Concept-verslag commissie Ruimte 7 april 2026

CONCEPT-VERSLAG Raadscommissie Ruimte Datum vergadering Tijd Plaats Nadere informatie Deelnemers: Voorzitterschap: Commissieleden:

Portefeuillehouders: Commissiegriffier:

: 7 april 2026 : 19.30 uur : Raadzaal, Stadhuis : de heer E. Persijn email: epersijn@alkmaar.nl

Dhr. R. Seignette Dhr. J. Alexander (SP), dhr. J. Bevaart (PvdD), mw. J.C.L.L. Bijl-Jellema (BAS), dhr. M. de Boer (GL/PvdA), dhr. J. Blankendaal (VVD), dhr. A.J. Epskamp (SPA), dhr. J.C. Hagens (LA), mw. M.L.M. Houdijk (LA), dhr. G.M. van Iterson Scholten (GL/PvdA), dhr. P.N. Janmaat (LA), dhr. F.H.J. Jonk (CDA), mw. I.C.E. Jonker (PvdD), dhr. V.H. Kloos (OPA), mw. B.J.M. van Nimwegen (SPA), dhr. G.W.J. Postma (BAS), mw. J. Pronk (GL/PvdA), mw. A.P. Scholtz (PvdD), dhr. M.A. Schuijt (FVD), dhr. S.H. Smit (D66), mw. S. Spek (CDA), dhr. H.E.G. Stevens (D66), dhr. J.J. Tamis (D66), mw. M.J. Velders (OPA), mw. T. Vermeulen (OPA), dhr. M.E.R. Wiegman (VVD), dhr. R.E. Wijdoogen (SP), dhr. D.F.B. Wilshaus, dhr. J.C. Wittebrood (FVD), dhr. D. Zwierenberg (SQ). Dhr. J. Hoekzema en dhr. C.D. Peetoom Dhr. E. Persijn

1 Opening en mededelingen (19.30 uur) De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom. Er zijn geen berichten van verhindering ontvangen. Er is een inspreker voor het algemeen spreekrecht en geen mededelingen van de commissie en het college. 2. Vaststelling agenda (19.31 uur) De commissie stelt de agenda ongewijzigd vast. 3. Vaststelling verslag van de commissie Ruimte en Bestuur en Middelen d.d. 3 februari 2026 (19.32) Er zijn geen wijzigingsvoorstellen ingediend bij de griffie. Het verslag wordt ongewijzigd goedgekeurd en vastgesteld. 4. Terugkoppeling vergaderingen Algemeen Bestuur gemeenschappelijke regelingen (19.33 uur) Het college heeft geen terugkoppeling te melden. 5. Toezeggingen (19.33 uur) GL/PvdA heeft naar aanleiding van het RIB over het beleidskader betreffende kleine windturbines drie vragen geformuleerd. Sinds het vaststellen van dit beleidskader zijn er geen kleine windturbines geplaatst.

Waarom zijn de gesprekken over het plaatsen van een boerderijmolentje op niets uitgelopen? Wordt er wel recht gedaan aan het overkoepelende doel van dit beleidskader, namelijk het mogelijk maken van het plaatsen van kleine windturbines voor ondernemers om hiermee een bijdrage te leveren aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente? Is de wethouder bereid om met de agrarische ondernemers en inwoners in gesprek te gaan om het vigerende beleidskader te evalueren en zo nodig bij te stellen? Wethouder Hoekzema meldt dat is afgesproken dat in oktober dit jaar een terugkoppeling van de stand van zaken wordt gegeven alsmede of er een reden is voor een evaluatie van het beleidskader. Waarom er niets uit de voorleggen is gekomen wordt hierin meegenomen. Voorts gaat de commissie akkoord met de afdoening van de toezeggingen op basis van de aangegeven beantwoording en/of toelichting. 6. Spreekrecht publiek (19.36 uur) De heer De Vos spreekt in als bestuurslid van de Molenstichting Alkmaar e.o. naar aanleiding van agendapunt 8, Raadsvoorstel Stedenbouwkundige kaders Sportpaleis.

