft zelf nog een ander onderzoek gedaan. Het college heeft, zoals gezegd, laten toetsen door Deloitte of het proces goed verlopen is. De handreiking die door het Ministerie van Binnenlandse Zaken in mei 2024 bekend werd gemaakt, die handreiking is, op verzoek van Deloitte, voor het Ministerie gemaakt. De beste partij om te toetsen of het college aan die handreiking voldoet is Deloitte zelf. Deze uitkomst maakt ook onderdeel uit van de afweging die het college morgen gaat maken. De heer Van Veen (CU) merkt op dat de gemeenteraad geen kennis heeft van het rapport van Deloitte. Het is voor de raad toch van belang dat de raad het onderzoek ook kan inzien? Wethouder Van de Ven wijst erop dat het bepalen van de erfpacht en de algemene bepalingen een collegebevoegdheid is. Het gaat grotendeels over private overeenkomsten. Er zit een publiekrechtelijk aspect aan en dat is de reden dat het college gevraagd heeft om wensen en bedenkingen van de raad. De raad heeft achteraf een controlerende rol of een door het college genomen besluit op de juiste wijze genomen is. De heer Van Veen vraagt of het college bereid is om nu te schorsen en de raadsleden, onder geheimhouding, de stukken te laten inzien en dat de raadsvergadering daarna kan worden voortgezet.

Wethouder Van de Ven herhaalt wat ze zojuist gezegd heeft over de controlerende taak van de raad. Het college wil zich aan de spelregels houden en is niet van plan om te schorsen voor inzage van het onderzoeksrapport van Deloitte. Mevrouw Bouchier (GL) vraagt waarom er afspraken over gemaakt zijn in de coalitie als het een collegebevoegdheid is.

149

Wethouder Van de Ven denkt dat de afspraak is gemaakt aangezien iedereen wel aan zag komen dat het dringend werd om de algemene bepalingen en de erfpacht te regelen. De onrust was er al in 2019/2020. Om allerlei redenen zijn er geen verdere stappen gezet dus is het uiterst urgent om in deze collegeperiode dit moeilijke vraagstuk af te handelen. Mevrouw Bouchier merkt op dat het college toch kan luisteren wat er leeft bij een deel van de gemeenteraad. Wethouder Van de Ven antwoordt dat het college dat ook doet. Alle wensen en bedenkingen zijn heel serieus bekeken en verwerkt in het definitieve besluit. Het college heeft heel veel geluisterd en om die reden heeft het zo lang geduurd. De heer Van Veen (CU) merkt op dat een van de ongeschreven regels binnen de gemeenteraad van Alkmaar is dat een nieuwe wethouder niet gaat regeren over wat er in het verleden heeft plaatsgevonden. Mevrouw Van de Ven stopt binnenkort als wethouder en heeft al een beoogd opvolger. Hoe eerlijk is het naar de raad toe om het dossier nu nog af te stemmen in dit college terwijl de beoogd opvolger in de media heeft gezegd dat dit dossier bij hem hoort. De voorzitter wijst erop dat het besluitvorming is van het college dus is er continuïteit van bestuur. Wethouder Van de Ven zegt dat het college graag eerder een besluit had genomen.

De wethouder heeft de verantwoordelijkheid op zich genomen om dit politieke dossier, het bestuurlijke besluit nog zelf met het college af te maken. Het heeft niets te maken met afschuiven. Mevrouw Bouchier (GL) constateert dat het college er klaar mee is terwijl de erfpachters gezamenlijk bezig zijn om een zorgvuldig besluit te laten nemen. Wethouder Van de Ven: Er kan een juridisch technische discussie worden gevoerd maar dat is niet wat het college voor ogen heeft. De wethouder herhaalt nogmaals wat het college voor ogen heeft. Mevrouw Bolte (LA) herhaalt haar vraag of er niet gesproken kan worden met de bewoners waarvan de erfpacht eerder afloopt zodat er meer tijd is voor een zorgvuldige afweging. Wethouder Van de Ven zegt dat het niet alleen gaat om twee erfpachters. Het gaat ook om bewoners in Overdie, die op tijdelijke erfpacht zitten die afloopt. Zij moeten de mogelijkheid hebben om over te stappen op voortdurende erfpacht. Het gaat ook om inwoners die al een jaar wachten op de aankoop van het bloot eigendom omdat de tijdelijke regeling wellicht net iets (on)voordeliger uitpakt dan het besluit dat het college nu gaat nemen. Deze inwoners is een keuzemogelijkheid geboden.

