Concept-verslag commissie Ruimte en Bestuur en Middelen 12 mei 2026
Tekst van het document
CONCEPT-VERSLAG Raadscommissie Ruimte en Bestuur en Middelen Datum vergadering Tijd Plaats Nadere informatie Deelnemers: Voorzitterschap:
Portefeuillehouders: Commissiegriffier:
: 12 mei 2026 : 19.30 uur : Raadzaal, Stadhuis : de heer E. Persijn, e-mail: epersijn@alkmaar.nl De heer F.H.J. Jonk Commissieleden: dhr. J. Alexander (SP), mw. S. Agourdane (OPA), dhr. J. Bevaart (PvdD), mw. M. Biesheuvel (LA), dhr. R.A. Braam-van Alphen (FVD), dhr. A.J. Epskamp (SPA), dhr. G.M. van Iterson Scholten (GL/PvdA), dhr. J. Gunst (VVD), dhr. J.C. Hagens (LA), dhr. I.R. Janga (CDA), dhr. P.N. Janmaat (LA), mw. I.C.E. Jonker (PvdD), mw. C.G. Kerssens (SPA), dhr. V.H. Kloos (OPA), dhr. R. Kruithof-Wagenaar (FVD), dhr. R. van Lier (SQ), dhr. G.W.J. Postma (BAS), mw. J. Pronk (GL/PvdA), mw. A.P. Scholtz (PvdD), dhr. M.A. Schuijt (FVD), dhr. N. Seignette (CDA), dhr. H.E.G. Stevens (D66), dhr. J.J. Tamis (D66), dhr. W. de Vries (SP), dhr. D.F.B. Wilshaus (VVD), dhr. D. Zwierenberg (SQ) mevrouw A.M.C.G. Schouten, de heer R.G. te Beest, de heer J. Hoekzema en de heer L.A.J. Ruiter De heer E. Persijn
1 Opening en mededelingen (19.30 uur) De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom. Er zijn geen berichten van verhindering en twee insprekers en geen mededelingen van de commissie en het college. 2. Vaststelling agenda (19.31 uur) De commissie stelt de agenda ongewijzigd vast. 3. Vaststelling verslag commissievergadering Ruimte d.d. 7 april 2026, commissievergadering Bestuur en Middelen d.d. 14 april 2026 en besloten gedeelte commissievergadering Bestuur en Middelen d.d. 14 april 2026 (19.32) Er zijn geen wijzigingsvoorstellen ingediend. De verslagen worden ongewijzigd goedgekeurd en vastgesteld. 4.
Terugkoppeling vergaderingen Algemeen Bestuur gemeenschappelijke regelingen (19.33 uur) Voor de commissie Ruimte betreft het: • Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar en omstreken (VVI Alkmaar eo) • Omgevingsdienst Noord-Holland (OD NHN) (Bestuur - OD NHN) Voor de commissie Bestuur en Middelen betreft het: • Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) (Vergaderingen - Beleid en bestuur - Alkmaarder- en Uitgeestermeer) • Recreatieschap Geestmerambacht (GAB) (Beleid en bestuur - Geestmerambacht) • Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VR NHN) (Algemeen Bestuur | Veiligheidsregio Noord-Holland Noord) • Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) (Bestuur - Regionaal Archief Alkmaar) • Cocensus (Belastingen) (Over ons | Cocensus) Wethouder Te Beest geeft een terugkoppeling van de vergadering van het AB van het RAUM. Hij meldt in algemene zin dat alle vergaderingen in het teken staan van de beëindiging van de GR en alles wat hierbij komt kijken met name op het gebied van financiën. 5. Toezeggingen (19.34 uur) De commissie is akkoord met de afdoening van de toezeggingen op basis van de aangegeven beantwoording en/of toelichting.
