Bijlage 7. Nota Beantwoording zienswijzen Omgevingsvisie Alkmaar 2040

Nota Beantwoording zienswijzen Omgevingsvisie Alkmaar 2040 Gemeente Alkmaar 4 november 2025

1. Inleiding In de omgevingsvisie legt de gemeente haar ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vast. De Omgevingsvisie Alkmaar 2040 is een actualisatie van de omgevingsvisie die in 2017 door de gemeenteraad is vastgesteld. Op 16 juli 2024 heeft het college hiervoor de bouwstenennotitie vastgesteld. De eerder vastgelegde koers wijzigt niet, maar de visie is op een aantal onderdelen aangescherpt. Vanwege diverse maatschappelijke ontwikkelingen is de urgentie van een aantal ruimtelijke vraagstukken veranderd en heeft de gemeente diverse beleidskaders aangescherpt. Dit is in de visie verwerkt. Met de actualisatie wordt voldaan aan de eisen uit de Omgevingswet. De visie geeft onder meer kaders voor de ontwikkeling van de deelgebieden langs het Alkmaars Kanaal. Met een milieueffectrapportage zijn de effecten van deze ontwikkeling op de leefomgeving in beeld gebracht, en is beoordeeld in hoeverre de voorgestelde koers uit de omgevingsvisie bijdraagt aan het halen van de ambities. Het opstellen van de Omgevingsvisie en de milieueffectrapportage is een samenhangend proces. De ontwerp-omgevingsvisie en het bijbehorende Milieueffectrapport (MER) Alkmaars Kanaal hebben, met de bijbehorende stukken, van 18 juli tot en met 12 september 2025 voor eenieder ter inzage gelegen. In totaal zijn er zes zienswijzen ingediend.

Deze zijn binnen de gestelde termijn ontvangen en daarmee ontvankelijk. De zienswijzen hebben betrekking op de omgevingsvisie. Tegen het MER zijn geen zienswijzen ingediend. Hieronder volgt een samenvatting van de ingekomen zienswijzen en de gemeentelijke reactie/beantwoording daarop. Indien zienswijzen hebben geleid tot wijzigingen in het vast te stellen bestemmingsplan ten opzichte van het ontwerpbestemmingsplan, is dat bij de betreffende beantwoording en in de conclusie aangegeven. Er zijn zienswijzen ingediend door

R01 R02 R03 R04 R05 R06

Historische Vereniging Alkmaar ProRail b.v. LTO Noord, afdeling Land van Leeghwater Cumela Nederland N.V. PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland GGD Hollands Noorden

1

2

2. Beantwoording R01

Zienswijzen en beantwoording Historische Vereniging Alkmaar

1.1

Omgevingskwaliteit Reclamant verzoekt om bij de leidende principes expliciet het ‘erfgoed’ te benoemen. Reclamant stelt dat omgevingskwaliteit en erfgoed in elkaars verlengde liggen; erfgoedobjecten zijn in de gebouwde omgeving de meest duurzame gebouwen en ook bij het rekening houden met water, bodem en ondergrond kan de cultuurhistorie van de strijd tegen het water een inspirerende rol spelen.

1.2

1.3

1.4

Gemeentelijke beantwoording In de omgevingsvisie wordt het behouden en versterken van erfgoed expliciet benoemd als algemene ambitie. Behoud van erfgoed is toegevoegd als element voor het versterken van de omgevingskwaliteit. Groei in balans Reclamant stelt dat het bij de beoordeling van de visie belangrijk is om een beeld te hebben van het verwachte woningbouwprogramma en aan te sluiten bij de bevolkingsprognose. Een periodiek overzicht waarin de woningbouwopgave, de aantallen en het programma per locatie en het te verwachten realisatietempo is een voorwaarde om te kunnen bijdragen aan een Alkmaar dat klaar is voor de toekomst. Gemeentelijke beantwoording De omgevingsvisie geeft kaders voor de woningbouwontwikkeling. Precieze aantallen worden in de visie niet genoemd. De woningbouwopgave wordt nader gespecificeerd in de woonvisie. In de uitvoering wordt gemonitord of de woningbouwproductie in lijn is met de vraag en wordt waar nodig bijgestuurd. Voor de ontwikkeling van de deelgebieden langs het Alkmaars Kanaal wordt door de gemeenteraad richting gegeven via ontwikkelkaders. Stedelijke kwaliteit versus landschappelijk erfgoed en de dorpen Reclamant stelt dat een plan voor woonbebouwing aan de westkant van de Schermer (Alkmaarse Oostrand) niet past bij het belang om het waardevolle open landschap als cultureel erfgoed te behouden en te versterken.

De erfgoedorganisaties hebben een alternatief plan voorgesteld dat de leefbaarheid in de dorpen versterkt en de Schermer als droogmakerij landschappelijk heel houdt. Het plan wordt gezien als aanvulling op de geplande woonbebouwing bij Stompetoren-West, mits de behoefte is aangetoond. Kleine ontwikkelingen in het open landschap zijn volgens reclamant mogelijk onder de uitdrukkelijke voorwaarde dat de ruimtelijke en historische kwaliteiten niet aangetast worden. Zij verzoekt het behoud van het stolpenlandschap in de Schermer als kernkwaliteit in de omgevingsvisie te benoemen. Gemeentelijke beantwoording De omgevingsvisie geeft geen kaders voor een woonontwikkeling aan de Oostrand van Alkmaar. Er is gemeentelijk voorkeursrecht gevestigd, maar de uitwerking van een visie voor de ruimtelijke ontwikkeling van dat gebied is geen onderdeel van de nu voorliggende omgevingsvisie. Vanwege de aanwijzing als beschermd landschap is voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied afstemming met de provincie en waar nodig provinciale toestemming vereist. Behoud van traditionele stolpen- en ervenstructuren is in de visie benoemd als uitgangspunt voor vrijkomende agrarische bebouwing. Naar aanleiding van de zienswijze is de stolpenstructuur nadrukkelijker benoemd als kwaliteit bij de gebiedsgerichte ambitie voor het landelijk gebied.

