Coalitieakkoord 2026-2030

Alkmaars Coalitieakkoord:

Vol Vertrouwen Vooruit PRO, D66, VVD & CDA

Inhoud INLEIDING

3

1.

5

Inwoners en bestuur

2. Wonen en Ruimtelijke ordening

7

3. Veiligheid

10

4. Welzijn, ondersteuning en volksgezondheid

12

5. Sport

17

6. Duurzaamheid en energie

20

7. Openbare ruimte, natuur en milieu

23

8. Mobiliteit en parkeren

26

9. Jeugd en Onderwijs

29

10. Kunst en cultuur

32

11. Armoedebeleid

35

12. Diversiteit en inclusie

38

13. Asiel

40

14. Economie, evenementen en digitalisering

42

15. Dorpen

45

16. Regionale samenwerking

48

17. Financiële afspraken, vastgoed en gronden

49

Bijlagen

Portefeuilleverdeling Colofon

3

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

51 52

INLEIDING Alkmaar is een gemeente om trots op te zijn. Onze stad en dorpen liggen in een prachtige omgeving, hebben een interessante geschiedenis en een rijke mix aan inwoners. AZ draait mee in de top van de eredivisie, onze wielerbaan is uniek voor Nederland, evenementen als De Karavaan en Kaeskoppenstad trekken tienduizenden bezoekers. We groeien en we trekken mensen aan die hier willen wonen, werken en blijven. Tegelijk staan we voor keuzes die er de komende jaren echt toe doen. Over wonen, over veiligheid, over bereikbaarheid, over zorg voor elkaar en voor onze leefomgeving. Kortom, over de manier waarop we met elkaar samenleven. Dit akkoord gaat over die keuzes. PRO, D66, VVD en CDA hebben dit akkoord samen gemaakt. We denken lang niet overal hetzelfde over, en dat hoort ook zo. Dit akkoord is geen compromis, maar een poging om uit die diversiteit het beste voor Alkmaar te halen. We hebben gezocht naar de plek waar onze ideeën elkaar sterker maken. Daar zijn we trots op. Het resultaat is een akkoord voor een gemeente die er voor iedereen is. Een gemeente waar elke Alkmaarder zichzelf kan zijn én op anderen kan rekenen. De opgaven zijn groot. De gemeente heeft beperkte middelen, weinig ruimte en sociale uitdagingen. Wij lopen daar niet voor weg. We gaan eerlijk en realistisch om met het geld van de gemeente.

We kijken steeds of plannen uitvoerbaar en betaalbaar zijn en of er draagvlak voor is. En we durven keuzes te maken. Oud beleid maakt plaats wanneer we nieuwe plannen maken. Want de uitdagingen van Alkmaar los je niet op door af te wachten. Je lost ze op door een stap naar voren te zetten. Dat is precies wat wij doen. Dat doen we niet alleen, en niet vanuit het stadhuis. Goede plannen ontstaan in de stad, de wijken en de dorpen. Bij inwoners, ondernemers en organisaties, en bij de andere partijen in de raad. Wij vragen jullie vertrouwen, en wij geven dat vertrouwen ook. We staan open voor scherpe vragen en voor ideeën die Alkmaar beter maken. Zoals wij vier partijen elkaar gevonden hebben, willen we ook de rest van Alkmaar opzoeken. Dit akkoord geldt voor vier jaar. Maar veel opgaven reiken verder dan één periode, we bouwen ook aan de toekomst voor de generaties na ons. Daarom kiezen we op een aantal belangrijke thema’s voor een nieuwe koers. We werken aan het Alkmaar van nu én aan het Alkmaar van de toekomst. Een groener, ondernemender, optimistischer en saamhoriger Alkmaar. Waar voor iedereen plek is om te wonen, te werken en elkaar op te zoeken. We hebben vertrouwen in elkaar, in Alkmaar en in wat we samen kunnen bereiken. Daarom: vol vertrouwen vooruit.

4

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

1. Inwoners en bestuur Betrouwbaarheid, transparantie en daadkracht staan bij ons bestuur voorop. Wij zijn er voor de inwoners en niet andersom. We betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners zo goed mogelijk en vroegtijdig bij plannen, projecten en programma’s. Hiermee wordt gebruikgemaakt van de kracht van de samenleving, vergroten we draagvlak voor besluiten en voegen we kwaliteit aan besluiten toe. Participatie krijgt een duidelijke plek in besluitvorming met heldere termijnen zodat besluiten daadkrachtig kunnen worden genomen. Om dienstverlening toegankelijker en effectiever te maken zetten we digitalisering in. Onze inwoners moeten ons laagdrempelig kunnen benaderen. We hebben oog voor het belang van de menselijke maat en het persoonlijke contact met inwoners. Wij staan voor een consistent en open gemeentebestuur. Het is van belang te blijven werken aan het behouden en verder versterken van het vertrouwen in de gemeentelijke overheid en de Alkmaarse politiek. Dat doen we ook door blijvend te investeren in de relatie met alle partijen in de raad, en daarbij zoveel mogelijk rekening te houden met elkaars gevoeligheden. Wij gaan respectvol met elkaar om en voeren het debat op de inhoud. Bij de uitvoering van onze taken gaan we uit van de volgende vier pijlers van goed bestuur.

5

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

Betrouwbaarheid: we komen onze afspraken na en geven besluiten begrijpelijk en uitlegbaar terug. Transparantie: informatie is toegankelijk en wordt helder en begrijpelijk verwoord. Besluiten lichten we zo toe dat iedereen kan volgen hoe en waarom ze genomen zijn. Daadkracht: we nemen besluiten op tijd en zorgen ook dat ze zo snel als mogelijk tot uitvoering komen. Menselijke maat: beleid en regels zijn duidelijk en toepasbaar. Indien nodig maken we ruimte voor maatwerk. We hebben aandacht voor rechtsgelijkheid.

Onze inzet: Participatie

z Manieren van meedoen: we voeren de participatieverordening uit. Daarnaast zoeken we verdieping en verbreding van inwonersparticipatie, bijvoorbeeld door de inzet van alternatieve en innovatieve inspraakmethoden. z Inclusief: we stimuleren een inclusieve en diverse brede deelname aan participatietrajecten. Er is altijd aandacht voor de maatschappelijke afspiegeling. Hierbij gaat extra aandacht uit naar het betrekken van jongeren om mee te denken over besluiten die toch sterk van invloed kunnen zijn op hun toekomst. Zij nemen nu gemiddeld genomen minder deel aan participatietrajecten. z Terughoudendheid rond referenda: we zetten maximaal 1 referendum in tijdens deze coalitieperiode. Dit wordt alleen overwogen wanneer er een dringend maatschappelijk thema speelt waarbij extra draagvlakmeting nodig is. Het maatschappelijk belang is altijd leidend, er moet voor de inwoner een duidelijke keuze, en een ‘ja’ of ‘nee’ voorliggen. Vanwege de uitvoeringslast voor de ambtelijke organisatie en de extra kosten is het streven dat het referendum alleen gelijktijdig met verkiezingen uitgevoerd wordt.

Toegankelijke en transparante overheid

z Laagdrempelig digitaal en persoonlijk contact: we willen dat Alkmaar een gemeente is die werkt vanuit nabijheid en vertrouwen, en op diverse manieren toegankelijk is. Digitale mogelijkheden worden verder ontwikkeld en we houden oog voor inwoners voor wie dit geen optie is. Persoonlijk contact blijft altijd een optie om zo toegankelijk mogelijk te zijn voor alle inwoners en/of hun wettelijke vertegenwoordigers. z Informatie en advies: voor inwoners is het niet altijd duidelijk hoe zij hun eigen leefomgeving kunnen verbeteren. Denk bijvoorbeeld aan het realiseren van een initiatief in de eigen wijk of buurt. Voldoende ondersteuning vanuit de gemeente is nodig om inwoners informatie en advies te geven over hoe ze plannen kunnen uitvoeren.