6. Spreekrecht publiek (19.36 uur) De heer Numan maakt gebruik van het spreekrecht. Hij woont in de binnenstad, boven een horecagelegenheid met een groot terras en ervaart overlast van optrekkende sigarettenrook en vapedampen. Hij roept op om terrassen in Alkmaar, in elk geval die onder woningen, rook- en vapevrij te maken als eerste stap naar een stad waarin schone lucht voor iedereen is. De VVD vraagt of de inspreker met de horecaondernemers in gesprek is geweest. De heer Numan bevestigt dit. Het contact is goed, maar de ondernemer wil het terras niet volledig rookvrij maken uit vrees dat gasten dan elders gaan eten. FVD vraagt of de inspreker verschil ziet tussen roken op terrassen en roken in woonwijken, bijvoorbeeld in een tuin. De heer Numan antwoordt dat roken in de tuin een burenkwestie is, terwijl de gemeente in de horeca verantwoordelijk is voor de vergunningverlening van terrassen. De heer Van der Park maakt gebruik van het spreekrecht. Hij spreekt namens de onlangs opgerichte vereniging Werkgroep Erfpacht Alkmaar en meldt dat de vereniging is gestart met een onafhankelijk onderzoek naar de grondwaardebepaling en de rekenwijze voor particuliere erfpacht, inclusief appartementen. Dit omdat er bij de bewoners veel onduidelijkheid en onzekerheid blijft bestaan over de inhoudelijke onderbouwing.
Ook vraagt de vereniging aandacht van de gemeente voor de begrijpelijkheid en toegankelijkheid van de communicatie richting bewoners. SQ vraagt hoe de inspreker het contact met het college en/of de ambtelijke organisatie heeft ervaren. De heer Van der Park antwoordt dat de communicatie ruis opliep. De LA vraagt wanneer de uitkomsten van het onafhankelijk onderzoek verwacht worden. De heer Van der Park antwoordt dat er binnen nu en twee weken een tussenuitspraak komt. GL/PvdA vraagt namens hoeveel erfpachters het onderzoek wordt gedaan, wat de inspreker concreet wil dat de gemeenteraad doet en wat de vereniging gaat doen als uit het rapport een lagere grondwaarde komt. De heer Van der Park antwoordt dat de vereniging bestaat uit 120 leden, maar dat het onderzoek voor alle erfpachters wordt gedaan. Indien uit het onderzoek een lagere grondwaarde komt, hoopt de vereniging dat de gemeenteraad dit meeneemt in haar besluit. Zo niet, dan zullen er veel rechtszaken komen. 7. Rondvraag (19.49 uur) OPA wijst naar een krantenartikel over de explosies aan de Bannewaard en vraagt of het juist is dat de verdachten zijn vrijgelaten, of de camera teruggeplaatst kan worden en of er wat gedaan kan worden om het veiligheidsgevoel van de buurt wat te herstellen. Mevrouw Schouten bevestigt dat er sprake is van een zorgelijke situatie.
De Driehoek was in de overtuiging dat de situatie weer rustig en overzichtelijk was en was onaangenaam verrast toen dit niet zo bleek te zijn. Er is nog geen verdachte opgepakt. Het opsporingsonderzoek is opgestart en vanwege de onrust in de buurt is de camera teruggeplaatst en de woning gesloten. OPA vraagt of het gelukt is om het veiligheidsgevoel weer wat terug te krijgen in de buurt. Mevrouw Schouten antwoordt dat het Gebiedsteam in de buurt aanwezig is en dat de buurt erg tevreden was over de terugplaatsing van de camera en het sluiten van de woning. De buurt zal regelmatig bezocht worden om te kijken of het veiligheidsgevoel een beetje is teruggekomen. OPA wijst naar een krantenartikel over de problematiek aan de Spiegelstraat en vraagt of het college de geschetste situatie herkent, of hier iets extra's aan gedaan kan worden en of het college met een plan van aanpak kan komen om meer resultaten te bereiken. Mevrouw Schouten antwoordt bekend te zijn met milde overlast op de Spiegelstraat. De laatste tijd is te zien dat het ernstiger is geworden. Politie, jongerenwerk en handhavers zijn er regelmatig en overlastgevende jongeren hebben een waarschuwing overhandigd gekregen in bijzijn van hun ouders. De hangjongeren worden tevens in het jeugdoverleg besproken. Er is een camera geplaatst en de buurt was hier erg tevreden mee.
