Bijlage 11. OD NHN Impactanalyse Zeer Zorgwekkende Stoffen

IMPACTANALYSE Zeer Zorgwekkende Stoffen

OPSTELLER Organisatie Afdeling Naam opsteller Telefoon E-mail

: : : : :

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord Toezicht en Handhaving Sander van Gerwen 088-1021719 svangewen@odnhn.nl

Bezoekadres

: :

Dampten 2 1624 NR HOORN

DATUM 20 april 2026

Impactanalyse/Zeer Zorgwekkende Stoffen april 2026

INHOUDSOPGAVE 1

SAMENVATTING ............................................................................ 4

2

PROCES ........................................................................................ 4

3

AANLEIDING................................................................................. 5

4

ACHTERGRONDINFORMATIE EN ONDERBOUWING ....................... 6

4.1

Op het Thema Zeer Zorgwekkende Stoffen ................................................... 6

5

OMVANG TAAK EN BENODIGDE CAPACITEIT ................................ 8

6

FINANCIERING ............................................................................. 9

7

BIJLAGEN ................................................................................... 10

7.1

Bijlage 1 – Wat zijn ZZS? ..........................................................................10

7.2

Bijlage 2 - Impact op de organisatie ............................................................10

7.2.1

impact op producten van vergunningverlening .......................................................... 10

7.2.2

impact op personeel (formatie, kennis en competenties) ............................................ 11

7.3

Impact op de afdeling Toezicht & Handhaving ..............................................11

7.3.1

impact op producten van toezicht en handhaving ...................................................... 11

7.3.2

impact op personeel (formatie, kennis en competenties) ............................................ 12

7.4

Impact op de afdeling Specialisme en Advies ...............................................12

3.5.1

impact op producten van S&A ................................................................................. 12

7.4.2

impact op personeel (formatie, kennis en competenties) ............................................ 12

7.5

Impact op de afdeling Bedrijfsvoering .........................................................13

7.5.1

Juridische aandachtspunten .................................................................................... 13

7.5.2

Impact op administratieve taken ............................................................................. 13

7.5.3

Impact op ICT/DIV/Communicatie en overige aandachtspunten .................................. 13

7.6

Bijlage 3 – Benodigde Capaciteit Impactanalyse 2024 ...................................14

Impactanalyse Pagina 3 van 14

Impactanalyse/Zeer Zorgwekkende Stoffen april 2026

1

SAMENVATTING

Kader

Wettelijke taak

Soort taak

Basistaak

Doel

Beperken gevolgen leefomgeving en gezondheid zeer zorgwekkende stoffen (ZZS)

Aanleiding

Intensivering uitvoering bestaande taken. Meer inzicht in gevolgen ZZS en hogere prioriteit beperken gevolgen ZZS

Ambitieniveau uitvoering

Prioriteit bedrijven die verplicht zijn elke 5 jaar een vermijdings- en reductieprogramma (VRP) op te stellen. Controlefrequentie eens in de 5 jaar aanhouden. Elk jaar 1/5 van het aantal bedrijven controleren. Landelijke, provinciale en samenwerking met de andere Omgevingsdiensten in NoordHolland wordt maximaal ingezet.

Reactie db OD NHN op ingediende zienswijzen Kadernota 2027

2

Er zijn geen negatieve zienswijzen op de ZZS. Voor de ZZS is een impactanalyse gemaakt en gedeeld met de ambtelijke opdrachtgever waarin verschillende scenario’s zijn uitgewerkt inclusief financiële onderbouwing. Uit de impactanalyse blijkt ook dat niet alleen regionaal als bovenregionaal maar ook op landelijk niveau gezamenlijk kennis, ervaringen en communicatie wordt uitgewisseld door een samenwerking met/tussen Omgevingsdienst NL en het RIVM. ZZS is een wettelijke taak, wij adviseren u om het ambitieniveau, zoals aangegeven in de kadernota 2027, te handhaven omdat deze bepaald is op basis van een landelijke prioriteringssystematiek (gelijk speelveld in Nederland). Het totaal aantal te ontvangen/ af te dwingen rapportages is verspreid over vijf jaar. Daarnaast is dit een belangrijk onderwerp binnen de Samenwerkingsagenda van de vier omgevingsdiensten in Noord-Holland en Omgevingsdienst NL. Het doet het meest recht aan de milieudoelstellingen en het doel en strekking van de wet. Bovenstaande kan expliciet worden toegelicht in de begroting.

