4 Landschappelijke inpassing (geanonimiseerd)

Oost-Graftdijk 92a Oost-Graftdijk

Landschappelijke Inpassing

PROJECT

Landschappelijke inpassing Oost-Graftdijk 92a

Projectnummer: SR230033

INITIATIEFNEMER

Vdz

OPSTELLER

Buro SRO

‘t Goylaan 11

3525 AA Utrecht

Contactpersoon: (geanonimiseerd)

T 030 2679198

E _utrecht@buro-sro.nl

DATUM & S

09 juni 2023

Inhoud 1. Inleiding 4 1. 1 Aanleiding 4 1. 2 Leeswijzer 5

2. Analyse 6 2. 1 Nijverheid 6 2. 2 Historische landschappelijke analyse 7 2. 3 Ligging 8 2. 4 Context 10 2. 5 Directe Omgeving 12

3. Inpassingsplan 16 3. 1 Planbeschrijving 16 3. 2 Fotomontages 18

1. Inleiding 1. 1 Aanleiding Op poldergronden gelegen achter Oost Graft- dijk 92a is een agrarisch bedrijf aanwezig in de vorm van een paardenfokkerij. Het bedrijf is bij de KvK geregistreerd als Vennootschap Onder Firma Stal Van Tiel.

Dit rapport is opgesteld met het doel om de voorgestelde uitbreidingen, een omheining Oost-Gra�dijk om de paardenbak, twee paddocks en een stal, landschappelijk te onderbouwen. Ten aanzien van een eerste schets heeft de Ad- Kanaaldijk viseur Ruimtelijke Kwaliteit verzocht om een Starmeerdijk

toelichting op de landschappelijke inpassing van het plan.

Dit rapport voorziet de beoogde ontwikkeling 0 25 50 75 100

van een uitgebreide ruimtelijke analyse van de locatie en omgeving, en duidelijke ontwerpte- Legenda Weide keningen van de nieuwe situatie onderbouwd Water vanuit de kernkwaliteiten van de Eilandspol- Bebouwde percelen der. Weg Bosschage

Gebouwen 4 4

1. 2 Leeswijzer Na deze inleiding bevat dit landschappelijk on- derzoek in hoofdstuk 2 een landschappelijke analyse die ingaat op de ontwikkelingsgeschie- denis van het gebied Oost-Graftdijk van 1850 tot 2023. Hierna volgt een analyse waarin de planlocatie en de omgeving onder de loep zijn ge- nomen en een landschappelijke analyse is uitge- voerd naar de huidige omstandigheden. Hoofd- stuk 3 behandelt het inpassingsplan. Daarbij lichten we ook toe hoe er rekening is gehouden met de geanalyseerde context en de kernkwali- teiten van de omgeving.

Huidige situatie perceel gezien vanaf de parallelweg 5idtfarG-tsoOjk

2. Analyse 2. 1 Nijverheid West- en Oost-Graftdijk (Westerbuurt en te laten kloppen in drie hennepklopmolens en Oosterbuurt) ontstonden in de tweede helft in 1811 nog één. van de 16e eeuw. Voor de droogmaking van het Starnmeer en de Schermer was, In 1811 was er in Graft nog een afzetmogelijk- naast de veeteelt op het land, de visserij op heid voor de grove hennep bij de zes touwsla- die meren heel belangrijk. Maar daarnaast gerijen en vier grauwdoekverwerkers, maar in namen ook vele Graftdijkers deel aan de 1850 was er nog maar één touwslager over. zeevaart. 65 mensen waren in 1830 nog werkzaam in thuisarbeid als hekelaar, spinner of wever. In de 17e eeuw werkten de Graftdijkers in grote getale in de hennep-nijverheid. Rond 1900 werd er nog hennep gehekeld voor In Oost-Graftdijk stond in het Kamerhop zeilen en netten, in hoofdzaak in opdracht van een hennepmolen en vier nettenbanen. In de zeildoekwevers in Krommenie. De Graft- West-Graftdijk waren aan de Kloosterha- dijkers haalden per schuit de bossen op uit ven en aan de Vuile Graft lijnbanen; aan de Krommenie. Thuis werden de bossen verwerkt Dorpsbeeld Oost-Graftdijk circa 1910-1920 Moor zes nettenbanen en een korenmolen. tot vlas- en hennepgaren, in zakken gedaan (hetschermereiland. nl, 2023) en ter keuring in Krommenie aangeboden.

