Bijlage 2 Bijlagenboek Integraal huisvestingsplan Alkmaar 3e fase

BIJLAGEN

Integraal Huisvestingsplan Alkmaar - 3e fase Bijlage 1 – Verdieping visie op onderwijshuisvesting

Bijlage 2 - Toelichting factsheets

Bijlage 3 – Factsheets schoolgebouwen

Bijlage 4 – Leerlingprognose

Bijlage 5 – Kansenkaarten

www.icsadviseurs.nl │ Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV

Bijlage 1 – Verdieping visie op onderwijshuisvesting

www.icsadviseurs.nl

Visie op de huisvesting Nadere uitwerking

Opdrachtgever Datum Gemeente Alkmaar 2 februari 2021

Referentienummer Auteur(s) 2200092 Leonoor Clemens Maarten Groenen Chantal Pieterse

│ Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV

Inhoudsopgave

1. Inleiding 3 1.1 Taken en verantwoordelijkheden 4

2. Duurzaamheid 5 2.1 Ambitie 5 2.1.1 Duurzame energie 6 2.1.2 Aardgas vrij 6 2.1.3 Circulariteit 6 2.1.4 Binnenklimaat 7 2.1.5 Klimaatadaptief 8 2.2 Afspraken 8

3. Renovatie 11 3.1 Ambitie 11 3.2 Type renovatie 11 3.2.1 Afspraken revitalisatie 12 3.2.2 Afspraken vernieuwbouw 12

4. Investeren in brede voorzieningen 14 4.1 Ambitie 14 4.2 Huidige knelpunten en voorwaarden 14 4.3 Vervolgacties 15

De inhoud van deze uitgave is eigendom van ICSadviseurs B.V. te Zwolle. Enkel de opdrachtgever waarmee ICSadviseurs B.V. een overeenkomst is aangegaan, heeft een gebruiksrecht voor deze uitgave. De inhoud en omvang van dat gebruiksrecht zijn vastgelegd in de algemene voorwaarden van ICSadviseurs B.V., d.d. december 2008, dan wel in de overeenkomst zoals hiervoor bedoeld. Elk ander gebruik van deze uitgave, door opdrachtgever en of derden is uitgesloten, inhoudende dat niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, via internet, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ICSadviseurs B.V.

www.icsadviseurs.nl

1. Inleiding

In de onderwijsagenda 2020-2024 hebben de schoolbesturen en gemeente Alkmaar gezamenlijk de visie voor de komende jaren op papier gezet. Onder thema 5 ‘Gebouwen voor de toekomst’ zijn vanuit de gezamenlijke visie concrete afspraken voor de huisvesting geformuleerd. Deze afspraken vormen een mooie basis voor het ontwikkelen van de projecten in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 3e fase.

Vanuit de onderwijsagenda vragen de onderwerpen duurzaamheid, renovatie en brede voorzieningen om een verdieping en een nadere uitwerking van de onderlinge afspraken. Een uitwerking waarin de gezamenlijke ambitie wordt vertaald naar concrete afspraken voor de uitvoering. Daarmee weten alle partijen waar men aan toe is. De afspraken richten zich op het financiële kader en de verantwoordelijkheden tussen de gemeente Alkmaar en de schoolbesturen. In het IHP 3e fase worden deze afspraken omgezet naar concrete projecten. Deze projecten leiden tot een meerjaren investeringsagenda waarover de gemeenteraad dient te besluiten.

Met deze verdieping van de visie op de huisvesting wordt tevens voortborduurt op aanstaande wetswijzigingen. De voorgenomen wetswijzigingen resulteren in het verplicht stellen van het IHP voor gemeenten met een scope van 16 jaar, kaders voor renovatie als oplossingsrichting in het IHP en een verruiming van het investeringsverbod in het primair onderwijs. Het is de verwachting dat deze wetten in ca. 2 jaar van kracht zullen zijn. Met het IHP 3e fase anticiperen we op deze wetswijziging.

Dit document is tot stand gekomen op basis van de opbrengst uit de werkgroepen met (een afvaardiging) van de schoolbesturen en gesprekken met gemeentelijke beleidsmedewerkers. Na instemming door college en schoolbesturen wordt dit stuk als hoofdstuk in het IHP ingevoegd.

www.icsadviseurs.nl 3/16

1.1 Taken en verantwoordelijkheden In deze verdieping wordt aangesloten bij de taken en verantwoordelijkheden van gemeente en schoolbesturen, welke wettelijk zijn bepaald. De afbeelding hieronder toont het onderscheid in wettelijke taken en verantwoordelijkheden.

De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht te voorzien in voldoende en adequate huisvesting voor het onderwijs en bewegingsonderwijs. Deze zorgplicht staat omschreven in de verordening voorziening huisvesting onderwijs gemeente Alkmaar. De gemeente is verantwoordelijk voor (vervangende) nieuwbouw en uitbreiding. Vooruitlopend op de wetswijziging is de gemeente tevens verantwoordelijk voor renovatie. Voor de gymzalen die in eigendom zijn van schoolbesturen in het basisonderwijs dient de gemeente te voorzien in het zogenaamde buitenonderhoud zoals daken, kozijnen e.a. (die onderdelen die voorheen ten aanzien van de schoolgebouwen vielen onder het ‘groot onderhoud’). Voor de uitvoering van de zorgplicht ontvangt de gemeente jaarlijks ongelabeld budget in het gemeentefonds vanuit het ministerie van binnenlandse zaken.

Het schoolbestuur is verantwoordelijk voor de instandhouding van het schoolgebouw. Taken als het binnen- en buitenonderhouden, exploiteren en het uitvoeren van inpandige (onderwijskundige) aanpassingen zijn belegd bij het schoolbestuur. Voor het in stand houden van de schoolgebouwen ontvangen de besturen jaarlijks vanuit het Rijk een materiële instandhoudingsvergoeding. Deze vergoeding wordt gebaseerd op het aantal ingeschreven leerlingen.

Wat de gymzalen betreft zijn de schoolbesturen binnen het basisonderwijs verantwoordelijk voor het klein- en binnen onderhoud (van gymzalen waarvan zij juridisch eigenaar zijn). Voor de uitvoering van dit onderhoud ontvangen zij een klokuurvergoeding. Het buitenonderhoud van de gymzalen in het primair onderwijs is een verantwoordelijkheid van de gemeente. Het voortgezet onderwijs is verantwoordelijk voor al het onderhoud aan de gymzalen (waarvan zij juridisch eigenaar zijn).

www.icsadviseurs.nl 4/16

2. Duurzaamheid

Het programma Duurzaam Alkmaar 2020-2024 sluit aan op een duidelijke visie: Alkmaar is een duurzame, klimaatbestendige, groene en schone gemeente. Middels concrete maatregelen op het gebied van energiebesparing en duurzaam opgewerkte energie wordt gewerkt aan de vermindering van CO 2 en aan een klimaatneutraal Alkmaar in 2050. Het hoofddoel van de gemeente Alkmaar is om in 2024 25% minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990. Om dit te bereiken wordt in 2024 16% van de totale energiebehoefte duurzaam opgewekt. Het verduurzamen van vastgoed en schoolgebouwen is hierbij een belangrijk onderdeel. De gemeente staat samen met de schoolbesturen voor de uitdaging om de schoolgebouwen zo energiezuinig mogelijk te bouwen of renoveren.

Sinds 4 december 2018 is Alkmaar ‘Global Goals gemeente’. Hiermee onderschrijft de gemeente Alkmaar de Sustainable Development Goals (SDG’s) zoals die door de Verenigde Naties zijn vastgesteld. Met onderstaande ambitie op duurzaamheid dragen de schoolbesturen en gemeente Alkmaar bij aan meerdere Development Goals zoals:

2.1 Ambitie Onderwijshuisvesting biedt kansen om bij te dragen aan de duurzame ambities van de stad Alkmaar. Verduurzaming is een opgave waar gemeente en schoolbesturen samen verantwoordelijk voor zijn en samen onomkeerbare stappen gaan zetten naar een energie-neutrale gebouwde omgeving en organisatie (coalitieakkoord 2018-2022). Om de versnelling van het verduurzamen van onderwijsgebouwen een impuls te geven zijn er concrete afspraken tussen gemeente en schoolbesturen nodig. Hierbij is het belangrijk om met een brede blik naar verduurzaming te kijken en te zoeken naar haalbare en betaalbare oplossingen. Deze brede blik betekent enerzijds dat er concrete afspraken worden geformuleerd ten aanzien van duurzame energie, aardgasvrij, circulariteit en binnenklimaat. Anderzijds betekent dat dit de koppeling wordt gemaakt met andere beleidsvelden en ontwikkelingen (zoals Warmtevisie Alkmaar). Ten aanzien van vier thema’s is de volgende ambitie uitgesproken:

▪ Duurzame energie: Alle nieuwe projecten dragen bij aan de gemeentelijke doelstellingen voor energiebesparing en duurzaam opgewekte energie. Bij alle overige schoolgebouwen werken schoolbesturen en gemeente samen aan het versneld verder realiseren van energiebesparing en het verhogen van het aandeel duurzaam opgewerkte energie. ▪ Aardgasvrij: Alle nieuwe projecten dragen bij aan de gemeentelijke doelstellingen voor het realiseren van een aardgasvrije omgeving. Schoolbesturen en gemeente trekken samen vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid op bij de transitie naar aardgasvrije schoolgebouwen. ▪ Circulariteit: In alle nieuwe projecten staat circulair bouwen op de agenda. Schoolbesturen en gemeente trekken samen op om hierbij kennis en ervaringen op te doen en te delen. ▪ Binnenklimaat: Een goed binnenklimaat is een voorwaarde voor goed onderwijs en duurzame schoolgebouwen. Alle nieuwe schoolgebouwen hebben een goed binnenklimaat, waarbij wordt ingezet op het gebruik van natuurlijke principes en voorkomen van complexe installaties. Bij alle overige schoolgebouwen werken schoolbesturen en gemeente samen aan het versneld oplossen van de knelpunten ten aanzien van het binnenklimaat in schoolgebouwen, zodat alle kinderen in een gezonde omgeving onderwijs volgen.

www.icsadviseurs.nl 5/16

Het verduurzamen van gebouwen vraagt om kennis en expertise op verschillende vlakken. Gemeente, schoolbesturen en deskundigen werken bij duurzaamheidsvraagstukken intensief samen. Het is de wens om de opgedane kennis en expertise te borgen en actief met elkaar te delen. Dit kan doormiddel van een community of practice, waarin de gemeente, conciërges en beheerders van schoolgebouwen en een externe/onafhankelijke deskundige deelnemen (voorstel).

2.1.1 Duurzame energie Bij het bouwen of renoveren van een schoolgebouw worden grofweg de volgende kwaliteitsniveaus met betrekking tot duurzame energie onderscheiden:

• BENG: Bijna Energieneutraal Gebouw. BENG is van toepassing op de gebouw gebonden energie. • ENG: Energieneutraal Gebouw. ENG is van toepassing op de gebouw gebonden energie. • 0-op-de-meter: Bij een 0-op-de-meter gebouw wordt zowel het gebouw gebonden als het gebruik gebonden energieverbruik gecompenseerd. Het verschil met ENG is dat het saldo energieverbruik en opbrengst, t.a.v. de gebouw gebonden en gebruik gebonden energie, nul is. • Energieleverend: Een schoolgebouw wekt meer energie op dan het gebouw- en gebruik gebonden energie samen.

Per 1 januari 2021 is het wettelijk verplicht bij de realisatie van nieuwe schoolgebouwen te voldoen aan BENG. In het coalitieakkoord 2018-2022 wordt onderstreept het schoolgebouw zo energiezuinig mogelijk te bouwen of renoveren, minimaal volgens de BENG norm. De gemeente Alkmaar en de schoolbesturen hebben het streven om bij nieuwbouw de hoogst haalbare ambitie te realiseren (ENG en 0-op-de-meter), passend bij de financiële mogelijkheden van zowel de gemeente als schoolbesturen. Bij renovatie (revitalisatie/vernieuwbouw) van schoolgebouwen is BENG het streven.

2.1.2 Aardgas vrij In 2050 mag aardgas in Nederland niet meer gebruikt worden als verwarmingsbron voor woningen en andere gebouwen zoals scholen. In het coalitieakkoord is opgenomen dat de rijksbrede aanpak om bij nieuwbouw te komen tot aardgasloze gebouwen wordt gevolgd. De Warmtevisie van de gemeente Alkmaar is vastgesteld in juni 2019. De gemeente Alkmaar beschikt over een warmtenet, waarbij de warmte wordt gewonnen uit een bio-energiecentrale. Het warmtenet werkt op basis van hoge temperatuur verwarming. HVC (Huisvuilcentrale) maakt per gebouw een businesscase waarin de aansluitkosten en de gebruikskosten inzichtelijk worden gemaakt. Het warmtenet wordt ook door de gemeente Heerhugowaard en Langedijk gebruikt. Samen met deze twee gemeenten wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld om de alternatieven voor aardgas op regionaal niveau te onderzoeken en in acties om te zetten. In de Warmtevisie worden de buurten genoemd die het meest kansrijk zijn om van het aardgas af te gaan. De vijf geselecteerde kansrijke buurten zijn: Kooimeer, De Hoef (III en IV), Huiswaard 1 en 2, Ouderpolder-Zuid en Overdie-Oost. Per buurt wordt een plan van aanpak gemaakt en wordt er gekeken naar de beste alternatieven voor die wijk. Dit kan zijn het aansluiten op het bestaande warmtenet, maar ook andere oplossingen zijn mogelijk zoals all-electric of warmte-koude opslag (WKO).

Voor alle (ver)nieuw(d)e schoolgebouwen geldt dat deze aardgas loos worden gerealiseerd. Niet elke school komt hier op korte termijn voor in aanmerking. Voor de scholen die niet zijn opgenomen in het IHP is ook een plan nodig om gefaseerd van het aardgas af te gaan. Hierbij dient zoveel mogelijk te worden aangesloten bij natuurlijke momenten uit het meerjarenonderhoudsplan (bv. vervanging Cv-ketel). De gemeente wil de scholen ondersteunen bij het opstellen van deze plannen. Daarbij wordt gezocht naar de samenwerking met partners en de samenhang met de transitievisie Warmte van de gemeente. De gemeente heeft hierbij een soort makelaarsfunctie; zij heeft inzicht in wat er in de wijk speelt en kunnen partijen met elkaar verbinden. Belangrijke voorwaarde voor schoolbesturen om samen te werken met de buurt is dat dit niet leidt tot een vertraging in het bouwproces.

2.1.3 Circulariteit Het streven naar een toekomstbestendige samenleving vraagt tevens een bewust en verantwoordelijk gebruik van grondstoffen. De ontwikkeling naar een circulaire economie, een economie zonder verspilling van

www.icsadviseurs.nl 6/16

grondstoffen en uitputting van de hulpbronnen van de aarde, vormt hiervoor de basis. Het realiseren en onderhouden van schoolgebouwen maakt integraal onderdeel uit van de ontwikkeling naar een circulaire economie en levert hieraan een bijdrage. De gemeente Alkmaar is bezig met het opstellen van een visie op circulair bouwen.

Circulariteit is meetbaar via de beoordelingsmethodiek ‘CirculariteitsPrestatieGebouw’ (CPG). De CPG bestaat uit de volgende vijf hoofdstrategieën:

1. Benut beschikbare materialen en producten: behoud, hergebruik, secundair; 2. Gebruik hernieuwbare grondstoffen: biobased, duurzame energie, grijs of hemelwater; 3. Minimaliseer de milieu-impact, ecologische footprint; 4. Creëer meerwaarde voor een lange cyclus: vasthouden water, levensduur; 5. Creëer meerwaarde voor toekomstige cycli: herbruikbaar; recyclebaar.

Met name bij nieuwbouw- en renovatieprojecten zien de gemeente en schoolbesturen kansen om circulariteit te integreren in het bouw- en gebruiksproces. De ambitie is om circulariteit op de agenda te zetten bij nieuwe projecten en hiervan te leren. Ten behoeve van dit leereffect worden pilots gestart waarbij het thema circulariteit specifieke aandacht krijgt bij huisvestingsopgaven in het IHP. De betreffende schoolbesturen en gemeenten maken nadere afspraken over de uitvoering van deze pilot en het borgen van het leereffect. In deze pilotprojecten kan op de volgende manieren aandacht worden besteed aan circulair bouwen:

▪ Voor het project wordt een zogenaamd materialenpaspoort opgesteld. Een materialenpaspoort maakt inzichtelijk welke materialen bij de bouw zijn gebruikt en hoe ze zijn verwerkt. Dat maakt het hergebruiken en terugwinnen van materialen bij de sloop of demontage veel eenvoudiger. ▪ In het aanbestedingstraject worden eisen aan de architect en aannemer gesteld ten behoeve van het gebruik van hernieuwbare materialen. ▪ Bij ieder project wordt onderzocht of sloopmaterialen kunnen worden ingezet.

2.1.4 Binnenklimaat Gezonde schoolgebouwen met een goed binnenklimaat zijn een voorwaarde voor goed onderwijs en voor een goede werkomgeving, zeker in relatie tot de huidige Covid-19 crisis1. Een goed binnenklimaat heeft een positief effect op de leerprestaties en vermindert gezondheidsklachten. Schoolgebouwen met een gezond binnenklimaat dragen daarom bij aan een omgeving waarin al haar gebruikers optimaal kunnen leren en werken.

Het is de ambitie om alle schoolgebouwen in de gemeente Alkmaar van een gezond binnenklimaat te voorzien. Een gezonde school is een schoolgebouw met een gezond binnenklimaat als het gaat om luchtkwaliteit, temperatuur, comfort, licht en geluid. Gemeente en schoolbesturen hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid om deze ambitie te realiseren.