PROCES

Opstellen impactanalyse ZZS

November 2024

Kadernota 2026

Intensivering taak ZZS (impactanalyse ZZS november 2024) opgenomen in Kadernota 2026

Zienswijzen

Zienswijze Kadernota 2026 ontvangen

Begroting 2026

Naar aanleiding van de ontvangen zienswijzen heeft het db besloten intensivering taak ZZS niet op te nemen in de begroting 2026

Impactanalyse Pagina 4 van 14

Impactanalyse/Zeer Zorgwekkende Stoffen april 2026

AB vergadering december 2025

Diverse AB-leden vragen zich af waarom wettelijke taken niet worden uitgevoerd

Kadernota 2027

Intensivering taak ZZS (impactanalyse ZZS november 2024) opgenomen in Kadernota 2027

Zienswijzen

Zienswijzen Kadernota 2027 ontvangen

Reactie db op zienswijzen Kadernota 2027

Er zijn geen negatieve zienswijzen ontvangen. Wel wordt verzocht om een nadere onderbouwing

Aanvulling/Actualisering impactanalyse

Op verzoek van AB impactanalyse aangepast/geactualiseerd tbv advisering

Begroting 2027

Intensivering taak ZZS wordt opgenomen in de concept-begroting 2027

3

AANLEIDING

Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) zijn stoffen die ernstige en vaak onomkeerbare effecten kunnen hebben op de menselijke gezondheid en het milieu. Doel van het overheidsbeleid is om deze stoffen zoveel mogelijk uit de leefomgeving te weren. In Europese en nationale wetgeving zijn beperkingen opgenomen voor het vervaardigen, in de handel brengen, het gebruik (als zodanig of in producten) en de emissie of lozing van ZZS. In Bijlage 1 is een nadere uitwerking opgenomen van het begrip ZZS. Per 1-1-2016 zijn in het Activiteitenbesluit regels opgenomen over de emissie van Zeer Zorgwekkende Stoffen naar lucht. Kern van deze regels is een verplichting voor vergunningsplichtige bedrijven om emissie van ZZS te minimaliseren en een vijfjaarlijkse verplichting voor bedrijven om het bevoegd gezag te informeren over de mate van emissie en de mogelijkheden om die emissie te voorkomen, dan wel te beperken. In de praktijk betekende dit voor betreffende bedrijven een verplichting om uiterlijk 1-1-2021 een Vermijdings- en Reductieprogramma (VRP) in te dienen. Onder de Omgevingswet gelden dezelfde verplichtingen en is de reikwijdte daarvan uitgebreid. Tot heden geven bedrijven geen proactieve invulling aan hun verplichting. OD NHN heeft tot op heden ook een afwachtende houding aangenomen in het toezicht op verplichtingen ten aanzien van ZZS.

Redenen hiervoor zijn capaciteit, onvoldoende specialistische kennis (technische complexiteit, ontstaan van ZZS in processen, emissiemeting), ontbreken van een landelijke aanpak, ontbreken van emissienormen en het ontbreken van toetsingskaders voor vermijding en reductieprogramma’s (b.v. beoordeling van kosteneffectiviteit). Door de reactieve houding van zowel bedrijven als OD NHN ontbreekt een beeld van ZZS-emissie in onze regio, waardoor ook sturing hierop ontbreekt. Afgelopen jaren zijn diverse berichten in de media verschenen over ZZS uitstoot die tot veel maatschappelijk ophef hebben geleid. Bekende voorbeelden zijn Chemours en Tata Steel. Ook is bekend dat in de Europese politiek plannen in de maak zijn om het gebruik van PFAS te verbieden, af te bouwen of slechts nog (tijdelijk) onder voorwaarden toe te staan voor bepaalde toepassingen. Politiek en maatschappij leiden tot een grotere aandacht voor ZZS. Een aantal specifieke ontwikkelingen in 2023/2024 leiden er samen toe dat de reactieve aanpak van OD NHN heroverwogen moet worden. Deze ontwikkelingen zijn nader uitgewerkt in hoofdstuk 5 van deze impactanalyse.

