Concept verslag commissie Sociaal en Ruimte d.d. 27 november 2025

CONCEPT-VERSLAG Raadscommissie Sociaal en Ruimte Datum vergadering Tijd Plaats Nadere informatie Deelnemers: Voorzitterschap: Commissieleden:

Portefeuillehouders: Commissiegriffier:

: 27 november 2025 : 19.30 uur : Raadzaal, Stadhuis : mevrouw M. Meijer-Rotteveel. Email: mmeijer@alkmaar.nl

mevrouw C.A.M. Bouchier dhr. S. Akkerman (CU), dhr. J. Alexander (SP), dhr. A. Bermon (SP), dhr. B. Bilbal (BAS), mw. W.M.C. Bozelie (SP), mw. Y. van den Brakel-Visser (CDA), mw. M.M.M. van den Brink (SvdH), mw. D.F.M. Dubois-Veenhuis (BAS), dhr. A.J. Epskamp (SPA), dhr. P.F. de Goede (LA), dhr. J.C. Hagens (LA), mw. A.M.P.A. de Jong (D66), dhr. F.H.J. Jonk (CDA), dhr. L.E. Kok (PvdA), dhr. T.A.P. van Kralingen (OPA), dhr. R. van Lier (OPA), mw. B.J.M. van Nimwegen (SPA), dhr. T.C.B. Peetoom (FVD), dhr. W.J. Peters (VVD), dhr. K. Pinar (PvdD), dhr. E. Regterschot (CU) , mw. A.P. Scholtz (PvdD), mw. B. Schoonewil (VVD), dhr. N. Seignette (CDA), dhr. R. Seignette (GL), dhr. S.H. Smit (D66), mw. S. Spek (SvdH), mw. M.J. Velders (OPA). de heer J. Hoekzema, de heer L.A.J. Ruiter, de heer R.G. te Beest. mevrouw M. Meijer-Rotteveel

1. Opening en mededelingen (19.30) De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen van harte welkom. Er zijn geen berichten van verhindering ontvangen. Er zijn geen mededelingen vanuit de commissie en/of het college. 2. Vaststelling agenda (19.31) Op verzoek van SP wordt agendapunt 12 behandeld als bespreekstuk (staat geagendeerd als hamerstuk). De agenda is vastgesteld. 3. Vaststelling verslag (19.31) Er zijn geen wijzigingsvoorstellen ingediend. Het verslag is vastgesteld. 4. Terugkoppeling vergaderingen Algemeen Bestuur gemeenschappelijke regelingen (19.32) De portefeuillehouder geeft namens het college een mondelinge terugkoppeling. Voor de commissie Sociaal betreft het: Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGDHN) (GGD Hollands Noorden), Zaffier (Algemeen Bestuur (AB) | Zaffier) Er is geen terugkoppeling vanuit het college. 5. Toezeggingen (19.32) Het CDA vraagt wanneer de commissie een memo aangaande Exodus ontvangt. Het CDA vraagt wanneer het raadsvoorstel over complexe scheidingen door het college wordt besproken. En het CDA vraagt naar de tussenstand evaluatie BVO-GISD, of deze definitief vastgelegd is. Is er al iets bekend over de vestigingsplaats? De voorzitter zegt dat het memo aangaande Exodus vanmiddag is gepubliceerd. Wethouder Te Beest heeft het antwoord op de vraag van het CDA niet paraat. Het college komt er op terug.

Wethouder Ruiter zegt dat de laatste vraag van het CDA gaat over de bedrijfsvoeringsorganisatie in de regio. Deze wordt binnenkort in werking gesteld. De evaluatie moet nog binnen het bestuur besproken worden. Het laatste wat de wethouder heeft gehoord is dat de organisatie nog op zoek is naar een vestigingsplaats. Er worden serieuze gesprekken gevoerd. Als er meer bekend is dan zal de informatie worden gedeeld met de commissie. 6. Spreekrecht publiek (19.34) De heer Bakker constateert dat er voor de gevaarlijke Herenweg geen geld is om de weg veilig in te richten maar wel voor de Wielingenweg terwijl deze weg, met de vele bochten, al ingericht is als 30 km-weg.

Op de Wielingenweg waren het riool en het asfalt nog goed. De heer Bakker geeft de tip om op de Herenweg een paar verkeer remmende parkeerplaatsen te maken en meer groen. Op de Wielingenweg is het gevaarlijker geworden voor het fietsverkeer door de extra parkeervakken in de bocht. Door de wegversmallingen worden fietsers afgesneden. Ook de situatie bij het fietstunneltje is niet verbeterd. De heer Bakker heeft ook klachten over de aanpassingen bij de Rekerdijk en mist een goed verkeersbeleid. 7. Rondvraag (19.39) OPA vraagt aan het college hoe het komt dat er op Teletekst onjuiste percentages zijn vermeld over toewijzing in Alkmaar van de huurwoningen aan statushouders. Wethouder Ruiter gaat in op de cijfers die recent door het CBS zijn gepubliceerd. Het zijn cijfers uit 2023 die gepubliceerd zijn in 2025. Alkmaar valt onder de regio Alkmaar en omstreken (Alkmaar, Dijk en Waard, Heiloo en Bergen). Er is gekeken naar de verslagen van SVNK e.a. hoeveel procent van de woningen, gemiddeld gezien, aan statushouders is toegewezen. In regio Alkmaar en omstreken was het 13% dus deze informatie is in principe juist. Gemeente Alkmaar heeft, in 2023, 73 woningen van de 928 woningen toegewezen aan statushouders (7,9%). In 2024 was het 7%. De percentages in de gemeenten Dijk en Waard, Heiloo en Bergen liggen hoger waardoor het gemiddeld percentage hoger uitkomt.

