Bijlage 3 - Memo Bereikbaarheid

Memo bereikbaarheid en mobiliteit 1. Inleiding

Ring Alkmaar De ring Alkmaar is een cruciale schakel voor de verbinding tussen het zuidelijke en noordelijke deel van Noord-Holland-Noord. De verwachting is dat de al bestaande doorstromingsproblemen in de toekomst zullen toenemen, onder andere door de toename van verkeer als gevolg van ruimtelijke ontwikkelingen zoals de Woondeal. Er is een probleemanalyse voor de ring Alkmaar en een verkenning voor de N242 uitgevoerd. Beide onderzoeken laten zien dat tot 2024 het autoverkeer op de ring met 30-35% zal toenemen. Vrijwel alle kruispunten en aansluitingen hebben onvoldoende capaciteit om de ring ‘draaiende’ te houden in 2040. Investeren in infra is nodig om een robuuste verkeersafwikkeling in 2040 te garanderen. Het merendeel van de gesignaleerde problemen kunnen niet door de gemeente alleen worden opgelost. Ondersteuning van het Rijk en de provincie is noodzakelijk om kostbare ingrepen te kunnen bekostigen. De afgelopen jaren heeft de regio onvoldoende geprofiteerd van de Rijksmiddelen die voor mobiliteitsprojecten beschikbaar zijn gekomen, gekoppeld aan de woningbouw in Nederland tot 2040. Een intensieve samenwerking met de provincie is dus geboden om effectief in te kunnen spelen als het gaat om de investeringsprogramma’s mobiliteit.

Een ander punt van zorg is dat de provincie pas vanaf 2027 (het laatste zittingsjaar van het provinciebestuur) financiële middelen beschikbaar stelt voor de aanleg en uitbreiding van nieuwe infrastructuur. Het bedrag dat hiervoor uitgetrokken wordt is relatief klein (€0,5 mln). Indien een afschrijvingstermijn van 50 jaar gehanteerd wordt, komt dit neer op een investeringsbudget van €25 mln. Dit zal niet voldoende zijn om de verkeersproblemen op de ring Alkmaar effectief aan te pakken.

Openbaar Vervoer: spoorwegen Investeren in vervoerswijzen die weinig ruimte innemen, zoals OV, is essentieel om Alkmaar en de regio bereikbaar en leefbaar te houden. Samen met de vervoerders heeft provincie Noord-Holland transitieplannen voor de concessies uitgewerkt. Deze beschrijven hoe de door corona verloren reizigers worden teruggewonnen en hoe het OV toekomstbestendiger wordt gemaakt. In Alkmaar zijn twee NS-stations, welke een belangrijke schakel vormen voor de regio Noord-Holland Noord en de verbinding zijn met de MRA. In de regio Alkmaar worden tot 2040 veel nieuwe woningen gebouwd, waardoor het aantal treinreizigers op de Zaancorridor toeneemt. Tussen Alkmaar en Amsterdam gaan in de toekomst daarom meer treinen rijden als onderdeel van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS). Voor de gemeente Alkmaar is de belangrijkste aanpassing om PHS mogelijk te maken een ongelijkvloerse kruising van de Helderseweg met het spoor, dit is een complex en duur project. Middelen en inspanningen van zowel de gemeente, provincie als andere actoren zullen nodig zijn. De NS heeft hiernaast aangekondigd om vanaf 2024 op de vrijdag treinen te schrappen tussen Alkmaar en Amsterdam waardoor verschillende buslijnen niet meer aansluiten op de trein in Alkmaar.

Deze plannen zullen ook een negatieve impact hebben op de kaasmarkt, een van de meest herkenbare culturele en historische evenementen in de gemeente.

Openbaar Vervoer: streekvervoer Investeringen in streekvervoer zijn ook hard nodig om OV een relevante mobiliteitskeuze te maken. De Provincie Noord-Holland is gestart met een herijking van het streekvervoer in Noord-Holland Noord, met als doelstelling: ‘beter OV door anders (slimmer) i.p.v. meer’. Hiermee worden kansen op korte termijn (2024) benut en wordt een doorkijk geven naar de toekomst. Het is positief dat streekvervoer niet wordt afgeschaald zoals in andere provincies, maar eigenlijk zijn er investeringen nodig. Een verbeterd OV-netwerk kan bijdragen aan het voorkomen van vervoersarmoede, verkeersonveiligheid en negatieve milieueffecten. Voor de lange termijn zijn bushaltes aan de N245 gewenst. Vanaf deze haltes kan een goede overstap op de trein gerealiseerd worden. Halteplekken aan de N245 inclusief fiets- en looproutes naar de haltes toe kunnen een groot gebied van Alkmaar Noord, Vroonermeer Noord en St Pancras een snelle verbinding met het station geven. Om dit

mogelijk te maken hebben zijn investeringen van de provincie nodig. Ook hierbij is een punt van zorg de beperkte financiële middelen die beschikbaar worden gesteld voor investeringen in nieuwe infrastructuur.

2. Bespreekpunten • Kan de commissaris Alkmaar maar ook de regio helpen om bijvoorbeeld de gezamenlijke lobby richting NS en Prorail maar ook richting Den Haag of Brussel vorm te geven of te versterken? • Welke andere mogelijkheden voor versterking in de samenwerking (ambtelijk en bestuurlijk) tussen gemeente, regio, en provincie zijn denkbaar?

Literatuur: • Rapport iedere regio telt! Een nieuwe aanpak van verschillen tussen regio’s 2023 van Raad voor het Openbaar Bestuur • Brief d.d. 7 april 2023 van burgemeesters Noord-Holland Noord aan minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties n.a.v. het uitgebrachte rapport