Bijlage 1. Alkmaar Fietst door 2026-2030

•

E

Alkmaar Fietst door 2026 - 2030

Alkmaar Fietst Door Actieplan Fiets 2026 - 2030

Inhoud 1.

Inleiding

3

Inleiding/Samenvatting

4

2.

Terugblik Alkmaar Fietst 2021 -2025

5

2.1

Alkmaar fietst: speerpunten 2020

6

2.2

Ontwikkeling ongevallen

8

2.3

Snellere fietsen

9

2.4

Fietsdiefstal

10

3.

De fiets in lokaal en regionaal beleid

11

3.1

Coalitieakkoord

12

3.2

Stedelijke mobiliteitsvisie Alkmaar: aanmoedigen fietsgebruik op korte en lange afstanden

12

3.3

Agenda Duurzaam Alkmaar

13

3.4

Landelijk fietsbeleid

13

3.5

Regionaal fietsbeleid

13

3.6

Alkmaars kanaal

13

3.7

Verkeersveiligheidsplan 2025

14

4.

Uitvoeringsagenda 2025-2030

15

4.2

Fietsveiligheid

16

4.3

Fietsnetwerk

24

4.4

Fietscomfort

29

4.5

Fietsparkeren

30

4.6

Fietsstimulering en educatie

34

4.7

Monitoring

35

5.

Financiën en uitvoering

36

5.1

Financiering Alkmaar Fietst door

37

5.2

Organisatie

38

Bijlage 1: Status maatregelen Alkmaar Fietst Bijlage 2: Overzicht maatregelen Alkmaar Fietst Door

2

1.

Inleiding

3

Inleiding/Samenvatting De gemeenteraad heeft in december 2020 het uitvoeringsprogramma ‘Alkmaar Fietst – Actieplan Fiets 2021-2025’ (kortweg Alkmaar Fietst) vastgesteld. Alkmaar Fietst richt zich op het verbeteren van het fietsklimaat in de gemeente Alkmaar en is opgebouwd uit vijf speerpunten: verkeerveiligheid, fietsnetwerk, fietsen is comfortabel, fietsparkeren en educatie. Binnen alle speerpunten zijn projecten en activiteiten opgenomen die tot doel hebben Alkmaarders prettiger en veiliger te laten fietsen. In 2025 loopt Alkmaar Fietst af. In het coalitieakkoord is opgenomen dat het fietsprogramma een vervolg krijgt in de vorm van een actualisatie. Ten behoeve hiervan is Alkmaar Fietst geëvalueerd. Deze evaluatie vormt samen met huidige trends en ontwikkelingen op fietsgebied en diverse statistieken de “terugblik” van de afgelopen periode. Aan de hand van de terugblik en recent vastgesteld beleid (onder meer de Mobiliteitsvisie en het Actieplan Verkeersveiligheid) wordt Alkmaar fietst geactualiseerd voor de periode 2025-2030. Belangrijkste speerpunt wordt verkeersveiligheid en in mindere mate fietsparkeren. Uit de evaluatie, recente cijfers en de vastgestelde visiedocumenten blijkt dat op die thema’s extra inspanning nodig is. “Alkmaar Fietst Door” gaat door op het ingeslagen pad en schakelt vooral extra tandjes bij op het punt verkeerveiligheid.

Alkmaar fietst door: vooral extra tandjes erbij voor verkeersveiligheid

Speerpunten 2020

Vijf jaar later: Evaluatie, trends,

Speerpunten 2025

ontwikkelingen en nieuw vastgesteld Alkmaar fietst

beleid

Verkeersveiligheid

Meer aandacht nodig

Fietsnetwerk

Extra doorfietsroute langs kanaal

Fietsen is comfortabel

Meer “werk met werk maken” bij Stadswerk

Fietsparkeren

Extra geld en aandacht nodig

Educatie

Voortzetten en aanhaken

Alkmaar fietst door

4

2.

Terugblik Alkmaar Fietst 2021 -2025

Wat hebben we bereikt?

5

2.1

Alkmaar fietst: speerpunten 2020

Er zijn in Alkmaar fietst (2020) vijf speerpunten hoog geprioriteerd. Alle speerpunten sluiten sterk aan op maatschappelijke en ruimtelijke opgaven en uitdagingen waar we voor staan. Het gaat om de volgende speerpunten: 1.

Fietsveiligheid: Het uitgangspunt is dat de voorzieningen de veiligheid van de fietsers en de overige weggebruikers waarborgen. Naast verkeersveiligheid gaat het hier ook om sociale veiligheid. Er zijn in 2020 vijftien verkeersveiligheidsknelpunten geïnventariseerd waar veel ongevallen met fietsers hebben plaatsgevonden.

2.

Sterk en verbonden fietsnetwerk: De fietsinfrastructuur vormt een samenhangend geheel en zorgt voor een goede verbinding met de regio. Op de belangrijkste verbindingen heeft de fiets een goede concurrentiepositie ten opzichte van de auto. Het netwerk van fietsradialen verbindt de belangrijkste herkomst- en bestemmingslocaties voor fietsers.

3.

Fietsen in Alkmaar is comfortabel: De fietsinfrastructuur is comfortabel en zorgt ervoor dat fietsers zo min mogelijk hinder en oponthoud ervaren. Fietsroutes zijn ook makkelijk vindbaar en herkenbaar. We stellen eisen aan de fietsinfrastructuur die we vertalen naar concrete inrichtingseisen zoals de breedte en het type wegdek.

4.

Fietsparkeren op maat: Goede fietsparkeervoorzieningen voor zowel bewoners, bezoekers als werknemers hebben een belangrijke bijdrage in het fietsgebruik en voorkomen ook dat er een rommelig straatbeeld ontstaat met te weinig ruimte voor andere weggebruikers. Het verbeteren van fietsparkeervoorzieningen in de binnenstad heeft prioriteit.

5.

Fietsstimulering en educatie: Naast goede fietsvoorzieningen en een comfortabele infrastructuur voor de fiets, willen we dat de inwoners, werknemers en bezoekers van Alkmaar het ook leuk en aantrekkelijk vinden om in en rond Alkmaar te fietsen. Ook is het belangrijk dat iedereen die dat wil kan leren fietsen en de beschikking kan hebben over een fiets.

6.

Monitoring: Om de fietsveiligheid en het fietsgebruik goed te kunnen monitoren worden regelmatig verkeersveiligheidsanalyses uitgevoerd en wordt het fietstelpuntennetwerk uitgebreid.

Uit de evaluatie bleek dat veel maatregelen uit Alkmaar Fietst zijn uitgevoerd of ver in voorbereiding zijn (50 van de 65 maatregelen). In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van alle maatregelen uit Alkmaar Fietst en de status ervan.

6

Voorbeelden van enkele uitgevoerde maatregelen

Ook is duidelijk dat het niet goed gaat met de fietsveiligheid in Alkmaar en dat er in toenemende mate sprake is van fietsparkeerknelpunten, vooral in de binnenstad. Bij de voortzetting van Alkmaar Fietst gaan we de accenten verleggen naar de thema’s die op basis van de evaluatie meer aandacht vragen; fietsveiligheid en fietsparkeren. We maken daarbij een koppeling met het nieuwe Actieplan Verkeersveiligheid. Projecten die gestart zijn maar nog niet zijn afgerond zetten we voort, aangevuld met nieuwe maatregelen en projecten. We voeren geen uitgebreide beleidswijzigingen door maar houden vast aan het pad dat met Alkmaar Fietst is ingeslagen: Alkmaar Fietst Door. Hier en daar zullen we het beleid nuanceren of actualiseren om het plan ook de komende jaren weer actueel te laten zijn.

7

2.2

Ontwikkeling ongevallen

Helaas vinden er nog veel ongevallen met fietsers plaats. In onderstaand overzicht staan de geregistreerde fietsongevallen van de afgelopen 10 jaar.

In 10 jaar tijd zijn er in Alkmaar 890 fietsslachtoffers gevallen, waarvan 18 met een dodelijke afloop. Het aantal slachtoffers is na de coronaperiode (2020-2022) weer behoorlijk toegenomen van gemiddeld 22 per kwartaal naar 32 slachtoffers per kwartaal. Het gaat dus niet goed met de fietsveiligheid in Alkmaar. Dat is overigens een landelijk beeld. De slachtoffers vallen vooral onder jongeren en ouderen:

Op kruispunten en rotondes waar de meeste conflicten met andere weggebruikers plaatsvinden, vormen zich logischerwijs concentratiepunten van ongevallen. De ongevallen op wegvakken vinden verspreid plaats zoals het kaartje op de volgende pagina weergeeft. Een weg als de Vondelstraat kan opgeteld dus ook flink wat ongevallen hebben:

8

Fietsongevallen in de hele gemeente en ingezoomd binnen de ring

2.3

Snellere fietsen

De ontwikkelingen van het fietsverkeer gaan snel. De opkomst van de fatbike is een voortzetting van de elektrificatie van het tweewielenpark. Enerzijds gaat dat ten koste van normale fietsen, anderzijds is het aantal voertuigen met een bromfietskenteken in één jaar tijd ook met 3,7 % afgenomen (CBS 2025). Het gevolg is dat het drukker wordt op het fietsnetwerk met grotere onderlinge

9

snelheidsverschillen dan voorheen. Voor de weggebruiker wordt het dus steeds lastiger om de snelheid van fietsers in te schatten. Voor 60 van de 181 kilometer fietspadlengte zorgt de beperkte breedte van fietspaden en fietsstroken voor risico’s. Voorbeelden: de bestaande vrijliggende fietspaden langs de Nieuwe Schermerweg, de Bergerweg en langs het Noordhollandsch Kanaal en enkele korte schakels in fietsroutes hebben een beperkte breedte.