6

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

z Taal: we hanteren heldere taal. In onze communicatie houden we rekening met inwoners met een basaal taalniveau of voor wie het Nederlands de tweede taal is. We bestrijden laaggeletterdheid actief. Mensen die laaggeletterd zijn helpen we in de (digitale) wereld te bewegen. z Verwachtingen: we zijn helder over de manier waarop participatie wordt meegewogen, en koppelen snel en duidelijk terug wat er met de inbreng van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners is gedaan. z Verhogen en meten van vertrouwen: We willen het vertrouwen van de inwoners in de gemeente verhogen. Daarom wordt er een 0-meting uitgevoerd om dit te meten. In deze meting onderzoeken we onder andere wat er nodig is om het vertrouwen te laten groeien. Over 3 jaar willen we een volgende meting uitvoeren om te peilen of onze inzet effect heeft gehad.

Inzet in dorpen, wijken en buurten

z Inwonersinitiatieven: deze omarmen we als ze gericht zijn op de buurten en de wijken en het algemeen belang niet in het gedrang komt. z Specifieke behoeften: de dorpen, wijken en buurten hebben hun eigen karakter, waardoor er specifieke gebiedsgerichte behoeften kunnen zijn. Daarom zijn de gebiedsgericht werken en wijkregisseurs van groot belang. Periodieke terugkoppeling op de doelstellingen, inzet en resultaten van het gebiedsgericht werken is een voorwaarde voor goede sturing. z De Wijk aan Zet aanpak: deze ontwikkelen we door om eigenaarschap van inwoners tot verbetering van hun eigen leefomgeving te stimuleren.

2. Wonen en Ruimtelijke ordening Alkmaar groeit. De afgelopen jaren zijn grote stappen gezet in de transformatie van het Alkmaars Kanaal en de bouw van 15.000 woningen tot 2040. Het Rijk heeft Alkmaar aangewezen als grootschalige woningbouwlocatie. Die belofte maken we waar door maximaal in te zetten op versnelling van de woningbouw langs het Alkmaars Kanaal. We zorgen dat alle Alkmaarders hiervan profiteren, ook mensen met een kleinere portemonnee en mensen in bestaande wijken en dorpen. We versnellen door regels te schrappen volgens de aanbevelingen uit het STOER-rapport. Van provinciale, landelijke en Europese subsidies maken we maximaal gebruik om extra ambtelijke capaciteit te creëren. En we zoeken slimme lokale oplossingen voor landelijke problemen als netcongestie en stikstof. Wonen gaat om meer dan huizen bouwen. We zetten in op kwalitatief hoogwaardige, duurzame woningbouw in een prettige leefomgeving. Met voldoende voorzieningen, een groene omgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeting, en een goede mix van wonen, werken en ontspanning. We bouwen aan nieuwe gemeenschappen en versterken bestaande. Sociaal maatschappelijke opgaven, de stem van woningzoekenden en de aansluiting bij

7

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

bestaande wijken nemen we van het begin af aan mee.

Onze inzet: Nieuwbouw

z Betaalbare bouw: bij alle nieuwbouwplannen zetten we in op twee derde betaalbare bouw. We bouwen 30% van de totale bouw sociaal. Sociaal betekent in principe sociale huur via een corporatie. Als dat leidt tot stilstand of zware vertraging, bijvoorbeeld door beperkte investeringsruimte bij corporaties, kan sociale huur worden omgezet naar sociale koop. Want de oplossing voor de wooncrisis is het bouwen van meer huizen.

z Middenhuur: we bevorderen de bouw van middenhuur door corporaties of andere partijen. z Snellere procedures: we zetten in op snellere procedures door middel van parallel plannen. Naast het project Witsen starten we minimaal twee nieuwe projecten op deze manier. In 2026 onderzoeken we hoe Alkmaar gebruik kan maken van de door de minister ingestelde maatregel ‘flexibele pool’. z Subsidies: we zetten maximaal in op het binnenhalen van landelijke, provinciale en Europese subsidies voor gebiedsontwikkeling, ook voor ambtelijke capaciteit. We zorgen dat ook kleinere projecten, waaronder particuliere initiatieven, hiervan profiteren. Hiervoor maken we capaciteit vrij via een dedicated team. z Overdie: we versnellen de woningbouw in Overdie door bedrijven met hindercontouren zo snel mogelijk te verplaatsen. z Stem woningzoekenden: we zorgen voor een grotere stem voor woningzoekenden in participatie en zoeken hier, voor 2027, een passende manier voor. z Westrand: we starten een onderzoek naar de voorwaarden waaronder permanente woningbouw in de Westrand mogelijk gemaakt kan worden.

8

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

Doorstroming

z Voorrang voor Alkmaarders: we maken nog in 2026 een actieplan om Alkmaarders voorrang of een voorsprong te geven bij nieuwbouwontwikkelingen. Hiermee willen we de doorstroming maximaal mogelijk maken. We doen dit binnen de mogelijkheden die we hebben als gemeente. z Verhuiscoaches: ouderen die willen verhuizen, ondersteunen we actief, bijvoorbeeld met verhuiscoaches. z Levensloopbestendig bouwen: we stimuleren toekomstbestendige en levensloopbestendige woningbouw, zodat woningen geschikt zijn voor verschillende levensfasen. z Seniorenhuisvesting: op inbreilocaties in bestaande wijken, zoals de Herenweg in Oudorp (oude brandweerkazerne en gemeentewerf) en de Elgerweg, realiseren we verschillende vormen van seniorenhuisvesting, bijvoorbeeld hofjes of een verzorgingshuis nieuwe stijl. z Overdie Ontmoet: in Overdie ontwikkelen we samen met de buurt een combinatie van woningen en een nieuw buurthuis Overdie Ontmoet. z Straatje erbij: we zoeken mogelijkheden om in verschillende dorpen een ‘straatje erbij’ te bouwen.

Ruimtelijke ordening

z Kwaliteit bouwen: bij nieuwbouw zetten we in op een aantrekkelijke openbare ruimte en kwalitatieve architectuur die aansluit op de bestaande omgeving. z Gemengde buurten: bij grotere woningbouwontwikkelingen stimuleren we gemengde buurten met ruimte voor voorzieningen, maatschappelijke functies, werkplekken en ontmoeting. z Wijk aan Zet: we ontwikkelen de Wijk aan Zetaanpak verder, door samen met bewoners per wijk leefbaarheidsplannen op te stellen. Hier is aandacht voor vergroening, ontmoeting, bewegen en een kwalitatieve openbare ruimte. z Welstandsnota: we volgen de huidige aanpassingen in de welstandsnota. We passen deze alleen aan als dat nodig is voor snelheid of kwaliteit van ontwikkelingen. z Duurzaam bouwen: we ondersteunen de beweging naar duurzaam en circulair bouwen, staan open voor biobased bouwen via pilots in grotere gebiedsontwikkelingen en zetten ons in om hier subsidies voor te krijgen. z Flexwoningen: waar dit uitkomst biedt voor acute nood, zetten we in op flexwoningen.

Aandachtsgroepen

z Jongerenhuisvesting: om snel aanvullende jongerenhuisvesting te realiseren, zorgen we dat het plan-Schrijver (tegenwoordig De Rederijker) uitgevoerd wordt. z Woonwagenstandplaatsen: we zetten het beleid voor extra standplaatsen voor woonwagenbewoners voort en gaan voldoen aan de landelijke richtlijnen voor woonwagenstandplaatsen. z Marktinstrumenten: we behouden instrumenten als de zelfbewoningsplicht en het anti-speculatiebeding en voorkomen de doorverkoop van huurwoningen in de nieuwbouw. z Malafide verhuurders: we treden actief op tegen malafide (onbetrouwbare of slechte) verhuurders en pakken overlast, ondermijning en woonfraude stevig aan. z Vakantieverhuur: we onderzoeken maatregelen om meer grip te krijgen op woningen die vast worden gebruikt voor vakantieverhuur via platforms als Airbnb.

