Concept verslag commissie Sociaal d.d. 5 februari 2026

CONCEPT-VERSLAG Raadscommissie Sociaal Datum vergadering Tijd Plaats Nadere informatie Deelnemers: Voorzitterschap: Commissieleden:

Portefeuillehouders: Commissiegriffier:

: 5 februari 2026 : 19.30 uur : Raadzaal, Stadhuis : mevrouw M. Meijer-Rotteveel. Email: mmeijer@alkmaar.nl

de heer R. van Lier dhr. H. Adriaanse (OPA), dhr. L. Balder (GL), mw. A.T.H. van de Berg (OLV), mw. T.B. Berkhout (GL), mw. M. Biesheuvel (LA), dhr. B. Bilbal (BAS), mw. R. Borgman (SP), mw. Y. van den Brakel-Visser (CDA), dhr. E. Bromlewe (GL), dhr. S. Gül (D66), dhr. J. Gunst (VVD), mw. M.L.M. Houdijk (LA), dhr. P.N. Janmaat (LA), Mw. C.G. Kerssens (SPA), mw. E.C. Konijn-Vermaas (D66), dhr. W.J. Peters (VVD), dhr. K. Pinar (PvdD), mw. A.P. Scholtz (PvdD), mw. S. Spek (SvdH), dhr. J.J. Tamis (D66), mw. M.J. Velders (OPA), mw. T. Vermeulen (OLV), dhr. R.E. Wijdoogen (SP), dhr. J.C. Wittebrood (FVD) de heer L.A.J. Ruiter, de heer R.G. te Beest mevrouw M. Meijer-Rotteveel

1. Opening en mededelingen (19.30) De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen van welkom. De CU is afwezig. Mededelingen Mevrouw Biesheuvel (LA) is vandaag jarig en wordt van harte gefeliciteerd. Mevrouw Borgman (SP) houdt vanavond haar maidenspeech. Volgens goed gebruik wordt een raadsof commissielid, dat een maidenspeech houdt, niet geïnterrumpeerd. 2. Vaststelling agenda (19.31) De agenda is ongewijzigd vastgesteld. 3. Vaststelling verslag (19.32) Er zijn geen wijzigingsvoorstellen ingediend. Het verslag is ongewijzigd vastgesteld. 4. Terugkoppeling vergaderingen Algemeen Bestuur gemeenschappelijke regelingen (19.32) De portefeuillehouder geeft namens het college een mondelinge terugkoppeling. Voor de commissie Sociaal betreft het: * Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGDHN) (GGD Hollands Noorden) * Zaffier (Algemeen Bestuur (AB) Zaffier) Wethouder Te Beest heeft geen terugkoppeling vanuit de GGDHN. Terugkoppeling vanuit de AB-vergadering Zaffier; Er is een brief voorgelegd vanuit de directie van Zaffier aan de toekomstig formerende partijen binnen de regio Alkmaar waarin meegegeven wordt waar Zaffier staat. Er is gesproken over de toekomst van Zaffier in relatie tot de ontwikkelingen in de samenleving en er is gebrainstormd over het huisvestingsvraagstuk van Zaffier. Er is gesproken over IT-security / digitale weerbaarheid en over de governance.

De stukken over de pilot adviescommissie, waar raadsleden aan deel gaan nemen, worden binnenkort aan de commissie voorgelegd. De VVD stelt een verduidelijkingsvraag. Wethouder Te Beest zegt dat het een wens is van gemeenteraden om dichter op het beleid van Zaffier te zitten. Er zullen twee raadsleden per gemeente worden afgevaardigd in de adviescommissie. 5. Toezeggingen (19.35) Er zijn geen opmerkingen vanuit de commissie.

6. Spreekrecht publiek (19.36) De heer Mechielsen spreekt in, namens de bewoners van de Omval, over Fetura Extra. De bewoners zijn teleurgesteld en verbijsterd over de wijze waarop er omgegaan wordt met de veiligheidsbelangen van inwoners in dit dossier. De inspreker verwijst naar de onderzoeken, vanaf 2018, die zijn gedaan naar de doelgroep die gehuisvest zal worden. In de onderzoeken wordt duidelijk onderscheid gemaakt tussen de verschillende woonvormen. Skaeve Huse moeten buiten woonkernen worden geplaatst vanwege de te verwachten overlast. Long care voorzieningen horen thuis op terreinen van zorginstellingen waar directe begeleiding beschikbaar is. Inspreker vindt het onbegrijpelijk dat het gemeentebestuur drie rapporten van gerenommeerde bureaus naast zich neerlegt. Huisvesting, op 20 meter afstand, in een kleine woonkern met veel ouderen en jonge kinderen is onverantwoord. De kans op incidenten is voorzienbaar. Bij incidenten ontstaat onvermijdelijk stigmatisering voor de bewoners, voor de voorziening en voor de wijk. Ouders zullen hun kinderen niet meer onbeheerd laten spelen. Cameratoezicht is geen oplossing voor het onveiligheidsgevoel. Het is een erkenning dat de onveiligheid wordt verwacht. Beelden mogen vaak, vanwege privacyoverwegingen, niet eens worden bekeken. De aanrijtijd van politie is minimaal 30 minuten.