In de praktijk zijn vooral de CO2-concentratie en de temperatuur vaak te hoog als gevolg van slechte ventilatie en vormt het koelen van het gebouw op warme dagen een probleem. Bij nieuwbouw van schoolgebouwen dient te worden voldaan aan de, op dit moment geldende, wettelijke bouweisen, die grotendeels aansluiten bij Frisse Scholen klasse B (van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland). De ervaring leert echter ook dat relatief veel nieuwe schoolgebouwen vaak een matig binnenklimaat hebben, ondanks uitgebreide installatiesystemen. In de praktijk merken de schoolbesturen ook dat deze installaties voor hogere onderhouds- en energielasten zorgen. Tevens is het gebruik van dergelijke installaties soms dusdanig complex waardoor deze niet optimaal functioneren en vooraf berekende prestaties niet worden behaald. Het is zaak van deze ervaringen te leren en ze mee te nemen in nieuwe bouwprojecten, waarbij wordt gekozen voor oplossingen die zich in de praktijk hebben bewezen. Het is de ambitie om, waar mogelijk,

1 In verband met Covid-19 wordt er een Specifieke Uitkering Ventilatie In Scholen (SUVIS) verwacht. De publicatie is voorzien in december

2020.

www.icsadviseurs.nl 7/16

installatiearme gebouwen te realiseren. Hierbij is aandacht voor natuurlijke bouwprincipes (lucht, licht, geluid) en bouwfysica (bouwhoogte, wanddiktes).

2.1.5 Klimaatadaptief Veranderingen in het klimaat hebben extreme weersomstandigheden tot gevolg, zoals zware regenval, windstoten, hittegolven en droogte. Dit kan onder andere leiden tot overstromingen en oververhitte steden. De inrichting van de bebouwde omgeving kan bijdragen aan het opvangen van deze omstandigheden en proberen de gevolgen te minimaliseren. De ambitie is om met de onderwijshuisvesting (inclusief het buitenterrein) een rol te spelen in het realiseren van een klimaatadaptieve omgeving. Bijvoorbeeld door in te zetten op het gebruik van (grijs) regenwater voor gebruik toiletspoeling, het zoveel mogelijk toepassen van groene daken en bewuste keuzes te maken bij de inrichting van het buitenterrein zoals het aanleggen van groene en gezonde schoolpleinen. De mogelijkheden voor klimaatadaptief bouwen worden opgenomen in Programma’s van Eisen en verder verkend in de ontwerpfase.

2.2 Afspraken Bovenstaande ambities worden in dit hoofdstuk vertaald naar concrete afspraken.

Bij het formuleren van de afspraken wordt het volgende onderscheid gemaakt: ▪ Project (nieuwbouw of renovatie) binnen de scope van het IHP ▪ Geen project (in stand houden) binnen de scope van het IHP

De uitgewerkte afspraken ondersteunen de bovenstaande ambitie en zijn passend bij de financiële en organisatorische mogelijkheden van gemeente en schoolbesturen.

Project in het IHP

▪ Het realiseren van duurzaamheidsambities is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de gemeente en schoolbesturen; ▪ Bij nieuwbouw of renovatie(revitalisatie/vernieuwbouw) wordt waar mogelijk aangesloten bij duurzame gemeentelijke ontwikkelingen in het kader van de energietransitie, waaronder aardgasvrij in 2050; ▪ De gemeente is bij (ver)nieuwbouw verantwoordelijk voor de bekostiging van BENG, aardgasvrij en het realiseren van Frisse Scholen klasse B (conform de wettelijke eisen). Hierbij dient bij nieuwbouw rekening te worden gehouden met een gemiddelde investering vanuit de gemeente van € 2.950, - per m² bvo (inclusief btw en prijspeil 2020). Een onderbouwing van dit bedrag, op basis van recente aanbestedingen, is te vinden in bijlage 1; ▪ Het genoemde investeringsbedrag bedrag is aan marktwerking onderhevig. Voorafgaand aan de uitvoering van projecten dient derhalve het budget geïndexeerd te worden naar het dan geldende prijspeil;

Vergelijking met de normvergoeding

In het IHP rekenen we met reële investeringsbedragen, welke afwijken van de normbedragen uit de verordening. De huidige normvergoeding voor een reguliere basisschool van 200 leerlingen bedraagt € 2.607, - per m² bvo (inclusief 40% verhoging normvergoeding, 6,63% indexatie 2018-2019, 6,08% indexatie 2019-2020 en 6,38% indexactie 2020-2021(advies VNG)). Daarnaast is er een eenmalige toeslag van +9,6% opgenomen om in te spelen op BENG (2021).

Het verschil tussen de normvergoeding en de actuele investeringskosten is te wijten aan forse prijsstijgingen in de bouw, die met de indexeringen vanuit de VNG niet worden vereffend.

www.icsadviseurs.nl 8/16

▪ Boven op de bijdrage van de gemeente dragen de schoolbesturen voor (ver)nieuwbouw bij aan het behalen van aanvullende duurzaamheidsambities (ENG of 0-op-de-meter). Bij nieuwbouw dient rekening gehouden te worden met een investering van een bandbreedte van € 100,- tot € 150,- per m² bvo (inclusief btw en prijspeil 2020). Het is per situatie verschillend welke maatregelen noodzakelijk en mogelijk zijn om de aanvullende ambitie te realiseren; ▪ Uitgangspunt is dat de schoolbesturen deze eenmalige bijdrage van € 100,- tot € 150,- per m² bvo kunnen dekken uit de besparing van de energielasten, (rijks)subsidies en het DMOP; ▪ De investering vanuit de schoolbesturen wordt onderbouwd met een sluitende businesscase, waarin maatregelen die zich binnen 7 á 12 jaar terugverdienen in de exploitatie (inclusief effecten op de onderhoudskosten) zijn opgenomen. In deze businesscases wordt tevens onderzocht of duurzame elementen (zoals zonnepanelen of ledverlichting) uit de bestaande huisvesting meegenomen worden naar de nieuwbouw; ▪ Voor alle nieuwe of gerenoveerde schoolgebouwen geldt dat deze aardgasvrij zijn; ▪ Voor alle nieuwe of gerenoveerde schoolgebouwen geldt dat deze over een materialenpaspoort beschikken; ▪ In het IHP wordt bij twee projecten een pilot gestart rondom circulair bouwen. Doel van deze pilot is het realiseren van een zo hoog mogelijke mate van circulariteit.

Gemeente en schoolbesturen maken samen verdere afspraken over de invulling van deze pilot en het borgen van het leereffect.

Geen project in het IHP

▪ Het is de gezamenlijke ambitie om de bestaande schoolgebouwen (die geen ingreep krijgen in het IHP) te verduurzamen, gasloos te maken en te voorzien van een goed binnenklimaat; ▪ Schoolbesturen en gemeente zijn gezamenlijk verantwoordelijk om deze ambitie te bereiken; ▪ Schoolbesturen stellen een Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan (DMOP) op en voeren (een aantal van) de Erkende Maatregelen uit die zich in 5 jaar terugverdienen; ▪ In lijn met de Warmtevisie bereiden de scholen zich voor op een duurzame en aardgasvrije toekomst. Per school dient in samenwerking met de gemeente gezocht worden naar haalbare maatregelen om van het gas af te gaan. Gedacht kan worden aan: a) Energie besparen en zo het gebouw aardgasvrij klaar maken. De eerste stappen die gezet kunnen worden zijn isoleren en ventileren. Uitgangspunt hierbij is het zoveel mogelijk aansluiten bij natuurlijke (vervangings)momenten. De ambitie is uitgesproken dat wanneer de cv-installatie van een schoolgebouw vervangen moet worden of het schoolbestuur een interne onderwijskundige aanpassingen in de planning heeft, de transitie naar gasloos wordt onderzocht. b) Zelf duurzame energie opwekken met zonnepanelen. Dit is technisch vaak goed haalbaar en levert een mooi rendement. c) Alternatief voor aardgas per school. Welke duurzame warmtebron per wijk het aardgas zal gaan vervangen, is nog onderwerp van studie.

De wijkuitvoeringsplannen worden de komende jaren door de gemeente opgesteld.

▪ Het verkrijgen van inzicht in de haalbare maatregelen vraagt om een scan per gebouw (zonder ingreep in het IHP). Met de scan wordt onderzocht welke maatregelen nodig zijn om het gebouw te verduurzamen, gasloos te maken en/of het binnenklimaat te verbeteren. Afhankelijk van de problematiek van het gebouw wordt de insteek van de scan bepaald; ▪ Het voorstel is dat de gemeente de scan bekostigt en de uitvoering van de scans coördineert. Het schoolbestuur is vervolgens verantwoordelijk voor het uitvoeren en bekostigen van de maatregelen, voortkomend uit de scan. De maatregelen worden zoveel mogelijk gekoppeld aan geplande ingrepen in het DMOP. Voorwaarde voor bekostiging door het schoolbestuur is dat de maatregelen te bekostigen zijn vanuit de regulieren middelen en/of zich in 7 á 12 jaar terugverdienen in de exploitatie (inclusief het effect op onderhoud). Indien het voor de schoolbesturen niet haalbaar blijkt de maatregelen vanuit de reguliere

www.icsadviseurs.nl 9/16

middelen te bekostigen is een aanvullende bijdrage vanuit de gemeente mogelijk noodzakelijk. De financiële effecten worden inzichtelijk, zodra de plannen ten aanzien van de warmtevisie verder uitgewerkt en gereed zijn. Aansluitend gaan gemeente en schoolbestuur in gesprek over de bekostiging van de maatregelen; ▪ Separaat wordt onderzocht op welke wijze de gemeentelijke monumentale schoolgebouwen kunnen worden verduurzaamd. Hierbij dient ook de welstandscommissie van de gemeente te worden betrokken. De gemeente en schoolbesturen gaan op basis van concrete plannen (maatregelen en effecten investering en exploitatie) in gesprek over de benodigde investeringen. Onderdeel van deze gesprekken zijn hoe de kosten voor het verduurzamen van de gemeentelijke monumenten kunnen worden gedekt.

www.icsadviseurs.nl 10/16

3. Renovatie

Renovatie draagt bij aan een duurzame samenleving door het verlengen van de levenscyclus van grondstoffen en het beperken van de ecologische footprint. Het renoveren van schoolgebouwen of delen ervan is dan ook wenselijk, maar dient vanuit een breder perspectief te worden overwogen en is altijd maatwerk. Aspecten als bezetting, functionaliteit, potentie locatie en kosten bepalen mede de afweging van een renovatie.