9

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

3. Veiligheid Iedereen moet zich in Alkmaar veilig voelen — op straat, in de horeca en thuis. Zichtbare politie en handhaving zijn daarvoor belangrijk. Maar deze coalitie zoekt de balans tussen preventief en repressief optreden. Voorkomen is beter dan genezen. Als dat niet helpt, moet overlast in wijken gewoon worden aangepakt. Denk aan dealen, geluidsoverlast en asociaal (woon)gedrag. Als het nodig is, zetten we cameratoezicht, extra toezicht en alle wettelijke middelen in, waaronder preventief fouilleren. Camerainzet voldoet altijd aan de wettelijke privacyregels. Deze coalitie zet gelijkmatig in op preventie én repressie. Voorbeelden van preventie zijn outreachend jongerenwerk en een pilot buurtsamenwerking veiligheid. Voorbeelden van repressie zijn extra toezichthouders en meer camera’s. Een investering in preventie gaat altijd samen met een investering in repressie, en andersom. Deze investeringen verdienen zichzelf terug: minder overlastschade en kosten, en meer opbrengsten uit boetes en bekeuringen bij overtredingen.

10

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

Onze inzet: Veilig op straat

z Meldingen: er komt een laagdrempelig middel om makkelijk meldingen te doen van seksuele straatintimidatie en om hotspots en dadertijden in realtime te registreren, zoals de app “Alert op Weg”. Zo kan er eindelijk effectief en snel worden ingegrepen. Hiermee pakken we seksuele straatintimidatie als gedrag keihard aan. z Onveilige plekken: we maken vaart met de inventarisatie van onveilige plekken en treffen via een aanvalsplan snel maatregelen, zoals betere verlichting en cameratoezicht. De huidige maatregelen, waaronder de plein­ stewards, worden voortgezet. Zo bestrijden we onveilige situaties in de openbare ruimte.

z Extra toezichthouders: we zetten drie extra toezichthouders in. Hierdoor kunnen Buitengewoon Opsporingsambtenaren (BOA’s) zich beter specialiseren. z Nieuwe projecten: we starten drie nieuwe projecten om te komen tot betere preventie en grotere veiligheid.

Horeca en evenementen

z “Ask for Angela”: de campagne “Ask for Angela” wordt onderdeel van de vergunningverlening, vergezeld van een communicatiecampagne. Hiermee gaan we onveiligheid in horeca en bij evenementen tegen.

Veiligheid thuis

z Doorstroom slachtoffers: slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling hebben opvang, en daarna nieuwe huisvesting nodig. We zorgen dat zij kunnen doorstromen naar tijdelijke en flexibele woonoplossingen voor spoedzoekers. Zo ontlasten we de opvang én maken we huisvesting mogelijk. z Veilig Thuis: Via prestatie-indicatoren (KPI’s) krijgen we meer inzicht in de effectiviteit van meldpunt Veilig Thuis. z ICT-hulpmiddelen: praktische hulpmiddelen, zoals een slachtofferdevice, worden zo snel mogelijk beschikbaar gesteld voor melders en slachtoffers. Zo wordt 24/7 erger voorkomen in thuissituaties.

Weerbaarheid

z Zelf- en samenredzaamheid: het bevorderen van zelf- en samenredzaamheid wordt deze periode krachtig opgepakt. Deze coalitie ziet kansen om daarmee ook de sociale cohesie in wijken en dorpen te verbeteren. Burgerschap en onderlinge verbinding zijn voor inwoners de beste voorbereiding op crisis en onrust. z Brandweerposten: het aantal posten en kazernes blijft intact, mede vanwege de steunpuntfunctie van brandweerposten bij crises en onrust. Posten mogen niet worden uitgekleed en taken mogen niet worden weggenomen als bezuinigingsmaatregel. z Pilot buurtsamenwerking Veiligheid: we starten een pilot waarbij buurtpreventieteams, bestaande uit wijkagent, jongerenwerker en zorgcoördinator, samen met bewoners een

11

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

wijkgerichte veiligheidsaanpak realiseren. Hiermee versterken we ook de weerbaarheid. z CTER-beleid: we blijven het beleid op contraterrorisme, extremisme en radicalisering (CTER) ondersteunen. Permanente aandacht en vroegtijdige signalering zijn het uitgangspunt. z Sekswerkers: we hebben blijvende aandacht voor de veiligheid van sekswerkers. z Fietsendiefstal: dit is een groeiend probleem. Er komt een actieplan dat deze bestuursperiode leidt tot concrete maatregelen.

4. Welzijn, ondersteuning en volksgezondheid In Alkmaar sluiten ondersteuning, zorg en welzijn aan op het dagelijks leven van mensen. Hulp is eenvoudig, toegankelijk en dichtbij, zodat inwoners niet verdwalen in systemen maar snel en passend worden geholpen. We streven naar een zorgzame samenleving waar mensen zich betrokken voelen bij elkaar, verantwoordelijkheid nemen en zich inzetten voor het welzijn van anderen. Mantelzorgers, vrijwilligers en informele netwerken zijn daarvoor van cruciaal belang. In onze gemeente zorgen we voor onze mensen. We zijn er voor inwoners wanneer zij ondersteuning nodig hebben, helpen hen de weg te vinden en doen dan wat nodig is, samen met henzelf en hun omgeving, binnen de beschikbare mogelijkheden. Deze ondersteuning zetten we zorgvuldig en doelgericht in zodat mensen prettig kunnen leven, mee kunnen doen en perspectief houden. De sociale basis is het fundament. We versterken gemeenschappen waarin mensen elkaar ontmoeten, helpen en samen problemen voorkomen. Zo zorgen we dat problemen vroeg worden gesignaleerd en er passende ondersteuning wordt geboden. We zorgen voor ondersteuning die zo licht als

12

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

mogelijk en zo zwaar als nodig is. Dit richten we op eigen regie en participatie van inwoners. Collectief waar het kan, maatwerk waar nodig. We normaliseren zoveel mogelijk door de sociale basis en algemene voorzieningen te versterken, zodat Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)‑maatwerk beschikbaar blijft voor inwoners die het echt nodig hebben. Schaarste dwingt ons namelijk tot scherpe keuzes. Door nu in te zetten op lichtere, preventieve en vrij toegankelijke ondersteuning houden we ondersteuning en zwaardere (maatwerk) hulp voor wie het echt nodig heeft bereikbaar. We sturen tegelijkertijd actief op houdbaarheid en betaalbaarheid. Deze inzet moet leiden tot besparingen op deze zwaardere hulp (maatwerk) in de toekomst.

Welzijn, ondersteuning en volksgezondheid hangen nauw met elkaar samen. Maar ook met de andere beleidsthema’s binnen het sociaal domein (werk en inkomen, jeugdzorg, onderwijs) en met de (langdurige) zorg waarvoor de gemeente niet verantwoordelijk is. Daarnaast zijn de fysieke leefomgeving, veiligheid en wonen, zorg en ondersteuning onlosmakelijk verbonden: een goede woning is vaak de basis voor herstel, participatie en een vitaal leven. Dit geldt voor ouderen die zelfstandig willen of soms moeten blijven wonen. Het is belangrijk dat zij kunnen blijven meedoen en gebruik kunnen maken van wat nodig is, met oog voor verschillen in leefsituatie en behoeften. Dit geldt ook voor mensen die extra ondersteuning nodig hebben, zoals bijzondere doelgroepen en inwoners die gebruikmaken van maatschappelijke opvang. We maken de beweging van zorg naar gezondheid: preventie wordt een vaste pijler van ons beleid. Om de toekomstige uitdagingen aan te gaan, zetten we in op duurzame samenwerking en strategische partnerschappen met zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, maatschappelijke partners en inwoners. We nemen onze verantwoordelijkheid als centrumgemeente.

Seniorenagenda: vitaal, veilig en verbonden ouder worden.

Alkmaar is een gemeente waarin steeds meer inwoners ouder worden. Met een prognose van ongeveer 25% 65 plussers in 2030 en een sterke groei 75-en 80-plussers, krijgt Alkmaar te maken met vraagstukken die meerdere beleidsterreinen tegelijk raken. Deze ontwikkeling brengt uitdagingen met zich mee, maar biedt ook kansen. Senioren leveren een belangrijke bijdrage aan onze samenleving als vrijwilliger, mantelzorger, buurtgenoot, ondernemer, werknemer of actief deelnemer aan het verenigingsleven. Wij willen dat inwoners prettig, gezond, zelfstandig en waardig ouder kunnen worden in onze gemeente. Daarom kiezen wij voor een integrale seniorenagenda waarin wonen, zorg, welzijn, mobiliteit, participatie, veiligheid en leefomgeving samenkomen. Ons uitgangspunt is dat senioren zo lang mogelijk regie houden over

13

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

hun eigen leven en kunnen blijven deelnemen aan de samenleving. Wij blijven investeren in een seniorvriendelijke gemeente waarin toegankelijkheid, inclusie en ontmoeting centraal staan. Bij nieuw beleid en ruimtelijke ontwikkelingen wordt rekening gehouden met de behoeften van senioren.