Hij wijst op de brief van de Hollande Molen gecombineerd met de Noord-Hollandse molenfederatie. De Molenstichting onderschrijft deze brief en heeft hier een aanvulling op. De stichting ziet graag dat de windvang van de molen gegarandeerd wordt en blijft evenals de zichtbaarheid van de molen. Niet inzichtelijk is wat de gevolgen zijn voor de molen van turbulentie rondom het gebouw. Dit kan ondervangen worden door de contouren en de positie van het gebouw aan te passen. De stichting verzoekt om op basis van het toekomstige ontwerp een hernieuwd onderzoek te doen en in de groenvoorziening rondom het gebouw rekening te houden met de molenbiotoop door een maximalisering van de hoogte en te voorzien in een groenbeheerplan om deze hoogte te handhaven. OPA vraagt of de inspreker contact heeft gehad met het college. De heer De Vos antwoordt dat er contact is geweest, maar dat een afspraak nog niet is vastgelegd. Het CDA vraagt of de inspreker twijfelt aan de berekeningen die gedaan zijn. De heer De Vos licht toe van mening te zijn dat er sprake is van een fout in de benadering. Er wordt een gemiddelde genomen en de werkelijke situatie is niet meer terug te zien. SQ vraagt of er volgens de inspreker voldoende participatie is geweest. De heer De Vos antwoordt dat er vertraging zit in het contact en geen aanvullende informatie te hebben gekregen.

BAS merkt op dat het gebouw op de rand van de molenbiotoop komt wat een nihil effect heeft op de wind op jaarbasis. De heer De Vos antwoordt dat de berekening zijns inziens een vertekend beeld geeft. FVD vraagt of de inspreker pleit voor meer onderzoek naar de turbulentie voordat er een definitieve beslissing genomen kan worden. Voorts vraagt FVD of er naar de turbulentie is gekeken van het hoge gebouw ernaast. De heer De Vos antwoordt dat het hoge gebouw ernaast een andere positie heeft met minder storing tot gevolg. 7. Rondvraag (19.49 uur) OPA meldt uit de krant te hebben vernomen dat Realis de rechtszaak heeft gewonnen en vraagt hoe het college tegen deze procedure aankijkt, wat dit voor gevolgen heeft voor de grond van Stad Alkmaar waar woningbouw zou komen en of de gemeente hier actief op gaat acteren. Wethouder Hoekzema meldt dat op Overdie de WVG rust en dat de gesprekken gaande zijn. Stad Alkmaar moet voor 29 april een aanbod doen aan de gemeente en dit wordt afgewacht. 8. Raadsvoorstel Stedenbouwkundige kaders Sportpaleis (19.52 uur) Eerste termijn commissie: OPA vraagt of het college het gezien de gestegen bouwkosten nog wel verantwoord vindt dat nieuwbouw plaatsvindt in plaats van een renovatie. Voorts vraagt OPA of er nog voor de raadsbehandeling gesprekken plaats zullen vinden over de molenbiotoop.

Kan de wethouder een reactie geven op de inspreker of voor de raadsbehandeling een visie hierop geven? De VVD ziet geen bezwaren in de voorgelegde kaders en is altijd voor nieuwbouw geweest. Het gebouw valt voor een klein deel in de molenbiotoop en de VVD vraagt of het college hier problemen mee verwacht en wat de eventuele gevolgen kunnen zijn. GL/PvdA vindt het een prima raadsvoorstel maar het deel van de molenbiotoop alsmede de inspraakreactie erg technisch. De fractie is benieuwd wat de wethouder ervan vindt en of er al een afspraak is gemaakt met de inspreker om een en ander verder af te stemmen. Ook GL/PvdA ziet de stijgende bouwkosten en hoopt dat dit binnen de perken blijft en zal hier kritisch op blijven. Los van de kosten zit er aan de exploitatiekant mogelijk ook een punt. Voor GL/PvdA is het desondanks een hamerstuk voor de raadsvergadering. De SP heeft moeite met het stuk. Dat het duurder gaat worden is duidelijk. Het draagvlak onder de bevolking voor de wielerbaan lijkt niet zo groot en om hier zoveel miljoenen tegenaan te gooien terwijl er wordt bezuinigd op het sociaal domein vindt de SP te ver gaan. Het CDA kan zich vinden in de stedenbouwkundige kaders. Voorts vraagt het CDA welke tegenwerpingen er zouden kunnen zijn tegen de 20 meter. Het CDA pleit ervoor om in gesprek te gaan met de Molenstichting om tot een oplossing te komen.

Mits de beantwoording van het college prima is, kan het wat het CDA betreft een hamerstuk zijn voor de raadsvergadering. De PvdD benadrukt het jammer te vinden dat een zeer aanzienlijk bedrag aan publiek geld besteed wordt aan één sport, baanwielrennen. De fractie kan zich vinden in de gestelde kaders en de maximale hoogte van 20 meter. Wel heeft de PvdD kanttekeningen inzake de procedure. Het gesprek met de Molenstichting dient voortgezet te worden. Voorts vraagt de PvdD of de raad zich kan uitspreken over het PvE. 2 Raadscommissie Ruimte 7 april 2026

