Concept-verslag commissie Ruimte en Bestuur en Middelen d.d. 03 februari 2026

CONCEPT-VERSLAG Raadscommissie Ruimte en Bestuur en Middelen Datum vergadering Tijd Plaats Nadere informatie Deelnemers: Voorzitterschap: Commissieleden:

Portefeuillehouders: Commissiegriffier:

: 3 februari 2026 : 19.30 uur : Raadzaal, Stadhuis : de heer E. Persijn email: epersijn@alkmaar.nl

de heer R. Seignette mw. S. Agourdane (OPA), dhr. S. Akkerman (CU), dhr. J. Alexander (SP), mw. A.T.H. van de Berg (OLV), mw. C.A.M. Bouchier (GL), dhr. R.A. Braamvan Alphen (FVD), dhr. A.J. Epskamp (SPA), dhr. S. Gül (D66), dhr. J. Gunst (VVD), dhr. J.C. Hagens (LA), dhr. R.M. Haverlag (BAS), dhr. P.N. Janmaat (LA), dhr. F.H.J. Jonk (CDA), dhr. V.H. Kloos (OPA), dhr. L.M. Lakeman (OPA), Mw. B.J.M. van Nimwegen (SPA), dhr. G.W.J. Postma (BAS), dhr. E. Regterschot (CU), dhr. J. van der Rhee (VVD), dhr. D. Rubio Borrajo (PvdA), dhr. N. Seignette (CDA), dhr. S.H. Smit (D66), dhr. J.J. Tamis (D66), mw. T. Vermeulen (OLV), dhr. R.E. Wijdoogen (SP) mevrouw A.M.C.G. Schouten, de heer C.C. Schouten en de heer L.A.J. Ruiter de heer E. Persijn

1 Opening en mededelingen (19.30 uur) De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom. Bericht van verhindering is ontvangen van de PvdD en fractie SvdH. Er zijn vijf insprekers voor het algemeen spreekrecht. 2. Vaststelling agenda (19.31 uur) De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Vaststelling verslag commissie Ruimte 6 januari 2026 (19.32 uur) Er zijn geen wijzigingsvoorstellen ingediend bij de griffie. Het verslag wordt door de commissie ongewijzigd goedgekeurd en vastgesteld. 4. Terugkoppeling AB vergaderingen (19.33 uur) Voor de commissie Bestuur en Middelen betreft het: • Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) (Vergaderingen - Beleid en bestuur - Alkmaarder- en Uitgeestermeer) • Recreatieschap Geestmerambacht (GAB) (Beleid en bestuur - Geestmerambacht) • Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VR NHN) (Algemeen Bestuur | Veiligheidsregio Noord-Holland Noord) • Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) (Bestuur - Regionaal Archief Alkmaar) • Cocensus (Belastingen) (Over ons | Cocensus) Wethouder Schouten heeft een terugkoppeling van het AB RAUM namens wethouder Te Beest. De vergadering heeft in het teken gestaan van de aanstaande opheffing. Het AB heeft de kadernota vastgesteld en er zijn proceszaken in gang gezet. De raden zullen betrokken blijven bij de besluitvorming.

GL maakt van de gelegenheid gebruik om iedereen erop te attenderen dat woensdagavond de GR´s op een regionale raadsinformatiebijeenkomst aan de orde komen. GL roept alle fracties op hierbij aanwezig te zijn. Wethouder Ruiter heeft een terugkoppeling van het AB GAB. De najaarsnotitie 2025 is vastgesteld en volgende week dinsdag ligt de kadernota voor in combinatie met de gerealiseerde financiële besparing, 5. Toezeggingen (19.34 uur) De commissie gaat akkoord met de afdoening van de toezeggingen op basis van de aangegeven beantwoording en/of toelichting. 6. Spreekrecht publiek (19.35 uur) De heer Gigengack spreekt in namens de bewoners van de Ramen en het Hofplein. De bewoners hebben bij de gemeente diverse malen een verzoek ingediend voor het nemen van concrete preventieve maatregelen tegen toekomstige wateroverlast.