Mevrouw Bolte is van mening dat er voor deze groep inwoners, die niet kunnen wachten, dat daar alvast een oplossing voor bedacht wordt zodat met de andere groep erfpachters nog het gesprek kan worden gevoerd. Wethouder Van de Ven zegt nogmaals dat het college heeft afgesproken om de algemene bepalingen dit jaar vast te stellen. Het college ontraadt motie 5-M-1. De heer Wijdoogen (SP) vraagt een schorsing aan. De voorzitter schorst de vergadering. De voorzitter heropent de vergadering. Tweede termijn van de raad De heer Wijdoogen (SP) wil graag motie 5-M-1 in stemming brengen. De voorzitter merkt op dat, na stemming, het agendapunt is afgerond. Mevrouw Bouchier wil overleggen met de oppositie, griffie en de voorzitter van de raad. Er volgt een korte schorsing. De heer Wijdoogen vraagt de coalitiepartijen om mee te denken over motie 5-M-1. Hij verzoekt de coalitiepartijen om hun stem te laten horen. Mevrouw Bouchier (GL) herhaalt wat zij in eerste termijn al heeft gezegd over dat er nog voldoende tijd is voor extra overleg. GL en PvdA proeven uit de beantwoording van het college dat het college er klaar mee is. Er is sprake van zwijgen vanuit het college en het is oorverdovend stil vanuit de coalitie. De wethouder wordt, door het college en coalitie, voor de bus gegooid en dat gunnen GL en PvdA haar niet.

GL en PvdA vinden het schandalig hoe er wordt bestuurd en is zeer ontevreden. Mevrouw Bolte (LA) vindt het niet mooi dat de coalitie haar eigen wethouder laat vallen. Er is nog tijd, dat blijkt uit alle aangeleverde stukken. De heer Van Veen (CU) herhaalt zijn woorden uit eerste termijn. De raad is er niet van op de hoogte welke wensen en bedenkingen er meegewogen worden in het collegebesluit. In de commissie heeft de wethouder gezegd dat ze niet veel zou gaan aanpassen. De controlerende taak van de raad wordt heel moeilijk als de raad niet vooraf weet wat er morgen in het college besloten gaat worden. De CU voelt zich niet serieus genomen. Dit dossier wordt, naar de mening van de CU, te vluchtig afgerond. Wat de CU betreft is er eerst nog een commissiebehandeling en vervolgens een raadsbehandeling nodig zodat de fracties nog inbreng kunnen hebben. De CU vindt het onbehoorlijk bestuur. De CU roept op om motie 5-M-1 te steunen.

150

De heer Pinar (PvdD) biedt zijn excuses aan, aan de inwoners op de publieke tribune. Inwoners die de hoop hadden dat ze uiteindelijk wel gehoord zouden worden. Ook de PvdD ziet geen reden voor een haastig besluit. Ook de PvdD vindt het moeilijk dat de coalitiepartijen vanavond volledig zwijgen en niet het debat aangaan. De PvdD dient een motie van wantrouwen in en leest de tekst voor, voor de inwoners op de publieke tribune.

Motie van wantrouwen De gemeenteraad van Alkmaar, in vergadering bijeen op 26 mei 2025, Overwegende dat: ● Het beoogde erfpachtbeleid heeft geleid tot grote maatschappelijke onduidelijkheid, ontevredenheid en onrust over onder meer financiële problemen voor erfpachters in de gemeente Alkmaar; ● Er herhaaldelijk klachten zijn geuit door inwoners wegens gebrekkige participatie, onredelijke erfpachtvoorwaarden, gebrek aan transparantie en inconsistente communicatie vanuit het college; ● De verantwoordelijk wethouder onvoldoende heeft gereageerd op deze signalen en geen bereidheid heeft getoond om het dossier tijdelijk terug te nemen teneinde de ontstane onrust te adresseren.