De plaatsing van de camera is voor vier weken verlengd. Daarnaast wordt het Spiegelplein heringericht. Gekeken wordt of er in de ruimtelijke vormgeving iets gedaan kan worden waardoor het minder uitdaagt tot overlast. OPA vraagt of de raad over drie maanden geïnformeerd kan worden over de resultaten. Mevrouw Schouten zegt toe hier na de zomer op terug te komen. De voorzitter noteert eind september als een toezegging. SQ vraagt of de omwonenden gekend zijn in het plaatsen van het klaphekje aan de Munnikenweg, wat er gaat gebeuren en of dit hekje terugkomt. Wethouder Hoekzema beantwoordt deze vraag namens wethouder Peetoom. Uit de gesprekken met de bewoners over de parkeeroverlast kwam naar voren dat fietsers over de stoep tot onveilige situaties leidt. Als oplossing is het hekje geplaatst. Dit hekje weert fietsen maar de uitvoering is nog niet naar wens. De leverancier is gevraagd een veer te 2 Raadscommissie Ruimte, Bestuur en Middelen 12 mei 2026
verwijderen zodat het hekje makkelijker klapt. Helpt dit niet, dan wordt het hekje verwijderd en wordt er naar een andere oplossing gezocht. SQ vraagt of het college kan toezeggen iets te gaan ondernemen om Kaaskoppenstad als cultuurhistorisch erfgoed een zekere toekomst te geven en op welke manier. Wethouder Te Beest antwoordt intensief met de organisatie in gesprek te zijn. Vorig jaar is extra budget gegeven om het door te laten gaan met de toezegging dat er dit jaar alles aan gedaan wordt om de begroting zelf rond te krijgen. Dit is gaande. Hij heeft vanmiddag gehoord dat de begroting zo goed als rond is. Voorts roept hij eenieder op kameraad te worden van Kaaskoppenstad voor een jaarlijkse donatie. SQ bevestigt kameraad te worden en vraagt wat er structureel gedaan wordt om Kaaskoppenstad te helpen. Wethouder Te Beest antwoordt dat de gemeente een subsidierelatie met Kaaskoppenstad heeft en dat Kaaskoppenstad zelf de verantwoordelijk heeft om toekomstbestendig te zijn en te blijven. BAS stelt voor agendapunt 8 en 9 samen te voegen. De voorzitter brengt dit ordevoorstel in stemming. Hier is geen meerderheid voor. De agenda wordt aangehouden. De VVD brengt de aanslag aan de Venatorstraat ter sprake en vraagt of hier al iets meer over bekend is en welke maatregelen er zijn genomen. Mevrouw Schouten antwoordt hier meer informatie over te hebben maar dit niet te kunnen delen.
8. Raadsvoorstel Besluit op bezwaar gemeentelijk voorkeursrecht ‘bedrijventerrein Overdie’ en raadsvoorstel Gedeeltelijke intrekking gemeentelijk voorkeursrecht ‘bedrijventerrein Overdie’ (20.10 uur) Eerste termijn commissie: OPA vindt het belangrijk dat bij vervolgstappen niet alleen wordt gekeken naar woningbouw en gebiedsontwikkeling maar ook naar duidelijkheid, communicatie en perspectief voor de huidige gebruikers van het gebied. OPA vraagt het college om ondernemers en eigenaren zorgvuldig mee te nemen en tijdig duidelijkheid te bieden over toekomstige ontwikkelingen. OPA stemt in met het raadsvoorstel. De VVD staat achter het voorgestelde raadsbesluit. Wat de VVD betreft is het een hamerstuk. GL/PvdA kan achter het besluit staan en stemt in. Wat GL/PvdA betreft is het een hamerstuk. De PvdD vindt het belangrijk dat de gemeente de regierol pakt om speculatie en grondprijsopdrijving tegen te gaan. De PvdD kan zich vinden in het raadsvoorstel. Wat de PvdD betreft is het een hamerstuk. De SP staat achter het voorliggende raadsbesluit. Wat de SP betreft is het een hamerstuk. SQ merkt op dat een deel van de bezwaren voortkomt uit onzekerheid over toekomstige ontwikkelingen.
