Bijlage 1. RV Programmabegroting 2024 - boekwerk incl amendement

Gemeente Alkmaar Programmabegroting 2024 Meerjarenraming 2025-2027

Colofon

Dit is een uitgave van de gemeente Alkmaar

Foto omslag: Ed van de Pol

Informatie gemeente Alkmaar:

Financiën

Telefoon: 14 072

september 2023

www.alkmaar.nl

Begroting 2024-2027

Inhoudsopgave I. Inleiding 5 Aanbieding 5 Leeswijzer 7 Financieel kader 8

II. Beleidsbegroting 9 Programma 1 Inwoner en Bestuur 10 Thema 1.1 Algemeen bestuur 12 Thema 1.2 Dienstverlening 13 Thema 1.3 Regionale samenwerking 15 Programma 2 Vitaliteit 18 Thema 2.1 Onderwijs 20 Thema 2.2 Cultuur, kunst en cultureel erfgoed 25 Thema 2.3 Sport 30 Thema 2.4 Maatschappelijke ondersteuning 36 Thema 2.5 Jeugd 44 Thema 2.6 Iedereen doet mee 50 Thema 2.7 Diversiteit 57 Programma 3 Bedrijvigheid 60 Thema 3.1 Economie en toerisme 61 Thema 3.2 Citymarketing en evenementen 68 Programma 4 Leefbaarheid 71 Thema 4.1 Veiligheid 72 Thema 4.2 Bereikbaarheid 77 Thema 4.3 Ruimtelijke ontwikkeling 83 Thema 4.4 Wonen 90 Thema 4.5 Parkeren 93 Thema 4.6 Alkmaars kanaal 96 Programma 5 Duurzaamheid 99 Thema 5.1 Leefomgeving 100 Programma 6 Financiën 113 Thema 6.1 Overzicht Overhead 116 Thema 6.2 Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen 116 Thema 6.3 Overzicht Onvoorzien 119 Thema 6.4 Heffing vennootschapsbelasting 120

3

Paragraaf Lokale heffingen 121 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing 126 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen 134 Paragraaf Financiering 140 Paragraaf Bedrijfsvoering 145 Paragraaf Verbonden Partijen 148 Paragraaf Grondbeleid 168 Paragraaf Openbaarheid 172

III. Financiële begroting 174 III.1 Financiële beleidskaders 175 III.2 Diverse overzichten 177 III.2.1 Begroting 2024 naar programmabegroting inclusief vergelijking met voorgaande jaren 178 III.2.2 Toelichting per programmaoverzicht 179 III.2.3 Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves per programma 209 III.2.4 Incidentele baten en lasten 210 III.2.5 EMU-saldo 220 III.2.6 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves 221 III.2.7 Geprognosticeerde balans 2024-2027 222 IV. Bijlagen 223 IV.1 Investeringsplan 2024-2027 224 IV.2 Overzicht reserves en voorzieningen 228 IV.3 Transponeertabel taakvelden 232 IV.4 Begrotingssubsidies 234 IV.5 Subsidieplafonds 236 IV.6 Overzicht stelposten 237 IV.7 Lijst met afkortingen 238

4

I. Inleiding

Aanbieding Geachte leden van de raad,

Op het moment dat wij de laatste hand legden aan de Programmabegroting 2024 werd in Den Haag de tra- ditionele Miljoenennota gepresenteerd. In deze Miljoenennota houdt het rijk vast aan een bezuiniging op het gemeentefonds vanaf 2026 van drie miljard euro. In gemeenteland wordt dit “het ravijn” genoemd. In Binnenlands Bestuur (d.d. 01-09-2023) werd hierop gereageerd met “Rijk sloopt eigen ambities met korten gemeentefonds”. Door de bezuiniging van drie miljard euro schiet zoals BB terecht stelt het rijk zichzelf in de voet. Het realiseren van belangrijke rijksdoelstellingen op het gebied van klimaat, woningbouw, mobiliteit en zorg, die mede door lokale overheden uitgevoerd moeten worden, komt hierdoor serieus in het gedrang.

Een gezond financieel beleid vormt dan ook een belangrijk uitgangspunt van het Coalitieakkoord “Vertrou- wen in Alkmaar, verschil mag er zijn”; een sluitende begroting, kostendekkende tarieven en gemeentelijke belastingen die enkel de reguliere inflatie volgen. Hierin zijn wij geslaagd. Wij zagen ons gesteld voor een opgave van een kleine € 30 miljoen, als gevolg van autonome ontwikkelingen en nieuw beleid uit het coalitieakkoord. Daarin hebben wij keuzes moeten maken, waarbij de ambities van het Coalitieakkoord leidend waren. Wij hebben kans gezien in deze tijden van steeds maar stijgende kosten voor het levensonderhoud de OZB voor onze inwoners nog altijd zo laag mogelijk te houden. Voor gemeentelijke diensten als afvalinzameling en riool worden de tarieven overeenkomstig het uitgangspunt van kostendekkendheid verhoogd. Ook op andere gemeentelijke taken is de kostendekkendheid versterkt. Hierover zullen wij u bij het raadsvoorstel over gemeentelijke belastingen, tarieven en leges voor 2024 concrete voorstellen voorleggen.

Ongeacht dit doembeeld van “het ravijn” houden wij vast aan de ambities uit het Coalitieakkoord. Op lokaal niveau horen wij dagelijks van onze inwoners en ondernemers waar zij behoefte aan hebben en hoe de ge- meente ze kan faciliteren. Wij willen dit contact nog verder versterken en willen een toegankelijke gemeente zijn die ‘dichtbij’ voelt en meedenkt.

Denk bijvoorbeeld alleen al aan de enorme maatschappelijke opgave voor de woningbouw. Veel Alkmaarders zijn op zoek naar betaalbare en duurzame woonruimte. Het Alkmaars Kanaal is de uitgelezen plek hiervoor en stroomt met mogelijkheden. Daarbij brengen wij wel meer focus aan, wij prioriteren kansrijke en maat- schappelijk relevante projecten. Hierbij gaan wij voor kwaliteit boven kwantiteit. Een mooi groen stadspark, voor de leefbaarheid, het klimaat en met ruimte voor voorzieningen op het gebied van cultuur en sport. Dat versterkt de kwaliteit van onze stad en schept de kracht voor een aantrekkelijke woon- en werkgemeente, nu en in de toekomst.

De ontwikkeling van Alkmaar is niet voorbehouden aan de stad. Met het oog op het vitaal en krachtig houden van onze mooie dorpen gaan we in een intensief traject met de bewoners bespreken wat nodig is voor het toekomstbestendigheid houden van het landelijk gebied. De Dorpenagenda is ook een goed voorbeeld van een andere ambitie uit het Coalitieakkoord. Een open bestuursstijl, dicht bij de Alkmaarders om wie het gaat. Juist zo’n Dorpenagenda biedt inwoners de gelegenheid concreet mee te denken en mee te praten over wat ze willen en waar men belang aan hecht in hun eigen directe woonomgeving.

We vinden het belangrijk dat iedereen in Alkmaar, in stad of dorpen, zoveel mogelijk mee kan doen in de samenleving. Daartoe zetten wij bijvoorbeeld extra in op een Rijke Schooldag en bevorderen wij een actieve leefstijl en sporten, ook voor mensen met een kleine of beperkte beurs. 5

In het huidige tijdsgewricht is vaak de focus op diversiteit en inclusie. Belangrijke thema’s die we wat ons betreft breed moeten zien. Ook de Alkmaarse senioren verdienen onze aandacht. Daarom stellen we samen met vertegenwoordigers van deze groep de Seniorenagenda op. Zodat senioren zo lang mogelijk volwaardig kunnen participeren in de samenleving. Een ideale manier om actief deel te nemen aan de samenleving is natuurlijk door te werken. Met Zaffier zetten we extra in op bemiddeling naar werk, met speciale aandacht voor jongeren (Jongerenpunt Check-in) en statushouders.

Wij koesteren onze historische en bruisende binnenstad met een compact en gemengd kernwinkelgebied. Daarin is plaats voor een gevarieerd winkelaanbod met bloeiende bedrijvigheid en met aangenaam verblijfs- gebied voor bewoners en bezoekers. Vanuit economisch perspectief en vanuit het vestigingsklimaat zijn dit belangrijke kwaliteiten.