Dit zonder resultaat en daadwerkelijke uitvoering. De bewoners zijn al vijf jaar bezorgd bij elke stevige regenbui. Zij vragen zich af bij wie zij aan moeten kloppen en wie hier over kan beslissen. BAS merkt op de urgentie te begrijpen en een en ander mee terug te nemen in de fractie. Voorts vraagt BAS of de inspreker contact heeft gehad met politieke partijen. De heer Gigengack antwoordt dat dit niet het geval is. De SP vraagt of de inspreker een idee heeft van de maatregelen die door de gemeente genomen moeten worden. De heer Gigengack antwoordt dat met grotere en dikkere buizen er geen wateroverlast zal ontstaan. De VVD vraagt de inspreker een conclusie te geven van het betoog. De heer Gigengack verzoekt commissie en raad alle stukken te lezen over dit onderwerp en spreekt de hoop uit op een goede oplossing. De CU vraagt of met de gemeente is gesproken over een vergroening om het water op te vangen. De heer Gigengack bevestigt dit. De Ramen is minder geschikt voor vergroening onder andere in verband met de aanwezigheid van kabels en leidingen in de grond. De CU vraagt of ook is gesproken over een vergroening van het Hofplein. De heer Gigengack bevestigt dit. GL vraagt of de inspreker een ambtelijk aanspreekpunt heeft. De heer Gigengack antwoordt met de gemeente te communiceren via de wethouder. LA vraagt of de inspreker inzicht heeft in het tijdpad.

De heer Gigengack antwoordt dat is gesproken over 2024. Voorts is een en ander doorgeschoven naar 2026. Echter op de planning van Stadswerk voor 2026 staat niets over de riolering. Om die reden spreekt hij vanavond wederom in. De heer Ramaker woonachtig aan de Westerweg spreekt in over de reconstructie van de Westerweg tot fietsstraat. Hij pleit voor geluid reducerend asfalt en vraagt waarom dit niet wordt toegepast. Immers de Westerweg is een gebied waar de geluidsdrempel ruim wordt overschreven. Hij roept commissie en raad op de technische beoordeling te herijken op basis van huidige inzichten en actuele voertuigontwikkeling en consistent te zijn met het actieplan Geluid zodat de reconstructie bijdraagt aan de rust en gezondheid en leefbaarheid van de straat. Het CDA vraagt of de inspreker een indicatie heeft van de volgens hem beperkte meerkosten. De heer Ramaker antwoordt dat het gaat om meerkosten tussen de 5 en 10 procent. De gemeente gaf echter aan dat de meerkosten 50 procent zijn. OPA vraagt of de heer Ramaker contact heeft gehad met de wethouder. De heer Ramaker antwoordt contact te hebben gehad met Stadswerk en dat het niet is gelukt om met de wethouder het gesprek te voeren. Mevrouw Weima spreekt in namens de bewoners over het Warmtenet project in de wijk Huiswaard 1. De kosten vallen hoger uit en de woningen zijn niet of slecht geïsoleerd.

Het gevoel heerst dat de woningbouwcoöperatie de verduurzaming er doorheen heeft gedrukt met voor sommigen alle financiële gevolgen van dien. In deze woningen wonen ook minima en iedereen heeft recht op woongenot in een warm huis. De wijk zou beter af zijn met een gedegen renovatieplan dat transparant is voor de huurders. Zij hoopt dat de gemeente de woningbouwcoöperatie aan de mouw kan trekken om dit te realiseren. OPA vraagt of de inspreker met de woningbouwcoöperatie en de HVC heeft gesproken. Mevrouw Weima antwoordt dat is gesproken met de woningbouwcoöperatie zonder concreet resultaat. Met de HVC is geen contact gezocht. De PvdA vraagt wat voor rol de inspreker weggelegd ziet voor de gemeenteraad in dit kader. Mevrouw Weima antwoordt dat de gemeente een coördinerende rol heeft naar de HVC en de gemeente wil verduurzamen en daar gaan de woningbouwcoöperaties op in. De SP vraagt wat er volgens de inspreker als eerste moet gebeuren. Mevrouw Weima antwoordt dat in kaart gebracht moet worden wat nodig is om de daken te isoleren en welke beglazing vervangen moet worden. De SP vraagt de inspreker meer te vertellen over de voorlichting. Mevrouw Weima antwoordt dat de voorlichting te rooskleurig was en dat het gehele project rommelig is gegaan. Daarnaast waren er bedreigingen met juridische stappen vanuit de woningbouwcoöperatie.

De VVD vraagt of er informatie beschikbaar is dat de 70 procent benodigd om de omschakeling te maken ook daadwerkelijk gehaald is. Voorts vraagt de VVD eventuele correspondentie betreffende de bedreigingen met juridische stappen met de griffie te delen. Mevrouw Weima antwoordt dat de vraag over de 70 procent aan de uitvoerende aannemer gesteld moet worden. Voorts geeft zij aan te zullen trachten de gevraagde correspondentie met bedreigingen op te halen. LA vraagt of er in de 50 jaar ingrijpende zaken aan de woningen hebben plaatsgevonden. Mevrouw Weima antwoordt dat in al die jaren niets aan de daken is gedaan. Daarnaast wordt er niets collectiefs gedaan, alleen gefaseerd na meldingen of klachten. Er is weinig onderhoud. FVD vraagt of er compensatie is aangeboden door de woningbouwcoöperatie voor de gemaakte kosten. Mevrouw Weima antwoordt in de kosten te zijn gecompenseerd. Echter stress is niet in geld uit te drukken. Mevrouw Wildschut spreekt in namens de bewoners over het Warmtenet project in de wijk Huiswaard 1. Overleg met de bewoners heeft niet plaatsgevonden en het Warmtenet opgedrongen. De woningen zijn niet geïsoleerd en er zijn onder andere lekkages ontstaan en kosten worden niet vergoed. 2 Raadscommissie Ruimte en Bestuur en Middelen 3 februari 2026