Circulair slopen en natuur inclusief bouwen ziet de PvdD graag opgenomen in de verdere uitwerking. Indien bomenkap noodzakelijk is, gaat de PvdD ervan uit dat compensatie plaats zal vinden. D66 kan zich vinden in het raadsvoorstel. D66 wacht de beantwoording van het college af en vindt dat het een hamerstuk kan zijn voor de raadsvergadering. BAS kan zich vinden in het voorliggende stuk. De maximale hoogte van 20 meter is vanwege de hoge grondwaterstand. Dat was een van de redenen waarom BAS voor nieuwbouw was en niet voor renovatie. Refererend aan de inspraakreactie van de Molenstichting merkt BAS op ervan uit te gaan dat men er wel uit gaat komen. Wat BAS betreft kan er aan de gang gegaan worden. LA is voorstander van de realisatie van het sportpaleis. De molen is voor LA meer dan alleen een object op de kaart. De molen draait en is een levend stuk erfgoed. Dit vraagt om een zorgvuldige benadering. De invloed van het sportpaleis op de windvang van de molen is beperkt. LA pleit ervoor om voor het deel van het sportpaleis dat binnen de molenbiotoop valt te gaan kijken hoe er het beste met de Molenstichting uitgekomen kan worden. Is het mogelijk om voor dit deel 15 meter als maximale hoogte te hanteren? LA pleit ervoor om te kijken hoe de windbeperking voor de molen zo min mogelijk gemaakt kan worden.

LA vindt het uitstekend dat het gesprek met de Molenstichting aangegaan wordt en pleit ervoor te monitoren wat de daadwerkelijke effecten zijn. LA gelooft dat het mogelijk is om hier het beste van twee werelden te realiseren. Een sportpaleis zonder dat de molen hiervoor stil hoeft komen te staan. SPA merkt op dat de stedenbouwkundige kaders zekerheid en richting geven en de inpassing in de omgeving is goed bekeken. De bouwhoogte van 20 meter is goed verdedigbaar en het windonderzoek is akkoord wat SPA betreft. Het betreft hier een optimaal gebruik van een sportpaleis voor vele sportvoorzieningen. SPA is akkoord met het raadsvoorstel. FVD geeft aan zo veel mogelijk te streven naar dezelfde hoogte. Getracht moet worden hier op uit te komen wat FVD betreft en niet per se naar de maximale 20 meter. FVD vindt het idee van LA interessant. Het kijken naar het stukje binnen de molenbiotoop, een aflopend dak of schuine wanden of een lagere hoek. FVD vraagt of hier nog over nagedacht kan worden. Nadat deze vraag is beantwoord, kan het wat FVD betreft een hamerstuk zijn voor de raadsvergadering. SQ steunt het principe van vernieuwbouw. 20 meter is het dubbele van wat in het bestemmingsplan staat. De stedenbouwkundige kaders laten zien dat 15 meter ook werkbaar is. SQ vraagt of er serieus wordt gekeken naar deze lagere variant.

Het college stelt dat de reductie in windvang van de molen verwaarloosbaar is. Maar de Molenstichting is het hier niet mee eens. Voorts vraagt SQ waarom er niet gekozen is voor een reguliere wijziging van het omgevingsplan met alle waarborgen die hierbij horen. Aangaande de participatie vraagt SQ of de omwonenden en belanghebbenden voldoende betrokken zijn bij de totstandkoming van deze kaders. De inspreekreactie van de Molenstichting suggereert van niet. . Beantwoording college eerste termijn: Wethouder Peetoom gaat in op de vraag of het verantwoord is de aanbesteding te starten. Hij geeft aan dat het wordt gedaan binnen het budget. Dit is het uitgangspunt en zo wordt de aanbesteding opgestart. Lukt dit niet, dan komt het college terug bij de raad. Voorts wijst hij naar de brief van de Molenstichting. Er is een antwoordbrief gestuurd over de molen waar het hier om gaat. Het bredere gesprek over molens zal ook gaan plaatsvinden, maar staat los van deze casus. Het uitgebreide proces met alle organisaties zal doorlopen worden, dus ook met de molenaar en de Molenstichting en alle andere betrokken organisaties die input willen geven. Voorts benadrukt hij dat de 20 meter het maximale is en alleen als het echt niet anders kan. De streefhoogte is 15 meter. Hier wordt op ingezet en hier mag de raad het college aan houden.