Wij zetten in op meer eigen ambtelijke capaciteit en minder inhuur. Hierbij snijdt het mes aan twee kanten. Enerzijds is eigen ambtelijke capaciteit kostenbesparend. Verder verwachten wij dat projecten hiermee meer een Alkmaarse “feeling” krijgen. Beter afgestemd zijn op wensen en behoeften van onze eigen inwoners omdat je als vaste medewerker nog meer verbonden bent met de gemeente en de lokale samenleving. Alkmaar begeeft zich op het gebied van jeugdbeleid beduidend aan de bovenkant van het uitgavenniveau vergeleken met het landelijke beeld. De komende periode gaan wij ons inzetten om dit op een meer even- wichtig niveau te brengen.

Alles overziend menen wij u een evenwichtige begroting aan te kunnen bieden. Een begroting waarin we verder uitvoering geven aan uw ambities. Tegelijkertijd wijzen wij op het risico van het Rijksbeleid. Mocht de korting op het gemeentefonds van kracht blijven vanaf 2026 dan zullen echt alle zeilen moeten worden bij- gezet. Voor nu gaan wij door op de koers van het Coalitieakkoord “Vertrouwen in Alkmaar, verschil mag er zijn”. Wij hebben de OZB met slechts een beperkt inflatiepercentage van 4,2% in 2024 bijgesteld. En tegelijkertijd houden wij het voorzieningenniveau van culturele en sportvoorzieningen op een hoog niveau waar jong en oud, meer of minder bedeeld allemaal aan deel kunnen nemen. Want daarvoor staan wij; samen en vanuit ieders eigen kracht deelnemen aan Alkmaar.

Namens het college van B&W,

Christian Schouten wethouder Financiën

6

Leeswijzer De begroting bestaat uit twee delen. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft deze tweedeling voor. In het eerste deel - de Beleidsbegroting - hebben we het beleid per programma uitgewerkt naar ge- wenste effecten, doelstellingen, acties en benodigde middelen. De beleidsbegroting bevat verder algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien, heffing vennootschapsbelastin en paragrafen. Wanneer de voor- genomen acties niet binnen de bestaande budgetten van de begroting gerealiseerd kunnen worden, wordt aangegeven welke extra middelen nodig zijn. Wanneer de gevraagde inzet binnen de bestaande begroting kan worden geleverd, blijft dit veld leeg.

In de beleidsbegroting zijn verschillende onderwerpen opgenomen die samenhangen met diverse pro- gramma’s. Hierdoor komt het voor dat onderwerpen op meerdere plaatsen worden toegelicht, maar dan wel vanuit de invalshoek van het betreffende programma. Als uitgangspunt hanteren wij: daar waar het budget is ondergebracht worden de doelstellingen, resultaten en acties opgenomen, op andere plaatsen wordt ver- wezen, dit is aangeduid met “cross-over”.

In de beleidsbegroting is ook een financieel meerjarenoverzicht per programma opgenomen. De toelichting vindt plaats in de financiële begroting per thema. In het onderdeel Paragrafen rapporteren wij over onder- werpen die een dwarsdoorsnede van de begroting geven. Voorbeelden zijn bedrijfsvoering, onderhoud ka- pitaalgoederen en het weerstandsvermogen. De wetgever stelt in het Besluit Begroting en Verantwoording deze zeven paragrafen verplicht. Op grond van de Wet Open Overheid is de paragraaf Openbaarheid toege- voegd.

Deel twee van de begroting - de Financiële begroting - bestaat uit het overzicht van baten en lasten, de uit- eenzetting van de financiële positie en het overzicht per taakveld: − Het overzicht van baten en lasten bevat de begrotingscijfers per programma. Op programmaniveau wordt het budgetrecht van uw raad ingevuld. Hier wordt in beeld gebracht of de begroting 2024, respec- tievelijk de meerjarenraming 2025-2027, structureel en reëel in evenwicht is. − Per thema wordt toegelicht wat de wijzigingen zijn van de programmabegroting 2024 ten opzichte van de programmabegroting 2023. − De uiteenzetting van de financiële positie geeft inzicht in de ontwikkeling van de balans, het investerings- plan en het overzicht van reserves en voorzieningen. − In het overzicht per taakveld zijn de baten en lasten ingedeeld naar de taakvelden uit het BBV.

7

Financieel kader Bedra gen x € 1.000 2024 2025 2026 2027 Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal kosten opbrengsten Saldo kosten opbrengsten Saldo kosten opbrengsten Saldo kosten opbrengsten Saldo 1 Inwoner en bes tuur 13.096 2.447 -10.649 10.733 2.447 -8.287 10.619 2.447 -8.172 10.625 2.447 -8.179 2 Vi tal iteit 254.975 51.346 -203.629 252.422 51.327 -201.096 250.534 52.227 -198.307 248.085 50.394 -197.691 3 Bedri jvi gheid 8.313 599 -7.714 8.223 599 -7.624 8.215 599 -7.616 8.165 599 -7.566 4 Leefbaa rhei d 106.379 45.535 -60.843 102.013 41.753 -60.261 99.299 40.202 -59.097 98.266 39.425 -58.841 5 Duurza amheid 50.327 32.466 -17.861 50.802 32.410 -18.392 48.891 30.609 -18.281 49.265 30.832 -18.433 Programma's 433.089 132.392 -300.697 424.194 128.535 -295.659 417.557 126.083 -291.474 414.406 123.696 -290.710

Overhead 29.498 1.427 -28.071 28.970 1.427 -27.543 28.862 1.427 -27.434 28.880 1.427 -27.453 Al gemene dekkings middelen 1.561 319.449 317.888 1.606 322.480 320.874 1.424 302.381 300.957 1.074 298.631 297.557 Onvoorzi en 50 0 -50 50 0 -50 50 0 -50 50 0 -50 Heffing voor de vennoots chaps bel as ting 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Totaal voor resultaatbestemming 464.199 453.268 -10.930 454.820 452.443 -2.377 447.893 429.892 -18.001 444.410 423.755 -20.655

Toevoegingen en onttrekkingen aan res erves 4.491 15.442 10.950 8.612 11.015 2.403 3.334 14.278 10.944 3.334 7.661 4.326

Totaal na resultaatbestemming 468.690 468.710 20 463.432 463.458 25 451.227 444.170 -7.057 447.744 431.415 -16.329

8

II. Beleidsbegroting Programmaplan Paragrafen

1. Inwoner en bestuur 1. Lokale heffingen 1.1 Algemeen bestuur 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 1.2 Dienstverlening 3. Onderhoud kapitaalgoederen 1.3 Regionale samenwerking 4. Financiering 2. Vitaliteit 5. Bedrijfsvoering 2.1 Onderwijs 6. Verbonden partijen 2.2 Cultuur, kunst en cultureel erfgoed 7. Grondbeleid 2.3 Sport 8. Openbaarheid 2.4 Maatschappelijke ondersteuning 2.5 Jeugd 2.6 Iedereen doet mee 2.7 Diversiteit 3. Bedrijvigheid 3.1 Economie en toerisme 3.2 Citymarketing en evenementen 4. Leefbaarheid 4.1 Veiligheid 4.2 Bereikbaarheid 4.3 Ruimtelijke ontwikkeling 4.4 Wonen 4.5 Parkeren 4.6 Alkmaars Kanaal 5. Duurzaamheid 5.1 Leefomgeving 6. Financiën 6.1 Overzicht Overhead 6.2 Overzicht Algemene dekkingsmiddelen 6.3 Onvoorzien 6.4 Heffing vennootschapsbelasting 9

Programma 1 Inwoner en Bestuur Onze inwoners mogen rekenen op een betrouwbare gemeente, die klaar staat voor zijn inwoners en behulpzaam is in contacten. Als bestuur zijn wij zichtbaar, benaderbaar en oplossingsgericht. Wij staan voor het vergroten van zeggenschap van inwoners, organisaties en ondernemers. Zeker daar waar het gaat om plannen en projecten die invloed hebben op de eigen leefomgeving. Wij zien daarin een rol voor een gemeentelijk ombudsman, een gemeentelijk referendum en het (digitaal) raadplegen van inwoners. Raadplegen is voortaan de onderste treden van de participatieladder in plaats van informeren. Duidelijke en trans- parante informatie, ook over de gemeentelijke financiën is al een plicht die voortvloeit uit de WOO. Onze dienstverlening is oplossingsgericht, medewerkers zijn fysiek en digitaal bereikbaar, staan open voor initiatieven, ondersteunen deze zoveel mogelijk en helpen inwoners bij het vinden van hun weg door de bureaucratie. Regionale samenwerking is belangrijk. We zetten in op versterken regionale samenwerking op diverse thema’s, denk aan de woondeal, mobiliteit, duurzame energie, convenant werklocaties en toerisme.

Maatschappelijk effect (algemeen) Onze gemeente is een moderne en toegankelijke gemeente die dicht bij de inwoners en bedrijven staat en van meerwaarde is voor regionale partners.