Onze inzet: Sociale basis, preventie en gemeenschappen

z Toegankelijke informatie: we regelen laagdrempelige toegang voor inwoners tot informatie, advies en hulp via wijkcontactpunten en buurtvoorzieningen. z Digitaal platform: we ontwikkelen of sluiten aan bij een digitaal platform waar inwoners zich kunnen aanmelden als vrijwilliger en inwoners en organisaties eenvoudig hulp kunnen vinden. Hierdoor wordt informele hulp beter georganiseerd en wordt hulp uit de samenleving beter ingezet. Tegelijk zorgen we er ook voor dat hulp bereikbaar blijft voor mensen die niet digitaal vaardig zijn, en moeten mensen die digitaal vaardiger (en veiliger) willen worden daarbij ondersteuning kunnen krijgen. z Wijk- en buurtinitiatieven: we ondersteunen initiatieven die ontmoeting en verbinding in de wijk bevorderen, zoals buurtactiviteiten, sportclubs, bibliotheken en buurthuizen en andere laagdrempelige plekken, zodat de sociale basis sterker wordt en eenzaamheid wordt voorkomen. We zetten in op buurtgericht samenwerken. Wijken die meer aandacht behoeven, krijgen die ook. z Evaluatie en visie: we evalueren de huidige praktijk van buurt- en dorpshuizen en gebruiken deze evaluatie voor een herijkte visie op wijk- en buurcentra, zodat deze voorzieningen ook in de toekomst voor wijkbewoners op peil kunnen blijven.

Hierbij wordt ook gekeken naar mogelijkheden voor het combineren van functies in deze centra, zoals praktijkruimten voor huisartsen, fysiotherapeuten of anderen. z Verbinding: we zetten in op buurt- en wijkverbinders/opbouwwerkers o.a. voor tegengaan eenzaamheid en gemeenschapsversterking.

Wmo: toegankelijkheid, maatwerk en houdbaarheid

z Integrale aanpak: er komt een nieuwe geactualiseerde integrale Wmo-beleidsnota in samenhang met jeugd. De overgang naar volwassenheid vraagt om een integrale aanpak. z Een loket: we zorgen dat inwoners via één duidelijk loket in de wijk of online hun Wmovraag kunnen stellen. z Collectief versus maatwerk: collectieve voorzieningen (zoals informatie, advies, ontmoetingsplekken, vrijwilligersinitiatieven en algemene hulp) worden versterkt. Deze zijn fysiek, sociaal, digitaal en communicatief toegankelijk. Meedoen is het uitgangspunt: in wonen, werk, onderwijs, zorg, sport en cultuur. Dit moet ervoor zorgen dat inwoners eerst gebruik kunnen maken van laagdrempelige, preventieve ondersteuning voordat zwaarder maatwerk wordt ingezet. z Houdbaarheid Wmo: vanwege beperkte middelen maken we scherpe keuzes. We zetten daarom vooral in daar waar het meeste effect wordt bereikt en waar de nood het hoogst is, zodat de Wmo houdbaar blijft. Grip op Wmo wordt stevig verankerd. z Samenwerking en inkoop: de gemeente werkt samen met zorgaanbieders, welzijnsorganisaties en omliggende gemeenten om ondersteuning, regionale opvang en beschermd wonen goed te organiseren. Aanbieders moeten betrouwbaar, effectief en transparant zijn. We willen keuzevrijheid voor inwoners, maar geen wildgroei. De gemeente moet kritisch inkopen en samenwerken binnen de regio om continuïteit en kwaliteit te waarborgen.

Hierbij wordt ingezet op langduriger relaties, samenwerking en partnerschappen. z Toezicht kwaliteit: we houden toezicht op de kwaliteit van Wmo-middelen en scherpen toezicht op aanbieders aan. z Betaalbaarheid via eigen bijdrage: we willen, zodra gewijzigde wetgeving hiervoor ruimte biedt, toewerken naar een eigen (inkomensafhankelijke) bijdrage. Hiermee wordt de Wmo ook op langere termijn toegankelijk en betaalbaar gehouden voor inwoners die ondersteuning het meest nodig hebben.

14

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

Mantelzorg, vrijwilligers en informele zorg

z Mantelzorgers die in Alkmaar wonen krijgen ondersteuning, informatie en praktische hulp laagdrempelig en in de buurt. Speciale aandacht krijgen jonge mantelzorgers. De wenselijkheid van uitbreiding van respijtzorg wordt onderzocht. Het Mantelzorgcompliment wordt voortgezet. z Vrijwilligers worden structureel gewaardeerd, bijvoorbeeld via de ‘helden van Alkmaar’. De bestaande collectieve vrijwilligersverzekering is voor schade en ongevallen eveneens een indirecte waardering.

Wonen (en veiligheid), zorg en senioren

z Woonzorgagenda: er komt een Woonzorgagenda. z Fetura Extra bij de Omval wordt gerealiseerd. z Skaeve Huse: er worden 6 Skaeve Huse gerealiseerd waarbij het huidige afstandscriterium verminderd zal worden tot ca. 300 meter van woningen in de gemeente Alkmaar. Bij de locatiekeuze spelen de omgevingsfactoren een grote rol. Onderdeel van Skaeve Huse is een veiligheidsconvenant met belanghebbenden dat 6 maanden na realisatie wordt geëvalueerd en gerapporteerd aan de gemeenteraad. z Combineren zorg en veiligheid: we pakken overlast aan én bieden perspectief. In situaties van overlast wordt gekozen voor een evenwichtige aanpak waarin zowel stevig optreden als het bieden van perspectief centraal staan. Dit betekent dat er waar nodig direct wordt ingegrepen met maatregelen als gebiedsverboden of handhaving, maar dat dit samen gaat met aanpak voor het onderliggende probleem en het bieden van hulp, begeleiding, crisisopvang of bemoeizorg. Bemoeizorg, crisisopvang, politie en hulpdiensten werken hierin samen. z Signalen van overlast: inwoners die overlast ervaren worden serieus genomen: hun signalen worden actief opgehaald, er wordt naar hen geluisterd en zij worden betrokken bij het zoeken naar oplossingen voor hun situatie of buurt.

Door deze combinatie van daadkracht en betrokkenheid ontstaat een aanpak die niet alleen de rust herstelt, maar ook het vertrouwen en de leefbaarheid in de wijk versterkt.

z Verslavingszorg: we zetten in deze collegeperiode in op verslavingszorg, niet op een gebruikersruimte (of natte ruimte). z Ondersteuning mensen met onbegrepen gedrag: we zetten de integrale ondersteuning van mensen met onbegrepen gedrag voort. Vaak gaat het om mensen met complexe problematiek die hulp nodig hebben die door nauwe samenwerking tussen zorg, veiligheid en het sociaal domein geboden kan worden. We zetten ons in voor het eerder signaleren van problemen en tijdige ondersteuning in de wijk, zodat escalatie en overlast worden voorkomen. Hulp is samenhangend, toegankelijk, dichtbij, persoonsgericht met passende zorg en begeleiding. z Aanpak dakloosheid: dakloosheid wordt structureel aangepakt door te sturen op voldoende en duurzame opvangplekken, begeleiding en doorstroming naar zelfstandig wonen. Specifiek voor jongeren wordt verkend of aparte opvang en begeleiding mogelijk is. z Doorstroming naar huisvesting: we zetten in op het versnellen van doorstroming via prestatieafspraken waaronder Housing First, versoepelen van urgentiecriteria, het actief begeleiden van mensen naar zelfstandig wonen en het monitoren van wachttijden. Samenwerking met regionale partners/gemeenten is onderdeel van de prestatieafspraken. We staan open voor pilots om doorstroming te bevorderen. z Seniorenwoningen: we stimuleren zelfstandig wonen voor ouderen. O.a.

door begeleiding, levensloopbestendige woningen en doorstroming naar passende (geclusterde) woonvormen (met zorg en welzijn dichtbij). Doorstroming wordt ook bevorderd via het seniorenlabel. z Aanpak dementie: Alkmaar blijft een dementievriendelijke gemeente. z Maatschappelijke bijdrage senioren: we gaan ‘de vergrijzing verzilveren’ door ouderen te betrekken en hun vrijwilligerskracht en betrokkenheid te benutten en te stimuleren. Juist veel ouderen zijn actief als vrijwilliger, dat vraagt ondersteuning en aandacht. z Seniorenagenda: de seniorenagenda wordt jaarlijks geactualiseerd met participatie vanuit de ouderenbonden.