Impactanalyse Pagina 5 van 14

Impactanalyse/Zeer Zorgwekkende Stoffen april 2026

4 4.1

ACHTERGRONDINFORMATIE EN ONDERBOUWING Op het Thema Zeer Zorgwekkende Stoffen

Ontwikkelingen op het gebied van ZZS: A. Omgevingswet Per 1-1-2024 zijn de regels over ZZS opgenomen in het Besluit Activiteiten Leefomgeving (Bal) in een aparte ZZZ-module. Per milieubelastende activiteit (mba) is in het Bal aangegeven of de ZZSmodule van toepassing is. Dit is het geval bij 35 type mba’s, waarbij de ZZS-module in de meeste gevallen alleen van toepassing is als voor de mba ook een vergunningplicht geldt. Net als in het Activiteitenbesluit is in het Bal een minimalisatieverplichting opgenomen en een verplichting voor een Vermijdings- en Reductieprogramma (VRP). Waar onder het Activiteitenbesluit deze verplichtingen beperkt was tot emissie naar de lucht is deze onder het Bal uitgebreid met emissie naar water. De VRP-verplichting vloeit voort uit de ZZS-module, maar de minimalisatieverplichting komt voort uit de specifieke zorgplicht voor alle mba’s in het Bal. De specifieke zorgplicht biedt daardoor ook de mogelijkheid om ZZS-emissie bij nietvergunningsplichtige bedrijven te beperken. Alleen ligt de verantwoordelijkheid om gegevens te verzamelen die nodig zijn om de op te leggen beperking te onderbouwen bij het bevoegd gezag. Deze ontwikkeling leidt tot een uitbreiding van verplichtingen van bedrijven en van het toezicht dat OD NHN daarop moet uitoefenen. B. Landelijk Project Een in 2023 gestarte samenwerking tussen Omgevingsdienst NL en het RIVM met als doel: -

Opzetten van een robuuste samenwerkingsstructuur

-

Kennisopbouw en kennisdeling

-

Bevorderen van het inventariseren van ZZS bij bedrijven

-

Bevorderen reduceren en bij voorkeur vermijden van gebruik (en emissies) van ZZS

-

Dataopbouw

Vanuit dit project zijn een reeks documenten om toezicht en regulering van ZZS door omgevingsdiensten geüniformeerd. Deze ontwikkeling ondersteunt OD NHN in de uitvoering van het toezicht en regulering van ZZS, alsmede het opbouwen van daarvoor benodigde kennis en aansluiting op een landelijke uniforme uitvoering. C. ZZS-Try Out Vanuit de samenwerking tussen Omgevingsdienst NL en het RIVM wordt een landelijk structuur voor communicatie en kennisdeling opgezet. De structuur kent drie lagen: 1. Landelijk: ODNL, RIVM, IenW, VNG, IPO 2. Bovenregionaal: 6 OD regiotrekkers, liaisons van RIVM, projectleiders van RIVM, Omgevingsdienst NL. 3. Regionaal: 29 omgevingsdiensten verdeeld in 6 regio’s o.l.v. regiotrekker (onze regio: NHN, IJmond, NZKG, FGV, Utrecht, Regio Utrecht) en een RIVM-liaison. Er vindt maandelijks een regio-overleg plaats. Deze ontwikkeling ondersteunt OD NHN in het opbouwen (en delen) van kennis.

Impactanalyse Pagina 6 van 14

Impactanalyse/Zeer Zorgwekkende Stoffen april 2026

D. ZZS-emissiedatabase In januari 2024 is een website1 met een ZZS-emissiedatabase online gezet. Deze wordt gebruikt als centraal aanleverpunt voor bedrijven met een mba waarvoor de ZZS-module in het Bal van toepassing is. Emissiegegevens kunnen via deze website worden aangeleverd aan het bevoegd gezag. Bij dit voornemen van de wetgever zijn twee punten van groot belang: 1. Aangeleverde emissiegegevens zullen op een openbare website gepubliceerd gaan worden. Dit betekent niet alleen dat bestuursorganen inzicht krijgen, maar ook dat burgers en milieuorganisaties via de website in kunnen zien op welke locatie mba’s worden verricht die leiden tot ZZS-emissie. Dit kan leiden tot vragen over de mate van emissie, daaruit voortkomend gevaar voor de omgeving, reductiemogelijkheden en de wijze waarop omgevingsdiensten toezichthouden op de minimalisatieverplichting van bedrijven en de kwaliteit van Vermijdings- en Reductieprogramma’s. Kanttekening: De database zal pas op een later moment openbaar toegankelijk worden, dan het moment waarop de centrale invoer verplicht zal worden. Uitgaande van een vijfjaarlijkse informatieplicht zal het een paar jaar duren voordat de vulling van de database enigszins representatief is voor de feitelijke situatie. 2.