Doelstellingen 1. De wensen en behoeften van inwoners, ondernemers, en instellingen staan centraal. Wij vergroten zeggenschap over de eigen omgeving (fysiek en sociaal) 2. De dienstverlening is oplossingsgericht en klantvriendelijker. 3. Wij halen initiatieven op en bieden ruimte aan initiatieven van inwoners. 4. Samenwerking in de regio wordt versterkt

10

Wat mag het kosten? Programma 1 Inwoner en bestuur Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting (Bedragen x € 1.000) 2022 2023 2024 2025 2026 2027

Algemeen bestuur 5.771 20.547 5.517 3.229 3.123 3.123 Dienstverlening 5.767 6.374 6.705 6.632 6.623 6.630 Regionale samenwerking 791 810 873 873 873 873 Totaal lasten 12.329 27.731 13.096 10.733 10.619 10.625 Algemeen bestuur 26 0 0 0 0 0 Dienstverlening 2.258 1.948 1.942 1.942 1.942 1.942 Regionale samenwerking 526 463 504 504 504 504 Totaal b aten 2.810 2.411 2.447 2.447 2.447 2.447 Totaal saldo voor bestemming -9.518 -25.321 -10.649 -8.287 -8.172 -8.179

Algemeen bestuur 17.848 0 0 4.800 0 0 Totaal dotaties reserves 17.848 0 0 4.800 0 0 Algemeen bestuur 17.981 10.500 3.904 1.601 5.862 0 Totaal onttrekkingen reserves 17.981 10.500 3.904 1.601 5.862 0 Totaal mutaties reserves 133 10.500 3.904 -3.199 5.862 0 Totaal saldo na bestemming -9.385 -14.821 -6.745 -11.486 -2.310 -8.179

De toelichting is te lezen in de financiële begroting (zie “Toelichting per programma en overzicht”).

11

Thema 1.1 Algemeen bestuur Onder het thema Algemeen bestuur worden de lasten en baten van de bestuursorganen (raad, raadscommissies en college) en ondersteuning (o.a. griffie) geraamd.

Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

1.a Een breed gedragen uitvoeringsplan m.b.t. het raadple- Organisatie van digitale raadpleging/burgerpanel, ontwerp- en denk- € 125.000 per gen/betrekken en meer zeggenschap van inwoners/on- festivals en andere vormen van zeggenschap. jaar in 2024, 2025 dernemers. Het aanstellen van een gemeentelijke ombudsman/vrouw. en 2026.

1.b Een Participatieverordening. Het opstellen van een participatie-/zeggenschapsverordening waarbij ook de raad en inwoners en ondernemers betrokken worden bij het ontwikkelproces. - Transparante en toekomstbestendige beoordeling/af- Door in te zetten op een programmatische aanpak en uitrol van een € 150.000 inci- handeling van subsidies op het gebied van inhoud en nieuw subsidiesysteem, een nieuwe en vereenvoudigde algemene denteel in 2024. proces. subsidieverordening én houding en gedrag, werken we naar het om- € 80.000 structu- schreven gewenste resultaat. reel m.i.v. 2024.

- Na incidentele invulling van de stelpost subsidies in de Het restant van de stelpost van € 630.000 structureel af te boeken. € 630.000 struc- jaren 2021 en 2022 was het college voornemens om de tureel m.i.v. stelpost subsidies van € 1,2 miljoen met het besluit van 2024. 12 april 2022 voor de jaren 2023 (50%) en 2024 (50%) structureel af te boeken. Bij vaststelling van de begro- ting heeft het college besloten: “in deze inflatoire tijd achten wij handhaving van deze taakstelling onwense- lijke en onuitvoerbaar.”

Betrokkenheid verbonden partijen Bij dit thema zijn geen verbonden partijen betrokken.

12

Relevante beleidsnota’s Strategische Verkenning 2017 en Oplegnotitie, vastgesteld in de B&W-vergadering op 31-10-2017. Gedragscode bestuurlijke integriteit, vastgesteld in de raadsvergadering op 14-2-2019. Inspraakverordening, vastgesteld in de raadsvergadering op 2-1-2015. Participatiebeleidsnota, vastgesteld in de raadsvergadering op 10-11-2016. Beleidsplan public affairs, vastgesteld in de B&W-vergadering op 6-6-2016. Verordening op de behandeling van klachten (klachtenregeling), vastgesteld in de raadsvergadering op 2-1-2015. Verordening bezwaarschriften, vastgesteld in de raadsvergadering op 26-9-2016. Startnotitie Open Overheid, vastgesteld in de B&W-vergadering op 5-9-2023.

Thema 1.2 Dienstverlening Submaatschappelijk effect (algemeen) De gemeentelijke dienstverlening is oplossingsgericht en toegankelijk, voor iedereen. We zijn zowel digitaal als persoonlijk bereikbaar.

Subdoelstellingen 1. De wensen en behoeften van inwoners, bedrijven, en instellingen staan centraal. Zowel persoonlijk als digitaal helpen wij onze inwoners op weg. 2. De dienstverlening gaat uit van het groene-golf-principe en is toegankelijk, oplossingsgericht en klantvriendelijk. 3. Wij peilen de mening van inwoners en bieden ze waar mogelijk zeggenschap over hun fysieke en sociale leefomgeving.

Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

2.a Eén loket voor burgerinitiatieven, waar groene golf- Inrichten van zowel een digitaal als een fysiek loket waar groene golf- PM m.i.v. 2024. ambtenaren burgers helpen bij het uitvoeren van hun ambtenaren burgers helpen bij het aanvragen van hun initiatieven. initiatieven.

2.b Minder digitaal vaardige inwoners kunnen met hulp Doorontwikkelen van hulp aan minder digitaal vaardige inwoners. van gastvrouwen en -heren digitale aanvragen doen in Met behulp van faciliteiten en gastvrouwen en -heren kunnen minder de Publiekshal van het Stadskantoor. digivaardige inwoners meer digitale producten aanvragen.

13

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

2.c Transparante en begrijpelijke informatie en diensten Doorontwikkelen van de website om blijvend te voldoen aan de di- € 20.000 structu- via de website. gitoegankelijkheid wettelijke eisen. reel m.i.v. 2024.

3. Een inwonerspeiling door middel van een referendum. Het organiseren van een gemeentelijk referendum. € 60.000 in 2024. In 2024 over vuurwerk. PM m.i.v. 2025.

Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Nr. Prestatie-indicator/KPI Norm/streefwaarde Toelichting/opmerking doelst.

1. Klanttevredenheid aanvraag digitale producten/ dien- 7,5 sten van Burgerzaken.

2. Klanttevredenheid informatieverstrekking over alle 7,5 klantcontactkanalen: Website Telefonie Klantcontactcentrum (KCC) Publiekshal/servicepunten

3. Klanttevredenheid digitaal aanvragen bewonersinitia- 7,5 tieven.

Betrokkenheid verbonden partijen Cocensus Cocensus is een uitvoeringsorganisatie en werkt voor 14 gemeenten, waaronder Alkmaar. De samenwerking is vormgegeven in een gemeenschappelijke regeling. Cocensus is belast met de heffing en inning van lokale heffingen en verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet WOZ. Vragen over gemeentelijke belastingen die bij bet KCC van de gemeente Alkmaar binnenkomen, worden doorgezet naar Cocensus.

Stadswerk072 NV De organisatie is als ketenpartner verantwoordelijk voor de gemeentelijke taken voor de inrichting, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Daar- naast realiseert Stadswerk072 NV projecten in de buitenruimte en levert hiermee een bijdrage aan het versterken van de leefbaarheid van alle wijken en gebieden. Ook zijn zij uitvoerder van het realiseren van de bewonersinitiatieven die betrekking hebben op het onderhoud of plaatsen van voorzieningen in de openbare buitenruimte. 14

NV Huisvuilcentrale (HVC) HVC is namens de gemeente verantwoordelijk voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval.

Relevante beleidsnota's Nota Kostprijsberekening en prijzen economische activiteiten, vastgesteld in de raadsvergadering op 17-12-2020. Nota Investeren en afschrijven, vastgesteld in de raadsvergadering op 17-12-2020. Nota Verbonden partijen, vastgesteld in de raadsvergadering op 17-12-2020. Nota Gebiedsgericht samenwerken ‘Samen maken we Alkmaar’, vastgesteld in de raadsvergadering op 28-10-2021. Startnotitie Open Overheid, vastgesteld in de B&W-vergadering op 5-9-2023.