Versterken omgevingskwaliteit Reclamant stelt dat geen kaders worden gegeven voor het versterken van de omgevingskwaliteit. Om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren, is een integrale aanpak nodig die rekening houdt met herkomstwaarde, gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde van een gebied. Dit omvat het betrekken van alle relevante partijen, het afstemmen van belangen en het inzetten van passende instrumenten zoals ontwerpkracht, beeldkwaliteitsplannen en kwaliteitskaders. Volgens reclamant verdient het aanbeveling om het huidige instrumentarium te actualiseren, waarbij de gemeente duidelijker moet maken waar initiatieven minimaal aan moeten voldoen qua ruimtelijke kwaliteit en daar ook op toetsen.

3

1.5

1.6

1.7

Gemeentelijke beantwoording De omgevingsvisie geeft het versterken van de omgevingskwaliteit als duidelijk kader mee. Die ambitie is niet nieuw en sluit aan bij de omgevingsvisie uit 2017. In het omgevingsplan vindt een integrale afweging plaats van alle relevante omstandigheden die invloed hebben op de fysieke leefomgeving, zoals erfgoed, een aantrekkelijke leefomgeving en zorgvuldig ruimtegebruik. Versterking van de ruimtelijke kwaliteit is een van de elementen waaraan bij een aanvraag omgevingsvergunning kan worden getoetst. Specifiek voor de ontwikkeling van de deelgebieden langs het Alkmaars kanaal wordt (vooruitlopend op het omgevingsplan) door de gemeenteraad richting gegeven via ontwikkelkaders. Duurzaamheid en circulariteit Reclamant verzoekt om meer nadruk te leggen op het herbestemmen en renoveren van gebouwen en woningen als basis van circulariteit in vastgoed in plaats van sloop-nieuwbouw. Volgens reclamant is dit beter voor het milieu, financieel vaak goedkoper en het draagt bij aan behoud van identiteit en cultuurhistorie Gemeentelijke beantwoording Het stimuleren van de transformatie naar een circulaire economie is in de omgevingsvisie opgenomen als algemene ambitie in hoofdstuk 4. Dit geldt ook voor bouwactiviteiten.

Dit is in de algemene ambitie verduidelijkt, en bij de ambitie voor de bestaande stad is de bijdrage van het herbestemmen en renoveren van bestaande gebouwen op onze circulaire ambitie toegevoegd. Erfgoed vormt het DNA van de stad Reclamant pleit ervoor duidelijk te benoemen dat het herwaarderen van bestaande kwaliteiten in vooren naoorlogse wijken ook betrekking heeft op de cultuurhistorische waarden van gebouwen, en daarbij op te nemen dat herbestemming en renovatie de voorkeur heeft boven sloop-nieuwbouw. Reclamant stelt dat hiervoor een zo volledig mogelijke inventarisatie, ordening en cultuurhistorische waardering van bestaand vastgoed zou moeten plaatsvinden. Gemeentelijke beantwoording Doel van het gemeentelijk erfgoedbeleid is de hoge kwaliteit van ons erfgoed behouden en waar mogelijk versterken. Dit is in de omgevingsvisie verwerkt en was ook al het uitgangspunt in de visie uit 2017. Het belang om inzicht te hebben in ons erfgoed onderschrijven we en we zijn al actief gestart met de inventarisatie van ons erfgoed. Bij herontwikkeling wordt hier ook nadrukkelijk rekening mee gehouden. De keuze voor herbestemming/renovatie of sloop/nieuwbouw is afhankelijk van verschillende factoren. Per locatie wordt een integrale afweging gemaakt op basis van de ambities in de omgevingsvisie.

Waar nodig worden in het omgevingsplan, gelet op artikel 5.130 Bkl, regels en overwegingen mbt erfgoed opgenomen. Gezonde economie Reclamant stelt dat prioriteit moet worden gegeven aan de meer duurzame vormen van mobiliteit om te zorgen voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving en het verbeteren van de omgevingskwaliteit. Om de aantrekkelijkheid van de oevers van het Kanaal (park en zone) als woonen verblijfsgebied te verbeteren, en autoverkeer van de ene naar de andere wijk meer naar de ring te krijgen, pleit reclamant ervoor de Bestevaerbrug te beperken tot een brug voor langzaam verkeer en hulpdiensten. Dit mede omdat de aanlanding van een brug voor autoverkeer het profiel van de voormalige Westfriese Omringdijk teveel aantast. Gemeentelijke beantwoording De omgevingsvisie gaat uit van de realisatie van de Bestevaerbrug als fietsstraat voor een directe verbinding tussen Oudorp en Overdie voor voetgangers en fietsers. Het is een belangrijke schakel in het doorfietsnetwerk en het openbaar vervoernetwerk, en draagt bij aan de bereikbaarheid van voorzieningen. Daarnaast fungeert de brug als secundaire toegang voor lokaal autoverkeer. Bij de uitwerking van de plannen wordt rekening gehouden met de cultuurhistorische waarde van de Westfriese Omringdijk.