2.4

Fietsdiefstal

Ook in Alkmaar worden helaas regelmatig fietsen gestolen, wat het fietsgebruik in negatieve zin beïnvloed. Uit onderzoek blijkt dat de kans op diefstal of vandalisme van de fiets voor veel mensen reden is om bepaalde verplaatsingen niet met de fiets te maken. De stations(omgevingen) en specifieke plekken in de binnenstad zijn beruchte hotspots qua fietsdiefstal, maar zoals de kaartjes hieronder laten zien is er sprake van een vrij diffuus beeld van locaties. In de periode van 1 januari 2024 tot 30 juni 2025 zijn in de gemeente Alkmaar bijna 1350 aangiftes gedaan van fietsdiefstal. Locaties waar fietsen zijn gestolen in de periode 1-1-2024 tot 30-6 2025 (bron: politie)

Disclaimer: de bolletjes zijn op postcodeniveau weergegeven, waardoor de exacte locatie wat kan afwijken

Kernboodschap vanuit de terugblik van de afgelopen 5 jaren Aan de hand van de evaluatie van Alkmaar Fietst en op basis van nieuwe trends en ontwikkelingen, zowel landelijk als lokaal, is voorliggende actualisatie “Alkmaar Fietst Door” opgesteld. Belangrijke speerpunten daarbij zijn fietsveiligheid en fietsparkeren. Uit de evaluatie blijkt immers dat vooral op die thema’s extra inspanning nodig is.

10

3.

De fiets in lokaal en regionaal beleid Een overzicht

11

3.1

Coalitieakkoord

In het coalitieakkoord ‘Vertrouwen in Alkmaar’ is opgenomen dat Alkmaar Fietst de komende jaren wordt voortgezet. In het coalitieakkoord worden veel punten genoemd die direct of indirect met de fiets te maken hebben: Meer duidelijkheid over waar er geparkeerd mag worden door scooters en fietsen (p.12). • Onderhoud fietspaden is op orde (p.11). • Goede bereikbaarheid binnenstad voor fiets en auto, dit is belangrijk voor de economie (p.17). • Het aantal fietsstraten uitbreiden als dit verkeerstechnisch wenselijk is (p.19). • In de wintermaanden gaan we fietsers correctief – dus zonder boete – wijzen op het voeren • van licht. Na deze periode gaan we handhaven (p.19). We willen het aantal gevaarlijke conflicten tussen fietsers en auto’s voorkomen door meer • fietspaden los van de rijbaan te leggen (p.19). De rotonde aan de Geesterweg maken we verkeersveiliger en de doorstroming gaan we • verbeteren (p.19). Het beleid om fietsen te stimuleren, ‘Alkmaar Fietst’, zetten we de komende jaren door (p.21). • Het fout parkeren van fietsen pakken we aan met preventief en repressief beleid (p.21). • In de binnenstad komen 250 extra fietsparkeerplaatsen, overdekt en in de openbare ruimte • waar dit kan. We houden daarbij rekening met bakfietsen en extra oplaadpunten voor elektrische fietsen (p.21).

3.2 Stedelijke mobiliteitsvisie Alkmaar: aanmoedigen fietsgebruik op korte en lange afstanden Recent is de Stedelijke Mobiliteitsvisie Alkmaar 2040 (SMA) vastgesteld. Hierin staat dat de fiets een cruciale rol heeft in de verstedelijkingsopgave van Alkmaar. Het is een gezonde manier van verplaatsen en kan voor verplaatsingen binnen de stad en tussen de dorpen een aantrekkelijk alternatief vormen op het gebruik van de auto of het openbaar vervoer. Alkmaar maakt onderscheid tussen regionale doorfietsroutes (langere afstanden) en hoofdfietsroutes voor verplaatsingen binnen de stad en binnen wijken. Het gaat hier om comfortabele en brede fietsvoorzieningen die geschikt zijn voor regionale afstanden. Extra aandacht is er voor veiligheid en hoogwaardige fietsenstallingen. In de totstandkoming van het SMA is aan inwoners gevraagd waar zij belang aan hechten. Verkeersveiligheid en fietsvoorzieningen kwamen hier als hoge prioriteit naar voren en zijn dan ook een topprioriteit binnen de mobiliteitsvisie. Resultaten enquête belang en ervaren kwaliteit mobiliteitsthema’s (SMA)

12

De mobiliteitsvisie constateert een opdeling van de stad in 3 mobiliteitsmilieus: • A: dichtbebouwd centrum met over het algemeen smalle straten. • B: de stad binnen de ring die vooral gebouwd is tijdens de opkomst van de auto. • C: uitbreidingen ten tijde dat fiets- en ov-infrastructuur ook belangrijk waren. Met name in het B gebied (en enkele wegen in A en C) is weinig rekening gehouden met de fiets, maar is er wel ruimte om fietsvoorzieningen te verbeteren. Voor de keuzevrijheid van de burgers is het zaak om de fietser in deze gebieden een veilig en aantrekkelijk alternatief te bieden voor de auto. Verder moeten er voor de nieuw te ontwikkelen gebieden mobiliteitsplannen van eisen (MPV’s) worden opgesteld. Goede fietsvoorzieningen horen daar vanzelfsprekend bij en zijn randvoorwaardelijk voor de verdere groei van Alkmaar.

3.3

Agenda Duurzaam Alkmaar

In de gemeentelijke “Agenda Duurzaam Alkmaar” (ADA) is opgenomen dat het onderdeel duurzame mobiliteit bestaat uit 3 speerpunten: 1. Voorkomen van mobiliteit door veel dagelijkse voorzieningen in buurten en dorpen. 2. Veranderen van mobiliteit door aanleg van o.a. goede fietspaden. 3. Verschonen van mobiliteit door aanleg van voldoende laadpunten. Het tweede speerpunt gaat in op het aantrekkelijker maken en het bevorderen van fietsen. In de mobiliteitsvisie is dit nader uitgewerkt: “nieuwe stadswijken moeten zo ontworpen worden dat ze minimale bereikbaarheidsdruk geven op de stad. Dit kan door het verleiden van toekomstige gebruikers tot ruimte-efficiënte vormen van mobiliteit (fiets, wandelen, OV, deelmobiliteit)”.

3.4

Landelijk fietsbeleid

Als uitvloeisel van de ‘Tour de Force 2de Etappe Schaalsprong Fiets’¹ spraken het Rijk en de veertien regio’s in het najaar van 2020 in de MIRT-overleggen af om in 2021 een Nationaal Toekomstbeeld Fiets (NTF) op te stellen. Het doel van het NTF is om de fiets steviger te positioneren als volwaardige modaliteit, met structurele financiering vanuit het Rijk. Het NTF moet inzicht bieden in de fietsopgave tot 2040 en kwantificeert globaal de nationale ambitie voor een schaalsprong fiets. Dit resulteert in grotere subsidiestromen vooral voor verkeersveiligheid, waar Alkmaar ook al bedragen heeft toegezegd gekregen.

3.5

Regionaal fietsbeleid

Als uitwerking van het landelijke fietsbeleid heeft de provincie Noord-Holland in 2021 een regionaal toekomstbeeld fiets opgesteld. Voor onze regio is het speerpunt het opwaarderen van het stedelijke fietsnetwerk. Dit beleidsdoel is omgezet in financiële steun voor fietspaden en fietsstraten in onze gemeente (o.a. Westerweg en Bergerhoutrotonde). Dit fietsstimuleringsprogramma wordt doorgezet tot 2030. Vooral voor de hoofdfietsroutes biedt dit kansen.

3.6

Alkmaars kanaal

Tussen 2020 en 2025 zijn veel plannen van het Alkmaars kanaal vastgesteld door raad en college. De grote gemene deler is dat de fietser en voetganger als kwetsbare verkeersdeelnemers een prominente plaats krijgt in de Viaanse molen, Overstad, Oudorp en Overdie. Routes van en naar de binnenstad en station worden overal genoemd. Wat ontbreekt in de plannen is een samenhangende hoogwaardige fietsroute die de verschillende ontwikkelgebieden met elkaar en met de binnenstad verbindt. Hiervoor wordt in Alkmaar Fietst Door een voorstel gedaan.