Een deel van het gebouw valt in de molenbiotoop, maar het college verwacht hier uit te komen. Wat voorligt is het slechtste scenario. Het kan alleen maar beter worden. Het uitgangspunt is een zo laag mogelijk gebouw waar alle sportfaciliteiten in kunnen komen. Hierna merkt hij op dat de sportopleiding zeer populair is en dat hier te weinig ruimte voor is en zich derhalve geen zorgen te maken. Hij benadrukt dat het gaat om de stedenbouwkundige kaders en niet over wel of geen sportpaleis. De tegenwerping tegen de 20 meter is alleen de molen en de windvang en hier zal zo veel en goed mogelijk recht aan worden gedaan. Hij is ervan overtuigd dat dit goed gaat komen en benadrukt nogmaals dat er in gesprek gegaan wordt met de Molenstichting. Hierna legt hij uit dat een PvE nooit aan de raad wordt voorgelegd. Het college is er voor verantwoordelijk om toe te zien dat het besluit van de raad hier een plaats in krijgt. 3 Raadscommissie Ruimte 7 april 2026

Zoals het er nu uitziet hoeven er geen bomen gekapt te worden. Indien dit wel het geval zal zijn, worden deze herplaatst. Het stedenbouwkundige kader wordt voorgelegd aan de raad omdat er een nieuwbouw scenario komt. De algemene inzet is een zo laag mogelijk gebouw waar alles in mogelijk is en er zal zo goed mogelijk rekening gehouden worden met het gebouw in relatie tot de molen. Daarom heeft het onderzoek plaatsgevonden en is het slechtste scenario hierin meegenomen, een recht gebouw van 20 meter hoog. Het turbulentiepunt is in het onderzoek meegenomen. Derhalve is de overtuiging van het college dat een nieuw onderzoek niet nodig is. De BOPA is een reguliere en gebruikelijke procedure en heeft te maken met de nieuwe Omgevingswet. Omwonenden en belanghebbenden zijn voldoende betrokken en worden ook weer betrokken om input te geven op het definitieve plan. Tweede termijn commissie: OPA meldt de inspreekreactie van de Molenstichting na te willen lezen. Daarom is het wat OPA betreft vooralsnog een bespreekstuk voor de raadsvergadering, maar zal na de fractievergadering van 13 april a.s. laten weten of het alsnog een hamerpunt kan worden. De VVD meldt dat het een hamerstuk kan zijn voor de raadsvergadering. De voorzitter stelt vast dat het raadsvoorstel op verzoek van OPA vooralsnog als bespreekstuk wordt doorgeleid naar de aankomende raadsvergadering. 7.

Raadsvoorstel Actualisatie Erfgoedbeleid 2026-2036 (20.32 uur) Eerste termijn commissie: SQ spreekt waardering uit voor het participatietraject. Het beleid ziet er prima uit en de erkenning dat molenbiotopen bescherming verdienen spreekt SQ aan. Dit staat echter contrair ten opzichte van het vorige agendapunt. De ambities zijn fors maar er komt geen euro bij. Kan de wethouder uitleggen hoe deze ambities waargemaakt kunnen worden binnen het bestaande budget? Is het college bereid erfgoed daadwerkelijk te beschermen als het erop aan komt? SQ twijfelt hieraan, gezien het vorige agendapunt. FVD vraagt hoe het college concreet gaat garanderen dat de historische uitstraling en waardigheid van het Alkmaarse erfgoed behouden blijft tijdens de verduurzaming. FVD hoort graag niet alleen intenties maar duidelijke kaders en grenzen. Erfgoed beschermen is geen rem op vooruitgang maar een manier om er voor te zorgen dat vooruitgang betekenis houdt wat FVD betreft. SPA waardeert de inzet om het erfgoed ook voor de toekomst te behouden. Erfgoed is voor de gemeente van grote waarde. Maar goed erfgoedbeleid vraagt om duidelijke keuzes. SPA noemt de balans tussen behoud en ontwikkeling en vraagt het college beter uit te leggen hoe deze afweging in de praktijk uitpakt in de gebieden waar de druk op de ruimte groot is.

Het beleid is ambitieus maar in de stukken staat dat er geen extra middelen nodig zijn. SPA vraagt het college hier meer over te zeggen. Hierna vraagt SPA hoe erfgoed concreet geborgd wordt in het omgevingsplan en of het eenvoudiger of juist complexer wordt. SPA spreekt de complimenten uit voor de actualisatie en wacht de beantwoording van het college af. LA is tevreden. Het erfgoedbeleid krijgt voldoende aandacht en gewicht van de gemeente en dit doet LA deugd. Alkmaar zet zich bijzonder in om het culturele erfgoed te behouden en te beschermen. LA spreekt waardering uit voor de verduurzaming van erfgoed met behoud van bouwhistorische waarde. Ook de inzet op het hergebruik van vrijgekomen materialen en elementen vindt LA een positieve zaak. Refererend aan de participatie merkt LA op dat er weinig ondernemers hebben gereageerd op de enquête. Dit lijkt LA niet breed gedragen zoals in het raadsvoorstel wordt aangegeven. LA vraagt of er voor de toekomst gekeken kan worden naar een andere manier om de ondernemer in het historische pand te laten participeren. Het initiatief om nieuwe gemeentelijke monumenten aan te wijzen waaronder stolpen in de Schermer vindt LA een goede zaak. Het monument vriendelijk verduurzamen vindt LA ook een goede zaak. Dat monument eigenaren hierin begeleid gaan worden vindt LA zeer goed.

