3. bijl RV RIB evaluatie AlkmaarPas uitbreiding

RAADSINFORMATIEBRIEF

Datum : 19 oktober 2023 Onderwerp : Evaluatie Verordening AlkmaarPas minima en lage middeninkomens

Geachte leden van de raad,

Tijdens de behandeling van de Verordening AlkmaarPas voor minima en lage middeninkomens in de raad van 26 januari 2023, heeft de portefeuillehouder u toegezegd de voorliggende wijziging in de verordening te evalueren. De destijds inhoudelijke voorliggende wijzigingen betroffen het volgende: 1. De inkomensgrens verhogen naar 150% van het wettelijk sociaal minimum (verordening); 2. De tegoeden voor minima verhogen en tegoeden beschikbaar stellen voor middeninkomens (nadere regels).

Evaluatie kaders Hoewel uw raad op basis van uw bevoegdheid alleen punt 1 heeft behandeld, nemen we in deze evaluatie beide punten mee en beschrijven we deze gezamenlijk als de ‘AlkmaarPas uitbreiding’. In deze evaluatie worden de aangedragen punten uit de raad van 26 januari 2023 meegenomen. We gebruiken onderstaande definities voor beschrijving van de doelgroepen. • Minima: inwoners met een inkomen tot 120% van het wettelijk sociaal minimum • Middeninkomens: inwoners met een inkomen tussen 120 en 150% van het wettelijk sociaal minimum

Deze evaluatie heeft betrekking op de periode januari t/m juni 2023.

Doel en aanleiding AlkmaarPas uitbreiding Het doel is extra steun te bieden aan minima en middeninkomens tegemoet te komen in de kosten die maatschappelijke participatie met zich meebrengt. De aanleiding is de financiële onzekerheid bij beide inkomensgroepen als gevolg van de hoge inflatie en energieprijzen.

Gebruik en besteding

Inkomensgroep Besteding Aantal keer gebruikt Aantal verstrekte passen t/m 6-2023 t/m 6-2022 t/m 6-2023 t/m 6-2022 t/m 6-2023 Heel 2022 Minima € 702.755,55 € 409.794,00 22.466 12.187 8900* 9200* Middeninkomens € 10.913 - 379 - 180* - *afgerond naar boven

Middeninkomens Het aantal verstrekte passen aan middeninkomens is lager dan vooraf ingeschat. Hoewel voor deze inschatting de meest actueel en relevant mogelijke data is gebruikt, bleef het bovenal een aanname. De middeninkomens zijn namelijk niet bekend bij de gemeente, zoals wel het geval is bij een groot

Evaluatie Verordening AlkmaarPas minima en lage middeninkomens 1

deel van de minima. Ondanks de actief gepleegde communicatie-inzet om de middeninkomens te bereiken kunnen we veronderstellen dat deze groep onvoldoende is bereikt en de behoefte aan deze wijze van ondersteuning onder deze groep laag is.

Minima De hoogte van de besteding door minima is met 72% gestegen en het aantal keer dat zij de pas hebben gebruikt is met 84% gestegen ten opzichte van dezelfde periode in het voorgaande jaar. De hogere besteding is een logisch gevolg van de verhoging van de tegoeden. Het gestegen gebruik is te herleiden naar de actieve communicatie van begin dit jaar en de merkbare gevolgen van de inflatie; er was meer aanleiding en behoefte om de pas in te zetten.

Specifieke doelgroepen 60% van alle gebruikers (minima en middeninkomens) is tussen de 18 jaar en pensioenleeftijd, 18% heeft de pensioenleeftijd, 9% is tussen de 12 en 18 jaar en 13% is jonger dan 12 jaar. Deze laatste groep heeft bijna anderhalve ton besteed waarvan het grootste deel is besteed aan ‘meedoen’ in de samenleving. Denk hierbij aan sportieve en culturele activiteiten, maar ook de vrijwillige ouderbijdrage op school.

Studenten zijn in de huidige verordening en in de aan de raad voorliggende nieuwe verordening uitgesloten van de kring van rechthebbenden, omdat zij weliswaar over een laag inkomen beschikken, maar dit over het algemeen geen belemmering vormt voor maatschappelijke participatie. De principiële vraag of studenten in aanmerking komen voor ondersteuning ligt bij het Rijk. Als gemeente doen we onderzoek naar wat wij voor deze groep zouden kunnen betekenen. De mogelijkheden lijken hier echter lokaal beperkt. Hierbij zal rekening worden gehouden met de laatste actuele landelijke ontwikkelingen en uitspraken op dit gebied.

Financiële aspecten De exacte kosten voor de AlkmaarPas uitbreiding zijn bekend met de jaarrekening. Wel kunnen wij met u delen dat, gezien het lage aantal passen aan middeninkomens tot nu toe, de totaalkosten lager zullen uitvallen dan vooraf begroot. In de tweede bestuurlijke rapportage van 2023 komen wij hierop terug met een financiële prognose.

Conclusie Op basis van het lage aantal aanvragen uit de middeninkomensgroep kunnen we concluderen dat, ondanks de nodige inspanningen, het bereik en de behoefte aan deze vorm van ondersteuning onder deze groep laag is en daarmee ook het maatschappelijk effect. Daarentegen zien we dat het gebruik van de AlkmaarPas door minima flink is gestegen ten opzichte van voorgaande jaren. We koppelen dit aan een combinatie van factoren; de extra aandacht voor de AlkmaarPas begin dit jaar, de forse verhoging van de tegoeden en de hoge inflatie die met name begin dit jaar nog sterk voelbaar was.

Evaluatie Verordening AlkmaarPas minima en lage middeninkomens 2