13

3.7

Verkeersveiligheidsplan 2025

Uit het recent vastgesteld Actieplan Verkeersveiligheid blijkt dat bij 79% van de geregistreerde ongevallen een tweewieler betrokken is. Er is dus een sterke overlap tussen Alkmaar Fietst Door en het verkeersveiligheidsplan. Vooral schoolgaande jeugd en ouderen zijn betrokken bij fietsongevallen. Met name op de wegen van de “binnenring” moeten volgens dit plan de fietsstroken omgebouwd worden naar vrijliggende fietspaden. Vanwege de kwetsbaarheid van fietsers in het verkeer zijn goede voorzieningen noodzakelijk. Per wegcategorie gelden er specifieke fietsvoorzieningen. Bij een gebiedsontsluitingsweg met een snelheidslimiet van 50 km/u zijn aparte vrijliggende fietsvoorzieningen gewenst. Bij een erftoegangsweg zijn vaak geen gescheiden fietsvoorzieningen nodig. In het Actieplan Verkeersveiligheid is een nieuwe wegencategorisering vastgesteld. Dit betreft een wensbeeld met een planhorizon van 2030.

Kernboodschap vanuit coalitieakkoord en nieuw beleid Aan de hand van de evaluatie en op basis van nieuwe trends en ontwikkelingen, zowel landelijk als lokaal, werken we de komende periode aan een aangepast “Alkmaar Fietst”. De kernboodschap is het verbeteren van de fietsveiligheid, de stallingsvoorzieningen en extra aandacht voor een nieuwe doorfietsroutes die binnenstad en de bouwprojecten van het Alkmaars kanaal met elkaar verbindt.

14

4.

Uitvoeringsagenda 2025-2030

15

4.1

Inleiding

Alkmaar Fietst Door is een voortzetting van Alkmaar Fietst. In dit hoofdstuk zijn alle maatregelen van Alkmaar Fietst Door (inclusief de nog niet afgeronde projecten uit Alkmaar Fietst) opgenomen.

4.2

Fietsveiligheid

De fietsveiligheid kan verbeterd worden door beter afgeschermde fietspaden met voldoende breedte te aan te leggen. Voldoende breedte is nodig omdat er in vergelijking met vroeger veel meer inhaalmomenten zijn door de opkomst van de E-bike en andere fietsachtigen. Met name in het zuiden van Alkmaar is op wegen als de Vondelstraat en Kennemerstraatweg veel verbetering nodig. Elk oversteekpunt voor fietsers is een potentieel conflictpunt. In drie stappen kunnen fietsoversteken worden aangepakt en verbeterd: 1. Een eerste stap is om conflictpunten te verminderen. 2. Een tweede stap is om de fietsers beter zichtbaar te maken. 3. Een derde stap is om fietsers beter te beschermen (vluchtheuvel). In “Alkmaar Fietst Door” is een 13-tal verbeterpunten op specifieke locaties gedefinieerd. Ten eerste is het een restant uit Alkmaar Fietst. Verder zijn er aan de hand van verkeersongevallencijfers en recent opgesteld beleid (mobiliteitsvisie en Actieplan Verkeersveiligheid) nieuwe punten bij gekomen. Daarnaast zijn er twee algemene maatregelen op fietsdoorsteken en bij fietstunnels. Fietsnetwerk met locaties van fietsmaatregelen

16

1.

Drechterwaard/Rekerdijk

Fietsongevallen

Voortzetting 29

14

0

Probleem: De oversteek Rekerdijk/ Drechterwaard blijft een gevaarlijk punt in het fietsnetwerk van de gemeente Alkmaar. Fietsers slaan hier alle richtingen in (4 scholen, stations, binnenstad, de Mare) en auto’s steken hier over. De maatregelen van een versmalling in combinatie met iets meer opstelruimte voor afslaande fietsers werken onvoldoende. Als maatregel 2 (verleggen van de fietsoversteek bij de Hertog Aalbrechtweg) wordt uitgevoerd wordt het nog drukker op de Drechterwaard, omdat de route van en naar de Vroonermeer over de Drechterwaard korter is. Oplossing: De Drechterwaard wordt ingericht als fietsstraat. Op de Rekerdijk worden fietsdrempels aangebracht om de snelheid van snorfietsen, fatbikes en andere elektrische fietsen af te remmen. Dit is in lijn met de mobiliteitsvisie 2024, waarin genoemd is dat het autoverkeer zo veel mogelijk gebruik moet maken van de ring. De Drechterwaard is een bekende sluiproute. Planning: 2027 Kosten: € 300.000,-. Er zijn meekoppelkansen, omdat de Drechterwaard tussen Noorderkade en Schinkelwaard al in het onderhoudsprogramma van Stadswerk is opgenomen. Eigen budget: hoofdfietsroutes Stadswerk: meekoppelkans: de Drechterwaard tussen Noorderkade en Schinkelwaard is al in het onderhoudsprogramma van Stadswerk opgenomen.

Subsidiepotentie: minimaal 50 % provinciale subsidie is beschikbaar met als voorwaarde dat het autoverkeer op de Drechterwaard substantieel afneemt als gevolg van de maatregel. 2.

Hertog Aalbrechtweg/Zeswielen

Fietsongevallen

Voortzetting 26

7

0

Probleem: De rotonde Hertog Aalbrechtweg/Zeswielen staat hoog op de lijst van ongevallen. De ongevallen hebben vooral te maken met de overstekende fietsers die of in een dode hoek zitten of te kort voor de oversteek hun afslagmoment hebben. Oplossing: De fietsoversteek en de rotonde worden verkeersveiliger ingericht. Planning: 2026 en 2028 Kosten: € 375.000 en € 900.000 in totaal Eigen budget: in de meerjareninvesteringsplanning is voor de Hertog Aalbrechtweg in totaal € 5.575.000 opgenomen. Stadswerk: -

17

Subsidiepotentie: Deze route maakt onderdeel uit van de Doorfietsroute HeerhugowaardUitgeest en heeft daarom een grote subsidiepotentie. 3.

Koelmalaan/Vondelstraat

Fietsongevallen

Nieuw 16

9

0

Probleem: Op de rotonde Koelmalaan/Vondelstraat vinden veel aanrijdingen plaats met fietsers. Vooral auto’s vanuit de zuidelijke richting (A9) komen in conflict met de fietsers die in de voorrang rijden. Oplossing: Het toeleidende fietspad tussen Willem de Zwijgerlaan en Vondelstraat op een betere plek leggen zodat er meer reactietijd is voor de automobilist en beter zicht op fietsverkeer. Planning: 2026 Kosten: € 100.000 Eigen budget: Hoofdfietsroutes 2026 Subsidie potentie: 4.

Bergerhoutrotonde/Scharlo

Fietsongevallen

Voortzetting 26

17

0

Probleem: Op de Bergerhoutrotonde vinden veel aanrijdingen plaats met fietsers. Ook de oversteek voor fietsers (en voetgangers) bij de Bergerbrug op de Geestersingel is onveilig. Oplossing: De oplossing hier is om de fietser beter zichtbaard te maken door het fietspad verder van de rotonde af te leggen en de snelheid van het autoverkeer te remmen door drempels en krappere bochtstralen. Het Scharlo en de aansluiting Stationsweg/Scharlo worden heringericht, zodat fietsers niet meer tussen het autoverkeer moeten voorsorteren. Bij de Bergerbrug komt een veiliger oversteek voor fietsers en voetgangers door een compactere vormgeving. Fietsers krijgen meer ruimte om veilig op te stellen. Planning: 2026 Kosten: € 3.500.000 Eigen budget: € 3.500.000 gedekt Subsidie potentie: € 900.000 vanuit provincie

18

5.

Laan van Straatsburg

Fietsongevallen

Nieuw 11

8

0

Probleem: Op het kruispunt Laan van Straatsburg met het Beneluxplein is een onoverzichtelijke situatie bij de fietsoversteek nabij de bibliotheek. Het begin van een busbaan en parkeerterrein zorgen voor een onoverzichtelijke situatie. Oplossing: De oplossing hier is om de rijbaan iets te versmallen en het fietspad verhoogd aan te leggen op een wegvakplateau. Dat verduidelijkt de voorrangssituatie en zorgt voor snelheidsverlaging van het autoverkeer. Planning: 2025 Kosten: € 110.000 Eigen budget: € 110.000 (Hoofdfietsroutes 2025) Stadswerk: Subsidie potentie: 6.

Arcadiastraat/Vondelstraat

Fietsongevallen

Nieuw 10

5

0

Probleem: De kruising Arcadiastraat-Vondelstraat is een hotspot geworden in de ongevallencijfers. Het grote kruispunt leidt tot onaangepast gedrag van automobilisten die net van de A9 komen. Ook fietsers tonen onaangepast gedrag. Ook heeft de bus moeite om de Vondelstraat over te steken. In 2023 vond hier een dodelijk ongeval plaats. Oplossing: Overzichtelijker maken van het kruispunt in de vorm van een uitdijende middenberm en vrijliggende fietspaden. De maximumsnelheid blijft 50 km per uur, maar door de uitdijing en de fietspaden wordt het verkeer beter geleid en overzichtelijker. Bovendien wordt de oversteekbaarheid van fietsers en bussen verbeterd. Planning: 2028 Kosten: € 400.000 Eigen budget: Te dekken uit budget voor hoofdfietsroutes 2028. Stadswerk: Subsidie potentie: nog onbekend, wel kansrijk

19

7.