De omgeving is slecht verlicht en er is weinig sociale controle. Fracties hebben zorgen, tijdens de wijkgesprekken, uitgebreid gedeeld maar tijdens de stemming over het raadsvoorstel is een andere lijn gevolgd. Dit roept vragen op over politieke afwegingen die niet met bewoners zijn gedeeld. De bewoners vragen de raad om het besluit te heroverwegen vanuit verantwoordelijkheid. Vragen vanuit de commissie SvdH vraagt of bewoners het democratisch besluit, dat de gemeenteraad heeft genomen, erkennen en is men bereid om binnen het besluit constructief mee te denken over de verdere uitwerking? Participatie betekent niet dat alles open blijft maar dat er gezamenlijk wordt gekeken wat zo goed mogelijk kan voor zowel bewoners als voor de omgeving. De inspreker herhaalt veel punten, die al eerder zijn ingebracht, en die ook zijn meegewogen. Wat verwachten de bewoners op dit moment nog van de gemeenteraad anders dan het terugdraaien van een besluit dat democratisch is genomen. De heer Mechielsen heeft komende week opnieuw een gesprek met de wethouder. Wat de bewoners betreft zijn er nieuwe feiten naar voren gekomen zoals de inspreker heeft verwoord. SvdH vindt het jammer dat de doelgroepen voor Skaeve Huse en Fetura Extra in de berichtgeving door elkaar worden gehaald.

FVD vraagt welk gevoel het de buurt geeft dat Skaeve Huse wel buiten een woonwijk moeten worden geplaatst en een voorziening zoals Fetura Extra niet. De heer Mechielsen zegt dat de bewoners het heel oneerlijk vinden dat er verschil wordt gemaakt. Bewoners van de Omval willen net zo behandeld worden als alle andere Alkmaarders. De normen die voor Skaeve Huse gelden moeten ook voor Fetura Extra gehanteerd worden. OLV vraagt, als men het heeft over de afstand die voor Skaeve Huse wordt gehanteerd, is er dan wel plek voor Fetura Extra bij de Omval? De heer Mechielsen antwoordt dat deze mogelijkheid er niet is bij de Omval aangezien er een sloot tussen zit. Binnen 20 meter zit de doelgroep van Fetura Extra in de tuin bij de inspreker en zijn buren. Deze voorziening past niet in de wijk. 7. Rondvraag (19.46) Er wordt geen gebruik gemaakt van de rondvraag. TE BESPREKEN 8. Raadsvoorstel Verordening Jeugdhulp 2026 (19.46) Eerste termijn van de commissie De SP heeft technische vragen gesteld die afdoende zijn beantwoord. De SP vindt het belangrijk dat jongeren, zodra ze de leeftijd van 18 jaar bereiken, niet aan hun lot worden overgelaten als ze op dat moment Jeugdhulp ontvangen. De SP is blij met de hardheidsclausule aangezien te veel jongeren tussen wal en schip vallen. Het begrip ‘Eigen Kracht’ wordt steeds meer opgerekt.

De SP maakt zich zorgen over de druk die het college met deze verordening aan ouders oplegt met name in artikel 4.2. De SP begrijpt heel goed dat ouders zelf verantwoordelijk zijn voor hun kinderen maar uit onderzoeken blijkt dat het risico op overbelaste ouders, van een kind met een beperking, heel hoog is. De SP citeert uit een onderzoek waaruit blijkt dat de mentale belasting met name moeders treft. De SP is van mening da er een kloof zit tussen de ondersteuning die ouders nodig hebben en de ondersteuning die men krijgt. 2 Raadscommissie Sociaal 5 februari 2026