OPA vraagt of het college van plan is om aanvullend te communiceren over de cijfers om verwarring te voorkomen. Wethouder Ruiter zegt dat het college communiceert in antwoord op de schriftelijke vragen van FVD. En SNVK brengt ieder jaar een jaarrapportage uit over de woonruimteverdeling (te downloaden via de website van SVNK). TE BESPREKEN 8. Raadsvoorstel Omgevingsvisie Alkmaar 2040 (19.43) Eerste termijn van de commissie GL, mede namens PvdA, is van mening dat er gestemd wordt over een verouderde visie. GL en PvdA missen concrete keuzes over de beperkte ruimte, de spanning tussen milieu en landbouw. GL en PvdA focussen zich op een aantal ontwikkelingen. Wanneer staat de herijking van de omgevingsvisie op het programma? Waarom heeft het 8 jaar geduurd, sinds de visie in 2017? Waarom is er gekozen voor een horizon tot 2040 terwijl andere gemeenten een Omgevingsvisie maken tot 2045 of 2050? Wat gaat men concreet merken van deze vernieuwing? GL en PvdA missen keuzes en duidelijkheid over schone lucht, water en bodem met name ten aanzien van waterkwaliteit en gewasbeschermingsmiddelen. Veel inwoners maken zich er zorgen over. GL en PvdA overwegen een amendement op dit punt. Beleid ten aanzien van luchtkwaliteit wordt gemist door GL en PvdA. De visie leest of Alkmaar geen wooncrisis kent.

Wat bedoelt het college met ‘het binden van kapitaalkrachtige huishoudens?’ De VVD merkt op dat in deze visie wordt uitgesproken dat er gevarieerd gebouwd moet gaan worden. Wat mankeert er aan de stelling dat het college kapitaalkrachtige huishoudens wil aantrekken buiten alle andere dingen die er al worden gedaan. GL vindt het vreemd dat kapitaalkrachtige huishoudens eruit gelicht worden. Deze doelgroep redt zich wel. Waarom geen ambitie voor de mensen die geen woning kunnen vinden? De VVD zegt dat kapitaalkrachtige huishoudens uiterst belangrijk zijn voor een gemeente voor het in stand houden van de voorzieningen. GL wil bouwen voor de doelgroep waar de behoefte is. De groeiaantallen staan niet benoemd. Kan het college er concreter over zijn wat er wordt verstaan onder ‘groei’? De realiteit omtrent de landbouw is gewijzigd sinds 2017. Het maximum voor ruimtegebruik voor landbouw is bereikt. Hoe komt de stikstofreductie terug in de verdere uitwerking? De Provincie en LTO zijn al verder in stikstofreductie terwijl er in de Alkmaarse visie slechts gesproken wordt over schaalvergroting. Ook de paragraaf over arbeidsmigratie is, wat GL en PvdA betreft, achterhaald. GL en PvdA overwegen een amendement ten aanzien van arbeidsmigratie en zijn benieuwd hoe de andere fracties ernaar kijken.

Is het college bereid om meer sturing te geven ten aanzien van bedrijven die alleen maar met arbeidsmigranten werken. GL en PvdA constateren dat ‘groen’ en ‘natuur’ erg door elkaar lopen. Het zou mooi zijn als het elkaar kan versterken door zoveel mogelijk natuurwaarde te halen uit iedere groene plek. PvdD sluit zich aan bij de woorden van GL en PvdA. De crux van de Omgevingswet is maatwerk. PvdD leest veel mooie woorden en ambities maar, wat de PvdD betreft, is het ‘eerst zien, dan geloven’. PvdD mist een integrale blik op ecologie en biodiversiteit. Niet alle groen heeft ecologische waarde. PvdD mist meetbare en toetsbare criteria in de visie. Dieren zijn de grote afwezigen. Waarom leest men het woord ‘dier’ niet een keer terug in deze visie? Er is te weinig aandacht voor de noodzakelijke transitie naar een meer plantaardig en diervriendelijk voedselsysteem. 2 Raadscommissie Sociaal en Ruimte 27 november 2025

De gemeente Alkmaar moet koploper worden in het ondersteunen van boeren die omschakelen naar meer biologische en plantaardige teelt en het verminderen van de veestapel. Is het college bereid om, bij de uitwerking van de visie, meer ruimte te creëren voor meer biologische en plantaardige teelt? Waarom wordt waterkwaliteit in de stedelijke gebieden niet genoemd in de visie? De PvdD is teleurgesteld over de reactie van het college op de ingediende zienswijze van de GGD. Sommige reacties staan haaks op het preventieakkoord. De PvdD kondigt amendementen aan. Als het aan de PvdD ligt, wordt Alkmaar een fijne leefomgeving voor de inwoners, voor dieren en voor planten. De CU vraagt wat de PvdD bedoelt met ‘staat haaks op het preventieakkoord. De PvdD antwoordt dat heel duidelijk in het preventieakkoord staat dat 2040 het jaar wordt waarin geen enkel kind in aanraking komt / opgroeit met roken. Het college wil stimuleren dat er niet gerookt wordt maar, wat de PvdD betreft, is de stimulatiefase al lang voorbij. Er moeten daadkrachtige maatregelen genomen worden om de jeugd en kinderen te beschermen. SvdH constateert dat de koers van 2017 overeind blijft. De koers is aangescherpt omdat de wereld niet stil staat. De MER heeft geholpen bij het kijken naar de effecten van grote projecten zoals het Alkmaars Kanaal. De belangrijkste ambities zijn, wat SvdH betreft, stevig verankerd.

De ingediende zienswijzen hebben echt het verschil gemaakt. Erfgoed en dorpsidentiteit zijn beter beschermd, drinkwater is expliciet genoemd, agrarische belangen zijn erkend en gezondheid heeft een plek gekregen. Niet elk voorstel, dat naar voren is gekomen bij de participatie, past in een strategisch document maar de kern is wel verwerkt. De visie legt de grote lijn vast maar de raad moet scherp blijven op de uitwerking anders blijft het bij ambities zonder concrete resultaten. D66 ondersteunt de nadruk op groene en gezonde wijken. De visie geeft richting zonder te pretenderen dat strategische doelen morgen al zichtbaar zijn. Het realisme past bij D66. Groen en natuur inclusief bouwen als standaard past bij een verdichtende stad. Groene ambities vragen om meetbaarheid net als de 55% CO2-reductie in 2030. De vraag is of het college voornemens is om cijfermatige doelstellingen per ontwikkelingsgebied vast te stellen voor het groen. Soms vraagt fietsveiligheid aanpassingen die gevolgen hebben voor het autoverkeer. Dat is geen tegenstelling maar een logische keuze in een compacte stad. GL vraagt of D66 vindt dat de mening van D66 voldoende tot uiting komt in de voorliggende visie waarin staat dat alle vervoersmiddelen gelijk zijn. De heer Smit zegt dat het gaat om het begrip ‘gelijkwaardigheid’. D66 heeft een uitleg gegeven over het begrip gelijkwaardigheid.