Koelmalaan/Bestevaerstraat

Fietsongevallen

Nieuw 7

5

0

Probleem: Op de rotonde Koelmalaan/Bestevaerstraat vinden steeds meer ongevallen plaats. Door de bypass en een tweerichtingen oversteek zijn er veel mogelijke conflictpunten. Oplossing: Onderzoek afwachten en afstemmen met Alkmaars Kanaal-project Oudorp/Overdie (oeververbinding Bestevaerstraat). Planning: 2029 Kosten: € nog niet bekend, onderdeel van de toegang naar de nieuwe Bestevaerbrug Eigen budget: Stadswerk: Subsidie potentie: 8.

Tesselsebrug en schiereiland

Fietsongevallen

Voortzetting 12

4

0

Probleem: De Tesselsebrug is een belangrijk schakelpunt voor fietsers en is onderdeel van de doorfietsroute Heerhugowaard-Uitgeest. De fietsstroken op de brug zijn smal en de oversteek is verre van optimaal. Voetgangers lopen aan de westzijde vaak over de fietsstrook. Veel fietsers vervolgen hun route langs de parkeergarage, het politiebureau en het witte bruggetje bij het stadskantoor. Deze route is niet optimaal en komt bovendien schuin tegenover de Paternosterstraat uit Oplossing: Verbreding van de fietsstroken en betere oversteekpunten door middel van vluchtheuvels. Voorgesteld wordt om deze route te verbeteren en het witte bruggetje (indien mogelijk) recht voor de Paternosterstraat te positioneren. Planning: 2026 en 2028 Kosten: € 120.000 voor de Tesselsebrug en de fietsroute. Het bedrag voor dit onderdeel is gedekt (I400048 Geestersingel/Helderseweg) in 2025. Het verleggen van de fietsbrug is nog niet onderzocht en gedekt. Eigen budget: € 900.000 Stadswerk: Subsidie potentie: -

20

9.

Vondelstraat

Fietsongevallen

Voortzetting 14

11

1

Probleem: Op de Vondelstraat met fietsstroken gebeuren veel ongelukken en wordt er relatief hard gereden. Vanuit de mobiliteitsvisie wordt voor deze 50 km/u-wegen met fietsstroken voorgesteld om zo mogelijk vrijliggende fietspaden te realiseren. Oplossing: Om een duidelijk begin te maken met de ombouw van fietsstroken naar fietspaden in dit gedeelte van de stad (B-gebied mobiliteitsvisie) wordt voorgesteld om de Vondelstraat tussen de Korte Vondelstraat en de Koelmalaan op te pakken als eerste project. De ruime opzet van de weg en het ontbreken van parallelle fietsroutes zijn redenen om hier prioriteit aan te geven. Planning: 2028 Kosten: Nog onbekend Eigen budget: Hoofdfietsroutes Stadswerk: Subsidie potentie: 10.

Kanaalkade

Fietsongevallen

Voortzetting 41

21

0

Probleem: De Kanaalkade kent met meer dan 125 geregistreerde ongevallen een hoog ongevalscijfer. In 50% van de gevallen was een fietser betrokken. Fietsers rijden hier voornamelijk op fietsstroken en er zijn veel oversteekbewegingen. Bij de Friesebrug staan veel geparkeerde voertuigen op de stoepen en fietspaden en rijden veel fietsers tegen de richting in op de Friesebrug. Oplossing: Voor de korte termijn wordt de verkeersveiligheid (fietsers en oversteekbaarheid) tussen Karperton en Friesebrug aangepakt. Voor de lange termijn is een plan uitgedacht om een goed fietspad aan te leggen aan de huizenzijde van de Kanaalkade. Dit vermindert het aantal oversteek bewegingen en dit fietspad sluit aan bij toekomstige doorfiets route richting Schermerweg/Kanaaloever en richting spoorwegonderdoorgang van de Helderseweg. Daar liggen veel herkomsten en bestemmingen (station, spoorbuurt, ontwikkelgebied Oudorp aan de zuidkant van dit fietspad. Dit zal het aantal potentiële conflictpunten sterk verminderen. Het autoverkeer zal kunnen blijven rijden: met 30 of 50 km/uur. Naast de vaststelling van de Stedelijke Mobiliteitsvisie Alkmaar 2040 is gelijktijdig een Motie aangenomen om eerst een proef uit te voeren. Deze proef is in voorbereiding en zal naar verwachting lopen van oktober 2025 tot oktober 2026.

Op basis van de uitkomsten wordt besloten hoe de binnenring van Alkmaar in te richten/opwaarderen. Het autoverkeer zal op de Kanaalkade kunnen blijven rijden: met 30 of 50 km/uur. Ook de Wageweg hoort bij dit project.

21

Planning: 2025 en 2028 Kosten: € 4.000.000 Eigen budget: Voor 2025 is voor de korte termijn een bedrag van € 500.000 beschikbaar gesteld. Voor 2026 en 2027 is in totaal € 2,0 miljoen opgenomen in de investeringen Stadswerk: Subsidie potentie: Hoog. De provincie geeft de Kanaalkade de hoogste prioriteit. In NoordHolland noord staat een verkeersveilige Kanaalkade bovenaan. Subsidie van 75% is dus zeer waarschijnlijk 11.

Julianalaan/Kennemerstraatweg

Fietsongevallen

Nieuw 10

6

0

Probleem: Bij dit kruispunt staan fietsers op fietsstroken tussen de auto in. Dit leidt tot een groot onveiligheidsgevoel. Oplossing: het is technische mogelijk om de fietsstroken te vervangen door fietspaden. Dit leidt tot een veel betere oplossing voor fietsers. Planning: 2029 Kosten: € 800.000,Eigen budget: Stadswerk: Subsidie potentie: 12.

Rekerdijk/Muiderwaard

Fietsongevallen

Voortzetting 19

11

0

Probleem: Aanrijdingen tussen motorvoertuigen die geen voorrang verlenen aan het fietspad Oplossing: Versmallen van de Muiderwaard van 9 naar 6 meter en aanleg fietsdrempels volgens de richtlijnen van de fietsersbond. Planning: 2027 Kosten: € 200.000 Eigen budget:

22

Stadswerk: De Muiderwaard moet opnieuw geasfalteerd worden. Bij de uitvoering van deze werkzaamheden kan de weg versmald worden. Vrijvallende ruimte wordt aangewend voor groen en parkeervakken (hoge parkeerdruk Winkelwaard) Subsidie potentie: 13.

Metiusgracht/Kennemerstraatweg Fietsongevallen Nieuw 4

2

0

Probleem: Bij dit kruispunt staan fietsers op fietsstroken tussen de auto in. Dit leidt tot een groot onveiligheidsgevoel. Als toegangsweg naar en van het ziekenhuis is meer veiligheid wel gewenst. Oplossing: Losliggende fietspaden op dit kruispunt. Planning: 2029 Kosten: € 250.000 Eigen budget: Stadswerk: Subsidie potentie: 14.

Saneren/inrichten fietspadpalen Voortzetting

Probleem: Om autoverkeer te weren zijn er op veel fietspaden palen geplaatst. Ruim tweederde van alle fietsongevallen betreffen zogenaamde enkelzijdige ongevallen. Hier zijn geen andere verkeersdeelnemers bij betrokken. Het gaat om situaties waarbij fietsers in aanraking komen met obstakels (paaltjes of hoge trottoirbanden) of vallen tijdens het op- of afstappen. Oplossing: In 2025 is een start gemaakt met het saneren van overbodige fietspadpaaltjes (ongeveer 100 paaltjes op ruim 30 locaties). Paaltjes die wel noodzakelijk zijn zijn beter ingericht door het aanbrengen van attentieverhogende ribbelmarkering. Dit succesvolle project, waarin nauw wordt samengewerkt met de Fietsersbond, krijgt de komende tijd een vervolg, waarbij nog eens tientallen locaties met overbodige fietspadpaaltjes worden gesaneerd en noodzakelijke paaltjes beter worden ingericht. Planning: 2026-2027 Kosten: € 100.000 Eigen budget: UP fiets Subsidie potentie:

23

15.