De dijk vormt een belangrijk element in het landschap en de geschiedenis van het gebied en bij de ontwikkeling van voormalig bedrijventerrein Oudorp is het herstellen en behouden van de dijk als herkenbare structuur uitgangspunt.

4

1.8

Cultureel erfgoed als basisvoorwaarde Reclamant stelt dat als versterking van ruimtelijke kwaliteit en het stimuleren van duurzaamheid vertrekpunten zijn, het behoud van het cultureel erfgoed als een basisvoorwaarde moet worden benoemd in de omgevingsvisie. De identiteit van Alkmaar als monumenten-, winkel- en woonstad met een uniek landschap aan de oost- en westzijde van de stad is hiermee gediend.

Gemeentelijke beantwoording De omgevingsvisie is een integrale lange termijn visie voor de fysieke leefomgeving. Het belang van het behouden en versterken van ons cultureel erfgoed wordt onderschreven en komt op verschillende plekken in de visie terug. Conclusie Naar aanleiding van de zienswijze is de tekst van de omgevingsvisie op de volgende onderdelen aangepast/aangevuld: - Behoud van erfgoed wordt benoemd als element van de omgevingskwaliteit - Het stolpenlandschap is benoemd als te behouden kwaliteit in het landelijk gebied - Circulaire bouw en de bijdrage van het herbestemmen en renoveren van gebouwen is benoemd als onderdeel van de circulaire ambitie Voor het overige leidt de zienswijze niet tot wijziging van de Omgevingsvisie.

R02

Zienswijzen en beantwoording ProRail b.v.

2.1

Bescherming spoornetwerk en haar omgeving Reclamant vraagt om toekomstige uitbreidingen van het spoornetwerk mogelijk te houden en de omgevingseffecten op de woon- en werklocaties te beperken. Reclamant wijst hierbij op het wettelijk bepaalde beperkingengebied met betrekking tot de hoofdspoorweginfrastructuur, de vergunningplicht en de benodigde privaatrechtelijke toestemming. Reclamant ondersteunt het belang van multifunctionele gemengde stationsgebieden, maar vraagt aandacht voor het goed kunnen blijven functioneren van de OV-knoop als geheel. Dit vraagt o.a. om ademruimte en overzicht in het gebied en logische (loop)routes voor de OV-reizigers. Reclamant benoemd aandachtspunten in relatie tot de verplaatsing van het busstation naar de noordzijde van station Alkmaar, de ontwikkeling aan de zuidzijde van station Alkmaar, de afstand van woningbouw tot het spoor en het realiseren van geluidluwe functies aan de spoorzijde, en de zichtbaarheid en bereikbaarheid van het station en de ketenvoorzieningen. Gemeentelijke beantwoording De ontwikkeling van de OV-knooppunten levert een belangrijke bijdrage aan de bereikbare en gastvrije stad. Essentieel daarbij is het realiseren van een toekomstvaste spoorverbinding (via het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer) van en naar het noorden en zuiden die aansluit bij de woningbouwambities van Alkmaar en de regio.

Uitnodigende stations met ruimte voor ontmoeting en verblijf zijn hier onlosmakelijk aan verbonden. Het goed functioneren van het spoornetwerk en de stationsgebieden als geheel is dan ook uitgangspunt voor ontwikkelingen nabij het spoor. Bij de uitwerking van de plannen vindt vroegtijdige afstemming plaats over de genoemde aspecten, waarbij rekening wordt gehouden met de wettelijk bepaalde voorwaarden voor ontwikkelingen bij de spoorweginfrastructuur.

2.2

Voorkomen belemmeringen voor functioneren en veiligheid spoornetwerk Reclamant verzoekt om de voorzieningen die noodzakelijk zijn voor de elektriciteitsvoorziening van de hoofdspoorweginfrastructuur en daarmee voor het rijden van treinen voor een goed functioneren daarvan niet in te sluiten door bebouwing of bebouwing te realiseren op te dichte afstand, en deze te allen tijde bereikbaar te houden voor onderhouds- en hulpdiensten. Voor de vindbaarheid van het station verzoekt reclamant de zichtlijnen te borgen binnen de planontwikkelingen. Gemeentelijke beantwoording

5

2.3

2.4

Samen met NS, ProRail en andere stakeholders werken we aan de ontwikkeling van de OV-knooppunten als onderdeel van een duurzaam bereikbare stad. Hierbij wordt rekening gehouden met het goede functioneren en de veiligheid van het spoornetwerk en de daarbij benodigde voorzieningen. Bescherming van de omgeving tegen effecten van het spoor Reclamant stelt dat bij het ontwikkelen in de nabijheid van het spoornetwerk, het voor een goede leefomgeving belangrijk is om eventuele nadelige effecten van het gebruik van het spoor op een zorgvuldige wijze te mitigeren, en vraagt aandacht voor externe veiligheid, geluid, trillingen, overwegveiligheid, waterpeil/stabiliteit, windbeleving en windhinderrisico's, schaduwwerking op zonnepanelen, en zonneparken / reflectie in relatie tot hoofdspoorweginfrastructuur bij de uitwerking van de visie in omgevingsplannen Gemeentelijke beantwoording De zienswijze heeft betrekking op de uitvoering. Bij de uitwerking van ontwikkelingen in de omgeving van het spoor houden we rekening met de genoemde aspecten.