De SP is een voorstander van meer collectieve voorzieningen waar ouders, op een laagdrempelige manier, ondersteuning kunnen krijgen. Zelfs hulpverleners raken overbelast door de administratieve last. De SP denkt aan een subsidiemogelijkheid voor instellingen zodat er niet voor ieder kind, een of meerdere individuele budgetten moet worden aangevraagd. De SP vraagt hoe de wethouder ervoor gaat zorgen dat ouders niet overbelast raken omdat de Eigen Kracht van ouders teveel wordt opgerekt. Hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat vooral vrouwen, die de zorg dragen voor hun zorg intensieve kind, niet hun baan hoeven op te zeggen en geïsoleerd raken. Gaat de wethouder de genoemde position paper lezen en de adviezen meenemen in de verordening? En hoe kijkt de wethouder naar de mogelijkheid voor het verlenen van subsidies om meer collectieve voorzieningen te organiseren. En is de wethouder bereid om een pilot te starten door een jeugdinstelling een subsidie te geven om een dergelijke collectieve taak uit te voeren? LA vindt ‘Eigen Kracht’ een verkapte manier om geld te besparen. Het is eenvoudig om mensen, die professionele hulp nodig hebben, op zichzelf terug te werpen. Als het nu goed wordt gedaan dan is er in de toekomst veel minder geld nodig voor deze doelgroep. LA vraagt hoe de wethouder het ziet. SPA complimenteert de ambtelijke organisatie met de zorgvuldige uitwerking.

De ambitie om het CJG een centrale rol te geven in deze verordening is mooi maar in de praktijk niet eenvoudig. Ouders kunnen eisen gaan stellen maar ook kunnen ze zich zorgen gaan maken. Het aantal klachten kan gaan stijgen en mogelijk ontstaan er wachtlijsten. Het CJG krijgt er veel taken bij. SPA vraagt of het CJG er klaar voor is en of men voldoende gefaciliteerd wordt. BAS ondersteunt de richting van deze nieuwe verordening. BAS ziet de kans om Jeugdhulp nog beter te richten op de kinderen en gezinnen die de Jeugdhulp het hardst nodig hebben. Eigen Kracht kan gezinnen versterken maar mag niet uitgroeien tot een drempel. Hulp moet toegankelijk blijven zonder dat ouders eerst moeten bewijzen wat ze niet kunnen. BAS maakt zich zorgen dat er veel expertise verloren kan gaan. BAS vraagt naar de lopende aanbesteding en hoe het zit met het vinden van een nieuwe wetgever. BAS vraagt aandacht voor de relatie met andere wetten, Jeugdhulp moet overzichtelijk blijven, ouders mogen niet verdwalen in een stelsel van loketten. GL vraagt hoe BAS erover denkt dat in deze verordening wordt gevraagd aan ouders om minder te gaan werken en minder maatschappelijke activiteiten te ontplooien om zelf meer zorg te gaan verlenen. BAS antwoordt dat er altijd maatwerk zal blijven. BAS ziet het niet zo negatief als GL. GL wijst erop dat er hoge drempels in deze verordening staan opgenomen.

BAS zegt dat het moeilijk is, maar dat is het altijd al geweest. Als blijkt dat het niet haalbaar is, dan moet de raad ook de moed hebben om bij te kunnen sturen. OPA begrijpt dat er, wat GL betreft, niet aan ouders mag worden gevraagd om hun verantwoordelijkheid te nemen ten opzichte van hun kind. Er is toch een limiet wat de gemeente aan Jeugdhulp kan uitgeven? GL vindt het uiteraard normaal om van ouders te vragen om zelf voor hun kind te zorgen maar GL en PvdA zijn van mening dat er met deze verordening teveel van mensen wordt gevraagd. De PvdD sluit zich aan bij het uitstekende betoog van de SP. De PvdD is benieuwd naar de antwoorden. GL, mede namens de PvdA, bedankt de ambtelijke organisatie voor de beantwoording van de technische vragen. GL en PvdA zijn geschrokken van de verordening. Het wordt nu pijnlijk duidelijk waar de bezuinigingen terecht komen. Dat Jeugdhulp ten onrechte wordt aangeboden is een aanname. Kan de wethouder onderbouwen dat er te veel gebruik wordt gemaakt van Jeugdhulp? Niet omdat er meer geld wordt uitgegeven dan begroot maar geredeneerd vanuit de inwoners die de Jeugdhulp krijgen. Geredeneerd vanuit de hulp die zij nodig hebben bij opvoedingsproblemen bij psychische problemen of stoornissen.