Tussen 1742 en 1812 was bijna 50% van de beroepsbevolking betrokken bij de hen- nepen vlasverwerking (het hekelen, spin- nen, weven, kloppen en touwslaan) . In 1742 was het nog mogelijk om de hennep

6 6

1850

2. 2 Historische landschappelijke analyse gedurende de periode 1850-2022 een klein Op deze pagina is een historisch overzicht van dorp met een inwonersaantal van 145 (2021) . het plangebied te zien. Dit overzicht beslaat de periode van 1850-2022. Gedurende deze Tot 1982 blijft het landschap grotendeels on- periode is te zien hoe het landschap van Oost veranderd. In 1983 zien we een nieuwe land- 1983 Graftdijk en de omliggende polder verandert. schappelijke ontwikkeling, een grote camping. Camping ’t Rietbos blijft tot januari 2009 be- Oost-Graftdijk is een lintdorp langs de vaar- staan waarna deze wordt gesloopt en wordt route Vinkenhop, onderdeel van het Noord- omgebouwd tot bungalowpark door de nieuwe hollandsch Kanaal, die in directe verbinding eigenaar. Tevens wordt ook een provinciale staat met het Alkmaardermeer. Het gebied weg aangelegd, de N244. Daarmee krijgt de rondom Oost-Graftdijk is polder met een on- polder een nieuwe harde grens aan de noord- regelmatige blokverkaveling. De polder is aan- zijde. 2013 vankelijk beëindigd door de ringdijk van de aangrenzende Starnmeerpolder, ten noorden. Vanaf 2013 zien we de eerste ontwikkelingen Opvallend is dat Oost-Graftdijk’s polderstruc- voor dit bungalowpark, nu genaamd ‘De Rijp’.

tuur een blokverkaveling is terwijl de naastge- Dit bungalowpark blijft gestaag uitbreiden tot legen Starnmeerpolder een strookverkaveling de huidige tijd en overtreft met gemak het heeft. aangrenzende dorp Oost-Graftdijk qua opper- vlakte. De landschappelijke functie van de Oost- 2022 Graftdijk polder is overwegend landbouw met een focus op veehouderij. Oost-Graftdijk blijft

7

2. 3 Ligging Relevante kernkwaliteiten Oost-Graft- Legenda Weide De planlocatie is gelegen in Oost-Graftdijk, dijk, Eilandspolder Water onderdeel van de Eilandspolder. De Ei- - Grote openheid van het landschap Bebouwde percelen landspolder is onderdeel van het BPL (Bij- - Rijkdom aan weide- en moerasvogels Weg zonder Provinciaal Landschap) en is een - De veenpakketen Bosschage open en waterrijk veenpolderlandschap - De middeleeuwse verkavelingen en de histo- tussen de droogmakerijen Schermer en rische watergangen in het veenweidegebied Beemster. De ontginningsgeschiedenis en - Karakteristieke dijk- en lintdorpen de beheersing van het water zijn goed af- (Leidraad Landschap en Cultuurhistorie, leesbaar in het landschap aan de onregel- 2016) matige stroken- en blokverkaveling en bre- de sloten van de veenweidepolders en de soms grillige restanten van veenstromen. De grote openheid van het BPL Eilandspol- der is een bijzondere waarde, zowel voor bewoners en recreanten, als voor weide- vogels. Kenmerkend zijn de lintdorpen langs ontginningsassen, wegen en dijken.