Er is een rooskleurig verhaal voorgehouden, maar de maandelijkse energiekosten zijn 50 procent gestegen. Het is erg gesteld met de huizen en de woningbouwcoöperatie doet er niets aan. Wie gaat de huizen verduurzamen en er voor zorgen dat het Warmtenet rendabel wordt? De SP vraagt de inspreker een voorbeeld te geven van hoe de bewoners van het kastje naar de muur worden gestuurd. Mevrouw Wildschut antwoordt dat de HVC aangeeft dat de kosten in de zomer rechtgetrokken worden en de woningbouwcoöperatie geeft aan dat het wordt geregeld, maar er wordt niets gedaan. De SP vraagt of meer bewoners dezelfde problemen ervaren. Mevrouw Wildschut antwoordt dat alleen zij lekkages heeft. Uit een enquête is gebleken dat andere bewoners ook fors meer aan energie betalen. Alle huizen in de wijk zijn niet verduurzaamd. De PvdA vraagt of er een toekomstperspectief is gegeven dat er iets in het voordeel van de bewoners gaat veranderen aangaande de tarifering. Mevrouw Wildschut antwoordt dat dit de bewoners is voorgehouden. Het Warmtenet zou goedkoper zijn, maar dit is niet het geval. De heer Bakker spreekt in naar aanleiding van agendapunt 9, Raadsvoorstel Afwegingskader samenwerken en fuseren Alkmaar. Hij is van mening dat Heiloo een geschikte fusiepartner is voor Alkmaar en motiveert waarom. De leden van de commissie hebben geen vragen. 7.

Rondvraag (20.22 uur) OPA pleit bij de reconstructie van de Westerweg voor geluid reducerend asfalt en refereert hierbij aan het actieplan Geluid waar aan moet worden voldaan. De bewoners hebben hier vragen over gesteld, maar een gesprek heeft niet plaatsgevonden. OPA vindt dat er beter en meer gehoor aan de bewoners gegeven kan en moet worden. Het niet toepassen van geluid reducerend asfalt betekent dat er wordt afgeweken van het actieplan Geluid. OPA vraagt de wethouder alsnog met de bewoners in gesprek te gaan. Wethouder Schouten antwoordt namens wethouder Peetoom. De grootste geluidsreductie ontstaat door van 50km naar 30km te gaan. Dit is ingezet. De toegevoegde waarde van geluid reducerend asfalt is dermate marginaal dat dit niet meetbaar is en niet doelmatig. Het prijsverschil in de aanleg is niet groot, echter geluid reducerend asfalt heeft een kortere levensduur. Over het geheel gezien is het prijsverschil dus veel groter. De gemeente kiest voor een fietsstraat en de snelheid te verlagen naar 30km zonder het gebruik van geluid reducerend asfalt. Tot slot geeft hij aan ervan uit te gaan dat wethouder Peetoom het geen probleem vindt om met de bewoners in gesprek te gaan maar geen inhoudelijk verschil van antwoord te verwachten. OPA brengt de klok in Koedijk ter sprake. Deze luidt niet. OPA vraagt of hier iets aan gedaan kan worden.

Dit leeft erg bij de bewoners van Koedijk. Wethouder Schouten antwoordt namens wethouder Hoekzema. Hij zegt toe dat er wordt gekeken hoe dit georganiseerd kan worden en wat de mogelijkheden en consequenties zijn. Hij kan echter geen toezegging doen op het resultaat. OPA vraagt wanneer de klok het weer gaat doen. Wethouder Schouten zegt toe er voor te zorgen dat binnen twee weken nadere informatie over de planning wordt gegeven. GL brengt de verkeersaanpassingen aan de Heerenweg ter sprake. Deze zijn beschreven in de RIB. Hierin staat ook dat een aantal maatregelen verder wordt onderzocht. GL vraagt welke maatregelen dit zijn en of de raad hierover wordt geïnformeerd. GL vraagt tevens wanneer de voetganger in beeld komt voor een oplossing. Tot slot vraagt GL of er een evaluatie staat gepland. Wethouder Schouten antwoordt dat wethouder Peetoom hier binnen een week schriftelijk op terug zal komen. GL brengt de 30km proef op de Geestersingel ter sprake. Er is geen snelheidsdisplay. Deze staat wel ingetekend. Kan dit display alsnog geplaatst worden? Voorts brengt GL het monitoringsplan ter sprake. GL wil weten wanneer hier een evaluatie van is. Wethouder Schouten antwoordt er op te vertrouwen dat wethouder Peetoom deze vragen mee zal nemen in de beantwoording van de vragen over de Heerenweg.