Welke beleidsmiddelen zet het college in om vervoer over water daadwerkelijk aantrekkelijker te maken? De gemeente heeft een verantwoordelijkheid in de huisvesting van arbeidsmigranten. Hoe denkt de gemeente de ambitie te gaan halen? Kan maatwerk bij de vergunningverlening onderdeel zijn van het beleid? D66 ondersteunt van harte de ambitie van een agrarische sector in balans met natuur. D66 sluit zich aan bij de vraag van GL en PvdA over het reguleren van giftige bestrijdingsmiddelen die gebruikt worden in de landbouw. Leunt het college volledig op de landelijke regelgeving of komt er aanvullend gemeentelijk beleid? CU onderstreept de woorden van GL, PvdA en PvdD dat de visie ambitieuzer mag. Het gaat niet alleen om het ontwikkelen maar ook om het beschermen van de woonomgeving. Met de zienswijze van de GGD is eigenlijk niets gedaan. Het college doet het op zijn eigen manier. De CU is benieuwd hoe het er dan uitziet. De CU is benieuwd wat men zich voor moet stellen bij ‘de stad wordt steeds slimmer gemaakt door nieuwe technologieën te integreren in de leefomgeving bijvoorbeeld bij het verbeteren van luchtkwaliteit’. De CU vraagt om een voorbeeld. Hetzelfde geldt voor de leefkwaliteit. Kan het college een voorbeeld geven van nieuwe technologie ter verbetering van de leefkwaliteit.

En wat is de aanpak ten aanzien van de stikstofproblematiek? Wellicht kan het college de CU gerust stellen dat het de goede kant uit gaat. FVD is van mening dat deze visie te weinig een duidelijke richting aangeeft. Er wordt nergens vermeld wat voorrang krijgt in de ambities terwijl de ruimte schaars is. De essentiële keuze ontbreekt. FVD vindt het positief dat het belang van het erfgoed en het stolpenlandschap expliciet benoemd zijn. Erfgoed is het Alkmaarse fundament. De woningbouwopgave wordt benoemd maar in de visie ontbreken aantallen terwijl de historische vereniging er wel expliciet om vraagt. LTO vraagt om concrete ruimte voor groei, modernisering, realistische bouwvlakken en het college verwijst naar toekomstige integrale afwegingen in het omgevingsplan. Ondernemers, die nu moeten investeren, krijgen geen helder perspectief. Wat FVD betreft, kan dit beter. Waarom kiest het college er voor om in het strategisch document geen aantallen of bandbreedtes voor woningbouw op te nemen terwijl zienswijzen er expliciet om vragen. Hoe kan de raad sturen als de meetlat ontbreekt? 3 Raadscommissie Sociaal en Ruimte 27 november 2025

Kan de wethouder concreet aangeven welke ruimte agrarische ondernemers, volgens deze visie, nu al hebben. En op welke punten blijven zij afhankelijk, bij toekomstige besluiten, van het omgevingsplan? OPA vindt dat infrastructuur altijd eerder afgerond dient te worden dan de oplevering van woningen om hinder te beperken. Er moet ruimte blijven om bij te sturen zodat groei niet ten koste gaat van kwaliteit. OPA vindt het belangrijk dat er wordt geïnvesteerd in mobiliteitshubs en dat OV-verbindingen worden versterkt. Ook de verkeersafwikkeling via de Ring is belangrijk voor OPA. OPA vindt het belangrijk om een monitorsprogramma op te zetten. Wanneer stelt het college de concrete indicatoren vast voor stikstof, mobiliteit en leefkwaliteit? GL vraagt of OPA de mening van GL en PvdA deelt dat de raad met concrete meetpunten zou moeten komen voor stikstofreductie en leefkwaliteit? Wat GL en PvdA betreft is het een politieke keuze. OPA verwacht dat het college een beter inzicht heeft in de indicatoren dan de gemeenteraad en de gemeente heeft te maken met landelijk beleid rondom stikstof. OPA vindt het niet verantwoord om als raad al percentages te noemen. De CU vraagt hoe OPA aankijkt tegen het extra bieden van ruimte voor groei door juist wel ambitie te tonen op de stikstofnorm. De gemeente heeft ook een rol in het verminderen van stikstof.

Het biedt meer kansen voor uitbreiding van ondernemingen en woningen. Is OPA het met de CU eens? OPA is het er zeker mee eens. De VVD vergelijkt de visie met een verlanglijst. De VVD herkent zich grotendeels in het verlangen. De VVD onderschrijft de wens van D66 om de ambities beter meetbaar te maken. Het klimaat adaptief maken van wijken gebeurt al. De VVD spreekt de wens uit tot een partnerschap en intensievere economische samenwerking met de MRA vooral ten aanzien van woningbouw en bereikbaarheid. De VVD vraagt zich wel af of de wens tot samenwerking met Alkmaar ook in de MRA bestaat. Kan de wethouder de VVD overtuigen dat, wat in de visie staat beschreven, ook werkelijkheid gaat worden. De VVD is tevreden dat ondernemers optimaal worden gefaciliteerd zodat er ook nieuwe bedrijvigheid kan ontstaan. Bestaande bedrijvigheid wordt behouden en zelfs uitgebreid. Graag een reactie van het college waarom het arbeidsintensieve bedrijven moeten zijn. En waar moeten nieuwe bedrijven zich vestigen? Hoe garandeert het college de mobiliteit? GL ziet een gat tussen de ambities in het actieprogramma Economie en de Omgevingsvisie. De VVD wil van het college weten waar men de ruimte ziet voor het vestigen van nieuwe bedrijven. De VVD beschouwt deze visie als een kapstok, een paraplu. De concrete uitvoering staat in de Woonvisie.