15

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

Volksgezondheid

z Een gezonde leefomgeving is een belangrijke basis voor de volksgezondheid. Door vergroening, aandacht voor klimaatadaptatie en het stimuleren van lopen, fietsen en buitensport dragen we bij aan zowel fysieke als mentale gezondheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen en beheer van de openbare ruimte wegen we gezondheid, leefbaarheid en veiligheid expliciet mee. z Mentale gezondheid krijgt nadrukkelijk aandacht binnen het gemeentelijk beleid, met focus op preventie, weerbaarheid en het vroeg herkennen van signalen. z Voorlichting: in samenwerking met scholen en de GGD wordt ingezet op structurele gezondheidsvoorlichting voor jongeren, met specifieke aandacht voor digitale weerbaarheid, alcohol, drugs, seksuele gezondheid, en het tegengaan van vapen. z Jeugdgezondheidsbeleid: gezondheidsbeleid gericht op jeugd wordt ingezet door

bestaande programma’s zoals Gezonde School en JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht) breed toe te passen en te verbinden aan sport, onderwijs en wijkvoorzieningen, zodat gezonde keuzes vanzelfsprekender worden. z Vaccinatiegraad verhogen: het verhogen van de vaccinatiegraad blijft een speerpunt. z Vroegsignalering bij kinderen: voor een sterke start van kinderen en gezinnen wordt opvoedingsondersteuning en vroegsignalering laagdrempelig georganiseerd, zodat ondersteuning tijdig beschikbaar is en zwaardere zorg voorkomen kan worden. In Alkmaar zetten we actief in op het programma Kansrijke start, met preventieve interventies voor, tijdens en vlak na de geboorte (de eerste 1000 dagen). z Locaties gezondheidsvoorzieningen: we streven naar goede spreiding van goede gezondheidsvoorzieningen, zoals huisartsen, fysiotherapeuten en apotheken, waar mogelijk op één locatie, zodat zorg dichtbij en toegankelijk is. Bij nieuwbouwwijken wordt actief gestuurd op voldoende ruimte en voorzieningen voor eerstelijnszorg. We zetten ons hierbij in het bijzonder in om het huisartsentekort tegen te gaan. z Leefstijlverbetering wordt toegankelijk gehouden voor alle inwoners, ook voor mensen met een krappe beurs, door het stimuleren van laagdrempelige beweeg- en leefstijlinitiatieven en het beter benutten van bewezen interventies.

z Huiselijk geweld en gendergerelateerd geweld worden actief en samenhangend aangepakt, met Veilig Thuis als een onmisbare schakel. Specifieke aandacht is er voor vrouwen, kinderen, ouderen en andere kwetsbare groepen. We realiseren voldoende opvangplekken en zetten in op traumazorg en begeleiding.

Partnerschappen en strategische samenwerking

z Effectieve samenwerking: er worden duidelijke afspraken gemaakt met zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, maatschappelijke partners en inwoners, waarbij vertrouwen, samenwerking en resultaatgericht werken centraal staan, zodat samenwerking effectief is.

16

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

z Tegengaan personeelstekorten: we proberen bij te dragen aan het tegengaan van personeelstekorten in zorg en welzijn door samenwerking met onderwijsinstellingen (zorgonderwijs), werkgevers en regionale partners te stimuleren, leer‑werktrajecten mogelijk te maken en de instroom van zij‑instromers en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen. z Afspraken met zorgverzekeraars: gemeente en zorgverzekeraars voeren regelmatig overleg en bepalen gezamenlijk prioriteiten, met nadruk op preventie en samenhang tussen zorg en ondersteuning. Er worden afspraken gemaakt over duurzame en gezamenlijke financiering, zodat effectieve initiatieven ook op de lange termijn kunnen worden voortgezet. Op lokaal niveau worden budgetten waar mogelijk maximaal ontschot en integraal ingezet. z Regionale samenwerking: de intensieve samenwerking met omliggende gemeenten en partners, zoals we dat doen via AZWA, IZA en GALA[1], wordt voortgezet om maatschappelijke opgaven gezamenlijk uit te voeren, zodat kennis en middelen optimaal worden benut. Alkmaar neemt verantwoordelijkheid als centrumgemeente en bouwt de samenwerking met de regio verder uit. [1] IZA: Integraal Zorgakkoord, landelijke afspraken over de toekomst van de zorg, die regionaal worden uitgewerkt in gezamenlijke plannen van zorgaanbieders, zorgverzekeraars en gemeenten.

GALA: Gezond en Actief Leven Akkoord, gericht op gezond en actief leven voor iedereen, met inzet op preventie, gezonde leefomgeving, leefstijl, mentale gezondheid, vitale ouderen en een sterke sociale basis, lokaal en regionaal uitgewerkt door gemeenten en partners. AZWA: Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord, een aanvulling op IZA en GALA met extra afspraken over de samenhang tussen zorg en het sociaal domein en het aanpakken van personele knelpunten.

5. Sport Sport verbindt. Het brengt mensen uit verschillende wijken, leeftijden en achtergronden samen, en het draagt bij aan een gezonde en gelukkige gemeente. Alkmaar heeft met het Sportpaleis, de Hoornse Vaart, zwembad De Hout en talloze sportverenigingen een sterke sportinfrastructuur. De komende jaren gaan wij deze accommodaties toekomstbestendig en aantrekkelijker maken. Tegelijkertijd investeren we in sport en bewegen voor iedereen: op straat, op school en in het groen. Door buitenspelen te stimuleren en te werken aan een openbare ruimte die uitnodigt tot bewegen worden we een gezondere gemeente. Sporten moet voor iedereen toegankelijk zijn, ongeacht inkomen of beperking. We investeren in accommodaties, ondersteunen kleine verenigingen, zetten in op breedtesport én topsport en halen jaarlijks een groot sportevenement naar Alkmaar. Sporten is ook preventie: actief bewegen maakt ons allemaal vitaler, vergroot de sociale cohesie en zorgt voor prettige wijken.

Onze inzet: Sportaccommodaties

z (Vernieuw)bouw sportcomplexen: we maken de (ver)nieuwbouw van het Sportpaleis en de Hoornse Vaart af, zodat Alkmaar beschikt over moderne en toekomstbestendige sportvoorzieningen.

17

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

z Zwembad De Hout: de Hout blijft open. We zorgen voor voldoende budget voor onderhoud en exploitatie. z Subsidieregeling buitensport: we behouden de subsidieregeling buitensport accommodaties. z Atletiek: we werken aan een nieuwe locatie voor een outdoor atletiekaccommodatie en ondersteunen dit volgens de subsidieregeling buitensport accommodaties. We onderzoeken als gemeente samen met Hylas de mogelijkheden voor indooratletiek in Alkmaar. z Toegankelijkheid: we zorgen dat alle gemeentelijke sportaccommodaties toegankelijk zijn voor mensen met een beperking.