Waarom denkt de wethouder dat er teveel gebruik gemaakt wordt van de Jeugdzorg en hoe komt de wethouder aan die informatie? GL en PvdA hebben vorig jaar al gewaarschuwd voor de doorgeslagen focus op ‘Eigen Kracht’. GL en PvdA verwachten met deze verordening niet meer aan de wettelijke taak te kunnen voldoen. Met deze verordening kan bijna niemand meer aanspraak maken op Jeugdhulp. Mensen worden terug gebracht tot zorgmachines. GL en PvdA vinden het een vorm van economische sabotage die raakt aan de bestaanszekerheid van mensen. Ouders raken uitgeput en komen wellicht zelf ook in de ziektewet. GL en PvdA twijfelen of beleid op deze manier vormgegeven mag worden. Een eigen bijdrage voor de Jeugdhulp is een aantal jaar geleden expliciet afgeschaft. Er is dus geen grondslag om een eigen bijdrage te vragen (geen geld maar wel het inleveren van salaris doordat de ouder minder kan werken). Loonderving levert al snel minder op dan een eigen bijdrage van 130 euro. 3 Raadscommissie Sociaal 5 februari 2026

In de rechtspraak wordt niet aangegeven dat de gemeente zo stringent moet zijn maar laat wel toe om dat te doen. GL verwijst naar de jurisprudentie. Vraag aan de wethouder hoe hij het moreel onderbouwt dat het college deze keuzes maakt. GL en PvdA overwegen een amendement. FVD vraagt naar de inhoud van het amendement. GL antwoordt dat het afhankelijk is van de uitkomst van de bespreking. GL wil het niet als norm maken dat ouders minder moeten gaan werken vanwege de hogere zorgvraag van hun kind dan wel om te garanderen er geen sprake zal zijn van een armoedeval. De economische situatie van het gezin moet gegarandeerd blijven. FVD merkt, zonder oordeel, dat het wel betekent dat er financiële dekking moet worden gevonden. GL neemt aan dat de raad de verordening kan laten aanpassen zonder dat er direct een financiële dekking aan gekoppeld wordt. D66 merkt op dat de toelichting ter kennisname en niet bindend is. De vraag is of de wethouder dit kan bevestigen. De verordening is gebaseerd op de visie die de gemeenteraad heeft vastgesteld en op deze wijze heeft D66 de verordening beoordeeld. Ervaringen uit de praktijk zijn meegenomen. D66 geeft de definitie van Jeugdhulp en citeert uit de verordening.

Is het een verplichting of een inspanningsverplichting voor de ouders? Hoe verhoudt dit zich tot de beantwoording van de technische vraag waarin het college aangeeft dat het gaat om wat ouders zelf kunnen en dat alles op vrijwillige basis gebeurt. Het woord ‘moet’ brengt D66 enigszins in verwarring. D66 ziet het als een inspanningsverplichting. GL vraagt of D66 denkt dat het überhaupt mogelijk is om naar het werk te wijzen als reden voor overbelasting. D66 deelt de mening van GL en PvdA niet dat het artikel dit suggereert. De verordening komt er meestal pas aan te pas wanneer er een geschil is tussen partijen. Deelt de wethouder deze mening? Wat D66 betreft moeten een Plan van Aanpak en een verordening dusdanig helder zijn dat een uitgebreide toelichting niet nodig is. Graag een reactie van de wethouder. Communicatie en voorlichting is een must zeker gezien de complexiteit van de Jeugdhulp. Communicatie kan plaatsvinden via het CJG, de website, via brochures, tijdens gesprekken etc. De vraag is of het college bekend is met de checklist ‘18 jaar en nu?’ van Willem Zevenhuizen in samenwerking met Humanitas. Kent de wethouder deze fantastische brochure en werkt de wethouder er al mee of gaat hij er mee werken? Het is van belang om bij iedere stap, bij het verlenen van de Jeugdhulp, goed te bepalen of het ook onder de Jeugdhulp valt.

Behoren de kosten bij Jeugdhulp of elders bijvoorbeeld bij passend onderwijs of mediation bij een vechtscheiding. Tot slot moet D66 een amendement indienen aangezien er een woord is weggevallen in de tekst. D66 lost het bij voorkeur op met een toezegging door de wethouder dat het woord wordt toegevoegd in de tekst van de verordening maar dat blijkt, na ambtelijk navragen, niet mogelijk te zijn. SvdH vindt het goed dat de verordening duidelijker wordt voor inwoners en professionals. Aansluiting op de regionale inkoop helpt om de toegang overzichtelijker te maken. Het verwerken van jurisprudentie geeft rust en zekerheid voor gezinnen en voor de uitvoering. Ook de aandacht voor preventie en basiszorg past bij wat SvdH belangrijk vindt. Problemen vroeg signaleren en gezinnen versterken. In het raadsvoorstel en in de RIB lijkt het of de wijzigingen vooral juridisch noodzakelijk zijn maar in de bijlage staat dat Alkmaar op een aantal punten bewust strenger kiest dan het VNG-model. Kan het college aangeven welke onderdelen voortkomen uit jurisprudentie en welke onderdelen beleidskeuzes van Alkmaar zijn. Wat betekenen de aanscherpingen van het beleid concreet voor gezinnen in Alkmaar vooral voor ouders die al zwaar belast zijn. Kan het college toelichten hoe deze verordening, binnen de huidige capaciteit uitvoerbaar is zonder extra druk op de toegang en bijvoorbeeld het CJG.