GL vraagt waar de VVD concreet ruimte ziet voor nieuwe bedrijventerreinen? De VVD doet er geen uitspraak over zonder overleg met de achterban. De VVD benadrukt het belang van Alkmaar sportstad en de goede infrastructuur voor sportief fietsen. Het CDA vindt rentmeesterschap heel belangrijk. De visie voor goed rentmeesterschap staat beschreven in de Omgevingsvisie. Klimaatadaptatie is noodzakelijk voor de toekomst en Alkmaar moet bijdragen aan de energietransitie. Een uitdaging die de leefomgeving zal veranderen. Het CDA wil hoogbouw in de stad en een straatje erbij in de dorpen. Het CDA vindt een diversiteit aan mobiliteit belangrijk om gemeenschappen te verbinden. Bij voorkeur zo duurzaam mogelijk. Het is belangrijk dat ook de gemeenschappen van dieren en planten niet worden vergeten. De PvdD overweegt een amendement om planten en dieren ook een plaats te geven in de Omgevingsvisie. De vraag is of het CDA mee zou willen doen met het amendement? Het CDA zegt dat binnen de fractie is besloten om er niet verder mee te gaan. Alkmaar moet het goede vestigingsklimaat voor bedrijven behouden en versterken. Ruimte voor goed onderwijs is onmisbaar. De landbouw is, samen met de bijzondere dorpen en natuur, een belangrijk fundament voor het buitengebied van Alkmaar. Het CDA staat positief tegenover de plannen voor de landbouw in de Omgevingsvisie.

Landelijk beleid is leidend als het gaat om de kaders voor de landbouw. Vragen aan het college: waar zijn de scherpe keuzes? Wat zijn de grootste belemmeringen voor het realiseren van de ambities? GL vraagt hoe het CDA de keuze voor zowel de weidevogels als het landbouwbeleid met elkaar rijmt. Het CDA zegt dat de intensieve landbouw in de gemeente Alkmaar beperkt is en ook vanuit het Rijk en de Provincie worden vele maatregelen genomen om te verbeteren. GL vraagt of het CDA dus niet van mening is dat Alkmaar verdere stappen zou moeten zetten zeker als het gaat om het tegen gaan van gewasbestrijdingsmiddelen waar weidevogels ook last van hebben. Het CDA houdt vast aan de keuzes die gemaakt worden door het Rijk en de Provincie. De CU vraagt wat het CDA vindt, vanuit de gedachte van het rentmeesterschap, van het verbeteren van de water- en luchtkwaliteit, stikstofoverschot en tegen gaan van geluidsoverlast. Het CDA gaat zich er landelijk voor inzetten. De hoop is dat het ook resultaat heeft voor de gemeenten. Het zijn keuzes die breed in de samenleving moeten worden gemaakt. 4 Raadscommissie Sociaal en Ruimte 27 november 2025

De CU vindt dat gemeenten ook voldoende instrumenten hebben om de luchtkwaliteit te verbeteren, de stikstof terug te dringen, de geluidsoverlast terug te dringen en de waterkwaliteit te verbeteren. Als er slechts naar het Rijk gekeken wordt dan denkt het CDA dat er niet voldoende uitvoering wordt gegeven aan het rentmeesterschap. Het CDA blijft erbij dat het landelijk beleid is. De gemeente kan wel faciliteren. GL zegt dat de gemeente met de nieuwe Omgevingswet handvatten heeft om in te grijpen. Waarom kijkt het CDA nu zoveel naar het Rijksbeleid als de mogelijkheid bestaat om besluiten zo dicht mogelijk bij de inwoners te nemen. Het CDA vindt dat de keuzes landelijk gemaakt moeten worden zodat het beleid in alle gemeenten gelijk is. BAS is tevreden over de wijze waarop de toegankelijkheid voor de mensen met een lichamelijke beperking weergegeven wordt. BAS wijst op inconsequenties in de tekst over het woningaanbod. BAS vindt het wazig omschreven. Kan de wethouder aangeven waarom het op deze manier verwoord is? En kan de tekst verduidelijkt worden? BAS heeft het voornemen om een amendement in te dienen om de Omgevingsvisie helderder en duidelijker te maken. De SP sluit zich aan bij de woorden van GL / PvdA, PvdD en CU zeker met betrekking tot het luchtkwaliteitsbeleid en de arbeidsmigranten. De SP is positief over de aangekondigde amendementen.

De SP vindt dat er weinig ambitie in het visiedocument zit ten aanzien van de volksgezondheid. De SP heeft al eerder aandacht gevraagd om gevoelige bestemmingen zoveel mogelijk op afstand van drukke wegen te realiseren. De vraag is of er in de toekomst serieus naar gekeken wordt. Heeft het college de intentie om verder te gaan dan de wettelijke normen voor luchtkwaliteit? LA steunt de vragen zoals deze gesteld zijn door GL / PvdA, PvdD en de CU. LA heeft met name gekeken naar de participatie waar waardevolle signalen zijn opgehaald. Het college heeft de visie op onderdelen aangescherpt. De opkomst bij de participatiebijeenkomst was mager. De gekozen aanpak was niet effectief, vooral niet in de stad. In de dorpen was de opkomst hoger door mond-tot-mond communicatie door bewoners zelf. Veel zorgen van de inwoners worden doorgeschoven naar de uitvoeringsstrategie. Een visie mag nooit zo abstract worden dat de uiteindelijke keuzes door het college worden gemaakt en de raad dus geen directe invloed heeft. LA wil een visie die richting geeft, grenzen stelt en duidelijkheid biedt. Kan het college concreet toelichten waarom de gekozen participatieaanpak, die is gekozen, als voldoende wordt beschouwd. En wat gaat het college veranderen om bij toekomstige ruimtelijke projecten wel aantoonbaar meer inwoners te bereiken dan nu.

De dorpen hebben aangegeven dat bereikbaarheid, leefbaarheid en erfgoed urgent zijn. Kan het college aangeven welke van deze dorps specifieke aandachtspunten als keiharde beleidskeuze worden vastgelegd in plaats van als algemene ambitie? Kan het college nu al toezeggingen doen dat de strategie concreet, meetbaar en transparant zal worden opgesteld inclusief een tijdspad en toetsmomenten voor de raad. SPA hoort de roep om concreetheid wat op gespannen voet staat met een visiedocument. SPA noemt de aandachtspunten die voor senioren van belang zijn zoals rustige en veilige straten, voldoende bankjes, goede verlichting. Goede bereikbaarheid van winkels, zorginstellingen en huisartsen is voor senioren van groot belang. Senioren zijn minder vertegenwoordigd bij de participatie. SPA verzoekt om aandacht te blijven besteden aan de inbreng door senioren. Wellicht kan het seniorenpanel worden geraadpleegd. Op welke manier zal de gemeente de kwaliteit van de openbare ruimte en de leefomgeving monitoren? SPA is benieuwd naar de opvatting van het college naar aanleiding van de aangekondigde amendementen. Op verzoek van het college wordt de vergadering voor 10 minuten geschorst. Beantwoording door het college in eerste termijn Wethouder Hoekzema zegt dat er, op dit moment, geen herijking van de visie gepland staat.