3.1 Ambitie Renovatie is een actueel thema, maar vooralsnog hanteert de (onderwijs)wet het begrip renovatie niet. Er is echter een wetsvoorstel in voorbereiding om renovatie een formele status te geven en toe te voegen aan de gemeentelijke zorgplicht. Het is de ambitie om, vooruitlopend op de aanstaande wetwijziging, in het IHP, naast de in de verordening opgenomen voorzieningen ‘nieuwbouw’ en ‘uitbreiding’ ook renovatie als oplossingsrichting te hanteren. Gezamenlijk worden de afspraken voor renovatie bepaald.

De bekostiging van een renovatie vindt altijd plaats op basis van noodzaak. Op het moment dat in het IHP de noodzaak tot vervanging wordt aangetoond zijn er in feite twee oplossingen mogelijk: (vervangende) nieuwbouw of renovatie. Renovatie is een goed alternatief voor (vervangende) nieuwbouw indien:

▪ Renovatie van het gebouw tot een kleinere ecologische footprint leidt en/of; ▪ Met renovatie dezelfde duurzaamheidsambities te behalen zijn als bij dan (vervangende) nieuwbouw en/of; ▪ Het gebouw een goede ligging en/of onderwijskundige functionaliteit heeft, en/of; ▪ Het gebouw en/of terrein kansen biedt om een brede voorziening te realiseren, en/of; ▪ Het gebouw een monumentale status heeft, en/of; ▪ Het gebouw geen of weinig asbest bevat, en/of; ▪ Het gebouw de mogelijkheid heeft constructieve aanpassingen te doen, en/of; ▪ Het gebouw verschillende bouwdelen uit verschillende bouwjaren heeft en/of; ▪ De exploitatie (leegstand) geen probleem vormt, en/of; ▪ Het gebouw nog een hoge boekwaarde heeft, en/of; ▪ Renovatie een financieel aantrekkelijker alternatief vormt voor nieuwbouw, en/of;

Het gaat hierbij om een gezamenlijke afweging waarbij de belangen van de schoolbesturen en de gemeente worden onderzocht. In een businesscase worden bovenstaande criteria nader afgewogen.

3.2 Type renovatie De invulling van de renovatie is afhankelijk van de context en is daarom altijd maatwerk. In het IHP maken we onderscheid in twee typen renovatie, te weten:

▪ Revitalisatie (levensduurverlenging van 25 jaar) ▪ Vernieuwbouw (levensduurverlenging van 40 jaar)

In de tabel op de volgende pagina worden de verschillen tussen de twee typen geduid.

www.icsadviseurs.nl 11/16

3.2.1 Afspraken revitalisatie Revitalisatie is aan de orde bij gebouwen vanuit kwalitatief oogpunt toe zijn aan een ingreep, maar waarvan de context te onzeker is om plannen voor de lange termijn te maken. Deze schoolgebouwen vragen, gezien hun leeftijd, soms echter om kwaliteit verhogende ingrepen om o.a. duurzaamheidsambities te behalen. Bij een revitalisatie wordt het gebouw verduurzaamd en het binnenklimaat verbeterd. Een revitalisatie zorgt ervoor dat, in combinatie met het reguliere onderhoud, het gebouw weer minimaal 25 jaar mee kan.

Afspraken revitalisatie

▪ Revitalisatie is aan de orde bij (kleine) scholen waarvan de context te onzeker is om plannen voor de lange termijn (min 40 jaar) te maken; ▪ Bij revitalisatie wordt gestreefd naar het verbeteren van het binnenklimaat en het verduurzamen van het gebouw (BENG); ▪ Het schoolbestuur is verantwoordelijk voor het plegen van adequaat onderhoud volgens het meerjaren onderhoudsplan (MJOP) en het doorvoeren van gewenst interne onderwijskundige aanpassingen; ▪ De gemeente draagt bij aan het verduurzamen van het gebouw en het verbeteren van het binnenklimaat. Voor het uitvoeren van deze ingrepen draagt de gemeente 30% van de vergoeding voor nieuwbouw bij; ▪ Uitgangspunt is dat de ingrepen, die met deze vergoeding worden bekostigd, ervoor zorgen dat de levensduur van het totale gebouw met minimaal 25 jaar wordt verlengd; ▪ De onderhoudswerkzaamheden worden zoveel mogelijk geclusterd en daarmee gekoppeld aan het moment van de revitalisatie; ▪ Revitalisatie is altijd maatwerk. Vooraf dient een specifiek plan met de revitalisatiewerkzaamheden te worden opgesteld. Dit plan betreft ook afspraken over wie welke werkzaamheden betaalt en welk kwaliteitsniveau gewenst is.

3.2.2 Afspraken vernieuwbouw De oplossingsrichting vernieuwbouw vormt een gelijkwaardig alternatief voor nieuwbouw. Het bestaande gebouw(deel) wordt, met dezelfde (wettelijke) eisen als bij nieuwbouw, kwalitatief verbeterd zodat de levensduur met minimaal 40 jaar wordt verlengd. Na de ingreep zijn de gebouwen duurzaam en toekomstbestendig. Gebouwen of delen van gebouwen die min. 40 jaar oud zijn en waarbij een noodzaak tot vervanging is aangetoond komen in aanmerking voor vernieuwbouw. Een businesscase wijst uit of vernieuwbouw een beter alternatief vormt voor nieuwbouw o.b.v. het afwegingskader.

Afspraken vernieuwbouw

▪ Vernieuwbouw is een combinatie van onderhouds-, onderwijskundige-, functionele en kwaliteit verhogende ingrepen; ▪ De gemeente is verantwoordelijk voor het bekostigen van vernieuwbouw, kwaliteitsniveau BENG. De beschikbare vergoeding is gelijk aan de (norm)vergoeding in geval van nieuwbouw. Uitgangspunt voor de gemeentelijke bijdrage is de permanente ruimtebehoefte (m² bvo) van de school over een periode van 15 jaar. Dit kan afwijken van de werkelijke omvang van het gebouw; ▪ Het schoolbestuur draagt aanvullend bij aan het bekostigen van hogere duurzaamheidsambities (ENG of 0-op-de-meter). Deze aanvullende bijdrage wordt onderbouwd met een businesscase waarin ook het effect op onderhoud is meegenomen. ▪ Uitgangspunt is dat de schoolbesturen deze aanvullende bijdrage kan dekken uit de besparing op de energielasten, (rijks)subsidies (SDE+) en de reservering vanuit het MJOP. ▪ Vernieuwbouw is altijd maatwerk. Vooraf dient een specifiek plan met de vernieuwbouwwerkzaamheden te worden opgesteld. Vernieuwbouw van een gebouwdeel in combinatie met een uitbreiding (nieuwbouw) is tevens mogelijk.

www.icsadviseurs.nl 12/16

Ingrepen Revitalisatie Vernieuwbouw

Onderhoud (MJOP) Schoolbestuur Onderwijskundig Schoolbestuur Gemeente (bijdrage max. 100% Functioneel (binnenklimaat) van nieuwbouw) Gemeente (bijdrage max. 30% Kwaliteit verhogend van nieuwbouw) (duurzaamheid) Levensduurverlening (min.) 25 jaar 40 jaar Bekostigingssystematiek revitalisatie en vernieuwbouw

www.icsadviseurs.nl 13/16

4. Investeren in brede voorzieningen

Schoolbesturen en gemeente hebben de ambitie uitgesproken om het leren en ontwikkelen van kinderen optimaal te faciliteren door, waar mogelijk en gewenst, bredere (maatschappelijke) voorzieningen te realiseren. Dit vraagt om een andere kijk op de gebouwde onderwijsomgeving en samenwerking met (maatschappelijke) partners in de wijk. Gemeente, schoolbesturen en derden hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid om dit te realiseren.