Tunnelvisie Nieuw

Probleem: De laatste jaren is de verlichting van een flink aantal fietstunnels verbeterd. Toch worden sommige tunnels als onveilig ervaren: zowel verkeerskundig als sociaal. Het probleem zit met name in de perceptie van onveiligheid, maar ook in de vaak hoge trottoirbanden. Oplossing: Aanbrengen van schuine trottoirbanden en een prettige inrichting in een vijftal fietstunnels. We gaan met graffity-kunstenaars overleggen om de wanden van de fietstunnels een upgrade te geven met fraaie kunstwerken onder de noemer ‘tunnelvisie’. Planning: 2026-2030 Kosten: € 150.000 (ongeveer € 30.000 per tunnel) Eigen budget: UP fiets Stadswerk: Subsidie potentie:

4.3

Fietsnetwerk

Deze paragraaf gaat over het toevoegen of opwaarderen van het fietsnetwerk. Waar zijn wijzigingen nodig om de groei van de stad op te kunnen vangen? Het Alkmaarse fietsnetwerk kent drie niveaus: 1. Doorfietsroute: snelle route dwars door de stad waarbij fietsers snel en veilig naar de (bovenlokale) voorzieningen in de binnenstad en de stations kunnen. Een doorfietsroute heeft ook een regionale component. Momenteel worden vooral aan de noord-zuidroute (Heerhugowaard - Uitgeest) veel voorbereidingen gedaan; 2. Hoofdfietsroutes: routes naar belangrijke lokale voorzieningen zoals winkelcentra, scholen en sportvoorzieningen. 3. Basisnetwerk: een fijnmazig netwerk. Vanuit iedere woning is snel een fietsroute te bereiken. De stad ontwikkelt zich met name aan de oevers van het Noord-Hollandsch kanaal. Van Viaanse molen tot Overdie komen er de komende jaren duizenden woningen bij. Door de populariteit van de e-bike wordt de actieradius steeds groter; ook vanuit de verderop gelegen dorpen wordt steeds meer en over grotere afstanden gefietst naar werklocaties in en om Alkmaar. Voorgesteld wordt om in de periode 2025-2030 in te zetten op de ontwikkeling van de oost-west doorfietsverbinding. Verder verandert er rondom het Noordwest ziekenhuis veel, wat gevolgen heeft voor het fietsnetwerk.

24

Fietsnetwerk gemeente Alkmaar

6.

Stadsradiaal: doorfietsroute van noord naar zuid Voorzetting Probleem: In 2021 is na het vaststellen van Alkmaar fietst een start gemaakt met de doorfietsroute van noord naar zuid. Op de route van Heerhugowaard naar Uitgeest zijn tal van projecten opgestart. Met de Westerweg, Bergerhoutrotonde, de overkluizing van de Helderseweg en het fietspad langs de Beverkoog staan veel projecten al in de steigers. Op Overstad en in de Zocherbuurt ontbreekt nog een duidelijk inrichtingsplan. Dat geldt ook voor het Achtergeestpad en de Bolbrug. Oplossing: Uitwerken van de fietsroutes op Overstad en Groenelaantje/Zocherbuurt en het Achtergeestpad/Bolbrug

25

Planning: 2026-2030 Kosten: € PM Eigen budget: Doorfietsroute Subsidie potentie: hoog 17.

Kanaalradiaal: nieuwe oost-west doorfietsroute Nieuw Probleem: De stad ontwikkelt zich momenteel langs het kanaal. In de vele vastgestelde visies en kadernota’s van de verschillende gebieden is voldoende aandacht voor de fiets, maar een samenhangende en verbindende fietsroute is nooit uitgewerkt. De huidige fietsroute vanuit de dorpen (N243) naar de grens met de gemeente Bergen is een aaneenschakeling van oversteken, verkeerslichten, fietsstroken, omrijden en smalle fietspaden. Oplossing: Voorgesteld wordt om een plan uit te werken om de fietsroute vanaf Stompetoren tot de grens met Bergen te verbeteren. Ter hoogte van Oudorp wordt de route naar de Edisonweg verlegd om de nieuwe woningen langs Jaagpad en Schermerweg beter te ontsluiten. Deze fietsroute moet aansluiten op het nieuwe tweerichtingen fietspad op de Randersdijk en Kanaalkade aan de huizenzijde (zie maatregel 10). De route wordt vervolgd langs het kanaal door de nieuwe tunnel onder het spoor door. Op de Helderseweg sluit de fietsroute aan op de route naar de Viaansemolen (zie maatregel 21) . Planning: 2026-2030 Kosten: € 150.000 voor onderzoek en uitwerking Eigen budget: UP fiets Subsidie potentie:

18.

Op de fiets naar het Noordwestziekenhuis Voortzetting Probleem: Het Noordwestziekenhuis is volop in ontwikkeling. Met de vernieuwbouw wordt het ziekenhuis verplaatst richting de Julianalaan. Zo wordt de eerstehulppost vanaf mei 2026 aan de Julianalaan gesitueerd. De parkeervoorzieningen verplaatsen zich juist in tegenovergestelde, richting de Wilhelminalaan. Het noordelijk gedeelte van de Wilhelminalaan zal door de komst van de parkeergarage drukker worden (van 4500 autobewegingen in 2020 naar 6000 in 2026 naar 7500 in 2035). De Metiusgracht ten westen van de Wilhelminalaan zal juist aanzienlijk rustiger worden De huidige Wilhelminalaan kent een 50 km/uur regiem zonder fietsvoorzieningen. Verder zal de Julianalaan de belangrijkste ambulanceroute worden. Oplossing: Julianalaan: zoals in Alkmaar Fietst al is opgenomen zal de Julianalaan worden heringericht. De fietser krijgt een duidelijke plek op de weg en de fiets- en voetgangersoversteek wordt verbeterd. Deze werkzaamheden worden in augustus 2025 gestart en begin 2026 afgerond.

26

Wilhelminalaan (tussen Metiusgracht en hoofdingang): dit gedeelte zal tot 2035 als 30 km/uur weg met fietsstroken worden aangelegd. Als in 2035 alle parkeervoorzieningen op het Noordwestterrein gereed zijn wordt het te druk met autoverkeer. Het fietsverkeer kan verlegd worden naar de Harddraverslaan. Deze kan worden heringericht tot fietsstraat, waarbij de parkeerplaatsen aan 1 zijde opgeheven kunnen worden. Metiusgracht: de Metiusgracht wordt rustiger en kan als normale 30 km/uur-straat worden ingericht. De participatie hierover heeft in juni 2025 plaatsgevonden. De realisatie kan na de verplaatsing van ambulancepost plaatsvinden. Planning: 2026 Kosten: € 900.000 Eigen budget: Herinrichting omgeving NW-ziekenhuis, Doorfietsroute 2025, UP Subsidie : € 190.000 (SPV-subsidie van het Rijk) 19.

Op de fiets en rondje om in de Westrand Nieuw Probleem: De onbewaakte overwegen in het Heilooër bos worden gesaneerd om het spoor veiliger te maken. Voor de boerderijen ten westen van het spoor is een nieuwe landweg nodig voor de ontsluiting. Deze landweg sluit aan op het kruispunt N9-Aart de Gelderlaan. De gemeenteraad is in april 2025 akkoord gegaan met de ruimtelijke inpassing ervan. Oplossing: In het verlengde van deze ontsluitingsweg komt een fietstunnel onder het spoor naar de Westerweg. Op deze wijze ontstaat ook de door de gemeente Alkmaar gewenste recreatieve fietsroute van het Heilooër bos naar het Olympiapark. Planning: 2026 Kosten: Ongeveer € 9.000.000, waarvan ongeveer € 30.000 voor de gemeente Alkmaar Eigen budget: UP fiets 2028 Subsidie: provincie draagt bij.

20.

Verbinding naar de dorpen Nieuw Probleem: Tijdens de behandeling van de dorpenvisie in de raad van mei 2025 is extra aandacht gevraagd voor de verkeersveiligheid op de polderwegen. Met name scholieren voelen zich niet veilig. Door het sluiten van scholen in Zuid- en Grootschermer is er meer fietsverkeer richting Driehuizen. Oplossing: Ieder dorp verdient een goede fietsverbindingen naar de stad. In principe zijn dat fietspaden zoals die er liggen naar o.a. Oterleek, Schermerhorn, de Rijp en Markenbinnen. Op de smalle polderwegen naar Grootschermer, Zuidschermer en Driehuizen is het helaas niet mogelijk om vrijliggende fietspaden aan te leggen. Lange termijn (20A). Met stadswerk is afgesproken dat er de komende jaren bij onderhoud van de wegen drempels en fietsstroken worden aangebracht op de fietsroutes

27

naar de stad op Zuidervaart (oostzijde) tussen N243 en Zuidschermer, Boekelerweg, Laanweg, Oostdijk en Driehuizerweg. Korte termijn (20B)Tot het zover is worden kantmarkeringen aangebracht. Richting Driehuizen wordt onderzocht of het opwaarderen van bestaande wandelpaden (Visweg/Meerweg en Molenpad) kansrijk is. Planning: 2026 Kosten: Korte termijn: ongeveer € 65.000. Lange termijn: € 2.300.000 (voor 11,3 km weg) Eigen budget: Hoofdfietsroutes en dorpenagenda. Lange termijn geen budget Subsidie: geen 21.