GL noemt de Ramen en de riolering en het gevecht dat de inwoners al jaren voeren om hier iets gerealiseerd te krijgen. GL merkt op dat een verbetering op de planning voor 2026 zou moeten staan. Ook vraagt GL of er een ambtelijk aanspreekpunt kan komen voor de inwoners. Wethouder Schouten zegt toe dat wethouder Ruiter deze vragen schriftelijk zal beantwoorden. 8. Raadsvoorstel Voorbereidingskrediet ontwikkeling Sluiseiland (20.35 uur) Eerste termijn commissie: SPA staat positief tegenover de ontwikkeling van Sluiseiland. Midden in de plannen staat een stolpboerderij, een gebouw met karakter en geschiedenis. 3 Raadscommissie Ruimte en Bestuur en Middelen 3 februari 2026

SPA wil de stolpboerderij niet tijdelijk in de plannen meenemen en hoopt dat met de verdere uitwerking de stolpboerderij als optie wordt meegenomen. LA heeft een aantal fundamentele aandachtspunten bij het voorstel. Het gaat om een behoorlijk bedrag, terwijl de richting nog open ligt. LA ziet graag de stolp behouden en niet alleen tijdelijk. Welke beslismomenten krijgt de raad over het al dan niet behouden van de stolp? Hoe wordt voorkomen dat het voorbereidingskrediet niet een voorschot is op een keuze die de raad nog moet maken? Wat LA betreft worden de financiële risico’s naar voren geschoven. Verwachtingen zijn geen garanties. LA mist in het voorstel een risicoanalyse en scenario’s voor wat er gebeurt als de opbrengsten lager uitvallen of de ontwikkeling vertraging oploopt. LA vindt dat de raad strak aan het stuur moet blijven. LA verzoekt de raad expliciet en tijdig te betrekken bij de keuzes met betrekking tot de stolp en bij de verdere planuitwerking duidelijke financiële ijkmomenten in te bouwen en bij de opening van de grondexploitatie met een scherpe risicoanalyse bij de raad terug te komen. De SP staat positief tegenover het voorstel maar heeft een aantal kanttekeningen. Er wordt onderzoek gedaan naar het behoud van de stolp maar er staat ook dat sloop overwogen zal worden als dit rendabeler zou zijn.

De SP vindt dat behoud van historisch erfgoed zwaarder moet wegen dan financieel rendement. Welstandsvrij bouwen betekent meestal dat er weinig tot geen betaalbare woningen worden gebouwd. Dit is voor de SP niet acceptabel. Voorts vraagt de SP of onderzocht kan worden of de gronden in erfpacht gegeven kunnen worden. BAS staat positief tegenover het voorstel en is voor het behoud van historisch erfgoed. BAS hoopt dat dit op een goede manier meegenomen kan worden in het plan. BAS hoopt dat er binnen vijf jaar een ontwikkeling van bouwen plaats gaat vinden gezien het woningtekort. Het CDA stemt in met het raadsvoorstel en kijkt uit naar de ontwikkeling van Sluiseiland in de toekomst. Wat voor toekomstperspectief ziet het college voor de stolpboerderij en sluit dit goed aan op de extra kosten voor het beheer van de stolpboerderij? De VVD vraagt of de portefeuillehouder aan kan geven waarom er geen duidelijkheid is over het al dan niet slopen van de stolp. Het is zonde om hierin te investeren en daarna alsnog tot de conclusie te komen dat sloop een beter alternatief is. De VVD wil weten wanneer er een definitief besluit genomen gaat worden over de toekomst van de stolp. Het staat voor OPA vast dat dit een bijzondere plek is. Sluiseiland en de stolp hebben een eigen karakter. OPA vindt het belangrijk dat de stolpboerderij behouden blijft.