Kan de wethouder toelichten hoe het college deze onzekerheid adresseert? Is er voldoende communicatie geweest richting betrokken eigenaren en huurders over de planning en het vervolg? Voorts vraagt SQ concreet in te gaan op bezwaarmaker 6a. Heeft het college op enig moment de indruk gewekt dat de betreffende eigenaar haar perceel kon verkopen aan de betreffende ontwikkelaar? Het coalitieakkoord spreekt de ambitie uit om in 2024 te starten met de herontwikkeling van Overdie. Wanneer kunnen de huidige eigenaren en de raad een concreet ontwikkelkader verwachten? D66 deelt de mening van het college om het voorkeursrecht in stand te houden en de bezwaren ongegrond of niet-ontvankelijk te verklaren. Bij het niet-ontvankelijk verklaren van de bezwaren wordt tevens het besluit genomen om het vestigen van het voorkeursrecht op de betreffende percelen in stand te laten. Waarom wordt dit nogmaals besloten? BAS kan zich vinden in het raadsvoorstel. Wat BAS betreft is het een hamerstuk. Het CDA vindt het belangrijk om het gevestigde voorkeursrecht in stand te houden om de geplande ontwikkelingen op het bedrijventerrein Overdie te realiseren. Wat het CDA betreft is het een hamerstuk. 3 Raadscommissie Ruimte, Bestuur en Middelen 12 mei 2026
Wat LA betreft kan het raadsvoorstel als hamerstuk doorgeleid worden naar de raadsvergadering. Wat SPA betreft is het een hamerstuk. SPA kan zich voorstellen dat de ondernemers willen weten waar zij aan toe zijn. Hoe concreet zijn de woningbouwplannen op dit moment en kan het college een duidelijke tijdlijn geven voor de duur van het voorkeursrecht en de vervolgstappen richting concrete planvorming? FVD merkt op dat het politiek gezien over iets principieels gaat. Hoever mag de gemeente gaan in het sturen van eigendom, grond en ondernemerschap? FVD kijkt hier kritisch naar. Een deel van de bezwaren komt voort uit onzekerheid over mogelijke toekomstige ontwikkelingen. Dit punt moet wat FVD betreft niet makkelijk weggeschoven worden. Daarom is de vraag van FVD niet alleen of dit juridisch klopt maar ook of dit proportioneel noodzakelijk en dienstbaar aan Alkmaar is.
Kan het college aangeven welke minder ingrijpende instrumenten zijn overwogen om de ontwikkeling van Overdie te sturen en waarom die volgens het college onvoldoende waren? Hoe gaat het college er voor zorgen dat eigenaren en ondernemers in Overdie niet alleen later mogen inspreken maar vanaf het begin serieus worden betrokken bij de verdere planvorming inclusief de mogelijkheid tot zelfrealisatie? Ontwikkeling kan nodig zijn maar ontwikkeling moet beginnen bij respect voor eigendom, rechtszekerheid en het Alkmaarse belang wat FVD betreft. Beantwoording college eerste termijn: Wethouder Ruiter gaat in op de vraag of er ook minder zware instrumenten zijn om grip op het gebied te krijgen. Gelet op het grote belang om jonge mensen en gezinnen aan een woning te helpen, vindt het college het gerechtvaardigd om hier het voorkeursrecht van de gemeente in te zetten als instrument. Hij kan zich voorstellen dat de ondernemers dit zien als risico, maar tegelijkertijd is de gemeente goed in gesprek met de ondernemers. Hij vindt dat het vooral als kans gezien kan worden voor de ondernemers, maar dan moet er wel voldoende grond voor bedrijventerreinen beschikbaar gesteld worden en hierover vinden gesprekken plaats met de provincie.
Het college vindt het proportioneel en is eerder bereid nog zwaardere instrumenten in te zetten omdat er grip op het gebied verkregen moet worden en de woningnood getackeld moet worden. De ondernemers worden serieus betrokken. Hij licht toe dat naarmate de tijd vordert de woningbouwplannen steeds concreter worden. De betreffende bezwaarmakers hebben geen recht om bezwaar te maken op het besluit; het bezwaar is niet-ontvankelijk verklaard. Hij kan hier echter niet verder op ingaan gezien de geheimhouding. De onzekerheid bij de ondernemers wordt geadresseerd door goed bereikbaar te zijn, het besluit goed toe te lichten en in gesprek te gaan met de ondernemers. Op 20 november is het besluit vastgesteld voor het ontwikkelkader en de omgevingsvisie moet binnen drie jaar aan de gemeenteraad voorgelegd worden. Tot slot meldt hij dat de indruk niet gewekt is aan de betreffende bezwaarmaker 6a dat het perceel verkocht kon worden aan de betreffende ontwikkelaar. De voorzitter stelt vast dat het raadsvoorstel als hamerstuk doorgeleid kan worden naar de aankomende raadsvergadering. 9. Raadsvoorstel Gedeeltelijke intrekking gemeentelijk voorkeursrecht ‘bedrijventerrein Overdie’ (20.30 uur) Eerste termijn commissie: FVD merkt op dat het mooi is om te zien dat het voorkeursrecht ook losgelaten kan worden. Wat FVD betreft is het een hamerstuk.