Thema 1.3 Regionale samenwerking Regionale samenwerking is belangrijk. Met onze partners in de regio werken we aan het versterken van onze positie. Wij nemen onze verantwoordelijkheid als centrumgemeente voor de ontwikkeling van de regio Alkmaar. Het belang dat wij hierbij voor ogen hebben is dat van Alkmaar, de Regio Alkmaar en Noord- Holland Noord. Alkmaar neemt als centrumgemeente van de Regio Noord-Holland Noord positie in de regionale samenwerking als hart van de regio en is het scharnier tussen Noord-Holland Noord en de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Wij gaan daarbij uit van onze eigen kracht en overleggen actief met de andere gemeenten en betrokken partijen in de regio en daarbuiten. Wij staan open voor alle vormen van samenwerking en zetten ons in voor een intensievere econo- mische samenwerking met de MRA.

Submaatschappelijk effect (algemeen) Alkmaar en de regio versterken elkaar ten behoeve van een dynamische en vitale regio met een hoog voorzieningenniveau en een innovatieve economie.

Subdoelstellingen 1. Door samenwerking tussen regiogemeenten en regio’s opereren we effectiever op de (boven)regionale beleidsterreinen. 2. Door gezamenlijk als gemeenten en regio’s een stevige gesprekspartner te vormen voor partners zoals Europa, Rijk, provincie, MRA en andere regio’s bereiken we onze regionale doelen.

15

Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

1. en Regio Alkmaar Uitvoering van de nieuwe samenwerkingsagenda voor wat betreft 2.a We werken binnen de focusagenda effectiever samen het fysieke domein, die naar verwachting in het najaar 2023 is vast- op de thema's van een nieuwe samenwerkingsagenda. gesteld.

1. en Noord-Holland Noord In 2024 zal een voorstel voor een nieuwe dienstverleningsovereen- PM 2.b Alkmaar neemt als centrumgemeente positie in de re- komst met het Ontwikkelingsbedrijf worden opgesteld (zie ook pro- gionale samenwerking als hart van de regio en is daar- gramma 3.1: economie en toerisme). mee het scharnier tussen Noord-Holland Noord en de MRA.

1. en Metropool Regio Amsterdam (MRA) Goede relaties met de MRA leggen en onderhouden. Inspelen op mo- 2.c Alkmaar en de MRA versterken elkaar. gelijkheden om elkaar te versterken, onder andere door versterking van de samenwerking via Bereikbare Steden.

1. en Provinciaal Actief samenwerken in het stellen van provinciale prioriteiten en de 2.d Maximale afstemming van de provinciale besluitvor- ontwikkeling en uitvoering van regelgeving. Concreet gaan we wer- ming op de prioriteiten van de regio’s Alkmaar en ken aan de inrichting van nieuwe governance met de provincie op het Noord-Holland Noord (NHN). gebied van mobiliteit en het gezamenlijk met Rijk, provincie en regio opstellen van een ontwikkelperspectief voor NHN (zie ook pro- gramma 4).

2. Nationaal Actief samenwerken met andere Nederlandse gemeenten middels de Beïnvloeden van wet- en regelgeving en de uitvoering G40-werkgroepen en VNG-commissies. ervan.

Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Regionale samenwerking is faciliterend aan andere beleidsterreinen. Op die beleidsterreinen zijn prestatie-indicatoren geformuleerd.

Betrokkenheid verbonden partijen Bij dit thema zijn geen verbonden partijen betrokken.

16

Relevante beleidsnota's Focusagenda Regio Alkmaar 2019-2022, vastgesteld in de B&W-vergadering op 9-4-2019. Omgevingsbeeld Regio Alkmaar ‘Diversiteit als troef’, vastgesteld in de B&W-vergadering op 29-8-2017. ‘Alkmaar zelfbewust en adaptief’ (onderzoeksrapport Seinstra Van der Laar), vastgesteld in de B&W-vergadering op 13-3-2018. Addendum op de Woondeal, vastgesteld in de B&W-vergadering op 27-9-2022.

17

Programma 2 Vitaliteit In Alkmaar worden alle inwoners zoveel mogelijk in staat gesteld om mee te doen in de samenleving. In het coalitieakkoord staan veel acties en ambities die zijn gericht op dit ‘meedoen’. Zo is er een goed, divers en passend onderwijsaanbod dat goed aansluit op de toekomst voor al onze kinderen, maar óók voor alle volwassenen die dit nog nodig hebben. Volwassen en oudere inwoners worden in staat gesteld zoveel mogelijk zelfredzaam te zijn. De in 2023 gepresen- teerde Seniorenagenda biedt hiervoor uitstekende aanknopingspunten. Zij kunnen, ondanks eventuele fysieke of geestelijke belemmeringen, lang zelfstandig blijven wonen en meedoen in de samenleving. De stad beschikt naast een goed bewaarde en ontsloten historie over een breed cultureel aanbod dat voor iedereen toegankelijk is. Cultuur is belangrijk voor de Alkmaarse economie en voor ontmoeting en het welzijn van mensen. In 2024 verschijnt een nieuwe cultuurvisie tot 2040, voor de groeiende stad, met bijbehorend investeringsprogramma. Sport vindt het college zeer belangrijk en is een onderdeel van het cement in de Alkmaarse samenleving, sport zorgt voor een fysieke en mentale gezondheid. Er wordt daarom niet ingeboet om het sportbudget. Wij zetten, samen met Alkmaar Sport NV, volop in om zoveel mogelijk Alkmaarders, jong en oud, aan het sporten te krijgen en te houden.

Voor kwetsbare inwoners is er hulp en bescherming. Kinderen groeien op in een veilige en gezonde omgeving. Gezinnen die hulp nodig hebben bij de opvoeding krijgen ondersteuning. Werk hebben is de beste manier om deel te kunnen nemen aan de samenleving. Daar zetten we dus sterk op in. Waar dat niet lukt, richten we ons op andere (betaalde of onbetaalde) manieren om mensen te laten participeren. Als mensen niet in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien, is ondersteuning mogelijk zodat zij deel kunnen blijven nemen aan het maatschappelijk leven. Alkmaar staat nu en in de toekomst voor een inclusieve samenleving waarin iedereen erbij hoort. Alle Alkmaarders zijn anders, niemand is hetzelfde. In Alkmaar mag je zijn wie je bent en iedereen doet, ongeacht de onderlinge verschillen, volwaardig mee.

Maatschappelijk effect (algemeen) Alkmaar is een vitale samenleving, waarin iedereen meedoet.

18

Wat mag het kosten? Programma 2 Vitaliteit Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting (Bedragen x € 1.000) 2022 2023 2024 2025 2026 2027

Onderwijs 9.836 11.953 11.072 10.917 10.967 11.017 Cultuur, kunst en cultureel erfgoed 19.417 20.399 22.056 21.976 21.930 21.924 Sport 12.694 11.518 13.327 13.178 13.066 12.332 Maatschappelijke ondersteuning 65.470 68.852 76.645 76.023 75.281 74.425 Jeugd 50.425 47.967 54.158 53.380 53.172 52.304 Iedereen doet mee 95.997 81.050 77.254 76.449 75.623 75.588 Diversiteit 211 347 463 500 495 495 Totaal lasten 254.050 242.086 254.975 252.422 250.534 248.085 Onderwijs 6.892 7.849 6.956 6.956 6.956 6.956 Cultuur, kunst en cultureel erfgoed 166 155 29 29 29 29 Sport 1.661 94 659 659 659 25 Maatschappelijke ondersteuning 1.980 2.469 2.531 2.516 3.416 2.685 Jeugd 1.255 1.212 1.778 1.774 1.774 1.306 Iedereen doet mee 56.408 42.760 39.393 39.393 39.393 39.393 Diversiteit 0 0 0 0 0 0 Totaal b aten 68.362 54.540 51.346 51.327 52.227 50.394 Totaal saldo voor bestemming -185.688 -187.546 -203.629 -201.096 -198.307 -197.691

Cultuur, kunst en cultureel erfgoed 135 0 0 0 0 0 Maatschappelijke ondersteuning 3.353 0 0 0 0 0 Iedereen doet mee 9.833 0 0 0 0 0 Totaal dotaties reserves 13.321 0 0 0 0 0

19

Programma 2 Vitaliteit Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting (Bedragen x € 1.000) 2022 2023 2024 2025 2026 2027

Cultuur, kunst en cultureel erfgoed 132 63 63 63 63 63 Sport 72 49 49 49 6 0 Maatschappelijke ondersteuning 1.922 0 760 250 0 0 Jeugd 264 0 0 400 400 0 Iedereen doet mee 9.983 2.400 1.750 784 0 0 Totaal onttrekkingen reserves 12.373 2.512 2.622 1.546 469 63 Totaal mutaties reserves -948 2.512 2.622 1.546 469 63 Totaal saldo na bestemming -186.636 -185.034 -201.007 -199.550 -197.839 -197.628

De toelichting is te lezen in de financiële begroting (zie “Toelichting per programma en overzicht”).