Voordat publicatie (zie vorig punt) op een openbare website plaatsvindt, krijgen omgevingsdiensten een actieve taak om de door bedrijven aangeleverde emissiegegevens te valideren. Omgevingsdiensten krijgen een verantwoordelijkheid om vast te stellen of aangeleverde gegevens juist en volledig zijn. Deze ontwikkeling leidt tot een actievere rol van OD NHN in het toezicht op ZZS en daaruit voortvloeiend ook de regulering daarvan. Ook brengt deze ontwikkeling risico’s met zich mee, gezien de transparantie in emissies en mogelijke daaruit voortkomende vragen en WOO-verzoeken. E.

Project Indirecte Lozingen

Per 1 maart 2023 is OD NHN in samenwerking met Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, drinkwaterbedrijf PWN, Provincie Noord-Holland en omgevingsdiensten NZKG en IJmond gestart met een pilot indirecte lozingen. In 2023 is het afvalwater bemonsterd van ca. 30 bedrijven, waarbij in 11 gevallen ZZS is aangetroffen. Vanzelfsprekend komt hierop de vervolgvraag “hoe verder met deze constateringen?”. Deze ontwikkeling toont aan, voor zover daar twijfel over was, dat ZZS ook een probleem is dat in de regio van OD NHN speelt. Het maakt ook duidelijk dat er een overlap is tussen het project Indirecte Lozingen en het toezicht op en regulering van ZZS, waardoor structurele samenwerking tussen deze projecten noodzakelijk is. F.

PFAS-verbod

Vanuit de Europese politiek zijn plannen in de maak om het gebruik van PFAS vanwege hun impact op de leefomgeving te verbieden, af te bouwen of slechts nog (tijdelijk) onder voorwaarden toe te staan voor bepaalde toepassingen. Deze ontwikkeling laat zien dat ZZS, PFAS in het bijzonder, vanwege de impact op onze leefomgeving zorgvuldige beoordeling en regulering verdienen. Voortgang in het proces tot een PFAS-verbod zal met aandacht worden gevolgd. Concrete impact moet op een later moment worden vastgesteld.

Impactanalyse Pagina 7 van 14

Impactanalyse/Zeer Zorgwekkende Stoffen april 2026

G. Afval/ Circulaire economie Nederland heeft zichzelf als doel gesteld om in 2050 een volledig circulaire economie te hebben. Om dit doel te bereiken moet het grondstoffen verbruik worden verminderd, grondstoffen worden vervangen, levensduur van producten worden verlengd en materialen en grondstoffen recyclen. Hierdoor ontstaat een toenemend belang op hergebruik van afvalstoffen. Essentieel hierbij is dat ZZS dat in afval aanwezig is niet door hergebruik van materiaal opnieuw in de productieketen terecht komt. Deze ontwikkeling vergroot het belang van inzicht in ZZS stromen. Inzicht in welke productieprocessen ZZS worden gebruikt en in welke afvalstromen ze terechtkomen om te voorkomen en/of reduceren dat ZZS opnieuw in de keten komt. Regulering en toezicht is een middel om tot dit inzicht te komen en daarop te kunnen sturen.

5

OMVANG TAAK EN BENODIGDE CAPACITEIT

Ten opzichte van de eerder met de deelnemers gedeelde Impactanalyse ZZS (20 september 2024) is de omvang van het aantal bedrijven dat een VRP moet opstellen geactualiseerd. Dit heeft geresulteerd in een toename van 18 bedrijven die een VRP moet opstellen. Ook is inzichtelijk gemaakt in welke gemeente deze bedrijven zijn gevestigd. Dit is van belang in de verdeling van de kosten voor het uitvoeren van deze taak. Voor de totaal benodigde capaciteit is uitgegaan van de berekende capaciteit in de impactanalyse van 2024 (structureel 1250 uur per jaar)(bijlage 3). Deze overweging is gemaakt omdat het aantal bedrijven dat een VRP moet indienen nog niet voor 100% vaststaat.

Naam gemeente

Aantal bedrijven

Gemeente Alkmaar

5

Gemeente Bergen

0

Gemeente Castricum

2

Verdeelsleutel op basis van aantal bedrijven

Aantal uur benodigd

Budget (€)