De voorzitter stelt vast dat het raadsvoorstel als hamerstuk doorgeleid kan worden naar de aankomende raadsvergadering. 10. Raadsvoorstel Meerjaren Prognose Grondexploitaties 2026 (20.31 uur) Eerste termijn commissie: FVD is niet tegen de MPG en niet tegen gebiedsontwikkeling maar de steun van FVD is geen blanco cheque. Het te verwachten totaalresultaat is positief en het bruto risico van de actieve grondexploitatie wordt als nihil ingeschat. Daar begint voor FVD de bestuurlijke controle. De werkelijkheid kan snel veranderen. Wat vandaag financieel sluit, kan morgen onder druk komen te staan. FVD wil weten op basis van welke aannames het risico laag is en hoeveel tegenwind deze MPG kan hebben voordat het pijn gaat doen. FVD wil weten op welke concrete aannames de conclusie rust dat het bruto risico van de actieve grondexploitatie op nihil staat. Welke grondexploitaties zijn het meest gevoelig voor 4 Raadscommissie Ruimte, Bestuur en Middelen 12 mei 2026
stijgende bouwkosten, hogere rente, vertragingen of tegenvallende opbrengsten? Hoeveel financiële ruimte zit er in deze prognose voordat tegenvallers gevolgen kunnen hebben? De voorzitter merkt op dat dit technische vragen zijn en verzoekt FVD zich te beperken tot het politieke debat. FVD meldt deze vragen op een andere manier te zullen stellen. Tot slot vraagt FVD wanneer voor het college het punt is bereikt waarop een grondexploitatie niet langer verantwoord is en heroverweging nodig is. FVD staat niet afwijzend tegenover deze MPG maar dit betekent niet dat FVD haar controlerende taak parkeert. SPA spreekt waardering uit voor de wijze waarop de stukken zijn voorbereid. In maart 2026 kon nog geen accountantsverklaring afgegeven worden. Kan de wethouder aangeven wat de stand van zaken is? Alles overwegende stemt SPA in met het voorstel. Wat SPA betreft is het een hamerstuk. LA merkt op kwetsbaarheden te zien in de MPG. Het positieve beeld leunt sterk op aannames. Dit baart LA zorgen. Niemand weet hoe de rente, de kosten of de vastgoedmarkt er over tien jaar uit ziet. Tot nu toe is het altijd goed gegaan maar garanties zijn er niet.
Hoe groot zijn de risico’s als de rente en de bouwkosten opnieuw zullen stijgen? Welke scenario’s zijn doorgerekend bij economische tegenwind? De voorzitter merkt op dat dit technische vragen zijn en verzoekt LA zich te beperken tot het politieke debat. LA geeft aan de vragen op een andere manier te zullen stellen en vervolgt het betoog. Voor LA betekent grip op het grondbeleid niet alleen het presenteren van positieve prognoses maar ook eerlijk zijn over onzekerheden. LA neemt het voorstel mee terug in de fractie. Het CDA stemt in met het voorliggende voorstel. BAS vindt dat het er goed uit ziet. Wat de rente gaat doen, weet niemand. BAS heeft moeite met het technische begrip ‘doteren’ en vraagt zich af waarom er niet gewoon in het stuk staat dat men geld wil toevoegen aan de bestemmingsreserve. D66 is verheugd dat de financiële gevolgen voor de MPG 2026 een positief beeld geven dat door de vrijgevallen eindwaardes in de exploitaties is veroorzaakt. Alkmaar heeft een relatief stabiele grondexploitatie en de risico's op verliezen lijken klein. D66 heeft vertrouwen in het college voor wat betreft het aankoopbeleid van gronden. Wat D66 betreft is het een hamerstuk. SQ merkt op dat de MPG een positief beeld laat zien. Het klinkt geruststellend, maar SQ heeft vragen bij het totaalplaatje.