LA denkt dat het meer geld gaat kosten om het erfgoedbeleid uit te gaan voeren. In het stuk wordt benadrukt dat alles binnen het huidige budget opgelost kan worden. LA vraagt of het niet verstandiger is om in ieder geval een indexatie toe te passen.

4 Raadscommissie Ruimte 7 april 2026

GL/PvdA merkt op dat de uitvoering van het geactualiseerde erfgoedbeleid zal gaan volgens de strategie van Hart van Noord-Holland te weten authentiek, aantrekkelijk en ambitieus. Hier voegt de fractie graag ‘aandacht’ aan toe. Aandacht voor het waarom van deze actualisatie. Namelijk dat er geanticipeerd moet worden op strengere wetgeving en actuele opgaven. Opvallend is dat er gewaarschuwd wordt voor te ingrijpende maatregelen of het stellen van te strenge duurzaamheidseisen. Deze voorzichtigheid lijkt niet goed te passen bij de urgentie van verduurzaming en de ambitie om erfgoed toekomstbestendig te maken. Er worden geen concrete meetbare doelen ten aanzien van duurzaamheid genoemd. Ook monitoring en evaluatie van duurzaamheidseffecten ontbreken. Hoe wordt de spanning tussen het anticiperen op strengere eisen en actuele opgaven en het waarschuwen voor ingrijpende maatregelen opgelost en is het college bereid om verduurzaming als kans te zien en niet als bedreiging en het beleid op dit punt te versterken met concrete ambitieuze doelen en indicatoren en een actieve aanpak en jaarlijks te rapporteren over de voortgang van de verduurzaming van erfgoed? GL/PvdA zou het toejuichen als er een echte stimulans komt voor verduurzaming. De gemeente zou een rol kunnen pakken door eigenaren een snellere en soepelere procedure te bieden.

Hoe kijkt de wethouder aan tegen het versnellen van procedures voor eigenaren die kiezen voor bewezen effectieve verduurzamingsmaatregelen? Is het college bereid deze aanpak te onderzoeken en te implementeren als onderdeel van het erfgoedbeleid? De financiële onderbouwing vraagt naar het idee van GL/PvdA extra aandacht. De fractie mist onder andere expliciete aandacht voor en financiering van verduurzaming. Hoe kunnen alle ambities uit de bestaande middelen worden gefinancierd en als dit niet kan welke ambities hebben dan de prioriteit of wordt er financiering vrijgemaakt? Hoe worden de ambities rondom verduurzaming gefinancierd en is het college bereid hier extra middelen voor te reserveren als blijkt dat de huidige middelen onvoldoende zijn? Voorts vraagt GL/PvdA hoe de wethouder staat tegenover het stimuleren van maatschappelijk en publiek gebruik van erfgoed. Aangaande de participatie merkt GL/PvdA op dat structurele samenwerking met stakeholders beperkt is uitgewerkt. Opvallend is dat woningbouwcoöperaties niet worden genoemd terwijl zij een sleutelrol kunnen spelen in verduurzaming en maatschappelijk gebruik van erfgoed.

Worden woningbouwcoöperaties en andere relevante partijen nog actief betrokken bij de uitvoering van het erfgoedbeleid? Toekomstbestendig wordt erfgoed pas als er actief geïnvesteerd wordt in verduurzaming en maatschappelijke betekenis en in de rol van erfgoed in de stad en dorpen voor nu en morgen. BAS vindt het een degelijk en goed onderbouwd stuk dat past binnen de gestelde begrotingskaders. Dat stemt BAS positief. Bewoners en ondernemers zijn actief betrokken via een online enquête. Het is goed om te zien dat de input is meegenomen in het voorstel. BAS vraagt zich af in hoeverre de gemeente mogelijkheden heeft om eigenaren van erfgoed te motiveren of verplichten om hun bezit goed te onderhouden. Erfgoed vertegenwoordigt immers ook een collectieve waarde voor de stad. Als deze mogelijkheden er zijn, wat betekent dit dan concreet voor het historische badhuis waar sprake is van achterstallig onderhoud? Kan de gemeente hier een actieve rol in spelen om verval te voorkomen? Voorts vraagt BAS aandacht voor de historische stolpboerderij bij PEN dorp. Ziet het college mogelijkheden om deze te behouden en wellicht een permanente functie te geven? BAS is van mening dat het behouden en integreren van historische elementen een wijk niet alleen karakter geeft maar ook bijdraagt aan het behoud van de lokale identiteit. D66 spreekt complimenten uit voor het stuk.

