Art. 42 - GL PvdA - Laten we werken aan duurzaam perspectief bij dakloosheid - beantwoording

Aan de gemeenteraad van Alkmaar

Onderwerp

Beantwoording raadsvragen Groenlinks PvdA ‘’Laten we werken aan duurzaam perspectief bij dakloosheid’’ Uw kenmerk

Ons kenmerk

Bijlagen

[Uw kenmerk]

[Ons kenmerk]

[Bijlagen]

Uw brief van

Behandeld door

Datum

15 juli 2025

Vitaliteit

15 juli 2025

Geachte leden van de raad, De leden van de raad mevr. Garcia en dhr. Nabih hebben ons op 2 juli 2025 de volgende raadsvragen gesteld over de situatie rondom dak- en thuisloosheid in onze gemeente. In deze brief leest u onze reactie, overeenkomstig art. 42 Reglement van Orde voor vergaderingen van de raad. 1

Uit uw antwoorden op raadsvragen schetst u een beeld dat u zelf geen regie neemt om daken thuislozen perspectief te bieden en de oplossing voor deze problematiek voornamelijk bij dnoDoen legt. Wat heeft u nodig om deze regie wel te nemen?

Antwoord Het bieden van passende oplossingen voor dakloze mensen vraagt om een integrale aanpak. Dit doen we in samenwerking met de verschillende ketenpartners en daarin pakt de gemeente wel degelijk haar regierol. 2

Mensen die wel hulp nodig hebben, maar deze niet accepteren is een lastig vraagstuk. Hard optreden door tentjes af te breken en mensen weg te jagen zorgt voor meer wantrouwen. Welke expertise hebben onze handhavers nodig om het vertrouwen in de hulpverlening te vergroten?

Antwoord Het omgaan met mensen die hulp nodig hebben maar deze niet accepteren is inderdaad een complex en gevoelig onderwerp. Onze handhavers werken intensief samen met diverse partners uit het zorgdomein. Er is regelmatig contact tussen handhavers en organisaties zoals dnoDoen, Brijder en Reakt. In deze samenwerking wordt gezocht naar manieren om mensen op passende wijze te leiden

Bezoekadres

postadres

bank

website

telefoon

Mallegatsplein 10 1815 AG Alkmaar

Postbus 53 1800 BC Alkmaar

NL78BNGH0285000179

www.alkmaar.nl

14 072

naar de juiste hulpverlening. Handhavers zijn getraind om mensen op een respectvolle en effectieve manier aan te spreken en waar mogelijk te verwijzen naar de juiste instantie. 3

Voor de opening van de opvang aan de Helderseweg zijn afspraken gemaakt met de bewoners aan de Spoorbuurt. Deze bewoners voelen zich niet gehoord en vinden dat de afspraken met hen wordt geschonden. Wat is de reden dat deze bewoners dit gevoel hebben? En wat gaat u doen om het vertrouwen weer terug te winnen?

Antwoord Het college is zich ervan bewust dat er onder de bewoners van de Spoorbuurt zorgen zijn over de opvanglocatie aan de Helderseweg. Via het gebiedsteam is regelmatig contact met omwonenden, en worden klachten en ervaringen gedeeld. Deze signalen worden besproken met relevante ketenpartners en waar mogelijk wordt hier actie op ondernomen. Het maatschappelijke vraagstuk wat zich voordoet in de Spoorbuurt is van een complexe aard en vraagt om een zorgvuldige aanpak. Het college deelt de zorgen van omwonenden en erkent de noodzaak. Met die reden is eerder een bewonersavond georganiseerd om met de bewoners in gesprek te gaan over hun ervaringen en zorgen. Het college is voornemens dit te blijven doen zodat de bewoners actief betrokken blijven bij het proces en mee kunnen denken in mogelijk oplossingen. 4

U heeft er onlangs voor gekozen om de voormalige opvang aan de Jan de Heemstraat te huren voor Alkmaarse spoedzoekers. Terwijl deze locatie door dnoDoen is verbouwd ten gunste van daklozen met perspectief. Waarom heeft u ervoor gekozen om spoedzoekers prioriteit te geven en Alkmaarse daklozen aan de kant te zetten?

Antwoord Wij zetten geen Alkmaarse daklozen aan de kant. Integendeel, we werken hard met onze ketenpartners om daklozenproblematiek aan te pakken. Het klopt dat er door dnoDoen werd gewerkt aan een plan om mensen met een lichte ondersteuningsvraag die wachten om te kunnen uitstromen uit de maatschappelijke opvang te huisvesten op de locatie van de voormalige opvang aan de Jan de Heemstraat. Echter ging het slechts om tijdelijke bewoning, en was er geen duurzaam perspectief voor deze mensen na de opvangperiode. Bovendien kwam hier een financieringsvraagstuk achter weg waar in de begroting geen rekening was gehouden. Dit plan vraagt daarom nog om verdere uitwerking. Met dnoDoen hebben we via een intentieovereenkomst afgesproken dit vraagstuk samen op te pakken. Er is voor gekozen om de komende periode te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn, en het pand in de tussentijd in te zetten voor spoedzoekers. Met dnoDoen is afgesproken dat een aantal van deze plekken worden ingezet om mensen die kunnen uitstromen uit de maatschappelijke opvang te huisvesten. Los van deze afspraak kunnen mensen die zich melden bij of verblijven bij dnoDoen zich aanmelden als spoedzoeker, als zij aan alle voorwaarden voldoen. Zowel bij het oorspronkelijke plan van dnoDoen voor de Jan de Heemstraat als bij de spoedzoekerswoningen, gaat het niet om huisvesting voor mensen met complexe problematiek.