4.1 Ambitie Het is de ambitie om, waar mogelijk, bredere voorzieningen (zoals opvang, passend onderwijs en zorg) te realiseren binnen de onderwijsgebouwen, zodat expertisecentra ontstaan die een actieve bijdrage leveren aan de ontwikkeling van het kind. Deze ambitie vraagt om een wijk brede benadering, waarbij wordt ingezet op de lokale behoefte, het versterken van de inhoudelijke samenwerking en het zo efficiënt mogelijk inzetten van het bestaande vastgoed. Brede voorzieningen dragen actief bij aan de leefbaarheid van kernen en wijken in en rondom Alkmaar. Om dit te bereiken, dienen er afspraken geformuleerd te worden die richting geven aan de huidige knelpunten zoals: investering, eigendom, beheer en verhuur van bredere voorzieningen. Dit vraagstuk is drieledig en heeft betrekking op de volgende situaties:

▪ Nieuw te realiseren ruimte ▪ Het inzetten van leegstaande onderwijsruimten ▪ Het inzetten van dubbel gebruik (gebruik van onderwijsruimten na schooltijd)

Het is de gezamenlijke wens om, voor bovenstaande situaties, eenduidige afspraken tussen gemeente, schoolbesturen en bredere partijen op te stellen voor zowel het realiseren als het gebruiken van bredere voorzieningen.

4.2 Huidige knelpunten en voorwaarden Voor het realiseren van brede voorzieningen is het van belang de huidige knelpunten en voorwaarden van partijen te inventariseren en in beeld te brengen. Met als doel om gezamenlijk afspraken te formuleren waardoor het realiseren van bredere voorzieningen in Alkmaar een impuls krijgt.

De knelpunten die ervaren worden zijn als volgt:

▪ De gemeente stimuleert het bredere gebruik van onderwijs gebouwen en heeft in het verleden geïnvesteerd in bredere voorziening. Het ontbreekt hierbij echter aan heldere kaders waardoor vraagstukken veelal situationeel bekeken worden. ▪ Het onderwijs mag niet investeren in bredere voorzieningen en de opvang-/zorgorganisaties en gemeente willen of kunnen niet altijd investeren. ▪ Er ontstaat een onwenselijke situatie wanneer meerdere eigenaren (VVE) in een gebouw zitten. De splitsbaarheid van een gebouw verhoudt zich niet goed tot het gewenste gedeelde en multifunctionele ruimtegebruik. ▪ Bij één eigenaar, onderwijs of gemeente, bestaat het risico op vordering van ruimten ten behoeve van het onderwijs. Hierdoor kan bijvoorbeeld de kinderopvang uit het gebouw worden gedrukt terwijl er wel een inhoudelijke wens en ambitie is tot het vormen van brede voorzieningen of IKC’s. ▪ Leegstand van ruimte, bedoeld voor bredere voorzieningen, brengt een investerings- en exploitatierisico met zich mee. ▪ Er ontstaat ongelijke en onwenselijke concurrentie wanneer er nieuwe ruimten voor bredere voorzieningen gerealiseerd worden, die marktconform worden verhuurd, en er tegelijkertijd ook leegstaande ruimten tegen een lager tarief (niet marktconform) worden verhuurd. ▪ Momenteel ontbreekt het aan inzicht en uniformiteit in de gehanteerde huurtarieven.

www.icsadviseurs.nl 14/16

Om tot een beoogd pakket aan afspraken te komen, zijn vanuit de gemeente en schoolbesturen de volgende randvoorwaarden en uitgangspunten benoemd:

▪ Verhuur is aan de orde indien de ruimte door een commerciële partij wordt gebruikt. Dit hoeft altijd een externe partner te zijn. Een (onderwijs)stichting die opvang aanbiedt wordt in dit geval als commerciële partner gezien. Er wordt gesproken over medegebruik indien een maatschappelijk partij een ruimte in gebruik neemt. ▪ Het schoolbestuur kiest de opvang/zorg partner (bij gezamenlijke of gedeelde huisvesting). ▪ Het is van belang een lange termijn en integrale visie op de samenwerking tussen de deelnemende partijen in de brede voorziening te ontwikkelen, alvorens met de ontwerpfase wordt gestart. ▪ De risico’s (zowel het investerings- als het exploitatierisico) voor gemeente, schoolbesturen en derden worden op voorhand afgedekt. ▪ Er worden bij nieuwbouw langjarige (huur)overeenkomsten afgesloten met derden. ▪ Er wordt een uniform huurprijsbeleid (ook bij leegstand) gehanteerd om het investeringsrisico te verlagen. ▪ De gemeente is gehouden aan de wet markt en overheid en dient in dat kader minimaal een kostprijs dekkende huur in rekening te brengen bij commerciële partijen. ▪ Het schoolbestuur dient bij de verhuur/medegebruik van onderwijsruimten vooraf akkoord te vragen aan de gemeente en dient bij commerciële verhuur een marktconforme vergoeding te vragen. Bij maatschappelijk medegebruik gelden andere tarieven.

▪ Het eigendom van een brede voorziening wordt bij voorkeur belegd bij één partij. Het beheer van de brede voorziening ligt ook bij één partij. Het beheer wordt niet vanzelfsprekend belegd bij de eigenaar, dit kan een andere (externe) partij zijn. ▪ De gemeente, schoolbesturen en opvangorganisaties maken afspraken over de situatie wanneer een school groeit.

4.3 Vervolgacties Om in de toekomst bredere voorzieningen in de gemeente Alkmaar te realiseren zijn er voor de korte en langere termijn de volgende acties omschreven:

▪ Inventariseren van alle, binnen de onderwijshuisvesting voorkomende, huursituaties en -tarieven. ▪ Op basis van deze inventarisatie een uniform en transparant huurprijsbeleid (voor zowel nieuwbouw, leegstand als dubbel gebruik) ontwikkelen. ▪ Het verder ontwikkelen van de kaders voor het investeren in brede voorzieningen samen met maatschappelijke partners zoals de kinderopvang, zorg en wijkvoorzieningen., Hierbij dient aandacht te zijn voor o.a.: ─ Investering en eigendom van aanvullende ruimten; ─ Duur van de overeenkomsten; ─ Het wel/niet vorderen van aanvullende ruimten; ─ Wijze van bepalen huurprijzen; ─ Beheer en exploitatie (afspraken vastleggen in een beheerplan); ─ Risico’s per partij. ▪ In de nota ‘medegebruik en verhuur van onderwijsgebouwen’ (maart 2010) zijn heldere kaders geformuleerd. Deze nota kan worden geactualiseerd. ▪ Als de kaders bepaald zijn worden door middel van een pilotproject de geformuleerde kaders getoetst en verfijnd.

www.icsadviseurs.nl 15/16

De hoogste kwaliteitseisen aan onze dienstverlening. Een goed gebouw begint met het beste idee.

Colofon

Datum: 2 februari 2021 Auteur(s): [Auteurs]

info@icsadviseurs.nl 088 - 235 04 27

www.icsadviseurs.nl www.icsadviseurs.nl 16/16 Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV

Bijlage 2 – Toelichting factsheets

Doelstelling factsheets Op uniforme wijze inzicht geven in de kenmerken en prestaties van schoolgebouwen. De factsheets vormen daarmee een belangrijke basis voor het integraal huisvestingsplan.

Opzet factsheets De factsheets bestaan uit de volgende onderdelen: ▪ Algemene gebouwgegevens; ▪ Prognose en capaciteit; ▪ Exploitatielasten; ▪ Kwaliteit; ▪ Opmerkingen.

Algemene gebouwgegevens De informatie in de ‘Algemene gegevens’ is afkomstig uit documentatie die beschikbaar is gesteld door de gemeente en schoolbesturen. In de algemene gegevens wordt feitelijke informatie gegeven over het gebouw, de capaciteit en de gebruikers van het gebouw.

Prognose en capaciteit De informatie in ‘Prognose leerling aantal’ is gebaseerd op de meest recente leerlingenprognose (Pronexus, augustus 2020). In de grafiek is tevens de gemeentelijke opheffingsnorm voor regulier basisonderwijs opgenomen.

In het onderdeel ‘Capaciteit versus behoefte’ is de normatieve ruimtebehoefte van school (conform de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs) afgezet tegen de beschikbare onderwijscapaciteit. Indien er sprake is van (structureel) enkel medegebruik of verhuur is dit meegenomen in de grafiek. Het percentage leegstand/ruimtetekort is als volgt berekend: ruimtebehoefte 2036 wordt afgezet tegen de bestaande onderwijscapaciteit.

Onderstaande tabel geeft de beoordeling van het percentage leegstand/ruimtetekort.

Onderwijscapaciteit versus ruimtebehoefte

Meer dan 10% ruimtetekort (T – tekort)

Tussen de 10% ruimtetekort en 10% leegstand

Tussen de 10% en 20% leegstand

Meer dan 20% leegstand (O - overschot)

Exploitatielasten De exploitatielasten geven inzicht in de onderhouds- en energielasten van het gebouw. De onderhoudslasten zijn gebaseerd op de bedragen uit de meerjaren onderhoudsplannen (MOP) en omgerekend naar een gemiddeld bedrag per m² BVO per jaar. De volgende uitgangspunten zijn hierbij gehanteerd:

▪ Onderhoudslasten voor de komende 10 jaar; ▪ Onderhoudslasten zijn incl. klein dagelijks onderhoud en keuringen; ▪ Onderhoudslasten zijn incl. btw en indexering.

www.icsadviseurs.nl

Indien in de ontvangen MOP’s geen btw en indexering is opgenomen, is hier 21% btw en 2,0% jaarlijkse indexering aan toegekend. De energielasten zijn gebaseerd op de meest recente jaarafrekeningen van het gas, water en elektra en omgerekend naar een gemiddeld bedrag per m² BVO per jaar. Zowel de werkelijke kosten voor het onderhoud als de kosten voor energie zijn afgezet tegen de landelijke PO en VO Benchmark van ICSadviseurs. Deze benchmark bevat gegevens van ruim 250 scholen uit heel Nederland. Deze benchmark kan wat afwijken van andere landelijke benchmark onderzoeken. In de tabel op de volgende pagina is inzichtelijk gemaakt hoe de exploitatie van het beoordeeld wordt aan de hand van de ICS benchmark.