OPA ziet kansen voor een maatschappelijke of culturele invulling en vraagt deze opties mee te nemen in de verdere verkenning. Wordt er in de voorbereidende fase naast wonen ook gekeken naar de combinatie met maatschappelijke functies? Zolang de stolpboerderij niet definitief wordt herontwikkeld, kan deze dan tijdelijk gebruikt worden voor bijvoorbeeld culturele of maatschappelijke instellingen? OLV begrijpt dat het vooruitlopend op de herontwikkeling noodzakelijk is dat de gemeente kosten maakt voor onder andere tijdelijk beheer en een tijdelijke invulling. Deze kosten moeten worden gefinancierd. Daarom zal OLV voor het voorstel stemmen. FVD richt zich op de financiële en planologische risico’s rondom de stolp. Deze zijn in de ogen van FVD onvoldoende doordacht. De toekomst van de stolp is nog niet bepaald terwijl wordt voorgesteld hier substantiële bedragen in te investeren. Sloop van de stolp kan mogelijk een hoger rendement opleveren in de toekomstige gebiedsontwikkeling. Als dit werkelijkheid wordt betekent dit dat investeringen die nu worden gedaan geen waarde toevoegen of volledig verloren gaan. Of is dit een strategische zet om de bouwhoogte rondom de molenbiotoop te behouden? FVD wil eerst duidelijkheid over de ruimtelijke invulling en daarna besluiten over investeringen in het vastgoed.

FVD ziet kansen in de ontwikkeling van Sluiseiland, maar dit vraagt om zorgvuldige financiële keuzes zeker nu de risico’s rondom de stolp groot en onvoldoende geadresseerd zijn. FVD vraagt het college om eerst een integraal plan voor de stolpboerderij voor te leggen met verschillende scenario’s voordat er grote bedragen worden vastgelegd. D66 is positief over het raadsvoorstel, maar vindt de keuzes opvallend. Het krediet voor de stolpboerderij roept bij D66 vragen op. Sloop zal namelijk op termijn wellicht een hoger rendement geven dan het behouden van de stolp. 4 Raadscommissie Ruimte en Bestuur en Middelen 3 februari 2026

Waarom wordt er gekozen om nu geld uit te geven voor de stolpboerderij? Bestaat het raadsvoorstel uit drie besluiten en welke politieke overwegingen hebben geleid tot de keuze voor het onderhouden en behouden van de stolpboerderij? De CU zou het mooi vinden als de stolpboerderij behouden kan blijven. De toekomst van de stolp is niet bepaald en zowel herbestemming als sloop behoren tot de opties. Dan is het wat de CU betreft onverstandig om veel geld aan uit te geven aan het behoud van de stolp voor de komende vijf jaar. Daarnaast is de overdracht van het terrein uitgesteld. Dit pleit voor een gefaseerde aanpak. De CU wil nu alleen uitgaven doen die onvermijdelijk zijn voor veiligheid en beheer van het terrein. Wanneer wordt wel een keuze gemaakt over het behoud van de stolp? Wanneer zijn de plannen gemaakt en worden deze beoordeeld? Wat is de tijdslijn van het gevolg van de stolp? GL voert tevens het woord namens de PvdA. De herontwikkeling begint niet morgen maar er wordt bijna een half miljoen uitgegeven aan beheer, onderhoud en beveiliging. Wat krijgt de stad hier in de tussentijd voor terug? De stolpboerderij blijft staan maar daarna is het vaag. Dit vindt GL te weinig ambitie. GL pleit ervoor de stolp de komende jaren in te zetten voor iets wat nu nodig is. Bijvoorbeeld flexwonen voor spoedzoekers en het toevoegen van een maatschappelijke waarde.

Een definitieve keuze voor de stolp kan nu nog niet gemaakt worden. De stolp is belangrijk en GL denkt niet dat deze gesloopt moet worden. GL is positief over het voorstel maar wil hier eerst meer duidelijkheid in. Beantwoording college eerste termijn: Wethouder Schouten licht toe dat nu niet gaat om de vervolgplannen en de invulling van het gehele gebied. Het gaat over het openen van de grondexploitatie met alle opties die er zijn. Dus het behoud van de stolp of de sloop van de stolp en er wordt gekeken naar de kosten voor een maximale duur van vijf jaar en dit wordt gepresenteerd als een theoretisch maximaal voorbereidingskrediet. Er ligt geen investeringsbesluit voor de stolp. Hij zegt toe in Q4 dit jaar terug te komen naar de raad met het vervolg hierop en de plannen voor wat er gedaan gaat worden in Sluiseiland en hierbij zal ook een collegevoorstel naar de raad komen aangaande de stolp. Op dit moment wil het college de stolp behouden, het is behoud van erfgoed maar deze keuze wordt nu nog niet gemaakt. De intentie is dat er binnen vijf jaar ontwikkeling plaats gaat vinden en in Q4 dit jaar wordt er naar de raad toegekomen met de concrete planning. Tussen nu en Q4 worden de onvermijdelijke uitgaven gedaan. De VVD vraagt of de investeringen voor in stand houding van de stolp minimaal zullen zijn tot er zekerheid is over het behoud.