2/4

Het college ziet dat er een grote behoefte is aan een versnelling van de doorstroom in de Maatschappelijke Opvang. De gemeente zet op korte termijn acties in gang om de doorstroom bij dnoDoen te versnellen. 5

Skeave Huse is een oplossing voor een klein groepje mensen zonder perspectief op herstel. U geeft aan dat de realisatie van dit project lang gaat duren. Welke oplossing heeft u voor deze groep tot het project is gerealiseerd?

Antwoord Het vinden van de juiste huisvestingsoplossing voor de doelgroep van Skaeve Huse is ook een complexe opgave. Het gaat vaak om mensen waarvoor verblijf in de bestaande voorzieningen niet passend is. Om de juiste zorg en ondersteuning te bieden aan deze doelgroep werken we bovenregionaal samen. In 2019 is vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis NHN (ZVH) gestart met het verbeteren van de aanpak van mensen met verward of onbegrepen gedrag die een veiligheidsrisico vormen en/of structurele overlast veroorzaken. De aanpak richt zich op verbetering van de leefomstandigheden voor de doelgroep en vermindering van overlast, (escalatie)gevaar en maatschappelijke kosten. In het kader van de aanpak is o.a. een intensieve en langlopende persoonsgerichte aanpak (PGA OGGZ) ontwikkeld. Kernelementen daarvan zijn: een gemeenschappelijke casusanalyse, doorlopende procesregie, langdurige en intensieve monitoring en maatwerk, waarbij alle betrokken ketenpartners nauw samenwerken en waar nodig ‘out of the box-oplossingen’ bedenken. De aanpak vraagt een lange adem maar heeft ook al de nodige successen opgeleverd. Door nauwe samenwerking met de verschillende partners zijn mensen op een passende plek met ondersteuning terecht gekomen.

Inmiddels heeft ongeveer 60% van de mensen die in de PGA 1% aanpak is opgenomen een passende plek, waardoor hun levensomstandigheden aanzienlijk zijn verbeterd en er minder sprake is van overlast. Zolang we nog geen Skaeve Huse in de regio hebben zal er per persoon moeten worden gezocht naar andere maatwerkoplossingen een integrale aanpak zoals de PGA 1% helpt daarbij. 6

Wij constateren dat de situatie rond Alkmaarse dak- en thuislozen verergert en er geen zicht lijkt op menswaardige en duurzame oplossingen met het huidige beleid en handelen. Graag werken wij met u samen om wel tot oplossingen te komen, voor zowel de daklozen, inwoners met een huis in Alkmaar en bezoekers van onze binnenstad. Wat heeft u van ons nodig om tot wel effectief en integraal beleid te komen?

Antwoord Het college stelt het op prijs dat u samen met ons wil werken aan duurzame oplossingen. Het college deelt de zorgen over het toenemende aantal dakloze mensen dat in de binnenstad verblijft. De afgelopen jaren wordt er landelijk een toename geconstateerd van het aantal mensen met complexe problematiek op straat, deze ontwikkeling zien we ook in Alkmaar.

3/4

De gemeente heeft intensief contact met de verschillende partners die hulp bieden aan de doelgroep en daardoor is ook zicht op de mensen waarover het gaat. Deze zomer doen we een inventarisatie naar welke extra maatregelen we kunnen inzetten om deze mensen de juiste ondersteuning te kunnen bieden. Ondertussen worden er al diverse maatregelen genomen. Onlangs is de 24-uurs opvang tijdelijk uitgebreid naar de wintercapaciteit. Hierdoor zijn er tien extra plekken beschikbaar. De opvang zit nu niet elke nacht vol en mensen hoeven niet geweigerd te worden. We zien echter nog steeds een groep die buiten slaapt. Dit is een diverse groep waarvoor het in veel gevallen lastig is om tot een passende oplossing te komen.. Zorg vanuit de Wmo wordt vanuit het vrijwillig kader geboden. Een deel van deze groep is zorg mijdend. Voor deze mensen is het vaak nodig om buiten de gebaande paden te denken. De cliënt valt niet in één wettelijk kader, maar raakt meerdere tegelijk (Wmo, Zvw, Wvggz, veiligheidsketen). In sommige gevallen is er bijvoorbeeld behandeling of zorg vanuit de Wet Langdurige Zorg (Wlz) nodig. Daarnaast zijn er enkele mensen die als EU arbeidsmigrant geen beroep kunnen doen op de voorzieningen in Nederland.

Belangrijk om te vermelden is dat niet alle mensen met complexe problematiek die in de binnenstad worden gezien dakloos zijn, sommige mensen hebben een huis of verblijven in een instelling Naast bovenstaande maatregelen werken we aan het versnellen van de doorstroom binnen de maatschappelijke opvang. Dit doen we onder andere door deelname aan een landelijke pilot die inzet op het voorkomen dat mensen met een Wlz indicatie dakloos worden of een lange tijd in de opvang verblijven. Indien er voor extra maatregelen budget nodig is zal dat worden voorgelegd aan uw raad.

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders van Alkmaar, mw. drs. A.M.C.G. (Anja) Schouten, burgemeester

dhr. R.M. (Robert) Reus, gemeentesecretaris

4/4