Het CDA vraagt het college of erop toegezien wordt dat mensen met zorgvragen niet van het ene naar het andere loket worden gestuurd. Als het college dit toezegt dan is het CDA voornemens om met het raadsvoorstel in te stemmen. FVD verkeert in dubio ten aanzien van de verordening. Aan de ene kant is FVD er absoluut voorstander van om de verantwoordelijkheid voor kinderen bij de ouders neer te leggen maar aan de ander kant wordt er wellicht te veel gevraagd van ouders die al veel offers hebben gebracht. FVD vindt het eigenlijk een taak van het Rijk die is doorgeschoven naar de gemeenten zonder financiële middelen. Waarom kiest Alkmaar ervoor om strenger te zijn dan de VNG-norm? En wat zou gebeuren als Alkmaar niet zou kiezen voor strenger beleid. D66 herinnert FVD eraan dat deze verordening gebaseerd is op het plan van aanpak van het college en op de visie die door de raad vastgesteld is.

4 Raadscommissie Sociaal 5 februari 2026

De VVD vindt het cruciaal bij deze verordening dat er duidelijkheid wordt gecreëerd voor alle partijen. De VVD is verbaasd dat de vorige verordening op zoveel punten is aangepast en vraagt naar de verklaring. De beantwoording van de technische vragen is duidelijk. De verordening doet wat hij moet doen. De VVD is tevreden met de verordening. De VVD vindt het logisch en is zeer te spreken over de opmerking bij de argumentatie dat de reikwijdte van de Jeugdwet wordt beperkt zodat de beschikbare capaciteit en middelen terecht komt bij de jongeren die het het meest nodig hebben. De VVD complimenteert de ambtelijke organisatie met het opstellen van een duidelijke en goed leesbare verordening. OPA zegt dat de voorliggende verordening in lijn is met het coalitieakkoord en met het verkiezingsprogramma van OPA. OPA pleit voor een sterke beperking van het aantal zorgaanbieders in de regio (maximaal vijf hoofdaanbieders die samenwerken in plaats van met elkaar concurreren). D66 wijst erop dat de verordening gebaseerd is op de visie die ook door OPA gesteund is. D66 is benieuwd wat OPA van de verordening vindt. OPA gaat verder met het betoog en geeft als voorbeeld hoe men in Den Haag met Jeugdhulp omgaat. Wat OPA betreft kan de verordening slechts werken als de verordening geen document van afwijzingen is maar van zorgvuldigheid. OPA verwacht dat het college scherp monitort.

Juridische houdbaarheid mag niet belangrijker worden dan het belang van het kind. Geen enkel kind mag vastlopen op gemeentelijke beleidsregels. GL heeft het gevoel dat de regels en de bureaucratie veel groter worden en is benieuwd hoe OPA ernaar kijkt. OPA is het met GL eens dat een aantal zaken beter en kleiner moet met minder bureaucratie. GL vraagt of OPA er vertrouwen in heeft dat het goed gaat komen. OPA heeft er zeker vertrouwen in dat het goed gaat komen. OLV vindt de verordening erg technisch en niet te begrijpen voor Alkmaarders. OLV geeft een samenvatting van de verordening. In de verordening zijn duidelijke en uitgebreide eisen vastgelegd. Dit klinkt OLV als muziek in de oren net als de paragraaf over de financiële aspecten. Voor de uitbreiding van dit beleid zijn geen extra financiële middelen nodig. Als focuspunt voor de komende periode wil OLV benadrukken dat ook bij eenvoudige problematiek meer zelfredzaamheid en inzet van ouders/opvoeders mogelijk moet zijn vaak via de algemene welzijnsvoorzieningen. OLV is tevreden met de beantwoording van de technische vragen en stelt vragen aan het college.

Is het geïntegreerde onderzoeksplan praktisch uitvoerbaar in de dagelijkse praktijk van CJG en wijkteams? Welke belemmeringen voorziet het college? Welke concrete maatregelen zijn nodig om doorlooptijden te verkorten en wachttijden te verminderen? Hoe wordt het structureel gemonitord? Hoe wordt de kwaliteit en de verantwoording en controle bij PGB gewaarborgd? En OLV stelt nog enkele technische vragen die vooraf gesteld hadden kunnen worden. OLV is benieuwd naar de uitvoering en blijft kritisch over de leveranciers die deze nieuwe vorm van Jeugdhulp gaan organiseren. De zorg voor het kind is het allerbelangrijkste. De voorzitter schorst de vergadering voor enkele minuten. Beantwoording door het college in eerste termijn Wethouder Ruiter schetst de context van de Jeugdzorg na de decentralisatie in 2025. Het college wil dat de zorg, die men beschikbaar heeft, echt terecht komt bij de jongeren die deze zorg echt nodig hebben. GL vraagt of de maatregelen, die het college nu voorstelt, niet juist ingrijpen op de zwaardere zorg. Wethouder Ruiter heeft gezegd dat er teveel jongeren zijn die een lichte ondersteuningsbehoefte hebben en die nu ondersteuning krijgen die bestemd is voor jongeren met een zwaardere zorgvraag. Deze jongeren zijn beter af met een lichter zorgtraject en de zware zorg kan dan terecht komen bij de jongeren die deze zorg echt nodig hebben.