5%

62,5

7.505

0%

0

0

2%

25

3.002

Gemeente Den Helder

6

6%

75

9.006

Gemeente Dijk en Waard

14

15%

187,5

22.516

Gemeente Drechterland

3

3%

37,5

4.503

Gemeente Enkhuizen

5

5%

62,5

7.505

Gemeente Heiloo

1

1%

12,5

1.501

Gemeente Hollands Kroon

12

13%

162,5

19.514

Gemeente Hoorn

9

10%

125

15.010

Gemeente Koggenland

3

3%

37,5

4.503

Gemeente Medemblik

9

9%

112,5

13.509

Gemeente Opmeer

4

4%

50

6.004

Gemeente Schagen

11

12%

150

18.012

Gemeente Stede Broec

0

0%

0

0

Gemeente Texel

11

12%

150

18.012

Totaal

95

100%

1250

150.104

Impactanalyse Pagina 8 van 14

Impactanalyse/Zeer Zorgwekkende Stoffen april 2026

6

FINANCIERING

Diverse gemeenten hebben nog ruimte in hun lumpsum. Voorgesteld wordt voor deze gemeenten de kosten voor intensivering van de taken mbt ZZS te verrekenen met deze lumpsum. Deelnemer

Gemeente Alkmaar

Bedrag Bedrag binnen bestaande lumpsum ( aanvullende geen aanvullende bijdrage) bijdrage 8

Gemeente Bergen

Totaal

8 -

-

Gemeente Castricum

3

3

Gemeente Den Helder

9

9

Gemeente Dijk en Waard

22

22

Gemeente Drechterland

5

5

Gemeente Enkhuizen

8

Gemeente Heiloo

8 2

2

Gemeente Hollands Kroon

19

19

Gemeente Hoorn

15

15

Gemeente Koggenland Gemeente Medemblik

4 13

Gemeente Opmeer 18

Gemeente Stede Broec

-

Gemeente Texel Totaal

13 6

Gemeente Schagen

93

4

6 18

-

-

18

18

57

150

Er zijn dus zes gemeenten die extra budget moeten inbrengen voor het uitvoeren van de taken ZZS.

Impactanalyse Pagina 9 van 14

Impactanalyse/Zeer Zorgwekkende Stoffen april 2026

7

BIJLAGEN

7.1

Bijlage 1 – Wat zijn ZZS?

Typen stof (2045 verschillende CAS-nummers) –

Carcinogeen (cat. 1)

–

Mutageen (cat. 1)

–

Reprotoxisch (cat. 1)

–

PBT persistent bio accumulerend toxisch

–

zPzB zeer persistent zeer bio accumulerend

–

Soortgelijke stoffen

Juridische grondslagen van ZZS-classificatie te vinden in: –

REACH verordening

–

CLP-verordening

–

POP-verordening

–

OSPAR-verdrag

–

Kaderrichtlijn water

–

EU-verordening 528/2012

Mengsel/Afvalstof met 0,1 gewichtsprocent ZZS is zelf een ZZS Sub-classificatie van ZZS (zie bijlage III Bal) in: - ERS (Extreem Risicovolle Stoffen) - MVP 1 - MVP 2 (MinimalisatieVerPlichting)

7.2

Bijlage 2 - Impact op de organisatie

In deze bijlage wordt de impact op de vier afdelingen besproken. In de verdeling en taken bestaan echter keuzemogelijkheden. De belangrijkste keuze hangt samen met de diepgaande kennis van ZZS die nodig is voor inhoudelijke beoordeling van ZZS-emissie en daaruit voortvloeiende mogelijkheden om stoffen te vervangen of door technische oplossingen emissie te reduceren. Deze kennis zal moeten worden toegepast bij het verlenen van vergunningen, maar ook bij het toezicht en het beoordelen van VRP’s. De vraag die beantwoord moet worden is of de diepgaande kennis geborgd moet worden bij de primair betrokken afdelingen Regulering en Toezicht & Handhaving of dat deze beter belegd kan worden bij Specialisme & Advies. Zelfs extern advies zou hier een rol in kunnen spelen. Hierna wordt uitgegaan van een primaire uitvoering door Regulering en Toezicht & Handhaving, waarbij secundaire betrokkenheid van Specialisme en Advies en Juridische Zaken nodig is. Een belangrijk element bij de beoordeling van de impact is de vraag “Over hoeveel bedrijven, activiteiten en vergunningen hebben we het?”. Impact op de afdeling Vergunningverlening 7.2.1 •

impact op producten van vergunningverlening De kwaliteit waarbij ZZS in producten verwerkt wordt moet geborgd worden. Voor het borgen van kwaliteit is kennis nodig, standaard vergunning(-/maatwerk)voorschriften en uniforme vastlegging in OpenWave.

Impactanalyse Pagina 10 van 14

Impactanalyse/Zeer Zorgwekkende Stoffen april 2026

o

Actie: Standaardisering voorschriften en overige teksten.

o

Actie: Borgen van benodigde aandacht voor ZZS in het proces.