Afstemming over plannen en ontwerp- en vormgevingsopgaven Reclamant geeft aan graag vroegtijdig mee te willen denken over plannen in de nabijheid van het spoor, zij verwijst naar het Bureau Spoorbouwmeester als onafhankelijk adviserend orgaan voor ontwerp en vormgevingsopgaven binnen de spoorsector en het Spoorbeeld als inspiratie voor de uitwerking van de visie.

Gemeentelijke beantwoording Bij de uitwerking zorgen we voor een vroegtijdige afstemming en zullen waar mogelijk de informatie uit het Spoorbeeld hierbij betrekken. Conclusie De zienswijze benoemt aandachtspunten voor de uitvoering en planuitwerking. De zienswijze leidt niet tot wijziging van de omgevingsvisie.

R03

Zienswijzen en beantwoording LTO Noord, Afdeling Land van Leeghwater

3.1

Woningbouw in dorpskernen Reclamant pleit voor maatwerk voor woningbouw in het buitengebied, met ruimte voor kleinschalige uitbreiding in de dorpen in plaats van grootschaligere ontwikkelingen in het open polderlandschap, en ruimte voor kleinschalige woongemeenschappen in vrijkomende agrarische bebouwing die past binnen de landschappelijke structuur en rekening houdt met omliggende agrarische activiteiten.

3.2

Gemeentelijke beantwoording De omgevingsvisie onderkent het belang van ruimte voor ontwikkelingen in het buitengebied voor woningbouw en andere functies voor de vitaliteit en leefbaarheid van het gebied. In samenspraak met inwoners, gebruikers en de provincie wordt gekeken naar passende ontwikkelingen die rekening houden met de natuur, agrarische activiteiten en landschappelijke kwaliteiten. Ontwikkeling van agrarische erven Reclamant verzoekt om het bouwvlak van agrarische erven te verruimen naar 2 hectare, conform het provinciaal beleid. Deze ruimte is noodzakelijk, niet alleen in het kader van schaalvergroting, maar ook om duurzame of maatschappelijke opgaven mogelijk te maken, zoals kringlooplandbouw, verbrede landbouw, dierenwelzijn of natuur- en energie-initiatieven Gemeentelijke beantwoording De omgevingsvisie heeft aandacht voor toekomstbestendig ondernemerschap in de agrarische sector met een bij de bedrijfsvoering passend bouwvlak en de mogelijkheden voor verbreding van de bedrijfsvoering. Samen met o.a. de provincie Noord-Holland, het hoogheemraadschap, agrarische vertegenwoordigers, landschapsorganisaties en natuurbeheerders zoekt de gemeente naar een goede manier om de schaalvergroting en ruimtebehoefte landschappelijk in te passen.

De vraag of verruiming gebiedsbreed, dan wel voor een individuele locatie mogelijk en/of wenselijk is, wordt bij het Omgevingsplan afgewogen. Daarbij vindt iedere keer een integrale afweging aan de hand van alle relevante wet- en regelgeving en alle relevante omgevingsfactoren plaats.

6

7

3.3

3.4

3.5

3.6

Toekomstbestendige bedrijfsvoering Voor een toekomstbestendige bedrijfsvoering voor agrarische ondernemers in het veenweidegebied, maar ook daarbuiten, vraagt reclamant aandacht voor het bieden van ruimte voor (vervangende) nieuwbouw van duurzame bedrijfsgebouwen voor veehouderij en opslag, zodat bedrijven kunnen blijven voldoen aan milieueisen en economische continuïteit. Gemeentelijke beantwoording De gemeente faciliteert veranderingen in de landbouw om het landelijk gebied als agrarisch productielandschap te behouden en houdt daarbij rekening met de economische belangen. Regelgeving over concrete bouw- en opslagmogelijkheden krijgen een plek in het omgevingsplan waarin per locatie een integrale ruimtelijke afweging wordt gemaakt. Recreatie Reclamant vraagt om bij de aanleg van nieuwe recreatieve routes landbouw- en natuurpercelen te mijden omdat routes over akker- en graslanden het risico op de insleep van ziektes en plagen vergroten en zorgen voor verstoring van flora en fauna. Gemeentelijke beantwoording In het landelijk gebied komen agrarisch gebruik, cultuurhistorie en recreatiemogelijkheden samen. De aanleg van nieuwe recreatieve routes draagt bij aan het goed beleefbaar maken van het landschap. Een goede balans tussen natuur, agrarisch gebruik en recreatie is daarbij het uitgangspunt.