Dit wordt door wethouder Schouten bevestigd. GL vraagt of de komende vijf jaar gebruik gemaakt kan worden van de stolp en het gebied erom heen voor een tijdelijke ontwikkeling. Wethouder Schouten antwoordt dat dit bij de planvorming hoort wat in Q4 naar de raad komt. Er zal op een manier iets moeten in de tijdelijkheid maar daar gaat dit voorstel niet over. Daarom doet hij geen inhoudelijke toezeggingen. FVD merkt op dat bij sloop van de stolp de huidige bouwhoogte van 12 meter vervalt. Is dit een reden om nog geen beslissing te nemen over de stolp? Wethouder Schouten antwoordt dat er nog geen besluit is genomen over de stolp omdat die keuze door de raad gemaakt gaat worden. Tweede termijn commissie: GL voert tevens het woord namens de PvdA. GL begrijpt dat het gaat om het voorbereidingskrediet en staat hier positief tegenover. GL wil met de andere fracties in gesprek over de tijdelijke ontwikkeling en neemt daarom het raadsvoorstel mee terug in de fractie. OPA neemt het raadsvoorstel mee terug in de fractie vanwege een tijdelijke functie van de stolp voor een culturele plek. LA neemt het raadsvoorstel mee terug in de fractie. LA wil dat de stolp de komende vijf jaar nuttig wordt ingezet en hierover in gesprek met OPA en GL. De CU is akkoord met het raadsvoorstel.

FVD neemt het raadsvoorstel mee terug in de fractie en wil eerst een integraal plan voordat zulke bedragen worden vastgelegd. De VVD neemt het raadsvoorstel mee terug in de fractie. De VVD ziet graag dat het tijdelijk gebruik van woningen mogelijk is. Tijdelijkheid betekent echter ook vaak dat het definitief gaat worden. Daarom wacht de VVD liever eerst de plannen af zodat deze beoordeeld kunnen worden. 5 Raadscommissie Ruimte en Bestuur en Middelen 3 februari 2026

De SP sluit zich aan bij het betoog van OPA, LA en GL en neemt het raadsvoorstel mee terug in de fractie. De voorzitter stelt vast dat het raadsvoorstel als bespreekstuk wordt doorgeleid naar de aankomende raadsvergadering. 9. Raadsvoorstel Afwegingskader samenwerken en fuseren Alkmaar (21.10 uur) Eerste termijn commissie: De PvdA voert tevens het woord namens GL. Met dit afwegingskader wordt een zorgvuldig proces met elkaar doorlopen en een open dialoog gevoerd op basis waarvan er met statistiek, feiten en politieke overwegingen tot een conclusie of consensus gekomen kan worden. Het afwegingskader geeft een instrumentarium om gestructureerd en weloverwogen om te gaan met toekomstige ontwikkelingen in de gemeente. Door het toepassen van het afwegingskader kan er een deugdelijke interne afweging gemaakt worden van de eigen strategische positie van Alkmaar ten opzichte van de regio. Het afwegingskader biedt kansen om gelijkwaardig geïnformeerd dialogen te voeren. Het product is opgeleverd maar moet niet in een lade gaan verdwijnen. Het is gewenst dat er ook een concreet gevolg en vervolg aan wordt gegeven. De PvdA zal een amendement indienen in de raad om een raadswerkgroep in te gaan richten.

Wat hiermee beoogd bereikt te gaan worden is dat de gemeenteraad regie houdt op het proces en dat er een orgaan binnen de gemeenteraad is die aan de gang kan gaan met actuele ontwikkelingen. De PvdA staat open voor suggesties van andere partijen om dit amendement zodanig te kleden dat er een breed draagvlak verkregen wordt. De CU vindt dat er een gedegen stuk ligt. Het gevoel bekruipt echter de CU dat een enorm vehikel is opgetuigd voor maar twee potentiële toekomstige fusiepartners. D66 merkt op dat Alkmaar een sterke gemeente is in een dynamische regio. Daarom moeten verzoeken voor samenwerking of een fusie op basis van een zorgvuldig proces beoordeeld worden. Dit afwegingskader helpt om de strategische positie te bepalen. Het is ruimer dan de CU voor ogen heeft. D66 vindt het belangrijk dat wanneer er een verzoek tot samenwerken of een fusie binnenkomt, de raad de regie houdt. D66 steunt het idee van het instellen van een raadswerkgroep. FVD is positief dat er een afwegingskader is voor samenwerking of mogelijke fusies. Het vaststellen van kaders is belangrijk maar voor FVD is een ding nog belangrijker, namelijk dat uiteindelijk de inwoners van Alkmaar zelf beslissen. De SP vraagt of FVD van mening is dat de uiteindelijke beslissing via een referendum voorgelegd moet worden. FVD antwoordt te vinden dat de raad bij een eventuele fusie nooit de eindbeslissing mag nemen.