ICS Benchmark Onderhoudslasten ICS Benchmark Energielasten

Minder dan € 30 per m² bvo Minder dan € 12 per m² bvo PO PO Tussen de € 30 - € 40 per m² bvo Tussen de € 12 - € 15 per m² bvo SO SO Meer dan € 40 per m² bvo Meer dan € 15 per m² bvo

ICS Benchmark Onderhoudslasten

Minder dan € 20 per m² bvo

VO Tussen de € 20 - € 30 per m² bvo

Meer dan € 30 per m² bvo

Kwaliteit Binnen het thema kwaliteit wordt onderscheid gemaakt tussen drie criteria:

▪ Technische staat; ▪ Functionele staat; ▪ Binnenklimaat.

De technische staat geeft inzicht in de kwaliteit van de installaties en binnen- en buitenkant van het gebouw. De functionele staat geeft aan in welke mate het gebouw het onderwijsconcept faciliteert. De beoordeling van het binnenklimaat geeft aan hoe de ventilatie, temperatuur, licht en geluid binnen het gebouw ervaren wordt. De schoolbesturen hebben aan de hand van een vragenlijst de eigen onderwijsgebouwen kwalitatief beoordeeld.

Kwaliteit

Uitstekend tot goed

Redelijk tot matig

Slecht tot zeer slecht

Opmerkingen Hier wordt specifieke informatie omtrent de locatie met eventueel lopende of verwachte ontwikkelingen nader omschreven.

www.icsadviseurs.nl

Bijlage 3 – Factsheets schoolgebouwen

www.icsadviseurs.nl

1e Montessorischool

ALGEMENE GEGEVENS

Schoolbestuur: Allente

Adres: Arkplein 123-124

1826 DM Alkmaar

Locatie: Nevenvestiging

Brinnummer: 13QDO2

Denominatie: algemeen bijzonder

Onderwijssoort: primair

GEBOUW Juridisch eigendom: Schoolbestuur

Economisch claimrecht: Gemeente

Bouwjaar initieel: 1980

Uitbreiding(en): 2005

Renovatie(s):

afgesloten einddatum verlengbaar opzegtermijn EXPLOITATIELASTEN PER JAAR Huurcontract: maanden

Exploitatielasten per m² BVO per jaar:

Boekwaarde: € 558.453 per 01-01-2020

CAPACITEIT GEBOUW 54 Onderwijsruimte: 1.156 m2 BVO Aantal lokalen: 8 ONDERHOUD Aantal speellokalen: 1 34 2 Overig: m BVO Aantal lokalen overig: Inpandige gymzaal: m2 BVO Aantal gymzalen:

Totale capaciteit: 1.156 m2 BVO 7

2 ENERGIE Tijdelijke huisvesting: m BVO 12

GEBRUIKERS 0 10 20 30 40 50 60 Aantal leerlingen: 94 per 01-10-2019

Gebruikers onderwijsruimte: Allente opvang - De Peuterklas (enkel gebruik) 50 m² BVO € per m²

Exploitatie gebouw BO Benchmark

Gebruikers overige ruimte:

KWALITEIT GEBOUW(DELEN) 1980 2005

HISTORIE OKTOBERTELLING + PROGNOSE Technische staat Totaaloordeel

Geheel algemeen 4 3 - -

2 4% toename 2020 - 2036 Buitenkant 4 3 - - Binnenkant 4 3 - - 200 Installaties 3 3 - - 180

160 Functionaliteit Totaaloordeel 140 Onderwijsruimten 4 3 - - 120 Werkomgeving staf 4 3 - - 100

80 Facilitaire voorzieningen

Toegankelijkheid 4 3 3 3 - - - - 2 60 Speelplein 3 3 - - 40

20 Binnenklimaat Totaaloordeel

0 Ventilatie 4 3 - - 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036

2 Temperatuur 4 3 - - Leerlingentelling Leerlingenprognose (2019) Opheffingsnorm Licht 4 3 - - Geluid 4 3 - - CAPACITEIT VS BEHOEFTE -40% leegstand in 2036 Veiligheid

Inclusief andere gebruikers → -36% leegstand Veiligheid in/rond het gebouw 3 Verkeersveiligheid 2 1.400 Vandalisme Er is soms sprake van vandalisme

1.200

1.000 DUURZAAMHEID

800 Energielabel Onbekend

CO2-uitstoot (indicatie) 17000 kg/jaar = ( 15 kg/m²/jaar ) 600 Frisse Scholen Onbekend Zonnepanelen - 400 Warmtekoudeopslag - Ledverlichting -

Gasloos - Dubbel glas Gedeeltelijk 200 Warmtenet - 0 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036 LOCATIEKAART medegebruik/verhuur onderwijscapaciteit m² bvo onderwijs behoefte (prognose) m² bvo onderwijs behoefte (telling) tijdelijke huisvesting m² bvo onderwijs beschikbaar

OPMERKINGEN Het gebouw is een nevenvestiging van de Kleine Beer in Heerhugowaard. In 2005 is er een kleine uitbreiding gerealiseerd op de 1e etage en is er een werkruimte en bibliotheek gerealiseerd.

Gebouw gebouwd volgens het montessori concept.

Het schoolbestuur heeft als visie om een IKC te ontwikkelen. Ambitie om samen te werken met andere partners in het kader van thuis nabij en inclusief onderwijs.

De Bonte Mol

ALGEMENE GEGEVENS

Schoolbestuur: Blosse

Adres: Zuidje 10

1636 XC Schermerhoorn

Locatie: Hoofdlocatie

Brinnummer: 06TD00

Denominatie: openbaar

Onderwijssoort: primair

GEBOUW Juridisch eigendom: Schoolbestuur

Economisch claimrecht: Gemeente

Bouwjaar initieel: 2014

Uitbreiding(en):

Renovatie(s):

afgesloten einddatum verlengbaar opzegtermijn EXPLOITATIELASTEN PER JAAR Huurcontract: maanden

Exploitatielasten per m² BVO per jaar:

Boekwaarde: € 1.460.446 per 01-01-2020

CAPACITEIT GEBOUW 51 Onderwijsruimte: 888 m2 BVO Aantal lokalen: 6 ONDERHOUD Aantal speellokalen: 34 2 Overig: m BVO Aantal lokalen overig: Inpandige gymzaal: 600 m2 BVO Aantal gymzalen: 1

Totale capaciteit: 1.488 m2 BVO 15

2 ENERGIE Tijdelijke huisvesting: m BVO 12

GEBRUIKERS 0 10 20 30 40 50 60 Aantal leerlingen: 102 per 01-10-2019

Gebruikers onderwijsruimte: Blosse opvang - peuteropvang en bso (enkel m² BVO 80gebruik) € per m²

Bibliotheek (dubbel gebruik) Exploitatie gebouw BO Benchmark

Gebruikers overige ruimte:

KWALITEIT GEBOUW(DELEN) 2014

HISTORIE OKTOBERTELLING + PROGNOSE Technische staat Totaaloordeel

Geheel algemeen 1 - - -

1 -4% afname 2020 - 2036 Buitenkant 1 - - - Binnenkant 1 - - - 120 Installaties 2 - - -

100 Functionaliteit Totaaloordeel

80 Onderwijsruimten 3 - - - Werkomgeving staf 2 - - - 60 Facilitaire voorzieningen

Toegankelijkheid 2 2 - - - - - - 1 40 Speelplein 2 - - -

20 Binnenklimaat Totaaloordeel

0 Ventilatie 2 - - - 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036

1 Temperatuur 3 - - - Leerlingentelling Leerlingenprognose (2019) Opheffingsnorm Licht 2 - - - Geluid 2 - - - CAPACITEIT VS BEHOEFTE -23% leegstand in 2036 Veiligheid

Inclusief andere gebruikers → -14% leegstand Veiligheid in/rond het gebouw 3 Verkeersveiligheid 3 1.000 Vandalisme Er is soms sprake van vandalisme

900

800

700 DUURZAAMHEID 600 Energielabel Onbekend 500 CO2-uitstoot (indicatie) 34000 kg/jaar = ( 39 kg/m²/jaar ) 400 Frisse Scholen Klasse B Zonnepanelen - 300 Warmtekoudeopslag Ledverlichting - - 200 Gasloos - Dubbel glas Ja 100 Warmtenet - 0 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036 LOCATIEKAART medegebruik/verhuur onderwijscapaciteit m² bvo onderwijs behoefte (prognose) m² bvo onderwijs behoefte (telling) tijdelijke huisvesting m² bvo onderwijs beschikbaar

OPMERKINGEN De school biedt passend onderwijs, in samenwerking met zorgpartners. De centrale ruimte in het gebouw is multifunctioneel.