7.2.2 •

impact op personeel (formatie, kennis en competenties) Kennis: Om een aanvraag, melding, actualisatie op een juiste manier af te kunnen handelen is kennis van ZZS noodzakelijk. Gesignaleerd moet worden of ZZS een rol spelen en welke. Vastgesteld moet worden of door bedrijven aangeleverde informatie juist en volledig is. Dit betekent kennis van stoffen, maar ook van chemische processen waarbij stoffen nodig zijn of juist kunnen ontstaan. Een groep vergunningverleners heeft begin 2024 de basiscursus ZZS gevolgd, maar nog geen verdiepingscursus.

•

Capaciteit: Naar verwachting is er geen grote impact op het aantal vergunningen dat aangevraagd wordt. Een vergrote aandacht voor ZZS kan wel leiden tot toename van het aantal actualisaties. Het signaleren van de rol van ZZS vraagt om aandacht bij iedere vergunning. Nadat is vastgesteld dat ZZS een rol speelt zal de verdieping die nodig is voor het vergaren en beoordelen van informatie, alsmede de impact daarvan op de vergunning, capaciteit vragen.

7.3

o

Actie: Keuze nut/noodzaak Opleiding verdiepingscursus ZZS?

o

Actie: Onderzoek mogelijkheid tot deelname cursus “ZZS voor indirecte lozingen van Rijkswaterstaat” gericht op vergunningverlening.

o

Actie: Onderzoeken mogelijkheid tot monitoring impact op capaciteit.

Impact op de afdeling Toezicht & Handhaving

7.3.1 •

•

•

impact op producten van toezicht en handhaving Integrale controles: Signaleren van ZZS gebruik en emissie bij integrale controles. Gesprek aangaan met ondernemer over voorkomen en anders minimaliseren van ZZS-emissie. Dit wordt een onderdeel van de controle bij alle typen bedrijven. Aspect controles: Gezien de diepere kennis die nodig is zal toezicht op ZZS in aspectcontroles moeten plaatsvinden. Dit hangt ook samen met de vijfjaarlijkse informatieplicht. -

Uitvragen en beoordelen van VRP’s.

-

Controleren van uitvoer en effecten van minimalisatieverplichting

-

Handhaven bij onvoldoende VRP en/of minimalisatieverplichting

-

Valideren van door bedrijven aangeleverde gegevens in de emissiedatabase.

Emissiemeting naar lucht wordt momenteel niet uitgevoerd. De praktijk zal moeten uitwijzen hoe vaak het laten uitvoeren van een emissiemeting gewenst is. OD NHN beschikt niet over kennis en materiaal om zelf een emissiemeting te doen. Extern laten uitvoeren van metingen is kostbaar. Deze kosten zijn geen onderdeel van de impactanalyse. Wanneer een emissiemeting opportuun is, dan zal ad hoc in overleg getreden worden met het bevoegd gezag van het betreffende bedrijf, onder wiens mandaat OD NHN werkt, om tot financiering te komen. Navraag bij OD NZKG leert dat beperkt gebruik wordt gemaakt van emissiemeting. Dit mede door de beperkte beschikbaarheid van adviesbureaus die dit kunnen uitvoeren en de daardoor hoge kosten. Een adviesbureaus dat worden ingezet door een bedrijf dat onder ons toezicht valt, kan wegens belangenverstrengeling niet worden ingezet door de OD.

•

Emissiemeting bij water is momenteel ondergebracht in het project Indirecte Lozing. Deze metingen moeten structureel worden geborgd. Voor bemonstering zijn een aantal toezichthouders opgeleid. Analyse van het monster wordt in een extern laboratorium uitgevoerd. o

Actie: Deelnemers informeren over toenemende aandacht voor ZZS. Afspraken maken over benodigde capaciteit. Afspraken maken over budget voor emissiemeting. Gezien het verwachte beperkte aantal op korte termijn, zou dit in eerste instantie op dossierbasis kunnen.