Thema 2.1 Onderwijs Alkmaar is een gemeente die haar inwoners de mogelijkheden, de ruimte en waar nodig de ondersteuning biedt om te leren en zich te ontwikkelen. Inwoners volgen onderwijs dat bij hen past, waardoor hun talenten tot bloei komen en zij een betekenisvolle bijdrage leveren aan de arbeidsmarkt en de samenleving. Wij doen dit samen met onderwijs en partners waarbij ieder zijn eigen verantwoordelijkheid en deskundigheid heeft.

Submaatschappelijk effect (algemeen) Alle inwoners hebben recht op optimale kansen om zich te ontwikkelen, te ontdekken en te leren.

Subdoelstellingen 1. Een goede start voor ieder kind. 2. Gelijke kansen door extra stimulansen. 3. Ondersteunen in en om de school. 4. Een leven lang ontwikkelen. 5. Gebouwen voor de toekomst.

20

Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

1.a Alle peuters maken gebruik van een voorschoolse voor- • Uitvoeren Beleidskader Peuteropvang. ziening (kinderopvang, peuteropvang/vve, gastouder).

1.b Peuters (2,5 – 4 jaar) met een risico op een onderwijs- • Uitvoeren Beleidskader Peuteropvang. achterstand volgen 960 uur voorschoolse educatie. • Optimaliseren van de toeleiding van peuters naar voorschoolse educatie in samenwerking met de Jeugdgezondheidszorg. • Monitoren van het bereik voorschoolse educatie met behulp van de Peutermonitor.

1.c Realiseren van een breed integraal aanbod in samen- Uitvoeren Nationaal Programma Onderwijs met: werking met het onderwijs, om de lange termijn gevol- • Plezier in Taal (activiteiten zoals Boekstartcoach, Leesoffensief). gen van COVID-19 op de ontwikkelresultaten van kin- • Brede ontwikkeling (activiteiten zoals Zomercampus, Petje af, Va- deren en jongeren terug te dringen en hun veerkracht kantielabs en activiteiten ter bevordering van het welbevinden te herstellen en versterken. van leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs). • Ouders in beeld (activiteiten zoals Samenspel in de Mare, bevor- deren betrokkenheid van ouders van peuters bij de ontwikkeling van hun kind, etc.). • Veerkrachtpact • Bekostiging vanuit Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen.

1.d Zwemvaardigheid van kinderen in de bovenbouw van Aanbieden van een serie van zwemvaardigheidstrainingen waar scho- € 50.000 in 2024. het basisonderwijs stimuleren. len aan kunnen deelnemen. € 75.000 structu- reel m.i.v. 2025.

1.e - Realiseren van een Rijke Schooldag in samenwer- • Het onderzoeken en optimaliseren van het huidige brede school € 45.000 in 2024. king met het onderwijs. beleid; € 90.000 structu- - De Rijke Schooldag laat kinderen kennis maken met • Uitvoeren van het geoptimaliseerde Rijke Schooldag-pro- reel m.i.v. 2025. activiteiten die ze in hun eigen leefomgeving niet gramma. zien of meemaken.

21

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

1.f Realiseren van maatregelen voor gezond en voldoende • Ontwikkelen van een aanpak voor gezond en voldoende eten op € 200.000 struc- eten op school in samenwerking met het onderwijs. school in samenwerking met scholen en lokale organisaties. tureel m.i.v. 2024. Cross-over met thema 2.6 Participatie. • Scholen uitnodigen te komen met voorstellen voor pilots voor een aanpak op maat op hun school in 2024.

2.a Het Alkmaars onderwijs gaat op inclusieve wijze om • Uitvoeren van de acties en projecten, voortkomend uit het inte- met onderlinge verschillen tussen mensen. grale beleid tussen onderwijs en diversiteit. Cross-over met thema 2.7 Diversiteit. 2.b De inzet op ambitie 2. Gelijke Kansen van de Alkmaarse • Uitvoeren van de Gelijke Kansen Agenda met de Gelijke Kansen Onderwijsagenda wordt geïntensiveerd, om de veer- Alliantie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Weten- kracht van leerlingen te versterken en extra onderwijs- schap (OCW). kansen te creëren.

3.a Er is een passende (onderwijs)plek voor ieder kind. • Uitvoeren van agenda passend onderwijs en jeugd ‘Meer dan de Som der Delen’.

3.b Regionale gezamenlijkheid in beleid leerlingenvervoer. • In 2024 is regionale verordening bekostiging leerlingenvervoer als gezamenlijk beleid leerlingenvervoer van kracht.

4.a Een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeids- • De verbinding tussen RPAnhn en het Ontwikkelingsbedrijf NHN markt. wordt gestimuleerd bij de regionale samenwerking. De bovenre- Cross-over met thema 3.1 Economie en toerisme. gionale Human Capital Agenda NHN zal hieraan bijdragen.

4.b Er is een gratis en toegankelijk educatief aanbod basis- • Continuering formeel taalaanbod verzorgd door Vonk. vaardigheden voor volwassenen die moeite hebben • Continuering Taalhuis Alkmaar verzorgd door bibliotheek Kenne- met de Nederlandse taal, digitale vaardigheden en re- merwaard. kenvaardigheden. Het aanbod is gericht op meedoen in • Continuering Voel je Goed! verzorgd door Groups for Balance. de samenleving, werk, ouderbetrokkenheid, financiële zelfredzaamheid en gezondheid.

22

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

5.a Maatregelen zijn inzichtelijk voor het verduurzamen en Het onderzoek voor twee pilotprojecten basisonderwijs is afgerond. het verbeteren van het binnenklimaat van schoolge- Deze twee onderzoeken dienen voor de schoolbesturen als voor- bouwen primair onderwijs, die de komende 15 jaar beeld, bv. welk alternatief voor aardgas kan worden gevonden, welke niet in aanmerking komen voor (ver)nieuwbouw. mogelijkheden tot verduurzamen er zijn en hoe het binnenklimaat Cross-over met thema 4.3 Ruimtelijke ontwikkeling. kan worden verbeterd.

5.b Bij de plannen voor nieuwbouw, renovatie of revitalise- Toekenning van het beschikbaar gestelde jaarbudget groen op ring draagt de inrichting van het schoolplein bij aan een nieuwe schoolpleinen voor schoolgebouwen die zijn opgenomen in groene, duurzame, circulaire en klimaatadaptieve om- een integraal huisvestingsplan. Deze vergoeding komt boven op de geving voor spelende en schoolgaande kinderen. normvergoeding. Cross-over met thema 4.3 Ruimtelijke ontwikkeling. Bekostigingsplafond is € 125.000 per jaar. 5.c. Voor de schoolgebouwen van het voortgezet onderwijs Er wordt onderzoek gedaan naar de technische staat, de exploitatie, is er inzicht in de staat waarin de schoolgebouwen ver- de functionaliteit, het binnenklimaat en de veiligheid. De resultaten keren, zowel op technisch als op functioneel vlak. per gebouw worden verwerkt in een factsheet. Hierop is te zien hoe Cross-over met thema 4.3 Ruimtelijke ontwikkeling. de onderwijshuisvesting presteert c.q. ervoor staat. De factsheets vormen een belangrijk fundament voor het opstellen van een Inte- graal huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs.

Indicatoren vanuit BBV BBV indicator Periode Alkmaar Nederland

Absoluut verzuim, per 1.000 inw. 5-18 jr.1) 2022; 2020-2021 3,2 2,7

Relatief verzuim, per 1.000 inw. 5-18 jr.2) 2020-2021 17 20

Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO), %3) 2020-2021 2,1 1,9

1) Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatie plichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. 2) Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. 3) Het percentage geldt voor de hele regio Alkmaar. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

23

Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Nr. Prestatie-indicator/KPI Norm/streefwaarde Toelichting/opmerking doelst.

1.a Er is een dekkend aanbod van peuteropvang met 37 locaties voorschoolse educatie (ve).

1.b Percentage peuters met risico op een onderwijsach- 85% terstand, dat deelneemt aan voorschoolse educatie.

1.c Aantal brede scholen. 28

1.d Aantal uitgevoerde naschoolse cursussen op de brede 148 scholen. 4.a Aantal deelnemers aanwezig bij ambitietafels. 300

4.b Aantal organisaties aanwezig bij ambitietafels. 70

4.c Het aantal scholen en kinderopvangorganisaties dat is 12 betrokken bij de voorbereiding van ambitietafels.