Het schoolgebouw is in december 2013 opgeleverd en na de kerstvakantie (dus in januari 2014) in gebruik genomen. In het najaar van 2020 worden er zonnepanelen aangebracht.

De ambitie is om de functie voor de kern te versterken door bijvoorbeeld opvoedigkundige partners te huisvesten in de school.

Sint Michaël

ALGEMENE GEGEVENS

Schoolbestuur: Blosse

Adres: Zuidervaart 61

1846 LG Zuidschermer

Locatie: Hoofdlocatie

Brinnummer: 04VH00

Denominatie: rooms-katholiek

Onderwijssoort: primair

GEBOUW Juridisch eigendom: Schoolbestuur

Economisch claimrecht: Gemeente

Bouwjaar initieel: 1929

Uitbreiding(en): 1961 1982 2002

Renovatie(s):

afgesloten einddatum verlengbaar opzegtermijn EXPLOITATIELASTEN PER JAAR Huurcontract: maanden

Exploitatielasten per m² BVO per jaar:

Boekwaarde: € 14.697 per 01-01-2020

CAPACITEIT GEBOUW 112 Onderwijsruimte: 661 m2 BVO Aantal lokalen: 3 ONDERHOUD Aantal speellokalen: 1 34 2 Overig: m BVO Aantal lokalen overig: Inpandige gymzaal: m2 BVO Aantal gymzalen: 1

Totale capaciteit: 661 m2 BVO 11

2 ENERGIE Tijdelijke huisvesting: m BVO 12

GEBRUIKERS 0 20 40 60 80 100 120 Aantal leerlingen: 24 per 01-10-2019

Gebruikers onderwijsruimte: Bibliotheek (dubbel gebruik) € per m²

Exploitatie gebouw BO Benchmark

Gebruikers overige ruimte:

KWALITEIT GEBOUW(DELEN) 1929 1961 1982 #

HISTORIE OKTOBERTELLING + PROGNOSE Technische staat Totaaloordeel

Geheel algemeen 3 3 3

2 8% toename 2020 - 2036 Buitenkant 3 3 3 Binnenkant 3 3 3 45 Installaties 3 3 3 40

35 Functionaliteit Totaaloordeel

30 Onderwijsruimten 4 4 4 - Werkomgeving staf 3 3 3

2 25 Facilitaire voorzieningen 3 3 3 20 Toegankelijkheid 2 2 2 15 Speelplein 2 2 2 10

5 Binnenklimaat Totaaloordeel

0 Ventilatie 3 5 5 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036

2 Temperatuur 4 3 3 Leerlingentelling Leerlingenprognose (2019) Opheffingsnorm Licht 3 3 3 Geluid 3 3 3 CAPACITEIT VS BEHOEFTE -50% leegstand in 2036 Veiligheid

Inclusief andere gebruikers → -50% leegstand Veiligheid in/rond het gebouw 3 Verkeersveiligheid 3 700 Vandalisme Er is soms sprake van vandalisme

600

500 DUURZAAMHEID

400 Energielabel Onbekend

CO2-uitstoot (indicatie) 19000 kg/jaar = ( 28 kg/m²/jaar ) 300 Frisse Scholen Onbekend Zonnepanelen Ja 200 Warmtekoudeopslag - Ledverlichting -

Gasloos - Dubbel glas Gedeeltelijk 100 Warmtenet - 0 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036 LOCATIEKAART medegebruik/verhuur onderwijscapaciteit m² bvo onderwijs behoefte (prognose) m² bvo onderwijs behoefte (telling) tijdelijke huisvesting m² bvo onderwijs beschikbaar

OPMERKINGEN Gymzaal bevindt zich naast de school. De school werkt samen met kinderopvang Tita tovenaar.

Twee van de drie lokalen mechanisch geventileerd. Overige ruimten geen mechanische ventilatie.

Het schoolbestuur verwacht een instroom van leerlingen van buitenaf. Mede door verhuizingen van mensen uit de Randstad naar de kleine kernen rondom Alkmaar. Wellicht in de toekomst voldoende behoefte aan een peuterspeelzaal.

De Alk

ALGEMENE GEGEVENS

Schoolbestuur: Heliomare

Adres: Van Harenlaan 23

1813 KE Alkmaar

Locatie: Dislocatie

Brinnummer: 01WX00

Denominatie: algemeen bijzonder

Onderwijssoort: speciaal

GEBOUW Juridisch eigendom: Schoolbestuur

Economisch claimrecht: Gemeente

Bouwjaar initieel: 1980

Uitbreiding(en):

Renovatie(s):

afgesloten einddatum verlengbaar opzegtermijn EXPLOITATIELASTEN PER JAAR Huurcontract: maanden

Exploitatielasten per m² BVO per jaar:

Boekwaarde: € 508.000 per 16-10-2020

CAPACITEIT GEBOUW 67 Onderwijsruimte: 2.504 m2 BVO Aantal lokalen: 12 ONDERHOUD

34 2 Overig: m BVO Aantal lokalen overig: Inpandige gymzaal: 278 m2 BVO Aantal gymzalen: 1+1 watergewenning

Totale capaciteit: 2.782 m2 BVO 14

2 ENERGIE Tijdelijke huisvesting: m BVO 14

GEBRUIKERS 0 10 20 30 40 50 60 70 Aantal leerlingen: 139 per 01-10-2019

Gebruikers onderwijsruimte: 1e lijns fysio (dubbel gebruik) 14 m² BVO € per m²

200 BSO naschoolse dagbesteding (dubbel gebruik) m² BVO Exploitatie gebouw (V)SO Benchmark

BSO vakantieopvang (dubbel gebruik) 200 m² BVO

Gebruikers overige ruimte:

KWALITEIT GEBOUW(DELEN) 1980

HISTORIE OKTOBERTELLING + PROGNOSE Technische staat Totaaloordeel

Geheel algemeen 5 - - -

3 -28% afname 2020 - 2036 Buitenkant 5 - - - Binnenkant 5 - - - 160 Installaties 5 - - - 140

120 Functionaliteit Totaaloordeel

Onderwijsruimten 4 - - - 100 Werkomgeving staf 4 - - - 80

60 Facilitaire voorzieningen

Toegankelijkheid 4 3 - - - - - - 2 Plein 3 - - - 40

20 Binnenklimaat Totaaloordeel

0 Ventilatie 5 - - - 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036

3 Temperatuur 5 - - - Leerlingentelling Leerlingenprognose (2019) Opheffingsnorm Licht 4 - - - Geluid 5 - - - CAPACITEIT VS BEHOEFTE -44% leegstand in 2036 Veiligheid

Inclusief andere gebruikers → -44% leegstand Veiligheid in/rond het gebouw 3 Verkeersveiligheid 5 3.000 Vandalisme Er is soms sprake van vandalisme

2.500

DUURZAAMHEID 2.000

Energielabel Onbekend 1.500 CO2-uitstoot (indicatie) 63000 kg/jaar = ( 25 kg/m²/jaar )

Frisse Scholen Onbekend Zonnepanelen - 1.000 Warmtekoudeopslag - Ledverlichting Ja

500 Gasloos - Dubbel glas Gedeeltelijk

Warmtenet - 0 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036 LOCATIEKAART medegebruik/verhuur onderwijscapaciteit m² bvo onderwijs behoefte (prognose) m² bvo onderwijs behoefte (telling) tijdelijke huisvesting m² bvo onderwijs beschikbaar

OPMERKINGEN School valt onder hetzelfde BRIN-nummer als het Heliomare College Alkmaar (VSO). School voor ZMLK leerlingen. Het schoolgebouw zit vol, interne aanpassingen zijn uitgevoerd om meer ruimte te creëren.

Een aparte parkeervoorziening voor halen brengen ontbreekt.