Fietsverbinding Viaanse molen Nieuw Probleem: Vanaf de Viaanse molen en het nieuwe Sluispolderpad ligt een bijna conflictvrije fietsroute tot de Bergermeer. Via een fietspad en fietstunnel loopt de route min of meer dood op de Offenbachlaan. Via allerlei straten is het station en de stad te bereiken, maar omslachtig. Oplossing: Langs de Haydnlaan en en de gasfabriek is een snelle duidelijke route naar het kruispunt Lisdoddestraat-Helderseweg te maken. Vanaf dit punt kan de Kanaalradiaal (maatregel 17) aangesloten worden. We gaan onderzoeken wat er nodig is om deze route te realiseren. Planning onderzoek: 2027, uitvoering 2028 en 2029 Kosten: Ongeveer € 15.000 voorbereiding en € 800.000 aanleg (opgenomen in MIP) Eigen budget: beleid Subsidie: geen

22.

Winkelen in de Mare Nieuw Probleem: Alkmaar-Noord is over het algemeen goed ontworpen voor de fiets. Rondom de Mare zijn er echter behoorlijk wat onvolkomenheden in het fietsnetwerk. Haakse bochten, ontbreken van routes, smalle fietsstroken en een halfzacht fiets-aan-de-hand verbod zijn niet optimaal. Fiets- en parkeerverkeer weten slechts met veel improvisatie hun route te vervolgen. Ook is de fietsparkeersituatie verre van optimaal. Oplossing: In eerste instantie het uitvoeren van een netwerkstudie voor fiets- en parkeerverkeer en onderzoek naar verbetering van het fietsparkeren. Het mare-masterplan. Planning onderzoek: 2027 Kosten: Onderzoek ongeveer € 15.000 Eigen budget: beleid Subsidie: geen

28

4.4

Fietscomfort

Fietscomfort heeft vooral te maken met de inrichting van fietsvoorzieningen. Doelstelling zijn brede geasfalteerde fietspaden zonder obstakels met lage trottoirranden. Ten aanzien van het netwerk zijn er diverse wensen die vertaald zijn naar maatregelen. 23.

Comfortabele fietspaden Nieuw Probleem: Het huidige fietspadennet is niet overal voldoende van kwaliteit. Aanpassingen van breedtes, verhardingssoort en zijkanten kosten veel geld. Oplossing: We gaan op het gebied van comfort vooral op zoek naar meekoppelkansen met het onderhoudswerk. Juist in deze tijd van flinke bezuinigingen bij Stadswerk027 is het werkmet-werk de komende jaren een must. Vanuit het budget fietspaden kan de gemeente meerwerk bij onderhoud betalen. Hier een lijst met gewenste verbeteringen van bestaande infrastructuur: • Verbreden fietspad Schinkelwaard (2026) • Verbreden fietspad Schermerweg • Verbreden fietspad Rekerdijk • Verbreden fietspad Molenpad • Asfalteren fietspad Bergerweg • Asfalteren fietstunnel N242 (Lorreinenlaan -> Boekelermeer) • Aanleg fietsstraat Landman • Aanleg fietsstraat Rijnstraat • Verbreden fietspad Hertog Aalbrechtweg Planning: 2025-2030 Kosten: € 265.000 per jaar Eigen budget: budget fietspaden (€ 265.000) Subsidie: SPV voor Schinkelwaard € 75.000

24.

Comfortabele fietstunnel AZ Nieuw Probleem: Mede door de elektrificatie van fietsen en betaald parkeren bij AZ wordt de fiets goed gebruikt. Dat blijkt uit fietsparkeertellingen; bij een standaard eredivisiewedstrijd is er al een tekort is van ruim 1000 fietsparkeerplekken. Bij grotere wedstijden loopt het tekort op tot 3000. Al deze fietsen komen door een tunnel waar voetgangers en fietsers elkaar ook nog eens tweemaal moeten passeren. Oplossing: In de tunnel en de toegang daartoe wordt het loop- en fietspad omgedraaid. Op deze wijze heeft de grootste groep fietsers de binnenbocht en daardoor geen conflict meer met de grootste voetgangersstroom. Ook zal het voetpad langs de Smaragdweg verbreed worden. In de tunnel wordt de verlichting naar de bovenkant gebracht. AZ gaat extra fietsvoorzieningen aanleggen.

29

Planning: 2026 Kosten: € 320.000 Eigen budget: Aangevraagd in MIP. Subsidie: 25.

Fietsvriendelijke verkeerslichten Voortzetting / Nieuw Probleem: Fietsers die rechtsaf gaan bij verkeerslichten, kunnen in principe zonder conflict met het autoverkeer deze beweging maken. Alleen met overstekende voetgangers is er een conflict. Fietsers krijgen vaak geen signaal dat ze gedetecteerd zijn, waardoor ze onnodig op een knop drukken. Het verkeersbeeld wijzigt met de tijd. Daarom is het belangrijk om bij functioneel onderhoud van de verkeerslichten standaard te checken of de fietser meer of vaker groen kan krijgen. Fietsers hebben behoefte aan inzicht in de wachttijden bij verkeerslichten, maar er zijn niet bij alle verkeerslichten op de hoofdfietsroutes wachttijdvoorspellers. Oplossing: Op drie locaties gaan we de komende jaren op veilige wijze het rechtsafslaand fietsverkeer faciliteren: 1. Scharlo 2. Metiusgracht 3. Pettemerstraat We gaan onderzoeken waar fietsers een terugmelding kunnen krijgen, zodat ze niet meer op de drukknop hoeven te drukken. Bij vervanging van verkeerslichten of bij het plaatsen van nieuwe verkeerslichten op belangrijke fietsroutes voegen we wachttijdvoorspellers toe. Ook de verkeerslichten Bergerweg/Nicolaas Beetskade worden onderzocht. Planning: 2026-2028 Kosten: • Faciliteren rechtsafslaand fietsverkeer: € 50.000 per locatie. • Onderzoek terugmelding bij verkeerslichten: nihiel. • Plaatsen wachttijdvoorspellers: € 5.000 per kruispunt.

Eigen budget: budget fietspaden (€ 265.000) Subsidie:

4.5

Fietsparkeren

In de afgelopen jaren is de behoefte aan fietsparkeerplaatsen in Alkmaar sterk toegenomen en deze zal blijven toenemen. Dit komt niet alleen door de groei van het aantal inwoners, maar ook door het actief bevorderen van de fiets als een milieuvriendelijk en gezond vervoermiddel. Fietsen speelt een steeds belangrijkere rol in ons mobiliteitssysteem en de verwachting is dat het fietsgebruik in de toekomst verder zal toenemen. Hierdoor ontstaat er een toenemende vraag naar (hoogwaardige) fietsparkeervoorzieningen.

30

De gemeente staat voor de uitdaging om de groei van het aantal geparkeerde fietsen in de stad en in de dorpen goed te faciliteren. Zeker in de binnenstad is de ruimte schaars en de druk op de openbare ruimte groot, onder meer door de vergroeningsopgave. De toename van het aantal geparkeerde fietsen leidt op diverse plekken tot problemen, zoals verminderde toegankelijkheid van trottoirs en extra obstakels voor hulpdiensten die snel op locatie moeten zijn. Een hoge fietsparkeerdruk leidt tot een rommelige uitstraling en veiligheidsrisico's. Het fietsparkeerbeleid heeft als doel om de komende jaren de kwaliteit en capaciteit van de fietsparkeervoorzieningen te verbeteren, waarbij maatwerkoplossingen worden geboden die passen bij de specifieke kenmerken van de locaties. Het gaat hierbij zowel om inpandige fietsenstallingen als maaiveldstallingen en tijdelijke fietsenstallingen bij bijvoorbeeld evenementen. 26.

Kwalitatief goede fietsenrekken op de goede plaats Nieuw Probleem: Het succes van een stalling hangt sterk af van de locatie, de kwaliteit, de bruikbaarheid en het comfort ervan. De fiets komt in steeds grotere verscheidenheid op de markt. Veel fietsen passen bijna niet meer in de huidige rekken die de afgelopen decennia zijn geplaatst. Ruim 65 % van de fietsen past niet meer in de traditionele fietsenrekken (onderzoek Hogeschool Arnhem-Nijmegen). Daarnaast wisselen overvolle rekken zich af met amper gebruikte rekken. Vooral in de binnenstad is in het winkelaanbod en zijn horecavoorzieningen relatief dynamisch, waardoor de fietsparkeervraag in de loop van de tijd snel kan wisselen. Oplossing: Uitfaseren van de traditionele fietsenrekken (Tulips) en vervangen door: - Nieuwe fietsleunpunten (de kaaspunt) in de binnenstad. - Fietsnietjes bij de winkelcentra in de gemeente. - Rekken met voorvorkklemming bij concentratiepunten van fietsparkeren bij sporten maatschappelijke voorzieningen. - Nieuwe rekken in de Overdekte. Opstellen van een fietsparkeerplan voor binnenstad met als doel om voldoende rekken op de goede plek te realiseren. Daarbij wordt ook gekeken naar flexibele fietsparkeersystemen die snel kunnen worden geplaatst en weggehaald voor en na evenementen (zogenaamde pop-up stallingen). Planning: Vanaf 2025 Kosten: Ongeveer € 100.000 per jaar vanaf 2026.