4.d Aantal cursisten basisvaardigheden. 1.400 cursisten

5.a De laatste twee projecten uit de 1e fase integraal huis- 2 projecten gereed. vestingsplan Primair Onderwijs zijn uitgevoerd.

5.b De vijf projecten uit de 2e fase integraal huisvestings- 2 projecten gereed. plan Primair Onderwijs zijn uitgevoerd. 3 projecten bouwfase.

5.c De negen projecten uit de 3e fase integraal huisves- 1 project ontwerpfase tingsplan Primair Onderwijs zijn uitgevoerd. 1 project voorbereidingsfase 2 projecten ontwikkelfase 2 projecten uitgesteld

5.d Het extra groen uitvoeren van nieuwe schoolpleinen 7 schoolpleinen voor (speciaal) basis onderwijsscholen die zijn opge- nomen in een Integraal huisvestingsplan.

24

Betrokkenheid verbonden partijen Alkmaar Sport NV Alkmaar Sport NV (ASNV) is de verbonden partij die voor de gemeente het sportstimuleringsbeleid en de exploitatie van de sportaccommodaties uitvoert. Hieronder vallen ook renovaties van de sportvelden, zwembaden en ijsbaan. De meeste functionarissen vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties zijn in dienst van ASNV.

Relevante beleidsnota's Alkmaarse Onderwijs Agenda 2020-2024, vastgesteld in de raadsvergadering op 26-11-2020. Beleidskader Peuteropvang vanaf 2020, vastgesteld in de raadsvergadering op 3-10-2019. Nadere regels Subsidie Peuteropvang en Voor- en Vroegschoolse Educatie 2023, vastgesteld in de B&W vergadering op 20-09-2022. Regionaal Uitvoeringsprogramma Educatie 2023, vastgesteld in de B&W-vergadering op 21-2-2023. Uitvoeringsagenda passend onderwijs en jeugdhulp, ‘Meer dan de Som der Delen’ 2020-2024, vastgesteld in de B&W-vergadering op 26-5-2020. Regionaal programma ’Jij telt mee!’ aanpak VSV/JIKP 2021-2024 RMC regio Noord-Kennemerland, vastgesteld in de B&W-vergadering op 30-6-2020. Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs: - Fase 1 (2013-2016) vastgesteld in de raadsvergadering op 28-6-2012. - Fase 2 (2017-2020) vastgesteld in de raadsvergadering op 12-10-2015. - Fase 3 (2021-2025) vastgesteld in de raadsvergadering op 23-9-2021. Actieplan Onderwijs en Arbeidsmarkt, vastgesteld in de B&W-vergadering op 14-4-2020. Convenant Voor een werkende arbeidsmarkt (Regionaal Platform Arbeidsmarktbeleid Noord-Holland Noord) 2019-2025, vastgesteld in de B&W-verga- dering op 16-10-2018. Alkmaarse Diversiteitsagenda 2018-2021, vastgesteld in de B&W-vergadering op 12-12-2017 en verlengd in de B&W-vergadering op 25-5-2021.

Regenboogmeerjarenplan Alkmaar 2019-2022, vastgesteld in de B&W-vergadering op 3-9-2019. Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs (VVHO) 2020, vastgesteld in de raadsvergadering op 25-11-2021. Uitvoeringsbesluit nieuwe groene schoolpleinen, vastgesteld in de B&W-vergadering op 6-12-2022. Verordening bekostiging leerlingenvervoer, vastgesteld in de raadsvergadering op 24-11-2022. Beleidsregels bekostiging leerlingenvervoer, vastgesteld in de B&W vergadering op 11-10-2022.

Thema 2.2 Cultuur, kunst en cultureel erfgoed Alkmaar is een bloeiende culturele en levendige gemeente met een rijke en zichtbare historie. De nadruk van het thema cultuur ligt op de instandhouding, verbreding en vernieuwing van de culturele infrastructuur. Van de professionele instellingen wordt cultureel en zakelijk ondernemerschap verwacht. Alkmaar heeft een aantrekkelijk cultureel aanbod voor de omliggende regio en biedt jonge cultuurmakers een plek om te wonen en werken. Alkmaar kent hoogwaardige,

25

vernieuwende en experimentele culturele initiatieven van culturele producenten. Dit geeft de gemeente extra allure en maakt het aantrekkelijk om in de ge- meente Alkmaar te wonen, werken of om de gemeente te bezoeken. De nadruk van het thema erfgoed ligt op het in stand houden, verrijken en delen van het cultureel erfgoed en de historie binnen de gemeente. Cultuur en de cultuurhistorische uitstraling van binnenstad, dorpen en het landschap dragen samen bij aan toerisme en de verbetering van het vestigings- en ondernemersklimaat.

Submaatschappelijk effect (algemeen) Alkmaar is een bloeiende, culturele en levendige gemeente met een zichtbare historie en toekomst voor nieuwe makers.

Subdoelstellingen 1. De culturele basisinfrastructuur wordt versterkt en is meer toegankelijk voor het publiek. 2. Er zijn meer vernieuwende en experimentele culturele initiatieven. Broedplaatsen en makers worden versterkt. 3. Meer professionele instellingen krijgen kansen om hun ondernemerschap te vergroten. 4. Er komen meerjarige subsidies (4 jaar) voor de grotere culturele instellingen. Dat vermindert bureaucratie, geeft meer zekerheid en geeft meer mogelijk- heden voor ondernemerschap. 5. Alkmaar draagt vanuit haar centrumfunctie bij aan een sterkere culturele regio, door een gevarieerd aanbod en waar kansrijk samenwerking met de andere gemeenten. 6. De kwaliteit van het erfgoed en het aanzicht blijven op hoog niveau. We benutten kansen om de cultuurhistorie in het straatbeeld te versterken. 7. Goede promotie van cultureel erfgoed en de verbinding daarvan met cultuur en toerisme. 8. Goede verbinding van cultuur en erfgoed met welzijn en gezondheid.

Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen 1. en De culturele uitingen van de Alkmaarse poppodia zijn We stellen Podium Victorie en Groene Zwaan in staat tot het verder € 150.000 structu- 2. toegenomen. ontwikkelen van de eigenzinnige programmering. reel m.i.v. 2024.

1. t/m Een beleidscultuurplan ‘Alkmaar 2040’ inclusief een in- We werken aan het opstellen van een nieuw beleidscultuurplan en € 100.000 in 5. vesteringsplan. investeringsplan ‘Alkmaar 2040'. 2024. PM m.i.v. 2025.

1. en Het cultureel aanbod voor ouderen is verbreed en toe- Binnen het cultuur- en Wmo-beleid wordt samengewerkt aan de ver- 8.a gankelijker. sterking van cultuurparticipatie door ouderen. De cultuurcoach Cross-over met thema 2.4 Maatschappelijke onder- maakt de projecten van Alkmaar Age friendly Cultural Cities zichtbaar steuning

26

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen en stimuleert als matchmaker culturele activiteiten voor thuiswo- nende senioren.

1. en Aanbod cultuureducatie in het onderwijs wordt ver- Met het programma Cultuureducatie met Kwaliteit en het plan CMK 8.b breed en toegankelijker voor een grotere groep. 2021-2024, richten we ons op de ontwikkeling van de culturele en Cross-over met thema 2.6 Iedereen doet mee. creatieve vaardigheden van kinderen. Daarnaast bevorderen we de samenwerking tussen de scholen en culturele instellingen en deskun- digheid bij docenten in zowel het basisonderwijs als voortgezet on- derwijs.

2.a Toename van het vernieuwende en experimentele Via Alkmaar Maakt Het! worden nieuwe experimentele initiatieven aanbod. gestimuleerd en leggen we dat vast in de nieuwe cultuurnota.

2.b De Alkmaarse creatieve makers worden ondersteund. Aan creatieve makers verlenen we een beurs, gericht op talentont- wikkeling en economisch herstel van beroepsuitoefening.

2.c De Kwartiermaker Broedplaatsen is verbinder in het Het (culturele) broedplaatsenbeleid leggen we vast in het nieuwe be- veld voor initiatiefnemers van broedplaatsen. leidscultuurplan.

2.d Er is plaats voor vernieuwende en experimentele initia- In De Drukkerij worden drie vernieuwende en experimentele activi- tieven in de TMG-drukkerij in Oudorp. teiten georganiseerd.