Herijking wordt alleen gedaan als de maatschappelijke ontwikkelingen er aanleiding toe geven. Het Rijk is bezig met een Omgevingsvisie tot 2050 maar is er nog niet mee klaar. In deze visie is een aantal zaken aangescherpt en veel nadrukkelijker verwoord. Naar de toekomst toe wordt er een sterk verhaal neergezet. In de uitvoering zullen gerichte en concrete keuzes gemaakt worden. De wethouder verwijst naar de Woonvisie. Er wordt gekozen voor een gevarieerd woningaanbod. De gemeente werkt aan een integrale stikstofaanpak en daarbij wordt nadrukkelijk de samenwerking gezocht. Goede huisvesting voor de arbeidsmigranten is een primaire taak voor de ondernemer. Groen en natuur is niet helemaal hetzelfde. 5 Raadscommissie Sociaal en Ruimte 27 november 2025

Vergroening is belangrijk voor het leefklimaat maar de kwaliteit van het groen is van belang voor de biodiversiteit en de goede natuur. Beide aspecten hebben in de Omgevingsvisie een prominente plek gekregen. De Omgevingsvisie geeft de ambities van het college weer, de daadkracht volgt in de uitvoering. In de uitvoering wordt gewerkt met data gestuurde informatie. Er wordt kritisch gekeken welke data al beschikbaar is. De Omgevingsvisie gaat over de fysieke leefomgeving waarbij aandacht wordt besteed aan biodiversiteit en veehouderijen. Dierenwelzijn, in de brede zin, is geen onderwerp voor in de Omgevingsvisie. Een van de ambities is het stimuleren van innovatieve landbouw. In de Omgevingsvisie wordt aandacht besteed aan de transitie in de landbouwsector en het belang van een sterke agrarische sector in balans met de natuur en de omgeving. Biologische boeren worden gezien als innovatieve landbouw, in de uitvoering is ondersteuning zeker mogelijk. De waterkwaliteit is in eerste instantie een taak van HHNK. Uit het leidend principe ‘water en bodem’ blijkt dat de gemeente er bovenop zit. Gezondheid in de Omgevingswet is een nieuw aspect waar in de Omgevingsvisie nadrukkelijk aandacht voor is. De Omgevingsvisie is niet het enige stuurmiddel. Niet alles krijgt een regel in de fysieke leefomgeving. Groen wordt opgenomen als belangrijke voorwaarde bij bouwplannen.

Transport over water is zeker een optie die bij de Boekelermeer al wordt toegepast. Het college zal transport over water zeker bevorderen. Voor gewasbeschermingsmiddelen gelden Europese en nationale regels. De gemeente is terughoudend in het opleggen van extra beperkingen. Samen met de Omgevingsdienst wordt gekeken hoe de luchtkwaliteit kan worden gemonitord om meer grip te hebben. Een voorbeeld van nieuwe technieken om de luchtkwaliteit te verbeteren zijn bijvoorbeeld elektrisch vervoer. Bij stikstof is een van de aspecten die men in kaart brengt de te verwachten uitvoering en hoe er een goede afstemming en planning voor stikstofruimte kan worden gecreëerd. In de Omgevingsvisie worden duidelijk kaders gesteld om keuzes te maken. De leidende principes geven een belangrijke richting. Woningen horen niet thuis in een strategisch beleidsdocument en om die reden zijn er geen aantallen woningen genoemd. Er zijn al indicatoren om te monitoren en in de toekomst zullen er ook indicatoren worden toegevoegd. Concrete ruimte voor agrariërs ligt vast in het Omgevingsplan. Op het moment dat de ruimte beperkt is, wordt er een ruimtelijke afweging gemaakt rekening houdend met de kaders van de Omgevingsvisie. De wethouder vermoedt dat Alkmaar meer geïnteresseerd is in de MRA dan andersom. Het college denkt wel dat de MRA gebaat is bij een goede samenwerking met Alkmaar als overloopgemeente.

Het college wil graag de arbeidsmarktkwaliteit in Alkmaar op peil houden. Waar nieuwe bedrijven komen, kan het college niet noemen maar men is uiteraard wel in gesprek met de Provincie. Er wordt op dit moment gewerkt aan een uitvoeringsprogramma voor de stedelijke mobiliteitsvisie. Met de NS is een afspraak gemaakt over het HF-spoor. Er gebeurt veel in de fysieke leefomgeving, veel ruimtelijke functies moeten samen komen en dat is niet eenvoudig. Er zijn wel kansen om functies te combineren en daarmee de ruimte te benutten. De gemeente is wel afhankelijk van keuzes die het Rijk en de Provincie maken. Het college zet in op samenwerking met de Provincie. In Alkmaar is 2/3e van het aantal woningen grondgebonden. Meer grondgebonden woningen gaat ten koste van de woningbouwopgave. De ambitie is ongeveer 12.000 woningen realiseren in Alkmaar (ongeveer 1.000 woningen per jaar). Het specificeren van de woningtypologie hoort niet thuis in de Omgevingsvisie (staat in de Woonvisie). Er vindt monitoring plaats of een verbetering van geluidsoverlast en luchtkwaliteit in Alkmaar nodig is. De participatie is uitgevoerd op basis van de participatieverordening. Sommige aspecten kunnen beter. Mogelijk vinden inwoners in de stad de Omgevingsvisie te abstract om naar een participatiebijeenkomst te komen. GL heeft gevraagd naar de ambitie op woningbouw.