Eventuele recreatieve routes over agrarisch grondgebied en door natuurgebieden zullen altijd in afstemming met de grondeigenaar en beheerder tot stand komen. Zo nodig kunnen tijdelijke afsluitingen ten tijde van het broedseizoen of andere maatregelen worden meegenomen in de uitwerking. Waterbeheer Reclamant stelt dat er in het veenweidegebied behoefte is aan een effectief baggerbeheer voor de instandhouding van de waterrecreatie én de landbouwfunctie, en dat het van belang is om nu al te anticiperen op de toekomstige beschikbaarheid van zoetwater, onder andere door het stimuleren van innovaties zoals verticale drainage. Gemeentelijke beantwoording De gemeente erkend dat bij de beschrijving van de waterproblematiek in het landelijk gebied, de watervraagstukken van het veenweidegebied onvoldoende zijn benoemd. De tekst in de visie is aangepast. De concrete uitwerking vindt plaats in samenwerking met grondeigenaren, het hoogheemraadschap, provincie en regiogemeenten. Hierbij kijken we met alle partijen naar innovatieve oplossingen en houden rekening met de agrarische- en natuurbelangen. Netcongestie Reclamant stelt dat de huidige netcongestie op het elektriciteitsnet een belemmering vormt voor zowel agrarische bedrijven als voor duurzaamheidsinitiatieven en verzoekt om verruiming van de mogelijkheden voor decentrale opwekking en opslag van duurzame energie.

Gemeentelijke beantwoording De omgevingsvisie erkend dat het benutten van ruimte op bouwvlakken in het landelijk gebied mogelijk kan bijdragen aan de energietransitie. Uitgangspunt in de provinciale energievisie is dat vraag, aanbod en opslag van hernieuwbare energie worden gebundeld zodat bestaande en nieuwe energieinfrastructuur efficiënt benut worden. Soms is dit lokaal, door kleinschalige opwerk en verbruik, waar bewonersinitiatieven, bedrijven of energie coöperaties een belangrijke rol kunnen spelen. Soms is het efficiënter om vraag en aanbod op een hoger schaalniveau bij elkaar te brengen. Per locatie/gebied zal steeds een integrale afweging moeten worden gemaakt over de meest passende oplossing, rekening houdend met alle relevante wet- en regelgeving en alle relevante omgevingsfactoren. Conclusie Naar aanleiding van de zienswijze is de tekst van de omgevingsvisie op de volgende onderdelen aangepast/aangevuld: - de tekst over de waterproblematiek (in relatie tot de agrarische belangen) in het veenweidegebied Voor het overige leidt de zienswijze niet tot wijziging van de Omgevingsvisie.

8

R04

Zienswijzen en beantwoording Cumela Nederland

4.1

Bedrijfslocaties voor cumelabedrijven Reclamant stelt dat cumelabedrijven1 een belangrijke rol vervullen voor het landelijk gebied in relatie tot aanleg, behouden en versterken van natuur, landschap, economie en passend hergebruik van vrijkomende agrarische bebouwing en dat de ligging van bedrijfslocaties in het buitengebied essentieel is voor de bedrijfsvoering. Reclamant verzoekt om het bestaansrecht van cumelabedrijven in het buitengebied te erkennen en dit expliciet te benoemen in de omgevingsvisie, en ruimte te bieden voor de ontwikkeling en uitbreiding van bestaande bedrijfslocaties en nieuwvestiging in het landelijk gebied.

4.2

4.3

4.4

Gemeentelijke beantwoording De gemeente erkent het belang en de rol van agrarische of landschap ondersteunende bedrijven in haar landelijk gebied. De tekst in de omgevingsvisie wordt hierop aangevuld. Concrete uitbreidingsmogelijkheden worden integraal beoordeeld bij het opstellen van het omgevingsplan. De vraag of verruiming gebiedsbreed, dan wel voor een individuele locatie mogelijk en/of wenselijk is, wordt bij het Omgevingsplan afgewogen. Daarbij vindt iedere keer een integrale afweging plaats aan de hand van alle relevante wet- en regelgeving en alle relevante omgevingsfactoren. Bereikbaarheid bedrijfslocaties Reclamant stelt dat een goede bereikbaarheid van de bedrijfslocaties voor groot materieel van groot belang is voor de bedrijfsvoering, en ook de bereikbaarheid van plaatsen waar werk uitgevoerd wordt. Ontsluitingswegen in en rondom de gehele gemeente dienen daarom goed bruikbaar te zijn voor o.a. (landbouw-)voertuigen, motorrijtuigen met beperkte snelheid, werktuigen (graafmachines / shovels) en transportmaterieel Gemeentelijke beantwoording Een passende inrichting voor landbouw en vrachtverkeer is een van de ambities voor het landelijk gebied in de omgevingsvisie. De bedrijfsvoering is één van de belangrijke aandachtspunten bij een passende inrichting van de wegen in het landelijk gebied, leefbaarheid en verkeersveiligheid zijn andere belangrijke aandachtspunten.

Bij de afstemming over de wegen in het landelijk gebied wordt de werkgroep landbouw verkeer betrokken. Cumela is hiervan één van de deelnemers.. Dit is in de tekst in de omgevingsvisie aangevuld. De uitwerking en concrete bereikbaarheid van bedrijfslocaties is onderdeel van de uitvoering en wordt niet in de omgevingsvisie vastgelegd. Circulaire economie Reclamant stelt de cumelasector een belangrijke bijdrage levert aan de transitie naar een circulaire economie. Reclamant en haar leden kijken op een andere manier naar reststromen die zij produceren, bijvoorbeeld groenafvalstromen die vrijkomen bij het beheer van groenstroken en wegbermen of grond die beschikbaar komt als gevolg van verschraling van natuurgebieden. Niet langer zien zij deze stromen als 'waardeloos afval', maar veel meer als potentiële grondstoffen voor nuttige toepassingen. Reclamant verzoekt om bij de bedrijfslocatie van cumelabedrijven voldoende (buiten)opslagmogelijkheden toe te staan en dit expliciet te benoemen in de omgevingsvisie. Gemeentelijke beantwoording Ook waar het gaat om buitenopslagmogelijkheden zullen wij rekening houden met de belangen van agrarische en landschap ondersteunende bedrijven. De concrete uitbreidingsmogelijkheden voor de bedrijfsvoering en opslag worden integraal afgewogen via het omgevingsplan.