Verenigingen en breedtesport

z Ondersteuning: we ondersteunen sportverenigingen actief via verenigingsmanagers die helpen bij administratie, subsidieaanvragen en vrijwilligersbeleid. z Alkmaarse Sportraad: we starten de Alkmaarse Sportraad, waarin de gemeente met alle sportaanbieders overlegt over het sportbeleid. Zo benutten we de sportieve kennis uit de samenleving maximaal om sport aantrekkelijker, bereikbaarder en betaalbaarder te maken. z Gelijkwaardigheid: in ons sportbeleid geven we in het bijzonder aandacht aan gelijke kansen en de gelijke behandeling van al onze inwoners. Voor discriminatie, homofobie, transfobie, antisemitisme en racisme is geen plek in onze gemeente. We werken samen met verenigingen aan een open en veilig sportklimaat, en zorgen voor een aanspreekpunt voor mensen die zich niet welkom voelen. z Laagdrempelige voorzieningen: we breiden laagdrempelige sport- en speelvoorzieningen uit in alle wijken en dorpen. Hierbij denken we in ieder geval aan Cruijff-courts, beweegtuinen, groene schoolpleinen, wandelen fietsroutes en de mogelijkheid voor bewegen op of in het water. z Kinderen: samen met scholen en ouders werken we actief aan het stimuleren van buitenspelen en sporten voor kinderen. We hebben aandacht voor een verscheiden aanbod van speelvoorzieningen voor kinderen van alle leeftijden.

We betrekken de input van kinderen via scholen om te zorgen voor een omgeving die uitnodigt om naar buiten te gaan.

Toegankelijk en gezond sporten

z Preventie: we zetten sport in als preventie-instrument: samen met scholen, zorginstellingen en maatschappelijke organisaties en door middel van wijkteams en sportregisseurs/buurtsportcoaches stimuleren we bewegen als onderdeel van een gezonde leefstijl. Doel is om als Alkmaar ten minste aan het landelijk gemiddelde van de beweegnorm te komen. z Passend aanbod: we zetten meer in op sportregisseurs/buurtsportcoaches om in ieder geval in alle wijken en dorpen te

18

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

zorgen voor een passend sportaanbod en zo veel mogelijk mensen te stimuleren om te bewegen. z Proeflidmaatschap: we onderzoeken, in samenwerking met sportclubs, een proeflidmaatschap voor jongeren tot en met 21 jaar: de eerste drie maanden bij een sportvereniging worden vergoed. Zo maken we sporten zo laagdrempelig mogelijk. z Jeugdfonds Sport & Cultuur: we zetten ons in om financiële belemmeringen om te sporten weg te nemen: het Jeugdfonds Sport & Cultuur wordt voortgezet en waar nodig uitgebreid, zodat kinderen uit gezinnen met een laag inkomen kunnen blijven sporten. z Inclusief: we stimuleren sporten voor mensen met een beperking en ondersteunen para-sportverenigingen en inclusieve sportprogramma’s. z Aanpak eenzaamheid: we betrekken sport actief bij de aanpak van eenzaamheid onder ouderen en jongeren. Buurtsportcoördinatoren geven extra aandacht aan deze doelgroepen.

Sportevenementen en topsport

z Jaarlijks sportevenement: we organiseren jaarlijks minimaal één (inter)nationaal sportevenement in Alkmaar, waaronder het NK wielrennen. z Gebiedsontwikkeling bij het AZ- stadion: de gebiedsontwikkeling rond AZ-stadion biedt kansen voor sport, economie en bereikbaarheid in Alkmaar. We willen het gebied rondom AZ meer verbinden met de stad. Wij steunen daarom de verdere ontwikkeling van het gebied, mits in balans met de belangen van de stad en haar ondernemers. Daarbij geldt als duidelijke randvoorwaarde dat nieuwe ontwikkelingen niet mogen leiden tot oneerlijke concurrentie of verschraling van het aanbod in de binnenstad. Nieuwe commerciële functies binnen het gebied dienen daarom een minimale omvang van 750 m² te hebben, zodat het concept aanvullend blijft op het bestaande voorzieningenniveau in de stad. Uitgangspunt blijft dat verdere invulling en besluitvorming plaatsvinden in goed overleg met de ondernemersverenigingen en andere betrokken partijen.

z Parkeren bij het AZ-stadion: bij de parkeeropgave rond het AZ- stadion zijn we bereid te kijken naar slim dubbelgebruik van parkeervoorzieningen, zodat capaciteit efficiënt wordt benut. Daarbij geldt als duidelijke randvoorwaarde dat nieuwe ontwikkelingen niet mogen leiden tot oneerlijke concurrentie of verschraling van het aanbod in de binnenstad. Nieuwe commerciële functies binnen het gebied dienen daarom een minimale omvang van 750 m² te hebben, zodat het concept aanvullend blijft op het bestaande voorzieningenniveau in de stad.

19

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

Uitgangspunt blijft dat verdere invulling en besluitvorming plaatsvinden in goed overleg met de ondernemersverenigingen en andere betrokken partijen. z Bereikbaarheid en veiligheid: we investeren in de bereikbaarheid rondom het AZ-stadion, waaronder een onderzoek naar een extra loopbrug van en naar het stadion om bezoekersstromen beter en veiliger af te wikkelen. z Talent benutten: we benutten topsport als inspiratiebron voor breedtesport en jeugd: talentprogramma’s en scholen worden actief verbonden aan sportclubs en topsporters.

6. D  uurzaamheid en energie Alkmaar staat voor een grote opgave. Ons doel is om uiterlijk in 2050 klimaatneutraal, klimaatbestendig en circulair te zijn. Om deze klus in 24 jaar voor elkaar te kunnen krijgen, moeten er nu stappen worden gezet en knopen worden doorgehakt. De manier van omgaan met energie, warmte en onze leefomgeving zal veranderen. Dit is soms best wennen. Tegelijkertijd biedt de energietransitie kansen: minder energieverbruik voor inwoners, nieuwe werkgelegenheid en een gezondere leefomgeving. We kijken uit naar een zelfstandiger Alkmaar dat minder afhankelijk is van fossiele brandstoffen. Alkmaar moet haar verantwoordelijkheid nemen en tegelijk realistisch en betaalbaar handelen. Dus stap voor stap aardgasvrij, met daken vol zonnepanelen, forse inzet op isolatie en een slim en toekomstbestendig energienet. We nemen alle inwoners en ondernemers zorgvuldig mee in de overgang naar schonere warmte en energie. En we werken samen met corporaties, bedrijven en netbeheerders aan een toekomstbestendige energie-infrastructuur. Initiatieven vanuit de samenleving zijn hard nodig en ondersteunen we met veel enthousiasme. De uitdagingen als het gaat om grondstoffen­ gebruik zijn groot. Er is nog veel nodig om van Alkmaar een circulaire gemeente te maken en hiervoor zijn niet alle oplossingen voor in beeld.

20

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

We zetten nu in op een praktische aanpak: zuinig zijn, meer hergebruiken en levensduur verlengen. Door Alkmaarders met elkaar te verbinden en innovatieve ideeën aan te jagen brengen we een circulaire economie dichterbij.

Onze inzet: Energietransitie

z Klimaatneutraal in 2050: we dringen de CO₂-uitstoot terug met als doel een klimaatneutrale gemeente te zijn, uiterlijk in 2050. z Duurzame energie doel: we zetten ons in om het doel voor de Regio Alkmaar uit de Regionale Energiestrategie (RES) van 0,62

terawattuur duurzame energie voor 2030 te behalen en werken hierin samen met de andere gemeenten in de regio. Hierbij zijn netverzwaring, repowering van windmolens en een forse groei van zon op dak belangrijke voorwaarden. z Zonne-energie: we stimuleren zonnepanelen op daken van woningen, bedrijven, gemeentelijke gebouwen en op of langs infrastructuur. Grootschalige zonneweides in polders of natuur staan we niet toe. z Windenergie: windturbines realiseren we uitsluitend in de buurt van bestaande windmolens bij de bedrijventerreinen Boekelermeer en Beverkoog, met aandacht voor gezondheid, leefbaarheid en landschappelijke inpassing. We zetten waar dit mogelijk is de repowering van bestaande locaties in voor meer energie met minder molens. z Lokaal eigenaarschap: we stimuleren lokaal eigenaarschap van energievoorzieningen en energiecoöperaties zodat opbrengsten zoveel mogelijk ten goede komen aan Alkmaarse inwoners, verenigingen en lokale gemeenschappen. z Uitbreiden energiemix: we zien kansen voor het uitbreiden van de energiemix op de lange termijn met geothermie, aquathermie, (kleinschalige) kernenergie en andere duurzame energiebronnen en brengen de mogelijk­heden voor de gemeente concreet in kaart.

z Aanpak netcongestie: we werken aan het wegnemen van netcongestie en het verder uitbouwen van een toekomstbestendig energienetwerk via samenwerking met netbeheerders, ondernemers en inwoners. Hiervoor nemen we de volgende maatregelen: ̵ Uitbreiding van het energienet is cruciaal en moet snel gebeuren: we maken als gemeente ruimte voor transformatorhuisjes, onderstations en kabels; ̵ We zetten het Reformers project voort en gebruiken de lessen om bedrijventerreinen samen met partners om te vormen tot energiehubs; ̵ Energieopslag krijgt aandacht bij (grootschalige) nieuwbouwtrajecten; ̵ We ondersteunen bewoners om gezamenlijk energie op te slaan met buurtbatterijen, door middel van toegankelijke subsidies en ondersteuning.