2.e De opening van het culturele seizoen in Alkmaar is ver- De culturele instellingen organiseren op een eigentijdse wijze de ope- nieuwd. ning van het culturele seizoen. 2. en De kunstbeoefening, zowel amateurkunst als professio- We zetten in op de ondersteuning professionele creatieve makers, Amateurkunst 5. neel, en de verrijking van de Alkmaarse culturele infra- zetten het fonds creatieve makers voort en ondersteunen de ama- € 100.000 structu- structuur is zowel kwalitatief als kwantitatief toegeno- teurkunstverenigingen met extra middelen. reel m.i.v. 2024. men. Makersfonds Er is een netwerk voor amateurkunstvereniging actief. € 100.000 structu- Er komen extra middelen voor de versterking van de reel m.i.v. 2024. amateurkunst

3.b Er is inzicht in de ontwikkeling van het aantal bezoe- We voeren jaarlijks een bezoekersmonitor uit. kers van professionele instellingen. 27

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen 3. en Professionele instellingen vergroten hun culturele on- We onderzoeken de wijze waarop de instellingen hun culturele on- 4.a dernemerschap en hun onderlinge samenwerking. dernemerschap kunnen vergroten door meerjarige subsidies en on- derlinge samenwerking.

5.a Culturele en kunstinitiatieven geven mede richting aan Culturele initiatieven die bijdragen aan het citymarketing- en evene- de ontwikkeling van de Regio Alkmaar als succesvolle mentenbeleid ondersteunen we. en aantrekkelijke regio om te wonen, ondernemen en recreëren. Cross-over met thema 3.2 Citymarketing en evenemen- ten.

5.b De mogelijkheden voor regionale samenwerking op het Op basis van gezamenlijke uitgangspunten en culturele initiatieven gebied van cultuur worden versterkt. krijgt de samenwerking in Noord -Holland Noord en de MRA meer vorm.

5.c Er is verspreid over de gemeente voldoende en pas- We bevorderen en faciliteren het behoud en toename van culturele € 100.000 structu- sende kunstbeoefening voor culturele instellingen, ver- presentaties, activiteiten en werkplaatsen in de dorpen, wijken en reel m.i.v. 2024. enigingen en creatieve makers. buurten.

6.a Historisch geografische elementen binnen het gemeen- Uitbesteed meerjaren project. Einddatum niet voorspelbaar. telijke grondgebied zijn gedigitaliseerd.

6.b Behoud en monumentenstatus van historische stolpen. Stimuleringscampagne opzetten en uitvoeren. € 30.000 per jaar in 2024, 2025 en 2026.

7.a Cultuurhistorie breder zichtbaar laten zijn in straat- Cultuurhistorische referentie aanbieden bij herinrichtingen en ont- beeld en in de citymarketing. wikkelingen. Afstemming met Alkmaar Marketing over promotie.

7.b Digitale producten. Voor kennisverrijking van inwo- Inventariseren en digitaliseren. Doelgroepgericht beschikbaar maken € 50.000 per jaar ners, onderzoek, planvorming en toetsing. van de informatie via verschillende eindproducten. in 2024, 2025 en 2026.

28

Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Nr. Prestatie-indicator/KPI Norm/streefwaarde Toelichting/opmerking doelst.

1. Toename aantal bezoekers aan culturele instellin- 1% gen.

2. Toename aantal gehonoreerde subsidieaanvragen 10% van professionele makers voor de ontwikkeling van vernieuwende projecten.

3. Aantal vernieuwende en experimentele projecten 5% van culturele instellingen met een begrotingssubsi- die.

Betrokkenheid verbonden partijen Regionaal Historisch Centrum (RHCA) Het Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) is een samenwerkingsverband van de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo, Den Helder, Hollands Kroon en Schagen. Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) doet mee op basis van een convenant tussen het RHCA en HHNK. Doelstellingen van het Regionaal Archief Alkmaar zijn: - verwerven van nieuwe archieven, audiovisuele documenten en andere historische collecties; - veilig beheren en toegankelijk maken van de collecties; - publiek in staat stellen om de collecties te raadplegen. Hiermee draag het RHCA bij aan doelstelling 5.

Relevante beleidsnota's Cultuurnota Vision 2020, vastgesteld in de raadsvergadering op 18-4-2016. Beleidsnota Erfgoed 2016-2026 + verordening + archeologische verwachtingskaart, vastgesteld in de raadsvergadering op 15-9-2016. Nota Investeren en afschrijven, vastgesteld in de raadsvergadering op 17-12-2020. Nota Verbonden partijen, vastgesteld in de raadsvergadering op 17-12-2020.

29

Thema 2.3 Sport Sport heeft een belangrijke maatschappelijke functie in Alkmaar. Het bevorderen van een actieve leefstijl en sporten is van belang voor ieders gezondheid, fitheid en weerbaarheid. De fysieke en mentale voordelen van sporten zijn belangrijk voor iedereen. Wij vergroten deze functie door inwoners, jong en oud, te stimuleren om actief (of passief) deel te nemen aan sport- en beweegactiviteiten. Dit kan zijn op scholen, in de openbare ruimte, bij een vereniging en bij een regionaal trainingscentrum. Hierbij bieden wij faciliteiten aan van ruim voldoende kwaliteit en die voor iedereen toegankelijk zijn. Dit zorgt naast de fysieke gezondheid ook voor de mentale gezondheid van de inwoners van de gemeente Alkmaar.

De uitgangspunten verwoord in het masterplan “Voetbal’ en het masterplan ‘Sport en bewegen, Inclusief en Vitaal!’ staan centraal in het gemeentelijk sport- beleid, te weten: - creëren van vitale sportverenigingen; - efficiënt gebruik van de sportvelden en stimuleren medegebruik en vergroten van het draagvlak van sportverenigingen; - multifunctionele sportaccommodaties die toegankelijk zijn voor georganiseerde en ongeorganiseerde sport. Verder wordt in het coalitieakkoord benadrukt dat sporten in de openbare ruimte een waardevolle toevoeging is aan de sportmogelijkheden. Deze faciliteiten moeten onderhouden worden en we investeren in nieuwe sportmogelijkheden. AZ is van belangrijke waarde voor Alkmaar. AZ en de gemeente Alkmaar zien over en weer de meerwaarde van een sterk partnerschap en hebben concrete afspraken gemaakt over de samenwerking op een aantal terreinen.

Komende periode wordt er gewerkt aan de voorbereidingen van een vernieuwbouw van het Sportpaleis en renovatie/nieuwbouw van de Hoornse Vaart en wordt uitvoering gegeven aan het herijkte Sportakkoord II.

Submaatschappelijk effect (algemeen) Sport en bewegen geeft mensen plezier, uitdaging, voldoening en beleving en draagt bij aan een samenleving waarin mensen zich verbonden voelen en waarbij zij werken aan hun vitaliteit. Hierdoor heeft sport en bewegen een gunstig effect op gezondheid en fitheid en weerbaarheid.

Subdoelstellingen 1. Toekomstbestendige sportorganisaties met een kwalitatief goed activiteitenaanbod om meer Alkmaarders structureel te laten sporten en bewegen. 2. Voldoende sportvoorzieningen (binnen, buiten en in de openbare ruimte) van kwalitatief ruim voldoende niveau. Hiermee zeker rekening houden met de verdere ontwikkeling kanaalvisie en Kanaal oever/kanaalpark.

30

Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

1.a Een laagdrempelig sportaanbod dat aansluit bij jong Uitvoering geven aan het Masterplan Sport en Bewegen: en oud. - Sportregisseurs in de wijken maken een jaarplan met activiteiten die in de wijk georganiseerd worden. - De sportregisseurs en de verenigingsondersteuner ondersteunen verenigingen, maatschappelijke organisaties en andere sportaanbie- ders om een passend sportaanbod te maken in de wijk. - Sport Vitaal zet zijn activiteiten door voor de doelgroep 55+. - We faciliteren de verenigingen om sportactiviteiten te kunnen aan- bieden. - We houden de sport toegankelijk door de tarieven betaalbaar te houden.

1.b De motorische vaardigheid van kinderen neemt toe. - Alkmaar biedt vakdocenten aan voor het primair onderwijs. Cross-over met thema 2.1 Onderwijs. - De vakdocenten geven ook les aan de kleuters (4-6 jaar). - Wekelijks aanbod in de wijken voor de jeugd. - Uitvoering geven aan het Masterplan Sport en Bewegen door een be- weegaanbod aan te bieden ter verbetering van de motorische vaar- digheden van 2- tot 4-jarigen. - Onderzoeken of de in 2022/2023 ingezette activiteiten vanuit de NPO gelden bij de kleuteropvang en het extra beweegaanbod bij de basisscholen (door middel van pleinactiviteiten) doorgezet kunnen worden.