Ambitie is om andere partners/voorzieningen in het gebouw te integreren zoals jeugdzorg en psychiatrie. 1 kind, 1 plan principe

De Overhael

ALGEMENE GEGEVENS

Schoolbestuur: ISOB

Adres: Driehuizen 36

1844 KL Driehuizen

Locatie: Hoofdlocatie

Brinnummer: 08IW00

Denominatie: openbaar

Onderwijssoort: primair

GEBOUW Juridisch eigendom: Schoolbestuur

Economisch claimrecht: Gemeente

Bouwjaar initieel: 1915

Uitbreiding(en): 2004 2014

Renovatie(s):

afgesloten einddatum verlengbaar opzegtermijn EXPLOITATIELASTEN PER JAAR Huurcontract: maanden

Exploitatielasten per m² BVO per jaar:

Boekwaarde: € 802.207 per 01-01-2020

CAPACITEIT GEBOUW 21 Onderwijsruimte: 527 m2 BVO Aantal lokalen: 4 ONDERHOUD Aantal speellokalen: 34 2 Overig: m BVO Aantal lokalen overig: Inpandige gymzaal: m2 BVO Aantal gymzalen:

Totale capaciteit: 527 m2 BVO 11

2 ENERGIE Tijdelijke huisvesting: m BVO 12

GEBRUIKERS 0 5 10 15 20 25 30 35 40 Aantal leerlingen: 79 per 01-10-2019

Gebruikers onderwijsruimte: BSO Ti-ta tovenaar (dubbel gebruik) 50 m² BVO € per m²

Exploitatie gebouw BO Benchmark

Gebruikers overige ruimte:

KWALITEIT GEBOUW(DELEN) 1915 2004 2014

HISTORIE OKTOBERTELLING + PROGNOSE Technische staat Totaaloordeel

Geheel algemeen 3 - 2 -

1 -11% afname 2020 - 2036 Buitenkant 2 - 2 - Binnenkant 3 - 2 - 90 Installaties 3 - - - 80

70 Functionaliteit Totaaloordeel

60 Onderwijsruimten 3 - 2 - Werkomgeving staf 4 - - -

2 50 Facilitaire voorzieningen 3 - - - 40 Toegankelijkheid 3 - - - 30 Speelplein 3 - - - 20

10 Binnenklimaat Totaaloordeel

0 Ventilatie 3 - - - 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036

2 Temperatuur 3 - 3 - Leerlingentelling Leerlingenprognose (2019) Opheffingsnorm Licht 2 - - - Geluid - - - - CAPACITEIT VS BEHOEFTE 5% tekort in 2036 Veiligheid

Inclusief andere gebruikers → 5% tekort Veiligheid in/rond het gebouw 3 Verkeersveiligheid 3 700 Vandalisme Er is geen sprake van vandalisme

600

500 DUURZAAMHEID

400 Energielabel Onbekend

CO2-uitstoot (indicatie) 6000 kg/jaar = ( 11 kg/m²/jaar ) 300 Frisse Scholen Onbekend Zonnepanelen - 200 Warmtekoudeopslag - Ledverlichting -

Gasloos - Dubbel glas Gedeeltelijk 100 Warmtenet - 0 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036 LOCATIEKAART medegebruik/verhuur onderwijscapaciteit m² bvo onderwijs behoefte (prognose) m² bvo onderwijs behoefte (telling) tijdelijke huisvesting m² bvo onderwijs beschikbaar

OPMERKINGEN Kinderen gymmen in nabij gelegen kerk.

In 2014 is er een extra kantoor/spreekkamer gerealiseerd. Het gebouw beschikt niet over een speellokaal, hiervoor wordt gebruik gemaakt van de kerk. Het schoolplein is klein. Voor het buitenspelen wordt het naastgelegen speelveld gebruikt.

De Wiekslag

ALGEMENE GEGEVENS

Schoolbestuur: ISOB

Adres: Erf 1

1841 GR Stompetoren

Locatie: Hoofdlocatie

Brinnummer: 10VU00

Denominatie: openbaar

Onderwijssoort: primair

GEBOUW Juridisch eigendom: Schoolbestuur

Economisch claimrecht: Gemeente

Bouwjaar initieel: 2019

Uitbreiding(en):

Renovatie(s):

afgesloten einddatum verlengbaar opzegtermijn EXPLOITATIELASTEN PER JAAR Huurcontract: maanden

Exploitatielasten per m² BVO per jaar:

Boekwaarde: € 2.529.254 per 01-01-2020

CAPACITEIT GEBOUW 9 Onderwijsruimte: 1.105 m2 BVO Aantal lokalen: 8 ONDERHOUD Aantal speellokalen: 34 2 Overig: 234 m BVO Aantal lokalen overig: 2 Inpandige gymzaal: 425 m2 BVO Aantal gymzalen: 1

Totale capaciteit: 1.764 m2 BVO 12

2 ENERGIE Tijdelijke huisvesting: m BVO 12

GEBRUIKERS 0 5 10 15 20 25 30 35 40 Aantal leerlingen: 183 per 01-10-2019

Gebruikers onderwijsruimte: € per m²

Exploitatie gebouw BO Benchmark

Gebruikers overige ruimte: Forte Kinderopvang 234 m² BVO

KWALITEIT GEBOUW(DELEN) 2019

HISTORIE OKTOBERTELLING + PROGNOSE Technische staat Totaaloordeel

Geheel algemeen 1 - - -

1 45% toename 2020 - 2036 Buitenkant 1 - - - Binnenkant 1 - - - 300 Installaties 1 - - -

250 Functionaliteit Totaaloordeel

200 Onderwijsruimten 1 - - - Werkomgeving staf 1 - - - 150 Facilitaire voorzieningen

Toegankelijkheid 1 1 - - - - - - 1 100 Speelplein 3 - - -

50 Binnenklimaat Totaaloordeel

0 Ventilatie 1 - - - 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036

1 Temperatuur 1 - - - Leerlingentelling Leerlingenprognose (2019) Opheffingsnorm Licht 1 - - - Geluid 2 - - - CAPACITEIT VS BEHOEFTE 37% tekort in 2036 Veiligheid

Inclusief andere gebruikers → 37% tekort Veiligheid in/rond het gebouw 1 Verkeersveiligheid 2 1.600 Vandalisme Er is soms sprake van vandalisme

1.400

1.200 DUURZAAMHEID 1.000 Energielabel Onbekend 800 CO2-uitstoot (indicatie) 0 kg/jaar = ( 0 kg/m²/jaar )

600 Frisse Scholen Klasse B Zonnepanelen Ja

Warmtekoudeopslag - Ledverlichting - 400 Gasloos Ja Dubbel glas Ja 200 Warmtenet - 0 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036 LOCATIEKAART medegebruik/verhuur onderwijscapaciteit m² bvo onderwijs behoefte (prognose) m² bvo onderwijs behoefte (telling) tijdelijke huisvesting m² bvo onderwijs beschikbaar

OPMERKINGEN De inpandige gymzaal is in eigendom van de gemeente Alkmaar.

Inrichting van de omgeving is een aandachtspunt. Speelplein inrichting is nog niet afgerond. Gebouw is voorzien van Triple glas.

Woningbouwplannen voor uitbreidingswijk Stompetoren West.

Vinckhuysenschool

ALGEMENE GEGEVENS

Schoolbestuur: ISOB

Adres: Kanaaldijk 3

1486 MG West-Graftdijk

Locatie: Hoofdlocatie

Brinnummer: 09RR00

Denominatie: openbaar

Onderwijssoort: primair

GEBOUW Juridisch eigendom: Schoolbestuur

Economisch claimrecht: Gemeente

Bouwjaar initieel: 1939

Uitbreiding(en): 1996 2000-2004 2016

Renovatie(s): 2016

afgesloten einddatum verlengbaar opzegtermijn EXPLOITATIELASTEN PER JAAR Huurcontract: maanden

Exploitatielasten per m² BVO per jaar:

Boekwaarde: € 815.977 per 01-01-2020

CAPACITEIT GEBOUW 32 Onderwijsruimte: 720 m2 BVO Aantal lokalen: 4 ONDERHOUD Aantal speellokalen: 1 34 2 Overig: m BVO Aantal lokalen overig: Inpandige gymzaal: m2 BVO Aantal gymzalen:

Totale capaciteit: 720 m2 BVO 20

2 ENERGIE Tijdelijke huisvesting: m BVO 12

GEBRUIKERS 0 5 10 15 20 25 30 35 40 Aantal leerlingen: 45 per 01-10-2019

Gebruikers onderwijsruimte: € per m²

Exploitatie gebouw BO Benchmark

Gebruikers overige ruimte: Dorpshuis de Graftijken aula, incidenteel gedeeld 130 m² BVO

KWALITEIT GEBOUW(DELEN) 1939 1996 2000-2004 #

HISTORIE OKTOBERTELLING + PROGNOSE Technische staat Totaaloordeel

Geheel algemeen 2 - -

1 -20% afname 2020 - 2036 Buitenkant 3 - - Binnenkant 2 - - 50 Installaties 2 - - 45

40 Functionaliteit Totaaloordeel 35 Onderwijsruimten 2 - 2 - 30 Werkomgeving staf 2 - - - 25

20 Facilitaire voorzieningen

Toegankelijkheid 2 2 - - - - - 1 15 Speelplein 2 - - - 10

5 Binnenklimaat Totaaloordeel

0 Ventilatie 4 - - 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036

2 Temperatuur 3 - - Leerlingentelling Leerlingenprognose (2019) Opheffingsnorm Licht 2 - - Geluid 2 - - CAPACITEIT VS BEHOEFTE -47% leegstand in 2036 Veiligheid

Inclusief andere gebruikers → -47% leegstand Veiligheid in/rond het gebouw 2 Verkeersveiligheid 2 800 Vandalisme Er is soms sprake van vandalisme

700

600 DUURZAAMHEID 500 Energielabel Onbekend 400 CO2-uitstoot (indicatie) 26000 kg/jaar = ( 36 kg/m²/jaar )

300 Frisse Scholen Onbekend Zonnepanelen Ja

Warmtekoudeopslag - Ledverlichting - 200 Gasloos - Dubbel glas Ja 100 Warmtenet - 0 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036 LOCATIEKAART medegebruik/verhuur onderwijscapaciteit m² bvo onderwijs behoefte (prognose) m² bvo onderwijs behoefte (telling) tijdelijke huisvesting m² bvo onderwijs beschikbaar