8 8

Europarcs

Oost-Gra�dijk

Oost-Graftdijk

Kanaaldijk

Starnmeerdijk

Starnmeer

9

0 25 50 75 100

2. 4 Context Legenda Weide Lintdorp Oost-Graftdijk heeft op deze locatie De bebouwingslinten zijn geënt op de ontgin- Water als bijzonderheid dat er sprake is van twee pa- ningsassen uit de vroege middeleeuwen van Bebouwde percelen rallelle wegen aan weerszijden van het lint: de waaruit het veengebied is ontgonnen. Weg Oost-Graftdijk met vrij uitzicht over het veen- Bosschage weidelandschap aan de noordzijde en de Ka- Gebouwen naaldijk met vrij uitzicht over de ringvaart en het open landschap van de Starnmeerpolder Open kwaliteit aan de zuidzijde. Zichtlijnen Zicht blokkerende De ontginningsgeschiedenis van het gebied elementen heeft geresulteerd in karakteristieke, langge- rekte en kortere bebouwingslinten.

Bebouwing De bebouwing van Oost-Graftdijk vormt een lintdorp langs de vaarroute Vinkenhop. Dit soort linten zijn kenmerkende opgaande struc- turen in het landschap die voor hoogteverschil in het landschap zorgen. Ze bestaan uit één rij van individuele erven in een onregelmatig ritme aan één of beide kanten langs de weg. West- en Oost-Graftdijk bestaan oorspronke- lijk uit een éénzijdig lint langs de kanaaldijk. 1010

0 25 50 75 100

2. 5 Directe Omgeving Legenda Weide De locatie grenst aan een deel van de Oost- Waterrand Graftdijk waar er sprake is van wisselende Water doorkijkjes naar het achtergelegen veenwei- Weg denlandschap. Deze wisselende doorkijkjes Oprit worden beperkt door bebouwing of groenele- Prive terrein menten. De planlocatie beslaat twee percelen Gebouwen in het veenweidenlandschap, een deel voor de paardenbak en een deel voor de nieuwe stal. Open kwaliteit

Zichtlijnen Aan de achterzijde van het perceel is er een Zicht blokkerende erfafscheiding met enkele solitaire bomen die elementen

het zicht op de stal en het perceel, gezien van- Bomen

af de provinciale weg N244 blokkeren. Haag

Op de volgende twee pagina’s zijn locatiefotos te zien die een beeld geven van de bestaande situatie en de omgeving rondom het perceel.

1212

78m

25m

30m

13 0 25 50 75 100

Parallelweg aan de achterzijde van Oost-Graftdijk, tevens de toegangsweg tot het perceel. Parallelweg aan de achterzijde van Oost-Graftdijk, tevens de toegangsweg tot het perceel.

Panorama van bestaande situatie vanaf de straatkant. Vanaf de straat is er direct zicht op de historische veestal die is aangewezen gemeentelijke monument.

14

Perceel vanaf de straatkant Foto achter de historische veestal

Panorama op het perceel met zicht op de stal en een paddock 15

3. Inpassingsplan 3. 1 Planbeschrijving De voorgestelde omheining van de paardenbak voorstel is om nog twee streekeigen bomen de vier kavelsloten ingepast, dicht tegen het be- bevindt zich op het perceel dat bereikbaar is via (esdoorn of meidoorn) hieraan toe te voegen bouwde erf. Het kenmerkende kavelpatroon blijft een brug dat aansluit op de Oost-Graftdijk. Dit om de nieuwe stal in te dekken. Hierdoor is de hierdoor intact en het westelijke deel van de kavel perceel heeft een open kwaliteit. nieuwe stal ook ingedekt vanaf de noordzijde. blijft volledig vrij van ingrepen. De effecten van de De voorgestelde locatie van de nieuwe stal is inpassing van de paardenbak en paddocks wor- op hetzelfde perceel als de originele historische De paddocks en paardenbak liggen in het lager den verzacht doordat de parallelweg hoger ligt stal. De nieuwe stal wordt gerealiseerd achter de gelegen weidegebied van de polder (gezien vanaf dan de polder. Deze parallelweg is tevens ook bestaande stal en zal daarom niet zichtbaar zijn de verhoogde Oost-Graftdijk) . Een lage beuken- geen doorgaande weg. Verder kan er worden be- vanaf de straat. Aan de achterzijde van het per- haag (tot 1m hoog) vormt een afscheiding voor argumenteerd dat het zicht op de polder vanaf de ceel wordt het zicht op de stal onttrokken door de paardenbak.