1.c Herijkt sportakkoord II levert een bijdrage aan de Uitvoering geven aan het Sport en beweegakkoord Alkmaar (sportak- drie ambities uit het landelijk sportakkoord II: koord II). 1. Het verstevigen van het fundament van de sport (de voorwaarden om te kunnen sporten en daar plezier aan te beleven). 2. Groter bereik van sport & bewegen (meer men- sen bereiken en meer laten genieten van de sport).

31

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

3. Meer (zichtbare) betekenis van sport & bewegen (meerwaarde van de sport aan andere maat- schappelijke sectoren).

1.d Het sportaanbod is laagdrempelig voor mensen die We hebben een goed aanbod voor de mensen die niet terecht kunnen bij niet terecht kunnen bij het reguliere sportaanbod. het reguliere sportaanbod. Op de website Uniek Sporten staat een actu- eel sportaanbod voor de specifieke doelgroepen en dit wordt actief ge- deeld door de regiocoördinator aangepast sporten. Daarnaast worden geïnteresseerden ook persoonlijk begeleid om een passend sportaanbod te vinden.

1.e Gezond gewicht bij jongeren stimuleren. We betalen mee aan de JOGG activiteiten waardoor de jongeren een ge- Cross-over met thema 2.5 Jeugd. zonde leefstijl kunnen ontwikkelen

1.f We hebben Regionale Trainingscentra voor de ont- De Regionale Trainingscentra (RTC’s) zijn van groot belang voor de sport- wikkeling van sporttalenten (maximaal 12). talenten van Alkmaar en de regio. Wij zetten ons optimaal in om de RTC’s te behouden, zodat we de talenten van vandaag zich kunnen ontwikke- len tot de professionals van morgen

1.g Stimuleren dat meer mensen maken gebruik van de In het kader van het programma Alkmaar Fietst worden fietsgerelateerde fiets. activiteiten gefaciliteerd, zoals het programma doortrappen en “Elk kind Cross-over met thema 4.2 Bereikbaarheid. een fiets”. 2

1.h Sport moet voor iedereen toegankelijk zijn, ook voor Inzetten van een maatschappelijke sportregisseur specifiek voor de € 90.000 structu- mensen met een beperking of een kleine beurs. kwetsbare doelgroepen. reel m.i.v. 2024.

1.i Sportverenigingen hebben genoeg vrijwilligers om Onderzoek naar behoud en versterken vrijwilligersbeleid sportverenigin- € 50.000 in 2024. aan hun basisdoelstellingen als vereniging te vol- gen en uitvoering geven aan onderzoek, zover dat past binnen tijd en doen. geld.

1. en Verenigingen worden beter ondersteund. Uitvoering geven aan Masterplan Sport en Bewegen: de verenigingsadvi- 2.a seur en coaches adviseren en ondersteunen de verenigingen om hen vi- taal te houden.

32

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

1. en Sportevenementen zorgen voor een regionale uit- Minimaal tien sportaanbieders faciliteren en subsidiëren bij het aanbie- 2.b straling. den van hun evenement, zoals ITF toernooi, Wandel4Daagse, Cityrun en internationaal Judotoernooi. We streven ernaar om één topsportevenement met (inter)nationale al- lure naar Alkmaar te halen.

2.a Kwaliteit van 17 sportparken, 67 sportvelden, zes Het maken van jaarlijkse (subsidie) afspraken met Alkmaar Sport NV voor sporthallen, een atletiekbaan, twee zwembaden, de exploitatie van de sportaccommodaties. een ijsbaan en -hal is gegarandeerd. Gebruikers be- talen een maatschappelijk tarief voor sportaccom- modaties. 2.b Buitensportverenigingen ondersteunen om te inves- Subsidies verstrekken aan sportaanbieders in het kader van de subsidie- teren in hun eigen club- en kleedruimtes, zodat de regeling verenigingsaccommodaties buitensport. accommodaties toekomstbestendig zijn.

2.c Accommodaties voor voetbal worden optimaal be- Uitvoering geven aan het Masterplan sport en verenigingen: adviseren nut. en faciliteren om de voetbalverenigingen toekomstbestendig te houden.

2.d Renovatie van het Sportpaleis Heroverweging van het eerder genomen raadsbesluit naar aanleiding van ontwikkelingen rondom het Sportpaleis. Begin 2024 verwacht het college met een voorstel richting de raad te komen.

2.e Besluit over toekomst sportcomplex Hoornse Vaart De raad een keuze te laten maken voor een uit te werken toekomstsce- na afweging verschillende scenario’s. nario.

2.f Onderzoek naar behoefte sportmogelijkheid in de Onderzoek uitzetten bij de inwoners Alkmaar en uitvoering geven aan € 50.000 per jaar buitenruimte. het onderzoek. in 2024, 2025 en 2026.

2.g Realisatie van sportmogelijkheden in de openbare Aanleg van een sportmogelijkheid in de openbare ruimte of het opknap- € 50.000 per jaar ruimte pen van 1 bestaand veld inclusief activatie. in 2024, 2025 en 2026.

33

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

2.h Een nieuwe extra sportmogelijkheid in de openbare Aanleg van een sportmogelijkheid in de openbare ruimte of het opknap- € 50.000 per jaar ruimte of een opgeknapt bestaand sportveld in de pen van 1 bestaand veld inclusief activatie. in 2024, 2025 en openbare ruimte. 2026.

2.i Outdoor Bike Experience in Geestmerambacht. Voorbereiding van de plannen voor een Outdoor Bike Experience in het € 360.000 in Geestmerambacht . 2024.

2.j Vernieuwd Sportpaleis. Voorbereidingskosten renovatie start 2024. € 360.000 struc- tureel m.i.v. 2025. 2025: voorberei- dingskosten. 2026 e.v.: exploi- tatiebijdrage.

Indicatoren vanuit BBV BBV indicator Periode Alkmaar Nederland

Niet-sporter (18+), % 2020 45,9% 49,2% Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Nr. Prestatie-indicator/KPI Norm/streefwaarde Toelichting/opmerking doelst. 1. % inwoners dat voldoet aan de beweegnorm: Norm voor de ouderen is aangepast (is nu inclusief minstens 2x per week spier- en botversterkende activiteiten). Jeugd 4-12 jaar 75% Volwassenen 65 jaar en ouder 40,2%

34

Nr. Prestatie-indicator/KPI Norm/streefwaarde Toelichting/opmerking doelst.

2. Klanttevredenheid sportvoorzieningen: Sportparken 7,5 Sporthallen 7,5 IJsbaan 7,5 Zwembaden 7,5

Betrokkenheid verbonden partijen Alkmaar Sport NV Alkmaar Sport NV (ASNV) is de verbonden partij die voor de gemeente het sportstimuleringsbeleid en het beheer en de exploitatie van de sportaccommodaties uitvoert. Hieronder vallen ook renovaties van sportvelden, zwembaden en de ijsbaan. De meeste functionarissen vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties zijn in dienst van ASNV. Het accent voor het komende jaar ligt op het uitwerken van de plannen renovatie Sportpaleis en renovatie/nieuwbouw de Hoornse Vaart.

Relevante beleidsnota's Alkmaar Startsignaal; Toekomstvisie Sport Alkmaar, vastgesteld in de raadsvergadering op 28-6-2012. Lokaal Sportakkoord Gemeente Alkmaar 2019 -2021, vastgesteld in de B&W-vergadering op 24-3-2020. ‘Masterplan Sport en bewegen, Inclusief en Vitaal!’, vastgesteld in de raadsvergadering op 29-10-2019. Masterplan Voetbal, Klaar voor de Toekomst, vastgesteld in de raadsvergadering op 14-2-2019. Verklaring deelname Brede Regeling Combinatiefuncties 2019-2022, vastgesteld in de B&W-vergadering op 2-10-2018. Nadere regels subsidie sportevenementen, vastgesteld in de B&W-vergadering op 7-5-2019. Nadere regels subsidie sportstimulering, vastgesteld in de B&W-vergadering op 12-5-2020. Nadere regels omtrent de subsidie voor verenigingsaccommodaties buitensport, vastgesteld in de B&W-vergadering op 12-5-2020. Beleidsplan investeringen sportvelden, vastgesteld in de raadsvergadering op 23-09-2021. De Alkmaarse Diversiteitsagenda 2018-2021, vastgesteld in de B&W-vergadering van 12-12-2017 en verlengd in de B&W vergadering op 25-5-2021. Regenboogmeerjarenplan Alkmaar 2019-2022, vastgesteld in de B&W-vergadering op 3-9-2019. Nota Verbonden partijen, vastgesteld in de raadsvergadering op 17-12-2020.