De beslissing ligt bij de inwoners middels een bindend referendum en niet middels peilingen of infoavonden. Voorts merkt de FVD op het amendement voor een raadswerkgroep interessant te vinden en mee te willen denken. Gemeentes worden steeds vaker samengevoegd, maar grotere gemeentes zijn niet automatisch beter bestuurd. Het ÇDA vraagt of FVD de participatie, het ophalen van hoe de inwoners er over denken in bredere zin achterwege wil laten. FVD antwoordt dat beiden naast elkaar kunnen bestaan. De SP vindt het belangrijk dat de mensen meepraten, meedenken en meekijken zodat de mensen weloverwogen op een referendum kunnen stemmen. FVD antwoordt dat de inwoner de prijs betaalt van de fusie of het samenwerkingsverband. Hier dient dus de keuze neergelegd te worden. FVD vindt het belangrijk om duidelijke kaders te stellen maar pleit voor een proces waarin de inwoners het laatste woord hebben. OLV benadrukt dat dat fusie omwille van een grotere schaal geen doel op zich mag zijn. De samenwerking moet proportioneel en doelgericht zijn met duidelijke voordelen voor inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties in Alkmaar. OLV stemt alleen in met een fusie of samenwerking als het financieel en kwaliteitsmatig aantoonbaar beter is en alleen als participatie, toezicht en bestuurlijke verantwoording gegarandeerd blijven.

OLV steunt het idee van het amendement en stemt in met het voorliggende voorstel. OPA is niet zo erg voor fusies maar voor goed samenwerken met de regio. Een fusie kan nooit een doel op zich zijn. De raad is aan de slag gegaan met een afwegingskader zodat er op rationele gronden gekeken kan worden of er met een partij gefuseerd wordt of niet. Het afwegingskader is tot stand gekomen onder leiding van een raadswerkgroep. Dit is OPA goed bevallen. OPA vindt het amendement van de PvdA een stap in de goede richting maar vindt dat het explicieter moet zijn. Een raadswerkgroep moet structureel zijn en onder leiding van de burgemeester is slim. Het is belangrijk dat de raad als volksvertegenwoordigers de lead nemen van het begin af aan. 6 Raadscommissie Ruimte en Bestuur en Middelen 3 februari 2026

De lastendruk is voor OPA rand voorwaardelijk en de interactieve manier van besturen moet behouden blijven in een nieuwe gemeente. Een goede bestuurscultuur. Het aantal inwoners is geen doel op zich, het moet om de kwaliteit gaan. OPA stemt in met het afwegingskader. OPA zal bij een afwegingskader altijd kijken naar de consequenties voor de Alkmaarse bevolking als het gaat om de aandacht. De VVD is nooit tegen verregaande samenwerking geweest mits de liefde van beide kanten komt. De VVD roept op om het afwegingskader met wat liefde te vullen want dit kan op de langere termijn voor de strategische positie van Alkmaar voor het grootste belang voor de inwoners zijn. Het CDA vindt het een prima stuk waar de nieuwe raad mee aan de gang kan. Het is een mooie tool. Het CDA stemt in met het afwegingskader en sluit zich aan bij de PvdA om een amendement te maken aangaande het inrichten van een raadswerkgroep. Hiermee blijft de raad in the lead. De raad is de gekozen volksvertegenwoordiger om dit soort beslissen te kunnen nemen. BAS steunt het afwegingskader. De raad is in the lead en is het hoogste orgaan en strijdt voor de Alkmaarse inwoners. Een raadswerkgroep is een goed idee. Een fusie kan maar moet niet. De SP merkt op dat het afwegingskader een waardevolle basis voor het debat biedt over de fusie en de samenwerking.

Voor de SP is het van belang dat aan het einde van het proces een bindend referendum wordt gehouden over de fusie. Het moet niet beperkt blijven tot informatieavonden. De inwoners moeten meer bij het proces betrokken worden zodat het besluit breed gedragen wordt. De VVD merkt op dat de discussie over referenda niets met het afwegingskader te maken heeft tenzij de SP het amendeert. De SP antwoordt het een goed afwegingskader te vinden. Er staan goede dingen in en de werkgroep vindt de SP ook prima. De SP denkt echter dat het eindoordeel bij de bevolking moet liggen zodat de uitkomst gedragen wordt door de samenleving. De SP zal hiertoe een amendement indienen. De SP is niet voor of tegen een fusie maar is onder andere bang dat de overheid door minder raadsleden verder weg komt te staan van de burger. Dit zijn dingen die goed meegenomen moeten worden door de raadswerkgroep. LA vindt het afwegingskader opvallend weinig richtinggevend. Het staat vol met algemeenheden en open deuren. Dit helpt de raad niet bij het maken van lastige en mogelijk soms ook controversiële keuzes. LA mist concreetheid in het stuk en expliciete randvoorwaarden. LA mist de kaders. Het is een abstract gebeuren. Het document beschrijft processen en durft nauwelijks te normeren. Voor LA weegt de democratische vertegenwoordiging zwaar.