Energie opwek en opslag Reclamant verzoekt om bij de bedrijfslocatie van cumelabedrijven voldoende mogelijkheden te creëren om energie op te wekken en op te slaan en dit expliciet te benoemen in de omgevingsvisie. Het gaat hierbij om het zelf opwekken en opslaan in een energiehub en voor sommige bedrijven ook de productie van waterstof in combinatie met een windmolen en/of zonnepanelen.

1 bedrijf dat geheel of in overwegende mate gericht is op het leveren van goederen en diensten in het landelijk

gebied, aan agrarische bedrijven, niet-agrarische bedrijven en overheden, waaronder begrepen dienstverlening ten behoeve van landbouw, grondverzet, groenbeheer, natuur, bosbouw, cultuurtechniek en infra.

9

Gemeentelijke beantwoording De omgevingsvisie erkend dat het benutten van ruimte op bouwvlakken in het landelijk gebied mogelijk kan bijdragen aan de energietransitie. Dat geldt niet alleen voor agrarische bouwvlakken, maar ook voor andere bedrijven die in het landelijk gebied actief zijn. Of ruimte kan worden geboden is afhankelijk van verschillende factoren en wordt niet in de omgevingsvisie geregeld. Zie ook het antwoord bij punt 3.6 Conclusie Naar aanleiding van de zienswijze is de tekst van de omgevingsvisie op de volgende onderdelen aangepast/aangevuld - Het belang, de rol en de ontwikkelings- en ruimtebehoefte van agrarische of landschap ondersteunende bedrijven is toegevoegd aan de ambitie voor het landelijk gebied - Bij de afstemming over een passende inrichting voor landbouw en vrachtverkeer is Cumela Nederland als stakeholder toegevoegd conform de huidige praktijk. Voor het overige leidt de zienswijze niet tot wijziging van de Omgevingsvisie. R05

Zienswijzen en beantwoording N.V. PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland

5.1

PWN als partner Reclamant verzoekt om enkele aanscherpingen in de visie om het drinkwaterbelang daadwerkelijk te verankeren en om hen als gesprekspartner in de visie te erkennen. Daarmee geeft de gemeente aan oog te hebben voor drinkwatermanagement.

5.2

5.3

Gemeentelijke beantwoording De gemeente erkent dat het drinkwaterbelang een plek verdient in de omgevingsvisie. Dit is opgenomen als element bij de leidende principes dat we zorgen voor een duurzame toekomst en rekening houden met water, bodem en ondergrond. Het drinkwaterbelang is hier een onderdeel van. We erkennen PWN als gesprekspartner bij ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. Regie op de ondergrond Reclamant deelt het belang om rekening te houden met water, bodem en ondergrond, en de in de omgevingsvisie opgenomen benoemde aandacht voor beheer van kabels en leidingen. Reclamant stelt dat goed beheer begint bij regie op de aanleg van kabels en leidingen, en dat gezien de voorgenomen ontwikkelingen regie noodzakelijk is om mee-koppelkansen te benutten, vitale drinkwaterinfrastructuur (zoals transportleidingen) te borgen en onnodige maatschappelijke kosten te voorkomen. Reclamant ziet deze regie graag terug in de omgevingsvisie. Gemeentelijke beantwoording De ondergrond maakt integraal onderdeel uit van de omgevingsvisie en de gemeente heeft ook hier een regierol. Dit is in de tekst van de visie verduidelijkt. De gemeente neemt de regie door strategisch te programmeren, waarbij wordt gewerkt aan een integrale lange termijnplanning met interne en externe belanghebbenden, waaronder PWN. Dit is één van de manieren op regie te krijgen op de drukte in de ondergrond.

Verkoop publieke grond Reclamant onderschrijft het belang om ‘zorgvuldig en creatief om te gaan met schaarse ruimte in de ondergrond’ vanuit de ervaring bij het aanleggen van drinkwaternetten. Reclamant verzoekt om in de omgevingsvisie op te nemen zeer terughoudend te zijn met het verkopen van publieke grond, zodat er zoveel mogelijk ruimte beschikbaar blijft voor publieke zaken zoals klimaatadaptatie, warmtenetten of drinkwater. Reclamant stelt dat als er wel gronden worden verkocht, de ligging van ondergrondse infrastructuur in deze gronden geborgd zijn voor de toekomst. Gemeentelijke beantwoording De gemeente is zich bewust dat schaarse ruimte in de ondergrond vraagt om een zorgvuldig afgewogen keuzes over de inzet en bestemming van gronden. Bij de verkoop van gronden vindt een integrale afweging plaats waarbij rekening wordt gehouden met zowel de bovengrondse als ondergrondse belangen.