Ook de participatie is goed georganiseerd. De uitkomsten bevestigen dat de gemeente en partners op weg zijn naar een goed beleid. D66 vindt het beleid een goed opgesteld plan. Het is ook financieel goed beschreven. D66 vraagt of het budget incidenteel geld is en blijft in de toekomst of dat het structureel geld wordt. Voorts vraagt D66 waarom er in het stuk niets staat over de Hortus in Alkmaar. De PvdD benadrukt dat erfgoed iets is wat gekoesterd moet worden en uitgedragen. Dit is wat het raadsvoorstel doet. De PvdD is tevreden met de actualisatie. Een hiaat in het stuk is de betrokkenheid van jongeren. Deze is erg laag. De PvdD begrijpt echter dat het lastig is om een hoge betrokkenheid van jongeren op dit onderwerp te bewerkstelligen. In het stuk wordt weinig genoemd om hierin een slag te gaan slaan. De jongeren van nu zijn morgen de beschermers van het erfgoed. Deelt het college de mening dat het verhogen van de betrokkenheid van jongeren een kernpunt is om tot een brede waardering van het erfgoed te komen? Zo ja welke concrete stappen naast stageplekken is het college voornemens om te zetten? De PvdD mist de verdere uitwerking van hoe de gemeente zich de komende tien jaar in wil zetten voor het behoud en versterken van het immateriële erfgoed.

De samenwerking met de stadsecoloog wordt genoemd om meer kansen te benutten om middels gebouwd en landschappelijk erfgoed bij te dragen aan de biodiversiteit. De PvdD wil dit zo veel 5 Raadscommissie Ruimte 7 april 2026

mogelijk stimuleren en is voornemens een motie in te dienen in de raadsvergadering voor de verdere integratie van vogelhuizen bij Alkmaarse bebouwing. Het CDA is trots op het Alkmaarse erfgoed. Wat voorligt voldoet aan de belangrijkste punten behorend bij een actualisatie. De basis is stevig en toekomstgericht. Het CDA pleit ervoor de verhalen van Alkmaar zichtbaar voor iedereen te maken. Dit kan eenvoudig binnen de bestaande middelen. Voorts vraagt het CDA zich af of er altijd fysiek onderzoek uitgevoerd moet worden, of dat het soms ook af kan met een digitale vorm. Dit in verband met de meerprijs van woningen als gevolg van bijvoorbeeld archeologisch onderzoek. De SP is positief over het stuk en blij met de participatie. De SP deelt de zorgen over de financiën. Er worden veel nieuwe dingen gedaan en de vraag is of dit wel uit het bestaande budget gedaan kan worden. De VVD herkent zich in de hoofdlijn van de voorgestelde visie. Voor de VVD begint erfgoedbeleid bij de toegankelijkheid van de inwoners. Erfgoed moet voor iedereen bereikbaar en beleefbaar zijn. De VVD ziet het erfgoed ook als economische kans. De VVD pleit voor een sterke koppeling tussen erfgoed en ondernemerschap.

Culturele initiatieven moeten de ruimte krijgen om te ontwikkelen maar de VVD ziet graag terug dat culturele organisaties en verenigingen financieel gezond zijn en subsidies effectief en efficiënt worden ingezet. Op die manier draagt erfgoed bij aan een levendige economie. Dit sluit aan bij het principe van de VVD ‘behoud door gebruik’. Dit is terug te zien in het voorgestelde beleid. Wijzend naar de Molen van Piet benadrukt de VVD dat actief en praktisch erfbeleid het verschil kan maken. Men moet echter ook pragmatisch zijn. De middelen zijn niet onbeperkt. De uitvoering van het voorstel moet binnen de bestaande budgetten plaatsvinden. Vertrouwen in particulier eigenschap is voor de VVD van zeer belang. De overheid moet niet altijd opleggen wat er gebeurt met monumentale gebouwen. Daarom wil de VVD geen verplichte monumentenstatus voor boerderijen en deze keuze bij de eigenaren laten. De rol van de gemeente moet faciliterend zijn en niet dwingend. De VVD wil belangrijke momenten en personen uit de geschiedenis zichtbaarder maken. Hoe staat de wethouder er tegenover om het jaartal 1573 actief te promoten in de openbare ruimte en wat is de houding van de wethouder ten opzichte van een ereplek voor Alfred Peet? Voorts merkt de VVD op dat de orgels nergens terugkomen.