Wethouder Hoekzema heeft al deze vraag beantwoord. De ambitie is een groei naar 140.000 inwoners. Tweede termijn van de commissie BAS geeft het college mee dat een duplexwoning ook een grondgebonden woning kan zijn. Op pagina 49 wordt duidelijk aangegeven dat het gaat om jongeren en ouderen in het landelijk gebied. BAS mist de woningen voor gezinnen. BAS kondigt een amendement aan. De PvdD herhaalt dat dieren ook inwoners zijn van de gemeente Alkmaar. De PvdD kondigt een amendement aan. De PvdD vindt meetbare criteria (streefwaarden) voor het meten van de luchtkwaliteit enorm belangrijk. Vanaf 2030 zijn het Europese eisen. De PvdD overweegt een motie. GL, mede namens de PvdA, stelt verduidelijkende vragen naar aanleiding van de beantwoording door het college. Als reactie op de vraag over de lopende termijn van de Omgevingsvisie gaf de wethouder aan dat het Rijk bezig is met 2050. Wat GL betreft is het geen reden om niet als gemeente te kiezen voor 2050 in plaats van 2040. De gemeente werkt aan een integrale stikstofaanpak. Krijgt de commissie deze aanpak ook te zien en zo ja, wanneer? 6 Raadscommissie Sociaal en Ruimte 27 november 2025

Er is gesproken over een herijking van het beleid Luchtkwaliteit maar zover GL weet, heeft Alkmaar op dit moment geen luchtkwaliteit beleid. GL en PvdA zijn benieuwd over welk beleid er dan gesproken wordt. GL en PvdA zijn van mening dat er op redelijk korte termijn aanleiding is tot een herijking van het beleid. Iedere raadsperiode zou er een moment moeten zijn van herijking en de mogelijkheid voor inwoners en raad om mee te denken over lange termijn keuzes. Met de Omgevingswet hebben raad en inwoners wettelijke mogelijkheden. Wat doet het college met het advies van de commissie MER om een onderzoek te doen naar de mogelijkheden van het OV, dat te beperkt is zeker in het buitengebied. De CU sluit zich aan bij de vorige sprekers. Werkt het college aan een integrale stikstofaanpak, die nog moet worden opgesteld of wordt er bedoeld, we werken middels een integrale stikstofaanpak, de CU is benieuwd hoe de aanpak eruit ziet. De vergadering wordt geschorst voor enkele minuten. Beantwoording door het college in tweede termijn Wethouder Hoekzema zegt dat de opmerking van BAS, over het ontbreken van woningen voor gezinnen in het landelijk gebied, terecht is. De focus ligt op woningen voor jongeren en ouderen omdat er grote behoefte aan is. Er worden ook grondgebonden woningen gebouwd in het landelijk gebied.

In de visie wordt aangegeven dat de gemeente zich houdt aan de concreet geldende normen. Nu streefwaarden noemen, is niet toekomstbestendig. Het college vindt 15 jaar een substantiële periode en ziet geen reden om voor 2050 te kiezen in plaats van voor 2040. Onderwerpen die geconcretiseerd moeten worden, kunnen altijd worden geagendeerd voor de commissievergadering. Het beleid voor luchtkwaliteit en geluid is inderdaad verouderd. Komend jaar wordt een actie uitgezet om er opnieuw naar te kijken. De integrale stikstofaanpak is een voorstel dat op dit moment wordt uitgewerkt. Het lastige is dat de regels steeds veranderen. De precieze termijn, wanneer het voorstel beschikbaar is, is nog niet bekend. De Provincie heeft aangekondigd om in juni 2026 met een maatregelenpakket te komen en daar zal de aanpak op worden aangepast. In de Omgevingsvisie wordt aandacht besteed aan goede OV-verbindingen in het buitengebied. Het wachten is op de Rijksmaatregelen. De voorzitter constateert dat het raadsvoorstel als bespreekstuk wordt doorgeleid naar de raad. 9. Raadsvoorstel Actualiseren verordening fysieke leefomgeving Eerste termijn van de raad Het CDA zegt dat de technische vraag afdoende is beantwoord. Wat het CDA betreft mag het raadsvoorstel als hamerstuk naar de raad. OPA ziet geen bijzonderheden in het raadsvoorstel. Het raadsvoorstel mag, wat OPA betreft, als hamerstuk naar de raad.

FVD onderschrijft het raadsvoorstel. FVD benadrukt dat wijzigingen in de fysieke leefomgeving, hoe klein dan ook, altijd in het licht moeten worden gezien van handhaafbaarheid en proportionaliteit. FVD vraagt het college alert te blijven. Iedere aanpassing moet leiden tot minder regeldruk, meer duidelijkheid en meer ruimte voor bewoners en ondernemers. FVD vraagt het college of deze verordening hieraan voldoet. LA vindt het een sympathiek raadsvoorstel. De weeffouten moeten eruit. LA vraagt hoe vaak deze verordening wordt getoetst en aangepast. Wat LA betreft is het een hamerstuk. De SP beschouwt dit voorstel eveneens als een hamerstuk. De SP pleit voor Skaeve Huse of een soortgelijke voorziening zodat daklozen niet worden beboet. BAS zegt dat de juridisch technische vragen afdoende zijn beantwoord. Het raadsvoorstel is, wat BAS betreft, een hamerstuk. SvdH steunt het raadsvoorstel. GL, mede namens de PvdA, vraagt een bevestiging dat de wijziging in het artikel voor bescherming van waardevolle bomen geen verslechtering is. 7 Raadscommissie Sociaal en Ruimte 27 november 2025

Beantwoording door het college in eerste termijn Wethouder Hoekzema licht toe dat 50 jaar geleden de meeste bomen in Alkmaar zijn geregistreerd. Er zal zorgvuldig omgegaan worden met monumentale bomen. De bomen van 50 jaar en ouder zijn aangemerkt als waardevolle bomen en deze bomen hebben automatisch de aangegeven bescherming. De verordening wordt getoetst als een gerechtelijke uitspraak er aanleiding toe geeft maar fracties kunnen ook aangeven als ze zaken gewijzigd willen zien in de verordening. Ook VNGadviezen worden verwerkt in de verordening. De wijzigingen in de verordening zijn niet regeldruk verhogend voor bewoners en ondernemers. Het college blijft zich focussen op uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid. Het college kan niet garanderen dat er geen regelgeving in de verordening wordt opgenomen die niet voldoet aan de wens om de regeldruk te verlagen. Het college is gehouden aan landelijke wetgeving. De voorzitter constateert dat het raadsvoorstel als hamerstuk wordt doorgeleid naar de raad. 10. Raadsvoorstel Definitief ontwerp en extra investeringskrediet dorpshuis Schermerhorn Eerste termijn van de commissie De VVD stelt vast dat de bouw van het nieuwe dorpshuis fors duurder uitvalt dan in eerste instantie is begroot. Dat vraagt om zorgvuldigheid, een kritische blik en om te leren van het verleden.