10

5.4

Dit is in de omgevingsvisie geborgd door het opnemen van het leidende principe dat rekening wordt gehouden met water, bodem en ondergrond. Bij de integrale afweging wordt rekening gehouden met de ligging van bestaande infrastructuur en mogelijke behoefte aan toekomstige ondergrondse infrastructuur. Drinkwaterstructuur in groenbeleid Reclamant onderschrijft het belang van vergroenen, maar ziet ook belemmeringen voor het plaatsen van bomen boven drinkwaterleidingen vanwege risico op schade aan de leidingen, ingewikkelde discussies, complexe procedure en onnodig maatschappelijke kosten. Reclamant verzoekt hier in de omgevingsvisie oog voor te hebben, en denkt graag mee bij de uitwerking van groenplannen

5.5

Gemeentelijke beantwoording Het drinkwaterbelang is nadrukkelijker in de omgevingsvisie opgenomen (zie antwoord onder 5.1). Voor de volledigheid is bij de ambitie om de gemeente te vergroenen benoemd dat daarbij rekening wordt gehouden met de beschikbare ruimte in de ondergrond en het effect op de ondergrondse infrastructuur. Drinkwater in omgevingsplan Reclamant geeft graag een aantal suggesties voor regels mee voor het omgevingsplan voor de drinkwatervoorziening en denkt graag mee over de ordening van de ondergrond, bijvoorbeeld in relatie tot de warmtetransitie, omdat dit van invloed kan zijn op de temperatuur en dus de kwaliteit van het drinkwater. Hiermee kunnen huidige en toekomstige tracés van de vitale infrastructuur van drinkwater geborgd worden.

Gemeentelijke beantwoording Bij de transitie van het omgevingsplan vindt participatie plaats, zowel met inwoners als overheidspartners. Uiteraard wordt reclamant hierin meegenomen. Conclusie Naar aanleiding van de zienswijze is de tekst van de omgevingsvisie op de volgende onderdelen aangepast/aangevuld: - Het drinkwaterbelang is benoemd bij de leidende principes, en PWN is concreet als samenwerkingspartner genoemd - De regierol van de gemeente bij de ordening van de ruimte in de ondergrond is nadrukkelijker benoemd - Bij de ambitie om de gemeente te vergroenen is verduidelijkt dat rekening is gehouden met de ondergrondse infrastructuur. Voor het overige leidt de zienswijze niet tot wijziging van de Omgevingsvisie. R06

Zienswijzen en beantwoording GGD Hollands Noorden

6.1

Luchtkwaliteit Reclamant stelt dat de grenswaarden voor luchtkwaliteit slechts deels gebaseerd zijn op gezondheid. Haalbaarheid en economische overwegingen spelen ook een grote rol. Reclamant verzoekt om in het belang van de gezondheid als gemeente aan te sluiten bij het Schone Lucht Akkoord, aan te sluiten bij het advies van de gezondheidsraad om de luchtvervuiling terug te brengen tot onder de advieswaarden van de WHO, en gevoelige bestemmingen zoveel mogelijk op afstand van drukke wegen te realiseren. Gemeentelijke beantwoording Schone lucht is een belangrijk onderdeel van een duurzaam gezonde leefomgeving. We hebben het Schone Lucht Akkoord niet nodig om ons in te zetten voor schone lucht. Gezondheid is geborgd in de Omgevingswet en bij de inrichting van de leefomgeving, en dus ook bij de keuze waar gevoelige bestemmingen worden gerealiseerd, houden we rekening met de effecten op de gezondheid. Schone lucht is nauw verweven met andere beleidsdoelen. Zo zorgen bijvoorbeeld het Klimaatakkoord, de stikstofaanpak, lokale verkeers- en vervoersplannen, energiestrategieën, verduurzaming van mobiliteit en de landbouw ook voor gezondheidswinst door schonere lucht. Met het Programma Alkmaar fietst en het Programma Duurzaam Alkmaar wordt vol ingezet op het verbeteren van de luchtkwaliteit.

Bovendien is deelname aan het Schone Lucht akkoord weliswaar vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Ondertekening van het akkoord brengt verplichtingen met zich mee.

11

6.2

6.3

6.4

6.5

6.6

Geluid Reclamant stelt dat het voldoen aan de wettelijke eisen voor geluid niet voldoende is om de gezondheid te beschermen. Zij verzoekt de ambitie bij te stellen en voor woningbouwlocaties in ieder geval geen ontheffing te verlenen dan de in de Omgevingswet opgenomen standaardwaarde (voorheen voorkeursgrenswaarden uit de Wet geluidhinder) Gemeentelijke beantwoording De regulering van milieuaspecten, waaronder geluid, vindt voor een groot deel plaats via het omgevingsplan. Bij het bepalen van de gewenste geluidkwaliteit en het al dan niet verlenen van een ontheffing maken we als gemeente een locatie specifieke afweging in samenhang met andere belangen. Daarbij voldoen we minimaal aan de wettelijke eisen. Mobiliteit Reclamant stelt dat veel gezondheidswinst kan worden behaald door actief vervoer (lopen en fietsen) in beleid en ontwerp de standaard vorm van mobiliteit te maken en verzoekt om in de omgevingsvisie als ambitie op te nemen dat gezonde mobiliteit wordt bevorderd, waarbij zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van actief vervoer, en dit aantrekkelijker wordt gemaakt dan autogebruik Gemeentelijke beantwoording De stedelijke mobiliteitsvisie geeft prioriteit aan leefbaarheid en economische vitaliteit. In de transformatiegebieden stimuleren we ruimte-efficiënte mobiliteit, waarbij wandelen en fietsen voor de korte afstanden is benoemd als beste keuze.