Impactanalyse Pagina 11 van 14

Impactanalyse/Zeer Zorgwekkende Stoffen april 2026

7.3.2 •

•

7.4

impact op personeel (formatie, kennis en competenties) Kennis: Alle toezichthouders van bedrijven, afval en agrarisch moeten over de basiskennis beschikken en in staat zijn om ZZS-stoffen te signaleren, indien deze in verpakking bij een bedrijf aanwezig zijn. Ze moeten in staat zijn het gesprek met een bedrijf (en diens adviseurs) aan te gaan over de mogelijkheden om stoffen te vervangen en/of te minimaliseren. Meer diepgaande kennis bij een kleinere groep toezichthouders is nodig om een VRP uitvraag te kunnen doen en om emissies naar lucht en water te kunnen beoordelen, waardoor het meer voor de hand ligt om dit onder te brengen bij afdeling S&A. Voor een goede borging van kennis moeten minimaal twee OD-medewerkers (keuze waar te beleggen) in staat zijn om een VRP te beoordelen en een oordeel te vormen of voldaan wordt aan de minimalisatieverplichting. Capaciteit: Toezicht op ZZS betekent een toename van benodigde capaciteit van toezichthouders. In welke mate is op dit moment nog niet kwantificeerbaar. o

Actie: Opleiding basiscursus ZZS voor toezichthouders (mei/juni 2024 afgerond)

o

Actie: Keuze nut/noodzaak Opleiding verdiepingscursus ZZS?

o

Actie: Onderzoeken mogelijkheid tot monitoring impact op capaciteit.

Impact op de afdeling Specialisme en Advies

Primaire vraag is of S&A een rol gaat spelen. En zo ja, welke? Gedacht kan worden aan een specialist voor emissie naar lucht en/of emissie naar water. Daarbij ter overweging of één specialist voldoende is om kwaliteit structureel te borgen. Bij afwezigheid van een specialist heeft S&A geen structurele rol en is er geen impact op producten en personeel. Wel kunnen specialisten projectmatig betrokken zijn. Voorbeeld hiervan is bodemsanering van met PFAS verontreinigde grond. 3.5.1

impact op producten van S&A

•

Externe veiligheid: ZZS zijn niet relevant, omdat externe veiligheid uitgaat van acute effecten van gevaarlijke stoffen. Dus directe gevolgen (dodelijke of gewond) als gevolg van brand en/of explosie en gifwolken, of combinaties hiervan. Team EV krijgt diverse vragen over gevaarlijke stoffen. Echter specifieke vragen over ZZS of vragen of sprake is van ZZS in specifieke gevallen krijgt team EV niet.

•

Lucht en water: Omdat ZZS wel relevant zijn voor emissies in lucht en water is specifieke kennis over ZZS en normering (zorgplicht/minimalisatieplicht) voor deze specialismen van toepassing. S&A beschikt over basiskennis, maar niet over expertise. Tot op heden is de vraag naar deze expertise klein, waardoor gekozen is deze kennis extern te zoeken en niet intern te ontwikkelen. Op dit moment is er geen ambitie aanwezig om expertise voor emissie naar lucht en water te ontwikkelen, op basis van de huidige vraag naar deze expertise.

•

Bodem: Bij eindsituatie bodemonderzoeken moet meer aandacht worden geschonken aan aanwezigheid van ZZS. Bij grondverzet en graafbewegingen moeten ZZS in beeld zijn, gezien het directe effect op veiligheidsklassen/meldingen.

7.4.2 •

impact op personeel (formatie, kennis en competenties) Kennis: Specialisten moeten (afhankelijk van hun specialisme) beschikken over basiskennis van ZZS om vanuit adviserende rol input te kunnen geven aan Regulering en Toezicht. o

•

Actie: Opleiding basiscursus ZZS voor bodemadviseurs (mei/juni 2024 afgerond)

Bodem: Een emissierapportage van een bedrijf beoordelen om te zien welke stoffen in de bodem geanalyseerd moeten worden kunnen bodemadviseurs. De kennis om zelf na te gaan of nog andere stoffen een rol spelen, anders dan uit rapportages blijkt, moet nog opgedaan worden. Kennisdeling vanuit alle disciplines is daarbij belangrijk.

Impactanalyse Pagina 12 van 14

Impactanalyse/Zeer Zorgwekkende Stoffen april 2026

7.5

Impact op de afdeling Bedrijfsvoering

7.5.1 Juridische aandachtspunten Primaire impact ligt bij T&H. Zoals voor alle toezichttaken zullen die in zekere mate leiden tot handhavingszaken met betrokkenheid van een jurist. Dit zullen waarschijnlijk complexe zaken zijn, waar nog weinig jurisprudentie over bestaat. Een toename van actualisaties van vergunningen leidt ook tot een toename van collegiale toetsing door juristen. Dit is op dit moment niet kwantificeerbaar. Kennis van ZZS bij juristen moet worden vergroot. o

Actie: Opleiding basiscursus ZZS voor juristen.

o

Actie: keuze nut/noodzaak Opleiding verdiepingscursus ZZS

7.5.2 Impact op administratieve taken Voor aspectcontroles moeten zaken aangemaakt worden die uiteindelijk leiden tot brieven die verzonden en geregistreerd moeten worden. Zowel brieven over de uitvraag van gegevens als kennisgevingen van toezichtbevindingen. Binnenkomende VRP’s zullen in OpenWave in een zaak gezet moeten worden.