De VVD vindt het eeuwig zonde dat het oude café met de bijbehorende zaal niet is behouden al dan niet met steun van de gemeente. De VVD vraagt of het anders en vooral efficiënter had gekund. De VVD heeft al meerdere malen gezegd dat het college minder verkokerd te werk moet gaan. De VVD vraagt het college om eerlijk te erkennen dat er kansen zijn gemist. OPA vraagt of de VVD de mening deelt dat het dorpshuis, waarvoor nu een definitief ontwerp is gemaakt, veel meer functies heeft dan het voormalige café en de bijbehorende zaal. De VVD zegt dat de maatschappelijke functies nu ook al een goed locatie hebben bij het verzorgingshuis. OPA zegt dat, wat de fractie van OPA betreft, de bouw niet snel genoeg kan beginnen. OPA complimenteert het college met de wijze waarop de inwoners meegenomen zijn en ook de stichting Dorpshuis i.o. De verplaatsing van de maatschappelijke voorzieningen vanuit De Horn naar het nieuwe dorpshuis speelt ruimte vrij voor de doorstroming in het dorp. Wat OPA betreft is het een hamerstuk. FVD hecht veel waarde aan het nieuwe dorpshuis maar is wel teleurgesteld dat de bouw fors duurder uitvalt. Kan de wethouder garanderen dat het werkelijk het laatste aanvullende krediet is en zo niet, welk maximaal risico loopt de gemeente nog bij de aanbesteding. De CU waardeert het initiatief voor het dorpshuis in Schermerhorn.

Deze investering draagt zeker bij aan een verbonden gemeenschap. De CU maakt zich wel zorgen over de toename van de bouwkosten die afgezet worden tegen het totaalbudget dat ooit aangevraagd is voor beide dorpshuizen. Het percentage voor de extra investering is dus ruim 45%. In de stukken wordt gesproken over een mogelijke huisvesting van maatschappelijke functies maar in de financiële berekening wordt het volledig meegenomen door de huur van het Hornplein weg te laten vallen. De CU waarschuwt voor het ‘rijk rekenen’ door de baten alvast mee te nemen. De CU zal technische vragen stellen voor de raadsvergadering. OPA vraagt waar de twijfels van de CU vandaan komen of de nieuwe huurders interesse hebben. De CU herhaalt wat men zojuist gezegd heeft. Voor het CDA staat de gemeenschapszin centraal. Het nieuwe dorpshuis biedt de mogelijkheid. Wat het CDA betreft wordt het het trotse verlengstuk van de huiskamer. Het CDA is trots op de betrokkenheid en het geduld van de inwoners bij het proces. Het CDA ziet het dorpshuis als een investering in verbondenheid. De extra investering is een stevige stap maar de jaarlijks extra kosten zijn overkomelijk. Het CDA kan zich vinden in het definitief ontwerp. D66 is verheugd dat er nu concrete stappen worden gezet voor de realisatie van een dorpshuis. Het gaat geld kosten maar men kan het maar 1 keer goed doen.

D66 is tevreden over het participatieproces. Het is van belang dat de stichting Dorpshuis zich in het nieuwe dorpshuis in toenemende mate gaat inzetten op activiteiten die voor alle inwoners van Schermerhorn interessant zijn. D66 realiseert zich dat het een stevige investering is en dat er gezocht is naar verdere optimalisaties. D66 is blij dat flora en fauna belangrijk worden geacht en meegenomen zullen worden. D66 vraagt de wethouder naar de 65.000 euro uit de bestemmingsreserve Dorpenagenda. Gaat het niet ten koste van andere uitvoeringsplannen in het buitengebied? 8 Raadscommissie Sociaal en Ruimte 27 november 2025

SPA zegt dat het voorliggend definitief ontwerp laat zien dat er goed geluisterd is naar de gebruikers. Het is veel geld maar een waardevolle impuls voor de sociale samenhang, vitaliteit en lokale kracht. SPA spreekt steun uit voor het voorstel. LA staat volledig achter de realisatie van het nieuwe dorpshuis. De kosten vallen hoger uit dan geraamd maar LA kiest er heel bewust voor om dit project te blijven steunen. De leefbaarheid in een dorp laat zich niet vangen in euro’s maar in wat de gemeenschap ervoor terug krijgt. Duurzame installatiekosten zorgen voor lagere exploitatielasten op de langere termijn. De kracht van het dorp zelf maakt het dorpshuis extra mooi. Het is geen gemeentelijk prestigeobject maar een dorpse samenwerking. LA spreekt waardering uit. Wat LA betreft kan het een hamerstuk worden. De SP stelt een vraag over de jaarlijkse kapitaallasten die vanaf 2027, met 43.000 euro, toe zullen nemen. Worden deze kosten deels gedekt door verhuur? De SP leest dat er een structureel tekort ontstaat van 9.000 euro dat ten laste komt van alle Alkmaarders. De vraag is of deze redenatie klopt? Zo ja, dan wordt de rekening doorgeschoven naar het volgende college. BAS is blij dat het onderwerp breed gedragen wordt. Niets doen is geen optie. BAS stemt in met het raadsvoorstel want BAS ziet een investering in leefbaarheid, sociale cohesie en toekomstbestendigheid.