Eigen budget: UP fiets Subsidie: geen

31

27.

Voorkomen fietsdiefstal Nieuw Probleem: Fietsdiefstal is een serieus probleem, ook in Alkmaar. Er zijn bijna 1000 aangiftes van fietsdiefstal per jaar. Dat beeld is niet compleet, omdat veel mensen niet de moeite nemen om aangifte te doen. Er zijn diverse hotspots van fietsdiefstal in de stad, zoals beide stations(omgevingen) en diverse culturele voorzieningen. De fietsenstalling van station Alkmaar-Noord is onbemensd. Er worden regelmatig (dure) fietsen gestolen. Dat is onwenselijk en kan leiden tot een verminderd fietsgebruik naar het station. Oplossing: De stalling van het station Alkmaar-Noord is niet in eigendom en niet in beheer bij de gemeente Alkmaar. Maatregelen om diefstal tegen te gaan moeten dan ook altijd in overleg met politie en NS uitgedacht en uitgevoerd worden. Mogelijke maatregelen voor de korte termijn: aanbindmogelijkheden op de benedenrekken en zichtbaarheid creëren vanuit de kiosk (sociaal oog). Voor bewoners van de Laat en omgeving die geen beschikking hebben over een berging voor hun fietsen bestaat de mogelijkheid om hun fiets te parkeren in de stalling Ridderstraat. Dit wordt met de ingebruikname van de nieuwe stalling in het voormalig V&D-pand een bewonersstalling. Bewoners kunnen een abonnement afnemen voor een gering bedrag en hebben 24/7 toegang tot de stalling.

Planning: Vanaf 2025 Kosten: Ongeveer € 10.000 Eigen budget: Subsidie: Prorail is eigenaar van deze stalling en NS is verantwoordelijk voor de exploitatie.

28.

Fietsparkeerbewegwijzering Nieuw Probleem: Met de toename van het fietsparkeerdruk in de binnenstad is het steeds belangrijker om de fietser actief te informeren over en begeleiden naar de fietsparkeervoorzieningen. Er komen in Alkmaar veel fietsers die niet bekend zijn in de stad (toeristen en recreanten) en dus ook niet weten waar ze hun fiets kunnen parkeren. Oplossing: Fietsparkeerbewegwijzering realiseren, bestaande uit routebewegwijzering en informatie bij de fietsparkeervoorzieningen (bebording en informatietegels). Planning Vanaf 2025 (te starten met bewegwijzering naar de nieuwe fietsenstalling in het voormalig V&D-pand). Kosten: Ongeveer € 75.000 Eigen budget: budget fietspaden Subsidie:

32

29.

Handhaving fietsparkeren Voorzetting/ Nieuw Probleem: De fietsparkeerdruk neemt steeds meer toe, vooral in de binnenstad. Veel fietsen worden buiten de fietsparkeervoorzieningen gezet, bijvoorbeeld bij het Waaggebouw tijdens de kaasmarkt of voorheen bij de entree van de Magdalenenstraat. Ook wordt de fietsparkeercapaciteit onnodig beperkt door fietswrakken of fietsen die langdurig in de fietsenrekken staan (zogenaamde weesfietsen). Handhaving hierop vindt in beperkte mate plaats vanwege beperkte handhavingscapaciteit bij de gemeente en Stadswerk072. Oplossing: Intensivering van de handhaving op fietsparkeren, vooral op de bekende fietsparkeerknelpunten als het Waagplein en omgeving, het Hofplein, diverse winkelstraten en bij de Grote Kerk. Er zal nieuw handhavingsbeleid moeten worden opgetuigd, waarbij ook op foutgeparkeerde fietsen (buiten de rekken en vakken) of hinderlijk geparkeerde fietsen (voor bijvoorbeeld uitgangen of in looproutes) gehandhaafd kan worden. Hiertoe is al een eerste stap gezet met het aanwijsbesluit van de binnenstad als handhavingsgebied. Intensivering van de handhaving is de komende jaren nodig, waarbij het duidelijk moet zijn voor fietsers waar je je fiets wel en niet mag parkeren. Vanzelfsprekend moet het aanbod aan fietsparkeerplekken wel op orde zijn, voordat overgegaan wordt tot intensievere handhaving.

In 2026 wordt gestart met ruimere en intensievere handhaving, voorafgegaan door een informatie- en gedragsstimuleringscampagne. Planning: Vanaf 2026 Kosten: Ongeveer € 50.000 per jaar Eigen budget: dekking vanuit verkeer en veiligheid Subsidie:

30.

Bouwbrief fietsparkeren Nieuw Probleem: In de gemeente Alkmaar zijn veel nieuwbouwprojecten. Voor deze nieuwbouwprojecten kent de gemeente geen fietsparkeernorm, omdat er in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving voorschriften staan voor het realiseren van bergingen waar de fiets in gestald kan worden. Voor appartementencomplexen is het voor projectontwikkelaars lastig om voor ieder appartement een aparte berging te realiseren. Ontwikkelaars komen steeds vaker met een voorstel in de vorm van een collectieve berging voor alle fietsen. Oplossing: Het is juridisch mogelijk om collectieve fietsenstallingen toe te staan. In plaats van het landelijke Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL) is het mogelijk om een plaatselijke bouwbrief door het college vast te stellen. Deze bouwbrief wordt opgesteld om “gelijkwaardigheid te bieden tussen een gemeenschappelijke fietsenstalling en individuele fietsenbergingen zoals voorgeschreven in het BBL”. In de bouwbrief staan de eisen van de omvang en kwaliteit van de collectieve fietsenstaling. In 2026 zullen we deze bouwbrief vaststellen. Steeds meer steden hebben inmiddels hun eigen bouwbrief, bijvoorbeeld Haarlem: Beleidsregel-bergingen-bij-nieuwe-woongebouwen-Haarlem-2018.pdf Voor de

33

niet-woonfuncties zullen in de tweede helft van 2026 fietsparkeernormen worden opgesteld, als onderdeel van de parkeernormennota. Een derde stap is het opnemen van een afkoopbedrag per fietsparkeerplek in het mobiliteitsfonds. Dit mobiliteitsfonds is een ombouw van de huidige parkeerfondsverordening. Planning: In 2026 Kosten: Nihiel Eigen budget: budget uitvoering verkeers- en vervoersbeleid Subsidie: geen

4.6

Fietsstimulering en educatie

Naast infrastructurele maatregelen kan het fietsklimaat in de gemeente Alkmaar ook verbeterd worden door fietssimuleringscampagnes en gedragsveranderingscampagnes. Zo is op het gebied van fietsvaardigheid en kennisuitwisseling nog veel te bereiken. 31.

Fietsstimulering en bewustwordingcampagnes Voortzetting / nieuw Probleem: Een ervaren fietser gedraagt zich heel anders in het verkeer als iemand die net op de fiets stapt. Een ervaren fietser kan snelheidsverschillen beter inschatten, weet waar hij fietsen veilig kan stallen en heeft vaak een goede fiets. Niet iedereen is even vaardig en zelfverzekerd: nooit van huis uit meegekregen of verleerd. Oplossing: Diverse maatschappelijke en overheidsorganisaties (Rijk, politie, NS, VVN, ANWB, etc.) rollen fietscampagnes uit onder specifieke doelgroepen fietsers, met een verscheidenheid aan campagnedoelen (van het aanbieden van fietslessen tot antidiefstalcampagnes). Het initiatief ligt hierbij bij externe organisaties. De gemeente Alkmaar blijft actief aansluiting zoeken bij diverse campagnes die tot doel hebben om fietsen en fietsveiligheid te stimuleren: - Bewustwordingsacties fietshelm. - Continuering Doortrappen (senioren langer laten fietsen). - Trap mee, iedereen een fiets (iedereen kan beschikking krijgen over een fiets en leren fietsen) van ANWB, Rataplan, stichting leergeld. - Antidiefstalcampagnes. - Fietsverlichtingscampagnes. - Het kan hard gaan (Fatbikes). - Rijvaardigheid senioren. - “Posifiets”-campagne NS. Planning: Continu Kosten: Ongeveer € 25.000 per jaar. Eigen budget: geen budget Subsidie: GA € 25.000 (2025), wellicht provinciale bijdrage

34

4.7

Monitoring

Monitoring en evaluatie van de maatregelen en acties uit Alkmaar Fietst Door is belangrijk om ontwikkelingen te volgen en bij te kunnen sturen. We sluiten hiervoor aan bij de monitoringsplannen in het kader van de Stedelijke Mobiliteitsvisie. Daarnaast evalueren we Alkmaar Fietst Door ongeveer halverwege de doorlooptijd, dus in 2027 en stellen we zo nodig maatregelen of acties bij. Hierdoor kan ook ingespeeld worden op actualiteiten en trends en ontwikkelingen. Het fietslandschap verandert immers snel, wat de snelle opmars van de elektrische fiets en de fatbike wel laat zien. De monitoring richt zich vooral op de speerpunten uit Alkmaar Fietst Door; fietsveiligheid en fietsparkeren. Voor fietsveiligheid zal aangesloten worden bij de monitoring van het Actieplan Verkeersveiligheid, waarbij specifieke analyses van fietsongevallen worden uitgevoerd. De fietsparkeersituatie wordt gemonitord door middel van een tweejaarlijks fietsparkeeronderzoek in de binnenstad en bij de Mare. Daarnaast wordt het fietsgebruik gemonitord aan de hand van fietstellingen op specifieke locaties in het fietsnetwerk. 32.