Voor de lichtere zorg kan een collectieve voorziening of hulp vanuit het eigen netwerk voldoende zijn. Eigen Kracht is niet bedoeld voor de alleenstaande moeder of vader die hard moet werken en daarnaast voor het gezin moet zorgen. Bij Eigen Kracht gaat het om ouders, veelal theoretisch opgeleid, die dag en nacht aan het werk zijn (bijvoorbeeld als advocaat op de Zuid-as) en daardoor onvoldoende beschikbaar zijn voor hun kind(eren). LA vraagt of Eigen Kracht dan niet beter inkomensafhankelijk kan worden gemaakt. Wethouder Ruiter snapt de gedachte van LA heel goed maar de gemeente mag een dergelijke clausule niet in een verordening opnemen. De gemeente mag echter wel het gesprek aangaan met de ouders over de werk/privé balans waarna een afgewogen oordeel plaatsvindt omtrent draagkracht en draaglast van het gezin. Er kan altijd een beroep gedaan worden op de hardheidsclausule. Kortom, er wordt in iedere casus een individuele afweging gemaakt. GL vraagt hoe de gemeente het gesprek wil gaan voeren als er niet gevraagd mag worden naar de financiële situatie van hulpvragers. Als de gemeente er geen onderzoek naar mag doen dan kan de gemeente er toch ook geen norm voor stellen? 5 Raadscommissie Sociaal 5 februari 2026

Wethouder Ruiter zegt dat er in een gesprek wel zal worden gevraagd of ouders niet teveel aan het werk zijn om voor hun gezin te zorgen. Er wordt niet naar het inkomen gevraagd maar redelijkerwijs kan men in een gesprek tot de conclusie komen dat het goed zou zijn als ouders meer tijd en aandacht aan hun kinderen besteden. GL vindt het bizar dat er in de verordening staat dat mensen minder moeten gaan werken. Wethouder Ruiter leest lid 10g van artikel 4.2 voor. Ouders hebben de harde inspanningsverplichting om een oplossing te zoeken maar het antwoord op de vraag kan ook zijn dat de ouder(s) zelf geen oplossing kunnen bieden. De wethouder ontvangt graag het rapport waar de SP uit geciteerd heeft zodat hij de adviezen kan lezen en wellicht mee kan nemen in de uitvoering. Er wordt gezocht naar meer collectieve vormen van zorg (maar dat staat los van de verordening). Op dit moment kan het college geen aanpassingen meer doen in de verordening aangezien de verordening al in het college is vastgesteld. De verordening is opgesteld in samenwerking met het CJG. Het CJG is er klaar voor om te gaan werken met deze verordening. De verordening past heel goed bij de visie waar de gemeenteraad mee heeft ingestemd en het plan van aanpak dat het college heeft opgesteld. De wethouder neemt afstand van de woorden dat het een moreel verwerpelijke verordening is.

Er is een uitgebreide toelichting geschreven zodat men de verordening kan interpreteren. Het college wil voorkomen dat er willekeur gaat ontstaan. D66 verwacht niet dat mensen, die een beroep doen op Jeugdhulp, de verordening gaan lezen. Om die reden heeft D66 aandacht gevraagd voor goede voorlichting. Wethouder Ruiter zegt dat het college de verordening zal vertalen in nadere regels die uiteindelijk de duidelijkheid scheppen. Op het moment dat er iets niet goed gaat, moet er duidelijk in de verordening staan wat er wel of niet geregeld is waarbij de toelichting met voorbeelden helpt bij de verduidelijking. D66 merkt op dat de toelichting geen onderdeel is van het besluit. Er kan dus niet naar de toelichting verwezen worden als er een geschil is over de verordening. Wethouder Ruiter antwoordt dat, als er echt een juridisch geschil ontstaat dan is het aan de rechter om te toetsen. Het college hoopt dat het nooit zover zal komen en hoopt er in het gesprek met de ouders altijd uit te komen. Met betrekking tot het amendement over het woord ‘hulp’ dat is weggevallen in de tekst. Als het amendement betrekking heeft op het toevoegen van het woord ‘hulp’ dan zal het college het amendement omarmen. Met betrekking tot de brochure ’18 jaar en nu’, deze brochure wil het college onder de aandacht gaan brengen.