Een omheining rondom de bak doorgaande weg (Kanaaldijk) volledig is onttrok- een bomenreeks. is nodig voor jonge paarden om binnen de bak- ken door het gesloten bebouwingslint. Vanaf de grens te blijven. Door de keuze voor een haag provinciale weg (N244) is de nieuwe inpassing De nieuwe stal zal in dezelfde kleurinstelling zijn in tegenstelling tot hekwerken ontstaat er een ook niet zichtbaar door de grote afstand. Met de als de oude stal. Verder is er ook de wens om zon- groen beeld en door deze haag laag te houden fotomontage op de pagina’s hierna maken we dit nenpanelen te plaatsen op de nieuwe stal. Ten blijft de karakteristieke openheid van het land- inzichtelijk. behoeven van deze nieuwe stal zal tevens ook de schap behouden. caravan en schuurtje worden verwijderd zodat er Mocht er de wens zijn vanuit de provincie om toch per saldo de ruimtelijke kwaliteit verbeterd. Hier- Het nieuwe hekwerk voor de paddock uitbreiding een hekwerk te plaatsen rondom de paardenbak, door ontstaan meer mogelijkheden voor binnen- sluit aan op het huidige hek en zal dezelfde hoog- dan zal dit worden uitgevoerd. Echter zouden wij opslag in plaats van buitenopslag, wat in visueel te aanhouden (1, 10m) . Omdat zowel de haag en graag willen beargumenteren dat de voorkeur bij opzicht een verbetering is. hekwerk dicht bij de grond zullen blijven zal het een haag ligt.

Niet alleen vanwege het natuurlijke zicht niet worden belemmerd naar het achterge- karakter en ecologische voordelen, maar ook om Op de locatie van de nieuwe stal staat al een bied. De situering van paardenbak en paddocks te voorkomen dat er meerdere hekwerken ach- reeks bomen die als erfafscheiding dienen, ons volgen de richting van de kavelsloot en zijn beide ter elkaar komen (vanwege de paddocks) , wat 1616 op het oostelijke deel van de open kavel tussen een rommelig beeld geeft.

Legenda Weide Waterrand Water Paddock en bak Brug Erf Mestplaat 23m Oprit terrein Paralellweg Prive groen 40m Bestaande bomen Nieuwe bomen

Bestaande gebouwen 15 m Nieuwe stal 9m Beukenhaag m 8. 5m rondom bak 15 Hekwerk

13m 10m

6m

17

0 2, 5 5 7, 5 10

3. 2 Fotomontages Nieuw hekwerk Lage beukenhaag Hout 1, 1m hoog onderhouden op 1m hoogte

Nieuwe situatie hekwerk en paardenbak gezien vanaf de parallelweg Oost-Graftdijk 18

Nieuwe stal

Nieuwe situatie staluitbreiding gezien vanaf de parallelweg Oost-Graftdijk 19

Nieuw hekwerk Lage beukenhaag Hout 1, 1m hoog onderhouden op 1m hoogte

20 Nieuwe situatie hekwerk en paardenbak gezien vanaf de parallelweg Oost-Graftdijk

burosro. nl

s t e d e n b o u w + r u im t e lij k e o r d e n i n g + o n t w i k k e lin g s m a n a g e m e n t