● Het vertrouwen van de raad in de verantwoordelijk wethouder hierdoor ernstig is geschaad; Constaterende dat: ● Het doorlopen proces tot het beoogd vast te stellen beleid grote onrust onder de inwoners van de gemeente Alkmaar heeft veroorzaakt; ● Het college onvoldoende verantwoordelijkheid heeft genomen om de problemen tijdig en effectief aan te pakken en nu te haastig tot een eindbesluit wil komen; ● Het vertrouwen van de raad in de portefeuillehouder erfpacht niet langer houdbaar is; Spreekt uit: ● Dat de raad het vertrouwen in de verantwoordelijk wethouder opzegt inzake het aanstaand erfpachtbeleid; ● De verantwoordelijk wethouder op om haar portefeuille erfpacht per direct neer te leggen en het besluit tot nader order uit te stellen; En gaat over tot de orde van de dag. Indiener(s): R. Wijdoogen (SP), T. Bouchier (GL), D. Rubio Borrajo (PvdA), K. Pinar (PvdD), R. van Veen (CU), M. Bolte (LA)

Mevrouw Bolte (LA) vraagt de wethouder om te reageren op de vraag om de portefeuille erfpacht neer te leggen. Wethouder Van de Ven heeft tijdens haar termijn al gezegd dat het haar verantwoordelijkheid is om deze taak af te maken. Ze legt haar portefeuille niet neer. Stemming Voor motie 5-M-1 stemmen: LA, PvdD, CU, SP, PvdA, GL. Tegen motie 5-M-1 stemmen: SPA, VVD, CDA, BAS, D66, OPA. De motie is verworpen met 14 stemmen voor en 21 stemmen tegen. Stemverklaringen motie van wantrouwen Stemverklaring de heer Hoekzema (OPA): OPA vraagt zich af wie nu wie voor de bus gooit. OPA zal deze motie uiteraard niet steunen. Stemverklaring de heer Van Gorp (D66): D66 vindt het teleurstellend dat dit complexe onderwerp wordt gebruikt voor een populistisch spelletje. D66 heeft het volste vertrouwen in de wethouder en zal de motie uiteraard niet steunen. Stemverklaring mevrouw Spek (SPA): SPA steunt de wethouder en stemt tegen de motie. Stemverklaring de heer Jonk (CDA): Het CDA vindt dat het college het uitstekend gedaan heeft. Het is een lang proces geweest. Het CDA stemt tegen de motie. Stemverklaring de heer Wijdoogen (SP): de SP stemt voor de motie van wantrouwen. De SP hoopte er op een goede manier uit te komen maar de indieners kunnen nu helaas niets anders dan dit naar voren brengen.

151

Stemverklaring de heer Van Veen (CU): de CU vindt het laf dat coalitiepartijen vandaag niet in debat durfden te gaan. De CU stemt voor de motie. Stemverklaring de heer Van der Rhee (VVD): de VVD vindt het schandalige ouderwetse poppenkast over de ruggen van oprecht bezorgde erfpachters. Daar gaat de VVD niet in mee. De VVD stemt tegen de motie. Stemverklaring mevrouw Bijl-Jellema (BAS): BAS merkt op dat het college er twee jaar mee bezig is geweest. BAS steunt deze motie uiteraard niet. Stemverklaring mevrouw Bolte (LA): LA steunt uiteraard deze motie. LA vindt het teleurstellend dat de coalitie zodanig omgaat met de belangen van de inwoners en met de collega-raadsleden. Stemverklaring de heer Rubio Borrajo (PvdA): GL en PvdA stemmen voor de motie. Een gemiste kans, Alkmaar verdient veel beter dan dit. Stemverklaring de heer Pinar (PvdD): de PvdD vindt het heel jammer dat het zover gekomen is. PvdD steunt de motie. Stemverklaring mevrouw Bouchier (GL): GL vindt het een armzalige vertoning van de coalitie. Heel jammer dat de kans wordt gemist om er nog een heel mooi besluit van te maken. GL stemt voor de motie. Voor de motie van wantrouwen stemmen: LA, PvdD, CU, SP, PvdA, GL. Tegen de motie van wantrouwen stemmen: SPA, VVD, CDA, BAS, D66, OPA. De motie is verworpen met 14 stemmen voor en 21 stemmen tegen. 6 Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 21.40 uur.

Ze hoopt dat college en raad de volgende vergadering opnieuw kunnen beginnen met elkaar. Was getekend, Voorzitter

Griffier

152