Door de verkeersruimte beter te benutten en doorgaand autoverkeer te verleiden naar de ring geven we ruimte aan fietsers en voetgangers. We zorgen voor snelle doorfietsroutes vanuit de regio, en een fijnmazig fietsnetwerk in de stad. Al deze mobiliteitsprincipes dragen bij aan de gezondheid en leefbaarheid, maar belangrijk uitgangspunt blijft de keuzevrijheid van de reiziger, waarbij alle vervoerswijzen gelijkwaardig aan elkaar zijn Wonen en bedrijvigheid Reclamant verzoekt om bedrijventerreinen en overlastgevende bedrijven zo veel mogelijk te scheiden van woonwijken en gevoelige functies zoals scholen en in de omgevingsvisie en plannen de minimale afstand tussen potentieel overlastgevende bedrijven en gevoelige bestemmingen zoals woningen en scholen op te nemen. Verzoek is daarnaast om installaties op afstand te houden vanwege potentiële geluidsoverlast, lichtschittering en geuroverlast Gemeentelijke beantwoording De in de omgevingsvisie benoemde aandacht voor ‘het juiste bedrijf op de juiste plek’ gaat over de keuze voor functiemenging van wonen en werken in de deelgebieden langs het Alkmaars Kanaal voor bedrijven die goed mengbaar zijn in een woonomgeving, en het voorkomen van hinder door het positioneren van bedrijven met een zwaardere milieuhinder op daarvoor aangewezen bedrijventerreinen.

Regels over minimale afstanden en installaties worden zo nodig vastgelegd in het omgevingsplan. Groene klimaat adaptieve bedrijventerreinen Reclamant verzoekt om ondernemend Alkmaar te stimuleren om alle bedrijventerreinen klimaatadaptief en groen te maken Gemeentelijke beantwoording De ambities voor klimaatadaptatie en vergroening gelden onverkort voor de bedrijventerreinen. Agrarische sector Reclamant raad aan om als ambitie op te nemen in de omgevingsvisie dat rekening wordt gehouden met de volksgezondheid bij plannen voor nieuwe land- en tuinbouw, of het bouwen van woningen nabij land en tuinbouwbedrijven, bij nieuwe gevoelige bestemmingen een spuitzone van minstens 50 meter aan te houden (waar geen bestrijdingsmiddelen worden gebruikt), en nieuwe gevoelige bestemmingen niet binnen 2 km van een geitenhouderij te plannen. Gemeentelijke beantwoording In de algemene ambities in de omgevingsvisie is geborgd dat we bij de keuzes die wij maken voor de inrichting van de fysieke leefomgeving rekening houden met (het effect op de) gezondheid en het welzijn van de inwoners. Bij uitbreiding of nieuwvestiging van land- en tuinbouwbedrijven en

12

6.7

woningbouwontwikkelingen in het landelijk gebied vindt een integrale ruimtelijke afweging plaats, waarbij de gezondheidsaspecten worden betrokken. Voedselomgeving Reclamant raadt aan om een ambitie op te nemen in de Omgevingsvisie over het gezonder maken van de voedselomgeving, met aandacht voor alle verschillende gebieden van de gemeente Alkmaar, waarbij gezond eten de vanzelfsprekende keuze is, en toegankelijk voor iedereen, overal in de gemeente. Gemeentelijke beantwoording De gemeente erkend het belang van een gezonde voedselomgeving en gaat hierbij uit van eigen verantwoordelijkheid en preventie. Vanuit diverse projecten wordt gezond eten gestimuleerd. Een voorbeeld hiervan zijn de programma's Gezonde Scholen en JOGG (Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst), dat zich mede richt op gezonde voeding voor de jeugd.

6.8

De invloed van de gemeente op de fysieke voedselomgeving is beperkt en daarom zien wij de omgevingsvisie en maatregelen in de fysieke leefomgeving niet als het beste instrument om de doelen te bereiken. Rookvrije omgeving Reclamant adviseert gemeenten om actief bij te dragen aan een rookvrije leefomgeving. Dit sluit aan bij het Nationaal Preventieakkoord, waarin is vastgelegd dat in 2040 alle kinderen moeten kunnen opgroeien zonder contact met roken of meeroken. Geadviseerd wordt in de omgevingsvisie de ambitie op te nemen dat de gemeente toewerkt naar een volledig rookvrije openbare ruimte, waarin iedereen -en in het bijzonder kinderen- beschermd worden tegen de schadelijke effecten van tabaksrook

Gemeentelijke beantwoording De gemeente erkend het belang van rookvrije omgevingen voor het bevorderen van de gezondheid, met respect voor de keuzevrijheid die ieder heeft. De inzet is gericht op een rookvrije leefomgeving voor kinderen en jongeren door het zorgen voor meer rookvrije openbare plekken, zoals speeltuinen, sportverenigingen, wijkcentra, kinderboerderijen en zorginstellingen. Daarbij kiezen we voor stimuleren en ondersteunen en werken we samen met maatschappelijke partijen. Daarnaast zetten we in op bewustwording rondom de effecten van roken. De omgevingsvisie en de vertaling hiervan in regels in het omgevingsplan zien wij niet als het beste instrument om onze doelen te behalen. Conclusie De zienswijze leidt niet tot wijziging van de omgevingsvisie.

13