21

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

z Participatie en transparantie: bij energieprojecten betrekken we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties vroegtijdig en gebiedsgericht bij planvorming, besluitvorming en uitvoering. We communiceren helder en tijdig over keuzes, effecten en vervolgstappen. z Duurzame innovatie: we zijn trots op de Europese PoCityf en Reformers projecten die duurzame innovatie in onze regio aanjagen. We werken als gemeente, samen met partners, actief aan een nieuw duurzaam innovatieproject met Europese steun als vervolg hierop, zo blijft Alkmaar proeftuin voor duurzame innovaties. z Regelgeving: we stellen geen extra gemeen­ telijke (duurzaamheids)regels in bovenop landelijke wetgeving, maar zorgen wel voor actieve toepassing van beschikbare instru­ menten en handhaving van bestaande regels. z Financiële afspraken: we zetten maximaal in op meekoppelkansen, cofinanciering en subsidies vanuit Europa/Rijk/Provincie om de verduurzaming te bekostigen.

Warmtetransitie

z Grootschalig isolatieprogramma: we zetten in op een grootschalig isolatieprogramma: via buurtklusbedrijven, energiecoaches en gratis materiaal helpen we alle woningen stap voor stap naar een hoger energielabel. z Energiebrigade: we zetten de Energiebrigade voort: energiecoaches helpen inwoners met een lager inkomen bij het verduurzamen van hun woning. z Van het gas af: we stellen in 2027 vast welke wijken voor 2035 van het aardgas afgaan en stellen hier, samen met inwoners, realistische plannen voor op. We bieden mogelijkheden voor maatwerk en individuele oplossingen voor woningeigenaren. Uiteindelijk zijn brede afwegingen van maatschappelijk belang leidend, ook als dit betekent dat niet elke warmteoplossing voor elke woning mogelijk is. z Groen gas is een duurzaam en goed alternatief voor aardgas in onze regio. Voor de installaties om bijvoorbeeld uit afval, rioolslib of mest groen gas te maken, is ruimte nodig. We helpen initiatiefnemers voor groengas-installaties bij het vinden van geschikte locaties. En zorgen voor snelle vergunningsverlening.

z Tarieven en regelgeving: we zetten in op betaalbare, transparante en voorspelbare warmtetarieven, binnen de kaders van de nieuwe Warmtewet. We benutten nieuwe wetgeving om kosten eerlijker te verdelen tussen huurders en woningeigenaren. z Voorbeeldfunctie gemeente: we geven het goede voorbeeld en gaan door met het verduurzamen van de gemeentelijke gebouwen, infrastructuur en objecten als straatverlichting. z Maatschappelijke organisaties worden actief ondersteund in hun opgave om betaalbaar te verduurzamen. Deze organisaties, zoals dorpshuizen, buurthuizen en sportverenigingen, mogen niet onevenredig geraakt worden door veranderende landelijke energieregels. Verduurzaming moet bijdragen aan lagere lasten en sterke gemeenschappen. We stimuleren slimme energieopslag en collectieve energie-oplossingen voor maatschappelijke organisaties. z Sociale huurwoningen: we werken samen met woningcorporaties aan verduurzaming van de sociale huurwoningvoorraad, zodat ook huurders profiteren van lagere energiekosten.

Circulaire economie en afval

z Circulair inkopen: we breiden circulair inkopen uit en zetten in op levensduurverlenging van assets: bij gemeentelijke aanbestedingen en contracten is circulariteit een vast weegcriterium. z Gemeentelijke inzet: we maken circulariteit concreet in gemeentelijk beleid en uitvoering: van gemeentelijk vastgoed, infrastructuur en openbare ruimte tot inkoop van diensten en producten, we gaan spaarzaam om met grondstoffen en maken hergebruik de norm. We combineren gemeentelijke werkzaamheden zoveel als mogelijk. Wanneer groot onderhoud gepleegd wordt of locaties getransformeerd worden maken we het ook klimaatbestendig. z Impuls circulaire economie: we betrekken vakmanschap, (praktijk)onderwijs, sociale werkplaatsen, de reparatiecultuur en de kringloopboulevard om de circulaire economie een impuls te geven. z Circulaire ambachtscentra: we zorgen voor circulaire ambachtscentra waar milieustraat, kringloopwinkel en reparatieplaatsen samenkomen, zodat hergebruik en reparatie

22 Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

laagdrempelig bereikbaar zijn voor alle inwoners. z Afvalreductie: in het gemeentelijke afvalbeleid zetten we als eerste in op reductie: minder afval produceren gaat boven recycling. z Afval scheiden: we stimuleren het scheiden van afval door het verbeteren en toegankelijker maken van inzameling en milieustraten. z Samenwerking bij hergebruik: We werken samen met partners om te zorgen dat het geproduceerde afval zo goed mogelijk hergebruikt wordt. z Grondstoffenstromen: we stimuleren lokale, korte ketens en meer samenwerking en uitwisseling tussen grondstoffenstromen in de Alkmaarse economie. z Prijsprikkels: we onderzoeken de opties voor positieve prijsprikkels, waaronder korting bij het aanbieden van minder afval. Er komt geen diftar (gedifferentieerde tarieven voor restafval). z Aanpak afval naast de bak: we komen met een aanpak om afval naast de bak tegen te gaan. Onze inzet is dat Stadswerk deze taak overneemt van HVC. Daarbij betaalt de vervuiler een bestuurlijke boete. z Afvalinzameling: we onderzoeken om de afvalinzameling terug te halen naar Stadswerk. Een besluit hierover wordt in de komende raadsperiode voorgelegd aan de raad. z Effectrapportage: we rapporteren over de (positieve en negatieve) effecten van circulariteit.

7. Openbare ruimte, natuur en milieu Betrouwbaarheid, transparantie en daadkracht staan bij ons bestuur voorop. Wij zijn er voor de inwoners en niet andersom. We betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners zo goed mogelijk en vroegtijdig bij plannen, projecten en programma’s. Hiermee wordt gebruikgemaakt van de kracht van de samenleving, vergroten we draagvlak voor besluiten en voegen we kwaliteit aan besluiten toe. Participatie krijgt een duidelijke plek in besluitvorming met heldere termijnen zodat besluiten daadkrachtig kunnen worden genomen. De openbare ruimte is de plek waar inwoners elkaar ontmoeten, zich verplaatsen, sporten, spelen en ontspannen. Een schone, groene en veilige leefomgeving draagt direct bij aan gezondheid, welzijn en verbondenheid in buurten en dorpen. Deze coalitie deelt de ambitie om de openbare ruimte toekomstbestendig, toegankelijk en aantrekkelijk te maken voor iedereen. Daarbij hoort aandacht voor goed onderhoud, vergroening, klimaatbestendigheid, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving. Alkmaar is een internationaal bekroonde duurzame gemeente en won de titel van meest inspirerende groene stad van Europa. Sinds 2020 is meer dan 60.000 m² aan openbaar groen toegevoegd. Hier gaan we mee door,

23

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

met als doel de gemeente aantrekkelijker te maken, de biodiversiteit te vergroten en de stad klimaatbestendig te maken voor 2050. De stad groeit en verandert; daarom is het belangrijk dat de openbare ruimte met inwoners, ondernemers en bezoekers meebeweegt. We zorgen voor een ontwikkeling van stad én dorpen in evenwicht. Leefbaarheid, bereikbaarheid en voorzieningen in de kernen zijn een belangrijk onderdeel van onze aanpak.