De technische vraag van SvdH ‘kan het college aangeven welke onderdelen voortkomen uit jurisprudentie en welke onderdelen beleidskeuzes van Alkmaar zijn’ is beantwoord via een memo. De verordening is tot stand gekomen in samenwerking met de uitvoerende partijen. Het college verwacht dat, op het moment dat er meer helderheid is, dat er tijd bespaard kan worden. In beginsel zal het tijd vergen om de verordening te laten landen bij de juiste mensen. Deze verordening draagt bij aan het beperken van de bureaucratie voor mensen met een hulpvraag. Het college wil voorkomen dat er mensen zijn die tussen wal en schip vallen. Er wordt gekeken welke situaties onder welke wet vallen. In arbitraire gevallen is bijvoorbeeld met het onderwijs afgesproken dat de lasten gezamenlijk worden gedragen. De vorige verordening is opgesteld terwijl de VNG op dat moment bezig was met het opstellen van een nieuwe modelverordening en de verordening is aangepast op basis van rechtspraak. Dat verklaart waarom er veel wijzigingen in de verordening zijn opgenomen. Er is tekstueel een dubbele inhaalslag gemaakt. Via de GR ‘inkoop sociaal domein’ wordt er, samen met de BUCH en Dijk en Waard, zorg ingekocht. Er kan altijd nog een slag worden gemaakt om toe te werken naar minder aanbieders. Deze wens moet dan in de aanbesteding worden meegenomen.

Met veel aanbieders is al een jarenlange relatie opgebouwd en aanbieders zijn goed op elkaar ingewerkt. Juridische haalbaarheid is niet het doel maar de verordening is er wel om duidelijkheid te scheppen voor degene die Jeugdzorg aanvraagt. BAS heeft aangegeven dat de opvoedadviseurs zijn wegbezuinigd bij de GGD. BAS wil deze belangrijke functie behouden. Het schijnt dat er nog steeds geen werkgever is gevonden voor deze vier mensen. BAS vraagt hoe het met de aanbesteding staat. Deze technische vraag wordt door BAS schriftelijk ingediend. D66 heeft gevraagd of het college de mening van D66 deelt dat de brochure ’18 plus en nu’ waardevol is om ook bij de Jeugdhulp te gebruiken. Wethouder Ruiter zegt dat deze brochure sinds kort beschikbaar is. De wethouder gaat onderzoeken hoe hij de brochure onder de aandacht kan brengen bij de jeugdzorgorganisaties. De wethouder vindt het een goede suggestie van D66. Tweede termijn van de commissie GL, mede namens de PvdA, vraagt waar vnu eigenlijk uit blijkt dat mensen in Alkmaar niet al inzetten op Eigen Kracht. De fracties zijn er niet van overtuigd ook niet na de beantwoording door de wethouder die zich met name baseert op landelijke trends. GL en PvdA blijven vallen over het woord ‘moeten’ zoals het nu in de verordening staat. 6 Raadscommissie Sociaal 5 februari 2026

Zoals GL en PvdA de verordening lezen is overbelasting aan specifieke oorzaken te wijten terwijl GL en PvdA vinden dat het een combinatie van factoren is. Wellicht moet er ook in dit geval worden geamendeerd op woorden. GL en PvdA blijven erbij dat er met deze verordening een niet controleerbare norm wordt opgelegd die juridisch niet houdbaar is. Deze bepaling is niet alleen onwenselijk maar ook ondeugdelijk. Maatwerk is in deze verordening geen gunst maar een bureaucratische hindernisbaan. Als het college nu al maatwerk voorziet, moet het dan niet anders opgeschreven worden in de verordening? Hoe kijkt de wethouder aan tegen de extra administratieve last die deze verordening met zich meebrengt. D66 vraagt aan de wethouder om goed met de ambtelijke organisatie in gesprek te gaan over de verordening en om te checken of het wel loopt. D66 heeft vertrouwen in de ouders maar soms moeten ouders erop gewezen worden dat er ook andere mogelijkheden zijn. Op deze manier leest D66 het ‘moeten’, als een inspanningsverplichting. GL vraagt waarom D66 het dan toch als norm in de verordening wil houden. D66 ziet het niet als een norm. GL en D66 worden het niet eens op dit punt. De SP sluit zich in grote lijnen aan bij de woorden van GL en PvdA. Wat de SP betreft blijft de zorg dat er teveel druk op ouders wordt gelegd. Ouders kennen heel vaak hun eigen grenzen niet.