Monitoring fietsgebruik Voortzetting / nieuw Probleem: Door gebrek aan fietsdata is er onvoldoende inzicht in het fietsgebruik in Alkmaar. Dat inzicht is ook nodig om het succes van het Alkmaarse fietsbeleid te kunnen meten. Oplossing: Uitbreiding van het aantal permanente fietstelpunten van 5 naar 20. Daarnaast een tweejaarlijkse fietstelling op representatieve plekken in het fietsnetwerk. Planning: Continu Kosten: Ongeveer € 25.000 per jaar. Eigen budget: uitvoering beleid Subsidie:

35

5.

Financiën en uitvoering

36

5.1

Financiering Alkmaar Fietst door

Binnen de begroting van de gemeente Alkmaar worden fietsvoorzieningen vanuit verschillende budgetten betaald. Het reguliere onderhoud (herstraten, rekken vervangen) is opgenomen in het jaarlijks onderhoudsbudget aan Stadswerk 072. Verder zijn er diverse budgetten voor aanpassingen: Budget UP fiets

Fietspaden

Hoofdfietsroutes Doorfietsroutes: Heiloo-HHW Locatiegebonden*

Bedoeld voor Kleine aanpassingen Rekken Wensen burgers Aanvullend op budget onderhoud voor aanpassing fietspaden (breedte en verharding) Budget voor hoofdfietsroutes Westerweg, Bergerhout, Aalbrechtpad Bergerhoutrotonde Nieuwlandersingel Oudegracht Tunnel Kogerdijk brug Overstad - Frieseweg brug Overstad - Kanaalkade Kanaalkade Rotonde Hert. Aalbrechtweg

2025 € 200.000

MIP 2026-2030 Jaarlijks € 200.000

€

265.000

Jaarlijks € 265.000

€

250.000

Jaarlijks € 250.000

€ 3.500.000 € 1.925.000 € 535.000 € 550.000 € 1.676.000 € 1.180.000 € 300.000 € 500.000

Bestevaerbrug fietsstraat

2x € 500.000 in 2026 en 2027

€220.000 in 2026

€ 1,3 milj in 2029 en 2030 2x € 1.000.0000 in 2026 en 2027 2026: € 375.000 en € 525.000 in 2028 2029: 2,9 milj, 2030: 11,6 milj

Ieder jaar wordt de begroting vastgesteld en dan start eigenlijk de volgende fiets-cyclus. Er wordt gewerkt aan het netwerk, comfort , fietsparkeren en veiligheid en op ieder gebied aan educatie. Ook komen er subsidies binnen. Kortom een heel spel van acties: Afbeelding: schematische jaar cyclus van Alkmaar Fietst

1. 2.

Bij het vaststellen van de begroting is de raming van maatregelen vaak onzeker. Daadwerkelijke kosten verschillen daardoor vaak. Achteraf moet er dan weer geschoven worden met budgetten. Voor locatie gebonden infrastructuurprojecten is het lastig om het project in het betreffende jaar uit te voeren. Na de vaststelling van de begroting in november, kan er pas gestart worden met de

37

3.

daadwerkelijke voorbereiding. Voor grootschalige werken is die voorbereiding (tekenen, berekenen, participatie, aanbesteden) vaak langer dan een jaar. Het gevolg is dat er bijna standaard budget moet worden doorgeschoven naar een volgend jaar. Een vergelijkbaar probleem ontstaat op het moment dat er subsidies worden toegekend door Rijk en Provincie. Op het moment van het vaststellen van de begroting is de subsidie nog niet bekend, maar dat kan in de maanden erna weer veranderen. Hierdoor verandert de gemeentelijke investering, hetgeen ook weer achteraf verantwoord moet worden.

Acties: 1. Uitgangspunt is om voor 2026 geen grote aanvraag voor geld te doen bij deKadernota/Begroting, in verband met het ravijnjaar. 2. De factoren geld en tijd zijn belangrijk in projecten. Momenteel kost het zekerstellen van geld veel tijd. In Alkmaar Fietst Door gaan we binnen de gemeente op zoek naar manieren die minder tijd kosten. Voorgesteld wordt om de niet locatie gebonden budgetten voor UP fiets, fietspaden, hoofdfietsroutes en fietsparkeren vanaf 2027 samen te voegen om meer flexibiliteit te krijgen in de jaarlijkse cyclus. Verkeersveiligheid zal meer aandacht krijgen en toekomstige actiebord ziet er dus iets anders uit:

5.2

Organisatie

De gemeente heeft een Actieplan fiets opgesteld om het fietsen in de gemeente te stimuleren door verbetering van de fietsveiligheid, het fietsnetwerk, het fietscomfort en fietsparkeren. De komende jaren wordt gewerkt aan de verbetering van een aantal fietsknelpunten die met het plan geïnventariseerd zijn. De initiatieven voor projecten liggen altijd bij de gemeente en worden daar opgestart. Voor projecten boven de € 20.000 is afstemming/goedkeuring van de projectwethouder nodig. Voor de eenvoudige projecten zonder ingewikkelde ruimtelijke procedures worden projectleiders van Stadswerk072 ingeschakeld. Voor de meer ingewikkelde projecten ligt dit projectleiderschap bij projectleiders van de gemeente Alkmaar.

38

Bijlage 1: status maatregelen Alkmaar Fietst

39

40

Bijlage 2: overzicht maatregelen Alkmaar Fietst Door Nr. Locatie

Type Maatregel

Kosten

Planning

Thema fietsveiligheid 1 Drechterwaard/Rekerdijk 2 Hertog Aalbrechtweg/Zeswielen

Fietsstraat Drechterwaard en fietsdrempels Rekerdijk

€ 300.000

2027

Fietsoversteek bij rotonde verplaatsen naar Gravin Jacobastraat

€ 1.275.000

2025-2028

Koelmalaan/Vondelstraat

Aansluitende fietspad Willem de Zwijgerstraat/Koelmalaan herpositioneren

€ 100.000

2026

4

Herinrichting Bergerhoutrotonde/Scharlo

Aanpassen fietspaden, herinrichting Scharlo en aansluiting Bergerbrug. Verbeteren looproute station-binnenstad

€ 3.500.000

2026

5 6

Laan van Straatsburg Arcadiastraat/Vondelstraat

Versmallen bocht en fietspad verhoogd aanleggen Middenberm uitbuigen, vrijliggende fietspaden

€ 110.000 € 400.000

2025 2028

7

Koelmalaan/Bestevaerstraat

Onderzoek nodig

8

Tesselsebrug en schiereiland

PM € 120.000 (oversteek) PM (brug)

2029 2026 en 2028 (brug)

9

Vondelstraat

Verbeteren fietsstroken en oversteek. Witte bruggetje herpositioneren. Vrijliggende fietspaden

PM

3

10 Kanaalkade 11 Julianalaan/Kennemerstraatweg 12 Rekerdijk/Muiderwaard

Herinrichting en vrijliggend tweerichtingsfietspad Vrijliggende fietspaden Versmallen Muiderwaard en fietsdrempels Rekerdijk

€ 4.000.000

2028 win) 2025 (quick en 2028

€ 800.000 € 200.000

2029 2027

13 Metiusgracht/Kennemerstraatweg 14 Saneren/inrichten fietspadpalen 15 Tunnelvisie Fietsnetwerk

Vrijliggende fietspaden Saneren of opnieuw inrichten fietspadpalen Verbeteren verkeersveiligheid en sociale veiligheid 5 fietstunnels

€ 250.000 € 100.000 € 150.000

2029 2026-2027 2026-2030

16 Stadsradiaal (doorfietsroute HHwaard-Uitgeest) 17 Kanaalradiaal (doorfietsroute Schermerhorn-Bergen)

Realiseren ontbrekende schakels doorfietsroute Onderzoek en uitwerking doorfietsroute

PM € 150.000

2026-2030

18 Op de fiets naar het Noordwestziekenhuis 19 Op de fiets en rondje om in de westrand

Verbeteren fietsinfrastructuur omgeving Noordwestziekenhuis Fietstunnel en aansluitingen verbeteren

€ 900.000

2026 2026

20 Verbinding naar de dorpen 21 Fietsverbinding Viaanse Molen

Verbeteren verkeersveiligheid plattelandswegen/schoolroutes Onderzoek naar verbetering fietsverbinding

22 Winkelen in de Mare Fietscomfort

Onderzoek verbeteringen fietsnetwerk en fietsparkeren

23 Comfortabele fietspaden 24 Comfortabele fietstunnel AZ 25 Fietsvriendelijke verkeerslichten Fietsparkeren