Is een verlaging van de kostenparameters niet wat te optimistisch? Heeft het college ook gekeken wat het effect zal zijn op het totaalresultaat als de kostenstijging op 4 procent was gehouden? Kan de wethouder een indicatie geven van wanneer de raad inzicht krijgt in de financiële haalbaarheid en risico's van de grootschalige transformaties en wanneer de eerste actieve grondexploitaties voor deze gebieden komen? De SP stemt in met het voorliggende voorstel. Wat de SP betreft is het een hamerstuk. De PvdD merkt op dat in het stuk wordt gesproken over ‘bovenwijkse voorzieningen’. In de geactualiseerde omgevingsvisie is deze term veranderd in ‘gebiedsoverstijgende voorzieningen’. Is er een reden waarom deze term nog niet is aangepast? Wat zijn de verschillen tussen deze termen? GL/PvdA vindt de grondexploitaties er goed uit zien en is voorstander van een wat actiever grondbeleid, vooral omdat hierdoor meer gestuurd kan worden op wat voor woningen er gebouwd gaan worden. De MPG is wat GL/PvdA prima in orde en kan door als hamerstuk. De VVD kan instemmen met de MPG. Wat de VVD betreft is het een hamerstuk. OPA vindt het een prima stuk. Wat OPA betreft kan het door als hamerstuk. Beantwoording college eerste termijn: Wethouder Hoekzema meldt dat de technische vragen schriftelijk ingediend kunnen worden en beantwoord zullen worden.
De ruimte voor de risico’s is geheime informatie en ligt bij de griffie ter inzage. Er kan sprake zijn van een negatief geraamd resultaat maar dit kan voor de raad acceptabel zijn als maatschappelijke opbrengsten zich voordoen. Voorts meldt hij dat de accountant in de afrondende fase is en dat er tot op heden geen vragen zijn ontvangen ter toelichting of aanvulling. Verder geeft hij aan dat er rentekosten en rentebaten zijn. Dit houdt elkaar redelijk in balans. De 5 Raadscommissie Ruimte, Bestuur en Middelen 12 mei 2026
scenario berekeningen zijn uitgebreid gerapporteerd in de geheime stukken die ter inzage liggen bij de griffie. Doteren is een veelgebruikte financiële term, maar er zal rekening gehouden worden met het gebruik van wat makkelijkere teksten. Ook het college vindt het belangrijk dat het voor iedereen begrijpelijk is. Lagere parameters voor kostenstijgingen gelden voor kortlopende grondexploitaties en zijn gebaseerd op een landelijke voorspelling. Voor het Stationsgebied is een ruimtelijk kader vastgesteld door de raad en er zal nog een grondexploitatie worden vastgesteld. De term voor bovenwijkse voorzieningen is gewijzigd in gebiedsoverstijgende voorzieningen met dezelfde betekenis. Tweede termijn commissie: LA merkt op dat wordt gevraagd de MPG vast te stellen. LA mist echter nadere duiding van de risico’s. Beantwoording college tweede termijn: Wethouder Hoekzema merkt op dat de toekomst niet voorspeld kan worden. Er wordt echter wel rekening gehouden met scenario’s, zowel positief als negatief. Deze scenario’s zijn beschreven in het geheime stuk en liggen ter inzage bij de griffie. LA geeft aan het te zullen gaan lezen voor de raadsvergadering. FVD meldt de vragen technisch in te zullen dienen. Het is een hamerstuk voor FVD mits de beantwoording naar tevredenheid is.
De voorzitter stelt vast dat het raadsvoorstel als hamerstuk kan worden doorgeleid naar de raadsvergadering tenzij LA en/of FVD aangeeft dat het alsnog een bespreekstuk dient te worden. 11. Sluiting (21.05 uur) Niets meer aan de orde zijnde sluit de voorzitter de vergadering onder dankzegging voor inbreng en aanwezigheid.
6 Raadscommissie Ruimte, Bestuur en Middelen 12 mei 2026