SvdH vindt ook dat het definitief ontwerp in goed overleg met betrokken partijen tot stand is gekomen. SvdH steunt het raadsvoorstel met de drie besluiten die voorliggen. SvdH vraagt aandacht voor het feit dat het college, binnen het budget, optimalisaties mag doorvoeren. SvdH vraagt om heldere kaders en terugkoppeling richting de raad zodat er tijdig kan worden bijgestuurd. Het dorpshuis wordt beheerd door een stichting. SvdH wil duidelijke afspraken over bezettingsgraad en programmering zodat het dorpshuis, ook op langere termijn, van waarde blijft. SvdH wil zeker weten dat het hele gebouw drempelvrij is en dat er wordt voldaan aan de toegankelijkheidsnormen voor een echt huis voor iedereen. SvdH vraagt om tijdige rapportage en transparantie zodat de raad kan blijven sturen. Er moet duidelijkheid zijn over de basisvoorziening en wat, via zelfredzaamheid, moet worden aangevuld. PvdD steunt het raadsvoorstel. De kredietoverschrijving is heel jammer. Echter, het is een uitstekende investering voor de samenleving en voor de gemeenschap. PvdA, mede namens GL, is positief over het definitief ontwerp van het Dorpshuis. PvdA en GL beschouwen het raadsvoorstel als een hamerstuk. Beantwoording door het college in eerste termijn Wethouder Te Beest zegt dat het een les is voor het college om een volgende keer heel goed na te denken over de BTW compensatieregeling.

De extra bouwkosten, de investering die wordt terugverdiend, en een deel als gevolg van goede participatie zijn eenvoudig verklaarbaar en niet echt een overschrijding. Er wordt een nieuw dorpshart gecreëerd met meer voorzieningen maar dat laat onverlet dat het vervelend is wat er gebeurd is met het café. De grote meerwaarde is dat nu alles op een plek kan worden gecentreerd voor jong en oud. Wellicht zijn er kansen gemist in het verleden maar in het heden zijn vooral kansen gepakt. Het college verwacht dat de aanvullende kredietaanvraag voldoende is. Echter, er is altijd een aanbestedingsrisico. De wethouder heeft er vertrouwen in dat het door het bureau, net als het project in Stompetoren, prima is ingeschat. De wethouder begrijpt de zorg van de CU maar ziet geen groot risico. Het dorpenbudget is voldoende om deze kosten te dragen. Er is daarna nog voldoende budget over voor andere dorpsinitiatieven. Het dorpenbudget is juist voor dit soort zaken bedoeld. De dekking voor de vorige investering is al opgenomen in de begroting. Het klopt dat er 9.000 euro per jaar naar de toekomst doorgeschoven wordt. Het bedrag wordt meegenomen in de eerstvolgende kadernota. De wethouder gaat ervan uit dat het nieuwe Dorpshuis volledig toegankelijk is maar zegt toe het ambtelijk na te vragen. Als de aanbesteding goed is gegaan is er formeel geen rol meer voor de raad.

Het CDA vraagt het college om het maximale te doen om het project lokaal aan te besteden? Wethouder Te Beest verwijst naar het inkoop- en aanbestedingsbeleid. Binnen de wettelijke kaders wordt het maximale gedaan. Het aanbestedingsproces wordt opgestart als de raad akkoord gaat met het raadsvoorstel. De wethouder zorgt voor een planning ten behoeve van de inwoners van Schermerhorn en richting de gemeenteraad. 9 Raadscommissie Sociaal en Ruimte 27 november 2025

Tweede termijn van de commissie D66 sluit aan bij de woorden van LA in eerste termijn dat niet alle gekapitaliseerd kan worden. D66 vindt het mooi om gebruik te maken van de bestemmingsreserve die er is en daarmee de ziel in het dorp kan worden behouden. Wat D66 betreft mag het een hamerstuk worden. De CU neemt het raadvoorstel mee terug naar de fractie en zal nog een aantal technische vragen stellen. Na beantwoording van de technische vragen, besluit de CU of het een hamerstuk wordt. De CU zal het voor de raadsvergadering aangeven. De voorzitter stelt voor om het raadsvoorstel als hamerstuk door te geleiden naar de raad en als de CU er toch een bespreekstuk van wil maken dan geeft de CU het voor de raadsvergadering aan. De CU gaat akkoord met het voorstel van de voorzitter. ONDER DE STREEP 11. Raadsvoorstel Bedrijfsvoering organisatie Gemeenschappelijke Inkoop Sociaal Domein regio Alkmaar (22.50) Het raadsvoorstel wordt, zonder beraadslaging, als hamerstuk doorgeleid naar de raad. 12. Raadsvoorstel Verordening Individuele Inkomenstoeslag gemeente Alkmaar (22.50) Eerste termijn van de commissie De SP zegt dat, wat de minima nu te wachten staat, een zeer sterke achteruitgang is van hun inkomsten. De armste inwoners worden op deze wijze door de coalitie gepakt. De cijfers, die D66 heeft opgevraagd, zijn volstrekt duidelijk.

De SP geeft voorbeelden van wat de minima nu niet meer kunnen doen. De SP zal tegen het raadsvoorstel stemmen. De PvdA, mede namens GL, vindt het niet uit te leggen dat er in de gemeente Alkmaar gekozen wordt om de financiële problemen van het Ravijnjaar af te wentelen op de armste inwoners. PvdA en GL vinden deze keuze asociaal en onverantwoord. LA sluit zich aan bij de woorden van de vorige sprekers. LA zal eveneens tegen het raadsvoorstel stemmen. De PvdD zal eveneens tegen het raadsvoorstel stemmen om redenen die door voorgaande sprekers zijn genoemd. De PvdD is het er niet mee eens dat een dergelijk belangrijk onderwerp onder de streep wordt geagendeerd en dat vergaderingen van de commissie Sociaal vervallen of worden samengevoegd. De PvdD pleit voor een uitgebreide discussie over dit onderwerp. De CU sluit zich aan bij de woorden van de PvdD. Reactie van het college in eerste termijn Wethouder Te Beest begrijpt dat de oppositie het onderwerp boven de streep wil halen maar neemt afstand van woorden als asociaal en onverantwoord. De wethouder wijst erop dat het thema al drie keer onderwerp van gesprek is geweest. De wethouder heeft al deze keren verteld waarom hij het wel verdedigbaar vindt om deze maatregel te nemen ook al is het pijnlijk. Alkmaar heeft een rechtvaardig armoedebeleid, kijkend naar het landelijk gemiddelde.

OPA voegt toe dat de agendacommissie een adviserende rol heeft. Het staat fracties vrij om onderwerpen te agenderen. De voorzitter constateert dat het raadsvoorstel als bespreekstuk wordt doorgeleid naar de raad. 13. Sluiting (23.00) De voorzitter sluit de vergadering.

10 Raadscommissie Sociaal en Ruimte 27 november 2025