Als wordt erkend dat fusies structureel leiden tot minder democratische nabijheid dan moet ook gezegd worden wanneer het voor Alkmaar niet langer acceptabel zou zijn. Hier moet een grens aan verbonden worden en kaders aan gesteld worden. Een afwegingskader moet op dit punt meer richting geven door helder te maken waar de ondergrens zou liggen. LA begrijpt dat het afwegingskader een hulpmiddel is maar daarom had het voor LA scherper moeten zijn. De VVD vraagt of LA tegen gaat stemmen of gaat amenderen. LA antwoordt het afwegingskader als een startpunt te zien voor een gesprek over fuseren en samenwerken en het kritisch te blijven benaderen uit zorg voor de democratische kwaliteit. SPA steunt de voorgestelde ontwikkelrichting. SPA vindt het goed dat er niet langer ad hoc gekeken wordt naar samenwerken of fuseren maar dat is geprobeerd een afwegingskader te bouwen dat helpt om keuzes onderbouwd, transparant en uitlegbaar te maken. De instelling van een raadswerkgroep is een goed middel en wordt door SPA gesteund waarbij de regierol bij de gemeenteraad ligt. Er zijn geen vragen gesteld aan het college. Tweede termijn commissie: De SP merkt op dat het een afwegingskader is en geen sturend document. Dit vindt de SP goed. Er dient voor gezorgd te worden dat de burger hier ook op die manier in meegenomen wordt en uiteindelijk met een referendum.

BAS benadrukt dat een referendum later in het proces komt. Het gaat nu alleen over het afwegingskader. De SP antwoordt dat een referendum in de afwegingen meegenomen kan worden. BAS is blij dat de meerderheid het afwegingskader gaat goedkeuren. BAS heeft veel vertrouwen in het proces dat de raad gaat volgen om te kijken of de inwoners van Alkmaar met een fusie goed af zijn. 7 Raadscommissie Ruimte en Bestuur en Middelen 3 februari 2026

De VVD is positief over het voorstel en beschouwt het als een technisch voorstel. De VVD denkt graag mee met het amendement van de PvdA. OPA is groot voorstander van een structurele raadswerkgroep onder leiding van de burgemeester. OPA wil graag de visie over de rol van de burgemeester. FVD ziet het afwegingskader als een bruikbaar instrument en kijkt uit naar het amendement van de PvdA over de raadswerkgroep maar ook naar het amendement van de SP. D66 vindt het een uitstekend afwegingskader waar aan gewerkt kan worden. Ook werkt D66 graag mee met het amendement van de PvdA en steunt het voorstel van OPA aangaande een raadswerkgroep onder leiding van de burgemeester. Voor de CU is het een hamerstuk. De PvdA voert tevens het woord namens GL. Het afwegingskader is bedoeld om een zorgvuldig proces te hebben. Voorts benadrukt de PvdA dat het een vruchtbare samenwerking raadsbreed is geweest met een knap eindproduct. Het afwegingskader is tevens een signaal naar de hele regio hoe Alkmaar zich wil presenteren. Beantwoording tweede termijn college: Mevrouw Schouten spreekt haar dank uit voor het vele werk dat verzet is en de constructieve manier waarop er vanavond over gesproken is. Zij denkt dat het goed is om een raadswerkgroep in te stellen. De raad is het hoogste orgaan, dus is het heel belangrijk dat de raad de regie pakt.

De raad beslist maar de raadswerkgroep maakt de documenten waarover de raad gaat beraadslagen. Het afwegingskader dat voorligt gaat hierbij helpen. Zij zou het een eer vinden om over deze raadswerkgroep het voorzitterschap te voeren. Vanuit haar positie kan zij ook goed de lijn houden met het college en het ambtelijk apparaat. De voorzitter stelt vast dat het raadsvoorstel als bespreekstuk wordt doorgeleid naar de aankomende raadsvergadering. 10. Raadsvoorstel Verwerkingsregister en beleid omgang persoonsgegevens gemeenteraad Alkmaar 2026 en aanwijzen FG (functionaris voor gegevensbescherming) (22.15 uur) Zonder discussie wordt dit raadsvoorstel als hamerstuk doorgeleid naar de aankomende raadsvergadering. 11. Raadsvoorstel Opheffen geheimhouding diverse documenten (22.15 uur) Zonder discussie wordt dit raadsvoorstel als hamerstuk doorgeleid naar de aankomende raadsvergadering. 12. Sluiting ( 22.15 uur) Niets meer aan de orde zijnde sluit de voorzitter de vergadering onder dankzegging voor inbreng en aanwezigheid

8 Raadscommissie Ruimte en Bestuur en Middelen 3 februari 2026