Onze inzet: Openbare ruimte

We werken aan een schone, groene, veilige en toegankelijke leefomgeving. We communiceren tijdig en duidelijk over werkzaamheden en betrekken inwoners bij keuzes in hun leefomgeving via een praktisch leefbaarheidsplan. Bij herinrichting kiezen we voor minder verharding en meer groen. In de stad én de dorpen zorgen we voor voldoende en logisch geplaatste parkeervoorzieningen en straatmeubilair. z Basisnorm: schoon, heel en veilig geldt als basisnorm voor alle wijken en dorpen. z Groene parkeerplekken: we maken een start met het vergroenen van parkeerplekken, zodat parkeren en groen hand in hand gaan. z Kanaalpark: we maken serieus werk van het kanaalpark als groen lint tussen nieuwe en bestaande wijken. Daar waar stukken ontbreken, proberen we deze toe te voegen of elders in de wijk te compenseren. We gebruiken de herinrichting van de Kanaalkade om deze te vergroenen. z Veilig en licht: we voeren het plan van aanpak uit om de verlichting bij tunnels te verbeteren, waaronder de verbinding tussen Dijk en Waard en Alkmaar. z Stoeptegeloffensief: we zoeken binnen de begroting naar mogelijkheden om het stoeptegeloffensief, voor toegankelijke stoepen, een extra impuls te geven van 100.000 euro. z Groen toevoegen: we zetten in op 12.000 m² extra groen per jaar in de openbare ruimte. Hiermee zorgen we voor meer bomen, plantsoenen, schaduw- en koelteplekken en meer biodiversiteit.

We doen dit met een wijkgerichte aanpak of bij grote renovaties. z Tuinen en pleinen: we stimuleren meer groen in tuinen en op pleinen. Om tegels te vervangen doer groen is Alkmaar aangesloten bij Stichting Steenbreek, die helpt om hittestress tegen te gaan, biodiversiteit te vergroten en wateroverlast te verminderen. z Hofplein: we maken werk van de vergroening van het Hofplein. Parkeerplaatsen die verdwijnen door vergroening compenseren we zo veel mogelijk.

24

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

z Groenonderhoud: we zorgen voor natuur­ vriendelijk groenonderhoud en stimuleren inheemse natuur. Groen wordt ecologisch beheerd waarbij de veiligheid van de openbare ruimte voorop staat en er oog is voor uitstraling en verzorging. z Begraafplaatsen: we zorgen voor goed groenonderhoud op de gemeentelijke begraafplaatsen. z Toegankelijkheid: de openbare ruimte is toegankelijk voor iedereen, jong én senior, inclusief mensen met een beperking. Hiervoor maken we gebruik van het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap. z Ruimte voor ontmoeting: we zorgen voor bankjes, speelplekken, sportplekken en aantrekkelijke verblijfsplekken voor jong én senior, passend bij de behoeften van de mensen die er wonen. z Zwerfafval: we pakken overlast van zwerfafval aan, met grote aandacht voor de ondergrondse afvalcontainers. Op basis van data per wijk nemen we de maatregelen die nodig zijn. z Stadswerk072: we verkennen of Stadswerk072 weer onder de gemeente gebracht kan worden, inclusief de financiële en organisatorische gevolgen.

Groen, recreatie en biodiversiteit

Toegankelijke, aantrekkelijke en goed onderhouden recreatie- en natuurgebieden zorgen voor ontspanning, gezondheid en ontmoeting. Dit geldt voor alle recreatiegebieden in en rond Alkmaar, zoals Geestmerambacht, de Alkmaarse stadsparken en groengebieden. z Stadsparken: we behouden en versterken de stadsparken op basis van de parkenscan. z Alkmaarderhout: we waarderen de Alkmaarderhout en daarom investeren we in het bos om het nog aantrekkelijker te maken voor de toekomst. z Toegang tot voorzieningen: we zorgen voor toegankelijke recreatievoorzieningen met meer sanitaire voorzieningen en voldoende afvalbakken. z Groene verbindingen: we realiseren groene verbindingen tussen wijken, parken en buitengebied en versterken daarmee de ecologische hoofdstructuur volgens het groenbeleidsplan.

z Bomen: bomen die gekapt moeten worden vervangen. We vervangen bomen zo veel mogelijk op de oorspronkelijke locatie. z Geestmerambacht: we maken duidelijke afspraken over de beëindiging van de financiële betrokkenheid van de gemeente Alkmaar aan de gemeenschappelijke regeling Geestmerambacht. We staan open voor een nieuwe vorm van samenwerking voor het beheer en de instandhouding van het deelgebied Geestmerambacht. We blijven ons inzetten voor een toegankelijk en betaalbaar Geestmerambacht, waarbij evenementen de economische en maatschappelijke waarde kunnen vergroten. z Groene Loper en Park van Luna: we stoppen de gemeentelijke bijdrage aan de deelgebieden Groene Loper en Park van Luna.

Milieu

z Klimaatadaptatie: we maken Alkmaar klimaatbestendig met waterberging, vergroening, schaduw en hittestressreductie. Zo zijn we beter bestand tegen hittegolven, droogte en hevige regenbuien. We stimuleren groene daken als dé perfecte manier om overtollig regenwater op te vangen en te zorgen voor isolatie en een prettigere leefomgeving. Bij de inrichting van gemeentelijk vastgoed houden we hier rekening mee. z Luchtkwaliteit: we verbeteren de luchtkwaliteit. De nota luchtkwaliteit wordt geactualiseerd. z Dierenwelzijn: we zetten in op een diervriendelijke inrichting van de openbare ruimte en houden vast aan het dierenwelzijnsbeleid 2025-2030. z Omgevingsdienst: we bevorderen vergaande samenwerking tussen omgevingsdiensten. De Omgevingsdienst Noord-Holland Noord maken we robuuster. Zo kan de gemeente Alkmaar beter controleren, opsporen en handhaven, voor een gezonde leefomgeving. We hebben specifieke aandacht voor zeer zorgwekkende stoffen. z Bodemverontreiniging: we gaan bodemverontreiniging actief tegen. We komen onder andere met een regeling tegen het toepassen van staalslakken. z Waterkwaliteit en varen: we verbeteren de waterkwaliteit en ecologie in sloten en singels. We zorgen voor betere vaarroutes. Onderhoud

25

Alkmaars Coalitieakkoord: Vol Vertrouwen Vooruit

van watergangen en baggerwerkzaamheden blijven onderdeel van het reguliere beheer. z Schoon water: samen met het hoogheemraadschap controleren we meer op afvalstromen en lozingen in het oppervlakteen grondwater. We zetten ons in om de doelen van de Kaderrichtlijn Water 2027 te behalen en om op meer plekken veilig te kunnen zwemmen.

8. Mobiliteit en parkeren De Stedelijke Mobiliteitsvisie Alkmaar, het Actieprogramma Verkeersveiligheid en het programma Alkmaar Fietst vormen de basis voor het mobiliteitsbeleid van de komende jaren. We bouwen hierop voort met een aanpak waarin bereikbaarheid, verkeersveiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid hand in hand gaan. Een goed bereikbare gemeente is essentieel voor prettig wonen, veilig verkeer en een sterke economie. We willen dat inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig, duurzaam en efficiënt kunnen verplaatsen. Daarbij kiezen we voor een realistische balans tussen leefbaarheid, bereikbaarheid en doorstroming. We voeren de stedelijke mobiliteitsvisie verder uit en maken keuzes die passen bij de omgeving. In de binnenstad en woonwijken geven we meer ruimte aan voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. Buiten de stad en op belangrijke ontsluitingsroutes blijft de auto een belangrijke plaats houden. Iedereen, van jong tot oud, moet veilig en zelfstandig onderweg kunnen zijn.

26