Bijlage 1 - Memo Gewijzigde wetgeving

Memo diversen m.b.t. gemeentewet/provinciewet

1. Inleiding Onlangs is de Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur in werking getreden. Deze wet wijzigde op een aantal belangrijke punten de Gemeente-, Provincie- en Waterschapswet. Een van deze punten is de positie van de commissaris van de Koning. De commissaris van de Koning heeft op grond van art. 182 lid 1 Provinciewet een adviserende en bemiddelende rol in situaties waarin sprake is van verstoorde arbeidsverhoudingen binnen een gemeente, of waarbij de bestuurlijke integriteit in het geding is. Vanwege het belang van die verantwoordelijkheid is in een nieuw tweede lid een nieuwe bevoegdheid toegekend aan de commissaris van de Koning die hem bij het uitoefenen van die verantwoordelijkheid ondersteunt. De nieuwe bevoegdheid bestaat uit de mogelijkheid om alle vergaderingen van het gemeentebestuur bij te wonen. Dat betekent dat de commissaris van de Koning ook vergaderingen van de gemeenteraad (of raadscommissies) achter gesloten deuren of vergaderingen van het college kan bijwonen. Voor openbare raadsvergaderingen is deze bevoegdheid uiteraard niet nodig. Tevens kan de commissaris van de Koning alle stukken en bescheiden inzien die hij bij het uitoefenen van voornoemde verantwoordelijkheid redelijkerwijze nodig acht, inclusief stukken waarop een verplichting tot geheimhouding rust of die bij het college berusten.

2. Bespreekpunten • Hoe wil de commissaris van de Koning invulling geven aan de nieuwe wetgeving als het gaat om bijvoorbeeld het toegang verschaffen tot besloten vergaderingen van raad en college? • Wordt de raad (vooraf) geïnformeerd wanneer de commissaris van de Koning een (besloten) vergadering van het college en/of raad bezoekt? • Integriteit is in de eerste plaats een verantwoordelijkheid van de gemeentelijke bestuursorganen zelf. Wel zou bijvoorbeeld met de provincie kunnen worden samengewerkt. Wat kan de commissaris van de Koning / de provincie doen bijvoorbeeld als het gaat om screenen van kandidaten op stemlijsten of bijvoorbeeld wanneer inwoners zich als deskundige manifesteren in een debat?

Artikel 182 Provinciewet (voor zover hier van belang) :

1. De commissaris is, volgens regels te stellen bij een door de regering gegeven ambtsinstructie, belast met: a. het bevorderen van de samenwerking tussen de in de provincie werkzame rijksambtenaren onderling en met het provinciebestuur, de gemeentebesturen en de waterschapsbesturen; b. het regelmatig bezoeken van de gemeenten in de provincie; c. adviseren en bemiddelen bij verstoorde bestuurlijke verhoudingen in een gemeente en wanneer de bestuurlijke integriteit van een gemeente in het geding is; d. het uitbrengen van adviezen aan de regering of aan Onze Ministers over andere onderwerpen dan die bedoeld in artikel 116; e. de coördinatie van de voorbereiding van de civiele verdediging door de in de provincie werkzame ambtenaren, in dienst van de Staat, het provinciebestuur, de gemeentebesturen en de waterschapsbesturen; f. de bewaring en registratie van aan hem gerichte stukken, verband houdende met zijn ambtsinstructie.

2. De commissaris is bij de uitvoering van de taak, bedoeld in het eerste lid, onderdeel c, bevoegd alle vergaderingen van het gemeentebestuur bij te wonen en kennis te nemen van alle bescheiden waarover het gemeentebestuur beschikt en waarvan naar het redelijk oordeel van de commissaris kennisneming voor het vervullen van die taak nodig is.