7.5.3 •

Impact op ICT/DIV/Communicatie en overige aandachtspunten Systeem: Vastlegging van informatie om te kunnen sturen vanuit TMT.

•

Systeem: Vastlegging van informatie om (extern) te kunnen rapporteren.

•

Communicatie: Door een openbare website met emissiegegevens kunnen andere bestuursorganen, burgers en milieuorganisaties getriggerd worden om vragen te stellen en nadere informatie op te vragen (WOO). Dit kan leiden tot een toename van administratieve werkzaamheden. o

Actie: Inventarisatie welke gegevens gewenst zijn om te kunnen sturen op kwantiteit en kwaliteit van regulering en welke systeemaanpassing nodig is voor de vastlegging daarvan.

o

Actie: Inventarisatie welke informatiebehoefte bestaat bij opdrachtgevers en vaststelling welke systeemaanpassing nodig is om aan die behoefte te kunnen voldoen. Ook is denkbaar dat informatieverzoeken van andere overheidsorganen komen (bv. ILT en IenW).

o

Actie: Voorbereiden op vragen van en communicatie naar burgers en milieuorganisaties. Samen met andere omgevingsdiensten zorgen voor een uniforme communicatie (waar dossier overstijgend) over gegevens uit de emissiedatabase.

Waar systeemaanpassingen nodig zijn voor vastlegging van data, borging van processen en systeemrapportages zal ICT ondersteuning moeten bieden.

Impactanalyse Pagina 13 van 14

Impactanalyse/Zeer Zorgwekkende Stoffen april 2026

7.6

Bijlage 3 – Benodigde Capaciteit Impactanalyse 2024

uur per jaar 16

Aantal bedrijfscontroles per jaar Toezichthouder Aspectcontrole + Aanschrijven eerste keer (krijgen VRP) Aanschrijven tweede keer (krijgen VRP) Last onder dwangsom (krijgen VRP) Aanschrijven derde keer (verbeteren VRP) Last onder dwangsom (verbeteren VRP) Controle naleving VRP Aanschrijven vierde keer (naleven VRP) Last onder dwangsom (naleven VRP) Aanpassen vergunning (advies/aanpassing vragen)

Aantal

uur per actie

64 16 50 8 25 64 8 25 12 271

16 8 4 4 2 16 4 2 6

4 2 12 2 12 4 2 12 2

50 25 50 40 32 196

4 2 4 2 2

12 12 12 20 16

84 340 340

6 4

14 85

320 16 336

16 4

20 4

Jurist Handhaving, last onder dwangsom (krijgen VRP) Handhaving, last onder dwangsom (verbeteren VRP) Handhaving, last onder dwangsom (naleven VRP) Bezwaar Juridisch advies VRP

Vergunningverlener Advies aanpassen vergunning Aanpassen vergunning (n.a.v. VRP)

Specialist Beoordeling VRP Advies aanpassing vergunning

Totaal

1144

Administratieve ondersteuning: 106 uur Totaal 1250 uur. Naast bovenstaande inschatte uren zullen toezichthouders tijdens reguliere integrale controles ook tijd besteden aan ZZS bij bedrijven waarop de ZZS-module niet van toepassing is. Voornaamste doel daarvan zal zijn ondernemers in beweging te krijgen zelf na te denken over voorkomen en reduceren van gebruik van ZZS. Aangezien deze tijd onderdeel is van een integrale controle, wordt deze hierboven niet afzonderlijk begroot. Deze activiteiten hebben wel invloed op de kengetallen van integrale controles. Ook vergunningverleners zullen tijdens reguliere of uitgebreide vergunningaanvragen aandacht moeten schenken aan ZZS. Wanneer in de aanvraag gebruik en/of emissie wordt genoemd, maar ook als dat niet genoemd is of bij ambtshave aanpassing, zal beoordeeld moeten worden of ZZS gebruik of emissie verwacht kan worden in de branche waar de betreffende vergunning op ziet. Aangezien deze tijd onderdeel is van het normale vergunningverleningsproces, wordt deze hierboven niet afzonderlijk begroot. Deze activiteiten hebben wel invloed op de kengetallen van vergunningaanvragen.

Impactanalyse Pagina 14 van 14