De SP werkt graag met GL en PvdA samen bij het opstellen van een amendement. LA zegt dat er ook goede dingen in deze verordening zitten. Duidelijke kaders, meer uniformiteit, preventie en vroeg signalering. Het baart LA zorgen dat de verordening en het raadsvoorstel dienen als randvoorwaarde voor beoogde besparingen op het jeugdhulpbudget. De indruk bestaat bij LA dat geld leidend wordt. Het risico is reëel dat strengere toetsing en meer nadruk op Eigen Kracht neerkomen op verkapte bezuinigingen. De sterke nadruk op de verantwoordelijkheid van ouders en het sociale netwerk verdient niet de schoonheidsprijs. Niet elk gezin heeft een sterk netwerk of de mentale, financiële en praktische ruimte om langdurig (boven)gebruikelijke zorg te dragen. Vaak wordt pas een beroep gedaan op Jeugdhulp als de ouder(s) al uitgeput zijn. Hulp, die te laat of niet komt, wordt vaak op langere termijn zwaarder en duurder. LA vreest ook voor juridische schotten. LA wil pertinent niet bezuinigen op de Jeugdhulp. OPA merkt op dat het niet gaat om bezuinigingen maar om het stoppen van de exorbitante stijging van de vraag naar Jeugdhulp. LA is van mening dat er al enorm veel bezuinigd is op Jeugdhulp in de afgelopen jaren. LA weet dat er de afgelopen jaren een enorme overschrijding heeft plaatsgevonden op het budget van de Jeugdhulp.

De SP vraagt of LA het met de SP eens is dat de perverse prikkel van de marktwerking weggenomen moet worden in plaats van dat de ouders aangevallen worden. LA vindt marktwerking en zorg sowieso niet bij elkaar horen. De VVD wijst erop dat er een keurige verordening voorligt. Kan de SP uitleggen waarom men vindt dat de ouders aangevallen worden. De SP denkt dat er al heel snel een probleem bij de ouders, die al onder druk staan, neergelegd wordt als er wordt aangedrongen op Eigen Kracht. D66 merkt op dat marktwerking vanavond niet op de agenda staat. D66 vraagt of de SP wel vertrouwen heeft in de ambtelijke organisatie en de mensen die de gesprekken voeren bij het CJG. De SP heeft uiteraard vertrouwen in de ambtelijke organisatie maar of de SP vertrouwen heeft in de aansturing door het college dat is een ander ding. Het moet wel helder op papier staan. Als reactie op LA merkt D66 op dat het geen bezuiniging betreft maar het duurzaam betaalbaar houden van de Jeugdhulp. Beantwoording door het college in tweede termijn Wethouder Ruiter zegt, als reactie op LA, dat het absoluut geen verkapte bezuiniging betreft. De wethouder herhaalt wat hij in eerste termijn gezegd heeft dat het college ervoor wil zorgen dat het geld, op een eerlijke en rechtvaardige manier, terecht komt bij de mensen die het echt nodig hebben.

Met deze verordening wordt niet beoogd dat er heel veel gebruik moet worden gemaakt van de hardheidsclausule. In schrijnende gevallen zal het college er niet over twijfelen om de hardheidsclausule in te zetten. De verordening zal na 1 of 2 jaar worden geëvalueerd waarbij de sociaal-maatschappelijke impact nadrukkelijk meegenomen wordt. Uit de begroting en uit de website www.waarstaatjegemeente.nl blijkt dat er in Alkmaar significant meer Jeugdhulp wordt gebruikt dan het landelijk gemiddelde. Er is in Alkmaar dus wel degelijk iets aan de hand waar het college prudent mee om moet gaan. GL vraagt of de wethouder exactere informatie heeft wat er in Alkmaar mis gaat. Waaruit blijkt dat het onterecht is dat Alkmaar meer geld uitgeeft dan gemiddeld? Wethouder Ruiter verwijst naar het rapport van de Jeugdzorgautoriteit. Zij hebben geanalyseerd wat er in tien jaar Jeugdzorg is gebeurd. De landelijke trend is absoluut ook van toepassing in Alkmaar. Deze verordening leidt niet tot extra administratieve lasten. De voorzitter concludeert dat het raadsvoorstel als bespreekstuk wordt doorgeleid naar de raad. 7 Raadscommissie Sociaal 5 februari 2026

9. Sluiting (21.50 uur) De voorzitter sluit de laatste vergadering van de commissie Sociaal van deze raadsperiode en bedankt iedereen voor de constructieve inbreng.

8 Raadscommissie Sociaal 5 februari 2026