Waarom ontbreekt dit in het beleid en hoe kijkt de wethouder aan tegen het behoud en onderhoud van Alkmaarse orgels? OPA is tegen hoogbouw in de historische gebieden en nieuwbouw moet passen bij de bestaande uitstraling. Een actualisatie van het erfgoedbeleid is niet alleen nodig maar is ook een noodzakelijke stap vooruit. Tegelijkertijd is het goed dat de kern van het beleid overeind blijft. Het hoofddoel het behouden en versterken van het erfgoed staat niet ter discussie. Belangrijk is dat het beleid breed gedragen wordt door erfgoedorganisaties, inwoners en ondernemers. De hoge deelname aan de enquête laat zien dat erfgoed leeft in Alkmaar. Het geactualiseerde erfgoedbeleid zorgt ervoor dat Alkmaar haar rijke geschiedenis niet alleen bewaart maar ook actief inzet voor de toekomst. Beantwoording college eerste termijn: Wethouder Hoekzema benadrukt dat de commissie blij moet zijn dat het gehele beleid uitgevoerd kan worden binnen het budget. Hier is goed naar gekeken, het is goed begroot. Er is een indexatie toegepast dus er wordt rekening gehouden met kostenstijgingen. Het college is blij met de respons op de enquête. Dat er niet veel ondernemers hebben gereageerd betekent niet dat zij niet geïnteresseerd zijn. Er hebben 37 ondernemers de kans gepakt om aan te geven wat zij ervan vinden. Het college vindt dat een goede participatie heeft plaatsgevonden.

Hierna gaat hij in op de molenbiotoop. Hij benadrukt dat het een complex verhaal is, maar dat het college hier bovenop zit. Hij voert gesprekken met de Molenstichting en dit zijn constructieve gesprekken. Hij onderschrijft dat er ook aandacht moet zijn voor jongeren, dit zal zeker plaats gaan vinden. Er wordt goed rekening gehouden met de risico’s van verduurzaming. Het moet elkaar niet bijten en hier wordt goed over nagedacht. Verduurzaming betekent niet dat de historische waarde van het pand aangetast moet worden en voor grote projecten is een vergunning nodig waar strenge voorwaarden aan zijn gesteld. Aangaande het maken van keuzes in de schaarse ruimte geeft hij aan dat altijd een belangenafweging wordt gemaakt waarbij erfgoed een integrale afweging is in het hele verhaal. Hij onderschrijft dat het beleid ambitieus is. De mogelijkheden voor borging in het omgevingsplan worden onderzocht. Voorts merkt hij op wijzend naar de enquête blij te zijn met het enthousiasme voor erfgoed van de inwoners van Alkmaar. Veel mensen hebben meegedacht wat betekent dat het onderwerp leeft binnen de stad. Dat de stolp niet uit het landschap moet verdwijnen daar is hij het mee eens. Hier wordt alles op gedaan. Het 6 Raadscommissie Ruimte 7 april 2026

toevoegen van ‘aandacht’ snapt hij en hij zegt toe dit mee te nemen in de toekomst en hier rekening mee te houden. Verduurzaming geeft wellicht een wat negatieve smaak ten opzichte van monumentale panden, maar hier zijn veel oplossingen voor en hier is veel aandacht voor. Men hoeft niet bang te zijn dat verduurzaming een aantasting van het object is. Er zijn verduurzamingssubsidies, ook voor ondernemers van de binnenstad. Het gaat vanuit de gemeente goed, er wordt voldoende aandacht aan besteed en geld beschikbaar gesteld om ondersteuning te bieden bij de verduurzaming. De procedures vergen geen extra tijd ten opzichte van een standaard vergunningaanvraag. Voorts merkt hij op dat woningbouwcoöperaties in mindere mate erfgoed bezitten. Als dit wel aan de orde is, is er rechtstreeks contact. Er is een onderhoudsplicht voor rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten volgens de Omgevingswet. Er is regelmatig contact met het Badhuis over het onderhoud en dit contact loopt goed. Er is aandacht voor vanuit de gemeente. Er wordt onderzoek gedaan naar het geven van een functie aan de stolp op het PEN dorp. Er wordt gekeken of de stolp behouden kan blijven. Het budget is structureel. De Hortus valt niet onder het erfgoedbeleid. De Hortus wordt daar waar mogelijk ondersteund, maar niet vanuit dit beleid.

Er wordt vanuit de afdeling erfgoed goed gecommuniceerd, maar de jongeren zijn een aandachtspunt. Dit jaar wordt via social media extra ingezet om jongeren te stimuleren mee te denken en mee te doen. Refererend aan het immateriële erfgoed meldt hij dat op de erfgoed website alle verhalen worden verzameld. Hier wordt dus wat mee gedaan, er is een focus op. De samenwerking met de stadsecoloog ziet het college als een mooie aanvulling en er is uitgebreid aandacht voor nestkasten. Hij onderschrijft dat de verhalen van Alkmaar zichtbaarder zouden moeten komen. Aan de invulling hiervan zal gewerkt gaan worden. Er gewerkt aan een website met erfgoedpartners om het verhaal over de geschiedenis van Alkmaar te vertellen. Archeologisch onderzoek moet altijd fysiek plaatsvinden en de kosten hiervan vallen mee evenals de tijd die het in beslag neemt. Het oponthoud van bouwwerkzaamheden is minimaal. Het college onderschrijft het belang dat de ondernemers goed betrokken raken en zijn bij dit soort zaken. Het is het college alles aan gelegen om stolpen en boerderijen te behouden. Het is niet verplicht om ergens een historisch monument van te maken. Dit gaat altijd in overleg met de eigenaar van het pand. Een verplichting is niet aan de orde. Het idee om een koppeling te maken met de Alfred Peet koffie cultuur vindt hij goed en zal meegenomen worden naar de toekomst.

Hierna meldt hij dat diverse orgels mee beschermd zijn met de kerk. Hier is door de kerken subsidie voor te verkrijgen vanuit het Rijk. Hij onderschrijft dat hoogbouw in de binnenstad niet wenselijk is evenals dat erfgoed belangrijk is voor de economie en het toerisme. Alkmaar is een historische stad en staat ook zo bekend. Tot slot onderschrijft hij dat de actualisatie nodig is om met de tijd mee te gaan. De veranderende regelgeving is meegenomen in het nieuwe beleid en hij is trots dat het binnen het budget kan. Tweede termijn commissie: FVD wil meer informatie over het verduurzamen van monumenten. Ook zal FVD een schriftelijke vraag stellen betreffende hoe de wethouder er voor gaat zorgen dat jongerenparticipatie betreffende het Alkmaarse erfgoed structureel verhoogd kan worden. Wat FVD betreft is het een bespreekstuk. SQ kan in grote lijnen instemmen met het raadsvoorstel maar heeft interessante dingen gehoord over immaterieel erfgoed en enkele andere zaken. SQ neemt het raadsvoorstel mee terug in de fractie. LA wil niet dat de gemeente tussen nu en tien jaar geconfronteerd wordt met extra hoge kosten. Er komen alleen maar monumenten bij. LA neemt het raadsvoorstel mee terug in de fractie. GL/PvdA ziet kansen om het verduurzamen van erfgoed verder te stimuleren. Dit is een aandachtspunt. GL/PvdA neemt het raadsvoorstel mee terug in de fractie.

De PvdD merkt op dat social media en stageplekken de twee plekken zijn waarop het college in gaat zetten om de betrokkenheid bij jongeren te verhogen. Het gaat echter ook om effectiviteit en bereik. De PvdD vraagt of de raad periodiek op de hoogte gesteld kan worden van de ontwikkeling op het gebied van de betrokkenheid van jongeren. De VVD steunt het voorgestelde erfgoedbeleid in de basis. Beantwoording college tweede termijn: Wethouder Hoekzema merkt op dat richtlijnen voor het verduurzamen van monumenten technisch opgevraagd kunnen worden. Voorts benadrukt hij nogmaals dat er goed nagedacht is over dit beleid. Onverwachte kosten kunnen nooit worden voorkomen maar er is weldegelijk rekening gehouden met 7 Raadscommissie Ruimte 7 april 2026

kostenstijgingen etc. De raad kan jaarlijks op de hoogte worden gehouden van de betrokkenheid van jongeren. Indien mogelijk zal hij tevens de presentatie over de communicatie van het erfgoed delen. De voorzitter stelt vast dat het raadsvoorstel als bespreekstuk wordt doorgeleid naar de aankomende raadsvergadering. De wethouder zal nagaan of de presentatie over de communicatie van het erfgoed gedeeld kan worden en heeft toegezegd dat de raad jaarlijks wordt geïnformeerd over de betrokkenheid van jongeren binnen het erfgoed. De PvdD heeft een motie aangekondigd over vogelhuisjes en er volgen mogelijk meer voorstellen vanuit de raad. 10. Raadsvoorstel waarop geheimhouding is opgelegd (21.52 uur) Zonder discussie wordt dit raadsvoorstel als hamerstuk doorgeleid naar de aankomende raadsvergadering. 11. Sluiting (21.52 uur) Niets meer aan de orde zijnde sluit de voorzitter de vergadering onder dankzegging voor inbreng en aanwezigheid.

8 Raadscommissie Ruimte 7 april 2026